Rekabet Kurumu - Karar Sayı 09-52/1260-323

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2009-4-147 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-52/1260-323
Karar Tarihi : 4.11.2009

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Canan KARAMANOĞLU

C. ŞİKÂYET EDEN : (……………………………)


D. ŞİKÂYET EDİLEN: - İnşaat Mühendisleri Odası Nazilli Temsilciliği 20
Yeni Mh. 137. Sk. No:18/4 Nazilli/Aydın
- Mimarlar Odası Nazilli Temsilciliği
Altıntaş Mh. Mimar Sinan Cd. Sağlık Apt. No:53/1
Nazilli/Aydın
- Makine Mühendisleri Odası Aydın Temsilciliği
Güzelhisar Mh. Adnan Menderes Blv. 41. Sk. No:23/A
Aydın

E. DOSYA KONUSU : Nazilli’de faaliyet gösteren İnşaat Mühendisleri Odası
Nazilli Temsilciliği, Makine Mühendisleri Odası Aydın Temsilciliği ve 30
Mimarlar Odası Nazilli Temsilciliği’nin havuz sistemi oluşturmak ve şehir
dışından gelen mühendislerin proje çizmelerini engellemek suretiyle
rekabeti kısıtladıkları iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; Nazilli ilçesinde faaliyette
bulunan İnşaat Mühendisleri Odası Nazilli Temsilciliği, Mimarlar Odası Nazilli
Temsilciliği ve Makine Mühendisleri Odası Aydın Temsilciliği’nin proje havuzu
oluşturmak suretiyle tüketicilerin mühendis ve mimar seçme haklarını ellerinden
aldıkları ve ilçe dışından gelen mühendis ve mimarlara baskı yapmak suretiyle
anılan mühendis ve mimarların ilçede faaliyette bulunmalarını engelledikleri iddia 40
edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.6.2009 tarihinde giren, Aydın İl
Emniyet Müdürlüğü’nün, B.05.1.EGM.4.09.00.16.08.(22114)-248000 sayılı
09-52/1260-323
2
yazısının ekinde yer alan başvuru üzerine hazırlanan 5.8.2009 tarih ve 2009-4-
147/İİ-09-MH sayılı İlk İnceleme Raporu, 26.8.2009 tarih ve 09-39 sayılı Kurul
toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek
olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca
önaraştırma yapılmasına 09-39/940-M sayı ile karar verilmiştir. 50
İlgili karar uyarınca düzenlenen 27.10.2009 tarih ve 2009-4-147/ÖA-09-MH sayılı
Önaraştırma Raporu aynı tarih, REK.0.08.00.00-110/374 sayılı Başkanlık
önergesi ile 09-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettikleri iddiasını destekler nitelikte yeterli kanıt bulunmadığından, bu teşebbüsler
hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İncelemeye konu dosyanın içeriği ve yapılan şikâyetin inşaat, mimar ve makine
mühendisleri odalarının uygulamalarına yönelik olması sebebiyle, ilgili ürün
pazarı “mimarlık hizmetleri”, “makine mühendisliği hizmetleri” ve “inşaat
mühendisliği hizmetleri” olarak tespit edilmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar 70
Mühendisler ve mimarlar proje çizimi ve fenni mesuliyet (teknik uygulama
sorumluluğu) olmak üzere başlıca iki alanda hizmet vermektedirler.
Proje hizmetleri sunabilmek için herhangi bir coğrafi alan kısıtlaması olmayıp,
farklı illerde bulunan mühendis ve mimarlar Türkiye’nin her yerinde proje
hizmetleri sunabilmektedirler. Bu doğrultuda proje hizmetleri için ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller

I.2.1. Yapılan Görüşmeler 80

I.2.1.1. Şikayetçi ile Yapılan Görüşme
Şikâyetçi Raportörlerle yaptığı görüşmede, ilgili dilekçede adının geçmesine
rağmen, şikâyeti kendisinin yapmadığı; ancak mühendis ve mimar odalarının
havuz kurduğu hususunda duyumlar aldığını; (……………) olarak çalıştıkları
inşaat mühendisinin Nazilli’deki mühendis ve mimar odalarının havuz kurduğunu
kendilerine bildirdiğini; son bir yılda müteahhit olarak yıllardır birlikte çalıştığı
inşaat mühendislerinin ücretlerinin ayda iki katına kadar çıktığını; havuz
09-52/1260-323
3
nedeniyle fiyatların arttığını, ancak istedikleri mühendisleri seçme haklarının
devam ettiğini belirtmiştir. 90

I.2.1.2. Nazilli Belediyesi Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Raportörlerin görüştüğü Nazilli Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürü konu
hakkında, mühendis ve mimar odaları arasında havuz kurulduğu duyumunu
aldıklarını; havuz nedeniyle bölgedeki tek fiyat uygulamasıyla birlikte, fiyatların
yükseldiğini; ancak kendilerine resmi bir başvuru intikal etmediğini; projelerin
mühendislik odasından sonra belediye tarafından onaylandığını; dışarıdan gelen
mühendislerin Nazilli’deki projelerde iş almasının önünde bir engel
bulunmadığını; Belediye’ye onay için gelen işlerde, farklı ilçelerdeki
mühendislerin yaptığı projelerin de bulunduğunu ifade etmiştir. 100

I.2.1.3. Mimarlar Odası İzmir Şubesi Nazilli Temsilciliği Yetkilisi ile Yapılan
Görüşme
Temsilcilik yetkilisi konuya ilişkin olarak, Oda’ya bağlı 14 büro bulunduğunu; üye
mimarların havuz kurduğuna ilişkin iddiaların asılsız olduğunu; her bir mimarın
yaptığı proje ve iş sayısı farklı olmakla birlikte, ücretlerin Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliği (TMMOB)’nin çıkarmış olduğu yönetmelikle belirlenen asgari fiyat
tarifesine yakın hatta bazı durumlarda bunun altında uyguladığını; ayrıca, Nazilli
dışından gelen mimarların projelerinin de Odalarınca onaylandığını; dolayısıyla,
Nazilli’deki mimarların bir araya gelerek fiyat birlikteliği yapması ve fiyatı 110
yükseltmesinin mantıklı ve mümkün olmadığını söylemiştir.

I.2.1.4. İnşaat Mühendisleri Odası Nazilli Temsilciliği Yetkilisi ile Yapılan
Görüşme
Temsilcilik yetkilisi konu hakkında, Oda’ya bağlı olarak çalışan yaklaşık 21 inşaat
mühendisinin bulunduğunu; son birkaç aydır, asgari ücretlerin uygulanıp
uygulanmadığına dair fiyat ve fatura denetimi yapılmasının -mühendisler
üzerinde fiyat baskısı oluşturabileceği gerekçesiyle- Ankara’daki İnşaat
Mühendisleri Odası tarafından istenmediğini; temsilciliğe bağlı mühendislerin,
herhangi bir havuz uygulaması içinde olmadığını; iş ve müşteri paylaşımı 120
yapılmadığını; mühendis başına düşen proje sayısının ve meblağların farklı
olduğunun ilgili belgelerde yer aldığını; piyasada TMMOB tarafından belirlenen
asgari fiyat tarifesinin hem altında hem de üstünde fiyatlandırma yapıldığını;
Temsilcilikte Nazilli dışındaki ilçe ve bölgelerden gelen projelerin onayı sırasında
zorluk çıkarılmadığını belirtmiştir.

I.2.1.5. Elektrik Mühendisleri Odası Nazilli Temsilciliği Yetkilisi ile Yapılan
Görüşme
Yetkili, Oda’ya bağlı olarak serbest çalışan 4 elektrik mühendisi bulunduğunu;
elektrik mühendislerinin kurdukları bir havuz sistemi bulunmadığını; Oda üyesi 130
mühendislerin yapmış olduğu proje sayısının farklı olduğunu; EMO asgari ücret
yönetmeliği gereği, üyelerinin sunmuş oldukları hizmetleri bu seviyeden
ücretlendirdiklerini; fiyatlar genelde asgari ücret seviyesinde belirlendiğini;
09-52/1260-323
4
Temsilciliğe bağlı olmayan, Nazilli dışından gelen elektrik mühendislerinin
yürüttüğü projelerin de mevcut olduğunu; diğer bölgelerden gelen elektrik
mühendislerinin faaliyetlerinin zorlaştırıldığı iddialarının asılsız olduğunu ifade
etmiştir.

I.2.1.6. Makine Mühendisleri Odası Adın Temsilciliği Yetkilisi ile Yapılan
Görüşme 140
Raportörlerin görüştüğü Temsilcilik yetkilisi; Oda’ya bağlı olarak serbest çalışan
yaklaşık 26 makine mühendisi bulunduğunu; piyasadaki hizmet
fiyatlandırmalarının asgari ücretin altında ya da üstünde olabildiğini; tek fiyat
uygulaması yapılmadığını; Oda’ya bağlı her mühendisin yaptığı iş sayısının farklı
olduğunu; diğer ilçelerden gelen makine mühendislerinin projelerinin üç gün
içinde onaylanmasının gerektiğini; Temsilciliğin bu şekilde gelen projeleri
onaylamama hakkı ve yetkisinin bulunmadığını; eksiklik olmadığı halde onay
verilmeyen projeler için proje sahibi mühendisin Ankara’daki makine mühendisleri
odası genel merkezindeki disiplin kuruluna başvurma hakkına sahip olduğunu
söylemiştir. 150

I.2.2. Tespit Edilen Belgeler

I. İnşaat Mühendislerinin 2008 ve 2009 yılı proje dağılımları ve toplam vize
ücretleri (Mühendisler hazırladıkları projelerin tutarı üzerinden sabit ve belirli bir
oranda bağlı bulundukları odaya vize ücreti ödemektedirler.)
Tablo 1: 2008 ve 2009 Yılı Proje Dağılımı ve Toplam Vize Ücretleri


……….ticari sır......... 160


TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Aydın Şubesi Nazilli Temsilciliği’nden alınan
diğer belgelerde, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası’nın mesleki denetim
hizmetlerine yönelik fatura denetimi yapılmamasına dair bir yönetim kurulu kararı
aldığı görülmektedir. Diğer taraftan, odaya bağlı mühendislerin kestikleri bazı
fatura örneklerinden, proje bedellerinin asgari ücret düzeyinin altında veya
üstünde faturalandırıldığı anlaşılmaktadır.

II. Mimarların 2009 yılında gerçekleştirdikleri proje dağılımları 170
Tablo 2: 2009 yılı Ocak-Eylül dönemindeki proje dağılımları


……….ticari sır.........


09-52/1260-323
5
Mimarlar Odası İzmir Şubesi Nazilli Temsilciliği’nden alınan diğer belgelerde,
odaya bağlı çalışan mimarların, asgari proje fiyatı altından fatura kestikleri
görülmüştür.
Mimarlar Odası İzmir Şubesi Nazilli Temsilciliği’ndeki incelemede, Aydın il 180
sınırları dışından gelen mühendislerin onaylanmış projelerine dair belgeler
alınmıştır.

III. Makine Mühendislerinin 2008 ve 2009 yılı toplam proje ücretleri
Tablo 3: 2008 ve 2009 yılı toplam proje bedelleri


……….ticari sır………

190
Makine Mühendisleri Odası Aydın Temsilciliği’nden alınan diğer belgelerde,
Aydın il sınırları dışından gelen mühendislerin projelerine de onay verildiği
görülmektedir.

IV. Elektrik Mühendislerinin 2009 yılı proje dağılımları ve toplam vize
ücretleri

Tablo4: 2009 Yılı Proje Dağılımı ve Toplam Vize Ücretleri

200
……….ticari sır………


Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nden gelen diğer belgelerde, yapılan
proje sayısı ve metrekarelerinin farklı olduğu ve Aydın il sınırları dışından gelen
mühendislerin projelerinin de onaylandığı görülmektedir.

J. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK
Teşebbüsler arasında gerçekleştirilen havuz uygulamaları, fiyat birliği ve müşteri
paylaşımı gibi rekabet hukuku bağlamında ihlal olarak değerlendirilen eylemlere 210
yol açtığından yasaklanmıştır. Serbest müşavir mühendislerin (SMM) oluşturduğu
havuz anlaşmaları hakkında Kurumumuza şimdiye kadar çok sayıda başvuru
olmuş ve bazı şikâyetler doğrultusunda, söz konusu havuz uygulamalarına
yönelik önaraştırmalar açılmıştır.
TMMOB’a bağlı meslek odaları, halen yürürlükte olan yönetmelikler gereği asgari
ücret tarifeleri yayımlamakta ve üyelerinin tarifelerde yer alan tutarlara uymalarını
sağlamak için fatura denetimi yapmaktadırlar. SMM’ler üyesi oldukları Odalara
ödemeleri gereken Mesleki Denetim Bedellerini ve 3065 sayılı Katma Değer
Vergisi (KDV) Kanunu uyarınca ödemeleri gereken KDV tutarlarını bu miktarlar
üzerinden ödemek zorundadırlar. Ayrıca kesilen faturalar asgari ücret 220
09-52/1260-323
6
tarifelerinde yer alan tutarlar üzerinden kesilmek zorunda olduğu için, SMM’ler
gelir vergisi beyanlarını da bu tutarlar üzerinden yapmaktadırlar. Bununla birlikte
fiilen daha düşük bir noktada oluşan piyasa fiyatlarından dolayı % 50 lere varan
fiyat indirimleri yapılmaktadır. Bu koşullar altında aldıkları ücretlerin yaklaşık
yarısını vergi olarak ödeyen SMM’ler, tahsil ettikleri ücretleri asgari ücret
tarifesinde yer alan tutarlara yaklaştırmak ve piyasada denetimi sağlamak için
proje havuzu oluşturmak gibi değişik uygulamalara gitmektedirler.
Söz konusu uygulamalarda oda harcı ve vergilerini asgari ücret üzerinden
ödemelerinden kaynaklanan zararlarını azaltma amacı güdülmekte olup,
TMMOB’un asgari ücret uygulamasına ilişkin mevzuatının etkisiyle oluşan bu tür 230
eylemler, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) bendi kapsamında bir ihlal
kabul edilemez.
Öte yandan, asgari ücret uygulaması, TMMOB Serbest Mühendislik ve Mimarlık
Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği 7. maddesi kapsamında her Odanın
kendisinin hazırladığı “En Az Bedel Tarifesi” isimli düzenlemeye dayanmaktadır.
Ancak TMMOB’un ve TMMOB’a bağlı odaların asgari ücret belirleme yetkisi
herhangi bir Kanun’a dayanmamakta, bu nedenle bu uygulamanın yasal
dayanağı bulunmamaktadır. Nitekim TMMOB ve TMMOB’a bağlı odaların yasal
dayanağı olmayan asgari ücret uygulamaları daha önce de Rekabet Kurulu
kararlarına konu olmuştur. İzmir Ticaret Odası ve bir serbest şehir plancısının 240
başvurusu üzerine TMMOB ve TMMOB Şehir Plancıları Odası hakkında
yürütülen soruşturma sonucunda 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı kararında
Rekabet Kurulu,
- TMMOB ve TMMOB’a bağlı Şehir Plancıları Odası’nın doğrudan yasal dayanağı
olmadığı halde, asgari hizmet bedeli belirlenmesini zorunlu kılan ve bunun altında
ücretle hizmet verilmesini yasaklayan karar ve uygulamalarının 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesine aykırı olduğuna,
- Kanunun 9/1. maddesi uyarınca TMMOB ve Şehir Plancıları Odası’nın asgari
ücretleri belirlemeye ilişkin uygulamalarına son verilmesine
karar vermiştir. 250
Söz konusu karar taraflara 9.4.2003 tarihinde tebliğ edilmiş, taraflardan 60 günlük
süre içerisinde asgari ücret uygulamalara ilişkin düzenlemelere son vermeleri
istenmiştir.
Bahsi geçen kararın ardından, TMMOB ve Şehir Plancıları Odası tarafından
Kurul’un 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı kararına karşı Danıştay 10. Dairesi
nezdinde yürütmeyi durdurma talebiyle iki dava açılmış, anılan Daire 17.11.2003
tarih ve 2003/2564, 2003/2705 sayılı kararlarında dava konusu yönetmeliklerin
hukuksal niteliklerini dikkate alarak yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne
karar vermiştir. Sonrasında Kurul’un TMMOB ve Şehir Plancıları Odası’na yönelik
söz konusu kararı, Danıştay 13. Dairesi tarafından soruşturmacı üyenin karara 260
katılımı nedeniyle usul yönünden 14.11.2006 günlü E:2005/1668 K:2006/4329
sayılı ve 8.7.2005 günlü E:2005/916 K:2005/3436 sayılı kararlarıyla iptal
edilmiştir.
09-52/1260-323
7
Rekabet Kurulu tarafından soruşturmacı üyenin karara katılımı nedeniyle usul
yönünden iptal edilen 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı kararın yerine yeni bir
karar alınmamış, Kurul 16.5.2007 tarih ve 07-41/453-M sayılı kararıyla TMMOB
tarafından kendi birliklerine bağlı meslek odalarının asgari ücret tarifelerinin ve
TMMOB üyesi olan Şehir Plancıları Odası’nca şehir plancılarının asgari ücret
tarifelerinin belirlenmesine dayanak oluşturan ve 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’a aykırı bulunan yönetmeliklerin iptali için dava 270
açılmasına ve bu konuda Başkanlığa yetki verilmesine karar verilmiştir. Ancak
açılan davaların, Danıştay 13. Dairesi tarafından alınan 16.11.2007 günlü ve
E:2007/10830 ve K:2007/7326 sayılı, 1.2.2008 günlü ve E: 2007/10829 K:
2008/1745 sayılı kararlarla, Kurum’un TMMOB ve TMMOB’a bağlı odalarca
yapılan düzenlemelerin rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı olduğunu ileri
sürerek iptalleri için dava açma ehliyeti olmadığı sonucuna varılarak ehliyet
yönünden reddine karar verilmiştir. Bunu sonucunda ise Rekabet Kurumu
tarafından Danıştay 13. Dairesi’nce verilen söz konusu kararlar hakkında
7.1.2008 ve 4.4.2008 tarihlerinde Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu
nezdinde temyiz davası açılmış, ancak dava süreci henüz sonuçlanmamıştır. 280
Kurumumuza intikal eden Aydın Emniyet Müdürlüğü’nden gelen başvurunun
ekinde yer alan şikâyet dilekçesinde adı geçen Zeynel Abidin BEYAZIT,
Raportörlerle yaptığı görüşmede, kendisinin böyle bir şikâyette bulunmadığını ve
dilekçenin altında yer alan imzanın kendisine ait olmadığını ve savcılığın
başlattığı soruşturmada da bu hususu dile getirdiğini ifade etmiştir. Ancak,
Nazilli’de faaliyetlerini sürdüren inşaat mühendisi, makine mühendisi, elektrik
mühendisi ve mimar odalarının havuz kurduğunu ve bu nedenle 6 ay içinde
fiyatların ilk katına kadar çıktığını da ifadesine eklemiştir.
(………………………….) ile yapılan görüşmenin ardından, mühendis ve
mimarların projelerinin onaydan geçtiği Nazilli Belediyesi’nin yetkilisi ile 290
görüşülmüştür. Yetkili, havuz ile birlikte tek fiyat uygulaması nedeniyle bölgedeki
fiyatların yükseldiğini; ancak kendilerine bu konuda bir şikayetin gelmediğini
belirtmiştir. Diğer ilçelerden gelen mühendislerin projelerinin onaylanmasında bir
sıkıntı yaşanmadığını ifade etmiştir.
Şikâyet dilekçesinde ve yapılan görüşmelerde aktarılan Nazilli’deki inşaat,
makine ve elektrik mühendis ve mimar odalarının havuz kurmak suretiyle fiyatları
artırdığı ve şehir dışından gelen mühendislerin proje çizmelerinin engellendiği
iddiaları, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) bendinde yasaklanan “Mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile
her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” ile (b) bendinde yasaklanan 300
“Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının ve
unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” hükümleri çerçevesinde
değerlendirilecektir.
İnşaat Mühendisleri Odası Nazilli Temsilciliği yetkilisi ile yapılan görüşmelerde,
Temsilciliğe bağlı mühendislerin herhangi bir havuz kurma girişiminde
bulunmadıkları, herkesin istediği mühendis ile çalışabildiği ve müşteri veya iş
paylaşımının söz konusu olmadığı dile getirilmiştir. Temsilciliğe bağlı
mühendislerin 2008 ve 2009 yılları arasındaki yaptıkları proje ölçütleri ve proje
09-52/1260-323
8
bedellerinin belirli bir yüzdesi olarak odaya ödedikleri vize ücretleri Tablo-1’de
gösterilmiştir. Buna göre, odaya bağlı mühendislerin yaptıkları proje metrekareleri 310
ve tutarlarının farklılaştığı, kimi mühendislerin yıl boyunca 40.000 metrekareye
kadar hizmet verdiği gözlemlenirken bazılarının ise hiçbir projede yer almadığı
görülmektedir. Örneğin, (………………) 2008 yılı boyunca 4.270 metrekare proje
yapmışken, (………………..) 40.184 metrekare proje yapmıştır. Ayrıca tespit
edilen belgelerden, proje fiyatlandırmalarının asgari ücret düzeyinin hem altında
hem de üstünde oluşabildiği anlaşılmaktadır. Proje bedelleri müşteri ve hizmet
veren arasındaki pazarlık gücüne ve işin yapısına göre değişkenlik
göstermektedir.
Mimarlar Odası İzmir Şubesi Nazilli Temsilciliği ile yapılan görüşmede, odaya
bağlı mimarların bir araya gelerek havuz oluşturduklarına ilişkin iddiaların asılsız 320
olduğu belirtilmiştir. Tablo 2’de de gösterildiği şekilde, her bir mimarın yapmış
olduğu proje metrekareleri farklılık göstermektedir. Ayrıca odaya bağlı çalışan
mimarların asgari ücret tarifesine yakın veya altında proje bedeli belirledikleri
görülmektedir. Ayrıca diğer illerden gelen mimarların onaylanmış projelerine
ilişkin örnekler de mevcuttur.
Makine Mühendisleri Odası Aydın Temsilciliği ile yapılan görüşmede, makine
mühendislerinin proje bedellerini asgari ücret tarifesinin altında ya da üstünde
belirledikleri ancak fiyat birlikteliği içinde olmadıkları veya havuz gibi bir oluşumda
yer almadıkları dile getirilmiştir. Diğer il ve ilçelerden gelen projelerin
onaylanmaması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, temsilciliğin eksiklik 330
görmediği bir projeyi onaylamama gibi bir keyfiyet içinde olamayacağı, böyle bir
durumda proje sahibinin Ankara’daki makine mühendisleri odası genel
merkezindeki disiplin kuruluna başvurma hakkının saklı olduğu ifade edilmiştir.
Makine Mühendisleri Odası’nda yapılan incelemede, diğer illerden gelen
projelere verilen onay örnekleri bulunmuştur.
Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Nazilli Temsilciliği ile yapılan
görüşmede, elektrik mühendislerinin kurdukları iddia edilen bir havuz sisteminin
bulunmadığını, hizmet bedellerinin asgari ücret tarifesine göre belirlendiği ve
temsilciliğe bağlı olmayan ve diğer illerden gelen mühendislerin projelerine de
onay verildiği ifade edilmiştir. Ayrıca Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nin 340
almış olduğu karar gereği, mühendislerin hangi ilde yapılmış olursa olsun
projelerini istedikleri odaya onaylatabilme imkânına sahip olduğu vurgulanmıştır.
Nazilli Temsilciliği adına Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nden
Kurumumuza gönderilen belgelerden ve Tablo 4’teki verilerden elektrik
mühendislerin yaptıkları proje sayısı, çeşidi ve bu projelerin bedellerinin belirli bir
yüzdesi üzerinden odaya ödedikleri vize ücretlerinin farklı olduğu, dolayısıyla
pazar, müşteri ve gelir paylaşımı iddialarının gerçekçi olmadığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen deliller ve değerlendirmeler sonucu Nazilli ilçesinde faaliyet
gösteren makine, inşaat ve elektrik mühendisleri ile mimarların proje bedelleri için
tek fiyat belirleyerek havuz oluşturdukları ve şehir dışından gelen mühendislerin 350
proje çizmelerini engellemek suretiyle rekabeti kısıtladıkları yönündeki iddialar
hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

09-52/1260-323
9
K. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara ilişkin
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.









Full & Egal Universal Law Academy