Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-3-215 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-52/1255-319
Karar Tarihi : 4.11.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, İmren SEYRANTEPE
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Şeref Makromarket San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi:Av. Ramazan TUNAHAN 20
İstanbul Yolu 26. Km Saray Kazan /Ankara
D. TARAFLAR : Şeref Makromarket San. ve Tic. A.Ş.
İstanbul Yolu 26. Km Saray Kazan /Ankara
Ulusal İhtiyaç Gıda Mad. İma. San. ve Tic. A.Ş.
Gimat 4. Blok No:80 Macunköy /Ankara
E. DOSYA KONUSU: Ulusal İhtiyaç Gıda Mad. İma. San. ve Tic. A.Ş. tarafından
işletilen “Vipaş” markalı 5 adet mağazanın kira haklarının demirbaş ve emtiaları ile 30
birlikte Şeref Makromarket San. ve Tic. A.Ş.’ye devredilmesi işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.10.2009 tarih ve 7115 sayı ile giren ve en
son 19.10.2009 tarih ve 7509 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 27.10.2009 tarih ve 2009-3-
215/Öİ-09-ÜG sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 27.10.2009 tarih ve REK.0.07.00.00-
120/344 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek 40
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Ulusal İhtiyaç Gıda Mad. İma. San. ve
Tic. A.Ş. tarafından işletilen “Vipaş” markalı 5 adet mağazanın kira haklarının demirbaş
ve emtiaları ile birlikte Şeref Makromarket San. ve Tic. A.Ş.’ye devri işleminin 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, bununla birlikte anılan işlemin 4054
09-52/1255-319
2
sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut hakim
durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuran bir işlem olmadığı ve bu nedenle başvuru konusu işleme izin
verilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir. 50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Şeref Makromarket Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Makromarket)
İnceleme konusu devralma işleminde alıcı konumunda bulunan Makromarket hızlı
tüketim malları perakendeciliği sektöründe faaliyet gösteren Ankara merkezli bir şirkettir.
Şirketin yönetim kurulu üyeleri; Şeref Songör, Osman Songör, Mehmet Songör, Mustafa 60
Songör ve Uğur Songör’den oluşmaktadır. Songör Ailesinin kontrolünde olan
Makromarket’in ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.
Tablo-1. Makromarket'in Ortaklık Yapısı
Hisse Sahibi Hisse Adedi Pay Oranı (%)
Şeref Songör 4484 19
Osman Songör 4484 19
Uğur Songör 4484 19
Mehmet Songör 4484 19
Mustafa Songör 4484 19
Aysun Türkmen 1180 5
Toplam: 23600 100
Kaynak: Bildirim formu
Makromarket’in 2008 yılı cirosu ……………….. TL’dir. 2008 yılında; 6.3.2008 tarih ve
08-22/223-73 sayılı Kurul kararıyla Makromarket ile Uyum Gıda ve İhtiyaç Maddeleri
San. ve Tic. A.Ş.’nin üçüncü bir şirkete katılması suretiyle birleşmesi işlemine;
11.9.2008 tarih ve 08-52/800-327 sayılı Kurul kararıyla Ofis Gıda ve İhtiyaç Maddeleri 70
San. ve Tic. Ltd. Sti. işletmesi altında bulunan 11 ve Evim Gıda ve İhtiyaç Maddeleri
San. ve Tic. Ltd. Sti. işletmesi altında bulunan 3 adet mağazanın işletme hakkının
Makromarket’e devri işlemine izin verilmiştir. 2009 yılında ise 4.2.2009 tarih, 09-04/73-
28 ve 09-04/72-29 sayılı Kurul kararları ile Samsun’da faaliyet gösteren Kaya Turizm
Koz. Gıda İnş. Tic. ve San. A.Ş.’nin işletmesi altında bulunan 1 adet mağazanın ve
Mersin’de faaliyet gösteren Lider Güven Gıda Tem. ve İht. Mad. İnşaat ve Malz. Nak.
Tic. Sanayi Ltd. Şti.’nin işletmesi altında bulunan 1 adet mağazanın; 11.2.2009 tarih ve
09-06/106-34 sayılı Kurul kararı ile Kayseri’de faaliyet gösteren Eras Mağazacılık
İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş.’nin işletmesi altında bulunan bir adet mağazanın işletme
hakkının Makromarket’e devri işlemlerine izin verilmiştir. 80
H.1.2. Ulusal İhtiyaç Gıda Maddeleri İmalat San. ve Tic. A.Ş. (Ulusal)
Ulusal, “Vip Company Group” şirketlerinden biri olup, Ankara’da Vipaş markalı 5 adet
mağaza ile hızlı tüketim malları perakendeciliği alanında faaliyet göstermektedir. Devre
09-52/1255-319
3
konu faaliyet haricinde “Vip Company Group”, Ankara ilinde Nestle ve Fritolay
markalarının distribütörlüğünü yürütmekte, ayrıca Yenigül Vip Kuruyemiş markalı
mağazalar ile giyim, aksesuar, hediyelik eşya ürünlerinin satıldığı Limon Bazaar ve
Nişantaşı markalı mağazaları işletmektedir.
90
2008 yılı cirosu …………. TL olan Ulusal’ın ortaklık yapısı Tablo 2’de sunulmuştur.
İncelemeye konu devralma işleminin ardından şirketin ortaklık yapısında bir değişiklik
olmayacak, sadece 5 mağazanın işletme hakkı Makromarket’e geçecektir.
Tablo 2- Ulusal’ın Ortaklık Yapısı
Hisse Sahibi Pay Oranı (%)
Kasım Bayram 20
Mehmet Şirin Bayram 20
Vechettin Bayram 15
Turgay Bayram 15
Oktay Bayram 15
Göktay Bayram 15
Toplam 100
Kaynak: Bildirim formu
Devre konu mağazalara ilişkin bilgilere de Tablo 3’te yer verilmiştir.
Tablo 3- Devredilen mağazalara ilişkin bilgiler 100
Mağaza No Mağaza Mevki Müşteriye Açık Alan(m2) Kasa Adedi
1. Etlik 700 5
2. Akdere 450 3
3. Eryaman (Arya) 350 3
4. Eryaman (Galaxy) 850 3
5. Beştepe 400 2
Kaynak: Bildirim formu
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Hızlı tüketim malları (HTM) perakendeciliği, raf devir hızları yüksek, fiyatları düşük, satın
alma kararı için fazla düşünülmeyen, kısa süreli stoklanan ve sürekli tüketilen gıda,
içecek, kişisel bakım ürünleri, kozmetik ve temizlik ürünleri gibi ürünlerin son
kullanıcılara satışı hizmetidir. Büyük ölçekli HTM perakende mağazalarının bir kısmında 110
mobilya, elektronik gibi dayanıklı tüketim mallarının satışı yapılıyor olsa da bu sektörün
cirosunun çok büyük bir bölümü HTM satışından gerçekleşmektedir ve bu mağazaların
tüketici gözünde asıl işlevi HTM satışıdır.
HTM perakendeciliğine ilişkin olarak iki ilgili pazar tanımı yapılması mümkündür. Bunlar
perakendeciyle son kullanıcı olan tüketicilerin bir araya geldiği perakende pazarı ve
tedarikçiyle perakendecilerin buluştuğu alım pazarı olarak sayılabilir.
09-52/1255-319
4
Devre konu marketlerin tümünün satış alanları 300 m2’nin üzerindedir. Alıcı
konumundaki Makromarket’in ise Ankara ilinde satış alanları çeşitli büyüklüklerde olan 120
mağazaları mevcuttur. İşleme ilişkin değerlendirme yapılırken 300 m2 ve üstü satış
alanına sahip mağazaların yer aldığı tüketim malları organize perakende pazarı ele
alınacaktır.
Alım pazarı kapsamında et ve et ürünleri, beyaz et ve yumurta ürünleri, unlu ürünler,
sütlü ürünler, bira, şarap ve alkollü içkiler, alkolsüz içkiler, sıcak içecekler (kahve ve
çay), şekerli ürünler (çikolata, kek gibi), temel gıdalar (un, şeker, pirinç gibi),
dondurulmuş ürünler, bebek mamaları, ev hayvanları yiyecekleri, vücut bakım ürünleri,
ev temizlik ürünlerinin ayrı ayrı ele alınması uygun görülmektedir.
130
Ancak bu noktada belirtmek gerekir ki, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un
20. maddesinde “…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası
alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da
alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar
tanımı yapılmayabilir.” denilerek, alternatif pazar tanımları çerçevesinde işlem rekabetçi
endişe yaratmıyorsa Kurul’un ilgili pazar tanımlamayabileceği ifade edilmektedir.
Başvuruya konu devralmanın, rekabetçi bir endişe yaratmayacak olması sebebiyle bu
pazarlar bakımından dosya konusu işlemde kesin pazar tanımları yapılmasına gerek
olmadığı kanaatine varılmıştır.
140
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralmaya konu olan mağazalar Ankara ilindedir. İncelemeye konu devralma
sonucunda ortaya çıkacak olan yoğunlaşmanın perakende pazarındaki etkileri
mağazaların faaliyet göstermekte olduğu bölgede hissedilecektir. Bu nedenle, yerel
olarak tanımlanması gereken coğrafi pazar “Ankara ili” olarak belirlenmiştir.
Alım pazarındaysa, zincir mağazaların tek elden alım yapmaları nedeniyle yerel ayrıma
gidilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu bakımdan, alım pazarında ilgili coğrafi pazar
“Türkiye” olarak belirlenmiştir. 150
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Bildirime Konu İşlem
İncelemeye konu işlem Makromarket’in Ulusal tarafından işletilen “Vipaş” markalı beş
adet perakende mağazasının işletme haklarını demirbaş ve emtiasıyla birlikte
devralmasıdır. Söz konusu işlemin gerçekleştirilmesi amacıyla 30.9.2009 tarihinde
taraflar arasında “Varlık Satış Sözleşmesi” imzalanmıştır.
160
Sözleşme maddelerinden anlaşıldığı üzere Ulusal devre konu mağazalardan yalnızca
ikisinin (Etlik ve Eryaman Arya) mülkiyetine sahip olup geri kalan üç mağazada
(Beştepe, Akdere, Eryaman Galaxy) kiracı konumundadır. İşlem ile birlikte Ulusal’ın
mülkiyetinde olan iki mağaza için Makromarket ile kira sözleşmesi imzalanacak,
09-52/1255-319
5
Ulusal’ın kiracı olarak işlettiği üç mağazanın kira sözleşmeleri ise aynı hüküm, süre ve
bedeller üzerinden Makromarket’e devredilecektir. Devri gerçekleşecek kira
sözleşmelerinin süreleri Eryaman Galaxy mağazası için 8 yıl, Akdere ve Beştepe
mağazaları için ise 7 yıldır. Ulusal’ın mülkiyetindeki mağazalara ilişkin olarak ise 8’er yıl
süreli kira sözleşmeleri imzalanacaktır. Ayrıca Makromarket tarafından, söz konusu
mağazalarda bulunan demirbaş ve emtialar da devralınacaktır. 170
H.3.2. Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde birleşme veya devralma sayılan haller belirtilmiş
ve (b) bendinde malvarlığının devri de bu hallerden sayılmıştır. Malvarlığının devri
hususunda önemli olan devre konu malvarlığının ilgili pazarda faaliyet gösterebilmek
açısından ciro atfedilebilecek bir unsur olmasıdır. HTM perakendeciliği bakımından
mağazalar, alanları ve bulundukları yer gibi özellikleri ile ciro yaratma potansiyeline
sahiptir. Başvuru konusu işlem ile Ulusal’ın işletme hakkına sahip olduğu mağazalar
Makromarket’in kontrolüne geçecek, mağazanın müşteri portföyü ve pazar payı da 180
Makromarket’e geçmiş olacaktır. Kiralama hakkının devri 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında olup, Vipaş markalı mağazaların Makromarket’e devri 1997/1 sayılı Tebliğ
bakımından bir devralmadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre %25 pazar payı sınırını veya 25 milyon TL ciro
eşiğini geçen birleşme/devralmalar için Rekabet Kurulu’ndan izin alınması zorunludur.
Devralan taraf konumundaki Makromarket’in 2008 yılı yurtiçi cirosu TİCARİ
SIR ’dir. Ulusal’ın 2008 yılı
cirosu ise TİCARİ SIR …..
….)’dir. Başvuru konusu işlemin tarafları olan şirketlerin 2008 yılında ilgili ürün 190
pazarında elde ettikleri toplam ciro TİCARİ SIR
…… olup bildirime konu işlem
açısından 25 milyon TL eşiği aşılmaktadır. Dolayısıyla işlem izne tabidir.
Tüketim malları organize perakende pazarı bakımından kesin bir ilgili ürün pazarı
tanımlanmamakla birlikte Ankara ili coğrafi pazarında işlemin 300 m2 üstü satış alanına
sahip mağazaların yer aldığı tüketim malları organize perakende pazarında etkileri
incelenmiştir. Ankara ilinde belirtilen pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar
paylarına ilişkin başvuru sahibi tarafından Makromarket’in %11 civarında Vipaş markalı
marketlerin ise %.. civarında bir pazar payına sahip olduklarının tahmin edildiği 200
belirtilmiştir. Belirtilen pazarda bir kısmı Makromarket’e yakın pazar paylarına sahip
Migros-Tansaş-Şok, Carrefour, Metro, Real, Yeni Çağdaş, Gimsa, Beğendik, Soykan,
Altunbilekler, Kiler, Çelikoğlu, BİM, Akyurt, Yunus gibi çok sayıda firma Makromarket ile
rekabet halindedir.
Dosya konusu işlem sonrasında Makromarket’in tahmini % olan pazar payında küçük
bir artış yaşanacaktır. Makromarket’in işlem sonrası pazar payı ve pazarın mevcut
yapısı dikkate alındığında işlem, hakim durum yaratılması sonucunu ortaya çıkaracak bir
nitelik taşımaktan uzaktır.
210
09-52/1255-319
6
İşlem sonrası Makromarket belirlenen alım pazarlarında ise ihmal edilebilir bir alım gücü
artışı elde edecektir. Ancak bu pazarda alım hacmi ve dolayısıyla alım gücü
Makromarket’ten büyük pek çok teşebbüs bulunmaktadır. Mevcut pazar yapısı dikkate
alındığında, devralma sonucunda Makromarket’in alım gücünde meydana gelecek
artışın ilgili ürün pazarlarının herhangi birinde hakim durum yaratılması sonucunu
doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 220
Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy