Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-4-181 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-41/996-253
Karar Tarihi : 9.9.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, M. Okan ALPAY
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : ALJ Lubnatsi Pazarlama ve Satış A.Ş.
Temsilcisi: Av. Can VERDİ ve Av. İlker BIÇAKCI
Sümbül Sk. No:1 Levent/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - ALJ Grubu
- ALJ Lubnatsi Pazarlama ve Satış A.Ş.
- ALJ Turkey Company Limited
- Chelder Europe Limited
- Sabancı Grubu
- H.Ö. Sabancı Holding A.Ş.
- Tursa Sabancı Turizm ve Yatırım İşletmeleri A.Ş.
- AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş.
30
E. DOSYA KONUSU: Toyotasa Toyota Sabancı Pazarlama ve Satış A.Ş.
(Toyotasa)’nin sermayesinin %65'ini temsil eden hisselerin H.Ö. Sabancı
Holding A.Ş. (Sabancı Holding) ve iştirakleri Tursa Sabancı Turizm ve
Yatırım İşletmeleri A.Ş. ile AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. tarafından ALJ
Lubnatsi Pazarlama ve Satış A.Ş., ALJ Turkey Company Limited ve Chelder
Europe Limited'e devrine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 24.8.2009 tarih ve 5978 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme 40
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 3.9.2009
tarih ve 2009-4-181/Öİ-09-KT sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 7.9.2009
tarih ve REK.0.08.00.00-120/293 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-41 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
09-41/996-253
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma
işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu;
devir sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim
durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade 50
edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “binek otomobili,
binek otomobili parçası/aksesuarı üretimi ve tedariki pazarı” olarak belirlenmiştir.
60
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İşleme konu olan teşebbüsün faaliyetlerinin ülkemizin tümünde satışı yapılan
ürünleri kapsaması ve ilgili ürünler açısından rekabetin ülke çapında homojen
dağıldığının aksine göstergeler bulunmaması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar
“Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde
Değerlendirme 70
Bildirim konusu işlem, Toyotasa’nın sermayesinin %65'ini temsil eden
216.206.250 adet şirket hissesinin Sabancı Holding ve iştirakleri tarafından ALJ
Grubu’na devredilmesine ilişkindir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası
birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
Bildirim konusu işlem, Toyotasa’nın kontrol yapısında değişikliğe neden 80
olduğundan, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralmadır.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir.
09-41/996-253
3
Toyotasa’nın 2008 yılı cirosu (……………) TL. olarak gerçekleşmiş olduğundan,
-diğer verilere bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu 90
anlaşılmıştır.
Öte yandan, işlem sonucunda tarafların ilgili ürün pazarındaki payları toplamı
(….) ulaşacak olup, Kanun'un 7. maddesi anlamında hâkim durum yaratılması
veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi söz konusu olmayacaktır.
H.2.2. Hisse Alım ve Satım Sözleşmesi’nde Yer Alan Rekabet Yasağı
Açısından Değerlendirme
Taraflar arasında imzalanan Hisse Alım ve Satım Sözleşmesi’nin 9. maddesinde
devreden tarafa rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Anılan maddede
şu ifadelere yer verilmektedir: 100
TİCARİ SIR
110
Birleşme/devralma işlemlerine ilişkin rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak
kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu
yasakların “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar
açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan rekabet yasaklarının söz konusu kriterleri yerine getirdiği, bu 120
çerçevede yan sınırlama niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu
maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
09-41/996-253
4
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim
durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması 130
nedeniyle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy