Rekabet Kurumu - Karar Sayı 09-54/1298-329

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2009-4-123 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-54/1298-329
Karar Tarihi : 11.11.2009

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Bekir KOCABAŞ, Gülçin DERE

C. ŞİKÂYET EDEN : Şanal Metal San. Tic. Ltd. Şti.
5733 Sk. No:80/2 Eski Aydın Yolu
Temsilcisi: Av. M. Fatih TOKSAL, Av. A. Yüksel BARTAN,
Av. Neşe ARGUN 20

D. ŞİKÂYET EDİLEN: - İzgep Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş.
Egemenlik Mh. 6106 Sk. No:6 Işıkkent/İzmir
- Atkasan Atık Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş.
Gürpınar Mh. No:4/13 Pınarbaşı/İzmir
- Burcu Hizmet İşletmeleri Ltd. Şti.
6160 Sk. No:8/4 Işıkkent/İzmir
- Çemaş Çelik ve Metal Tic. A.Ş.
Şair Eşref Blv. No:35/1 D:403 Konak/İzmir
- Cevsan Çevre San. Tic. Ltd. Şti. 30
302 Sk. No:54/A Bornova/İzmir
- Kastaş Kağıt San. Tic. A.Ş.
1237/2 Sk. No:10 Naldöken/İzmir
- Kılıçlar Hurdacılık San. Tic. A.Ş.
Kamil Tunca Blv. No:90 Altındağ/İzmir
- Kısmet Kimya ve Plastik Nakl. San. Tic. A.Ş.
10.037 Sk. No:3 AOSB Çiğli/İzmir
- Özmüşler Atık Kağıt Değerlendirme Merkezi San. Tic.
Ltd. Şti.
187 Sk. No:7 Sarnıç-Gaziemir/İzmir 40
- Tekda Tekn. Dön. Arıtma Kimya Taah. San. Tic. A.Ş.
09-54/1298-329
2
2823/1 Sk. No:20-A Otoplaza Mersinli/İzmir
- Muzaffer Pınarbaşı Cam Şişe İşletmesi
1607 Sk. No:18 Doğanlar Bornova/İzmir
- İzmir Büyükşehir Belediyesi
Cumhuriyet Blv. No:1 Konak/İzmir
- İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki
56 ilçe ve ilk kademe belediyesi
- Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı
Cenap Şahabettin Sk. No:94 Koşuyolu Kadıköy/İstanbul 50
- Çevre ve Orman Bakanlığı
Söğütözü Cd. No:14/E Ankara
- Çevre ve Orman Bakanlığı İzmir İl Çevre ve Orman
Müdürlüğü
Anadolu Cd. No:40 Tepekule Kongre ve İş Merkezi
Kat: 9-10 Bayraklı/İzmir

E.DOSYA KONUSU: Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde
İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde ambalaj atıklarının
toplanması ve ayrıştırılması hizmetlerini sunan İzgep Atık Toplama ve Geri 60
Kazanım San. ve Tic. A.Ş. (İzgep A.Ş.) ve ortakları Burcu Hizmet İşletmeleri
Ltd. Şti. (Burcu Hizmet), Atkasan Atık Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş.
(Atkasan), Çemaş Çelik ve Metal Tic. A.Ş. (Çemaş), Cevsan Çevre San. Tic.
Ltd. Şti. (Cevsan), Kastaş Kağıt San. Tic. A.Ş. (Kastaş), Kılıçlar Hurdacılık
San. Tic. A.Ş. (Kılıçlar), Kısmet Kimya ve Plastik Nakl. San. Tic. A.Ş. (Kısmet
Kimya), Muzaffer Pınarbaşı Cam Şişe İşletmesi (Muzaffer Pınarbaşı),
Özmüşler Atık Kağıt Değerlendirme Merkezi San. Tic. Ltd. Şti. (Özmüşler),
Tekda Tekn. Dön. Arıtma Kimya Taah. San. Tic. A.Ş. (Tekda) ile aynı
Yönetmelik kapsamında ülkemizde yetkilendirilmiş kuruluş olarak faaliyet
gösteren Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı 70
(Çevko)’nın 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde yer alan iddialara aşağıda yer
verilmiştir:
a) Yönetmelik gereğince ambalaj atıklarının toplama/ayırma faaliyetinde
bulunulabilmesi için Bakanlıktan geçici çalışma izni/lisans alınması zorunlu
olduğu halde böyle bir yetkisi olmayan İzgep A.Ş. ile Protokol imzalanarak
Yönetmelik hükümlerinin ihlal edildiği ve böylece bir tekel yaratıldığı iddiası.
b) İzgep A.Ş.’nin atıkların toplanmasına dair yönetim planı hükümlerine uymadığı
bilindiği halde konsorsiyumun devam etmesi sağlanarak ihlallere göz yumulduğu 80
ve böylece Çevre ve Orman Bakanlığı, İl ve İlçe Çevre ve Orman Müdürlükleri,
İzmir Büyükşehir Belediyesi ve diğer ilgili ilçe ve ilk kademe belediyelerinin
üzerine düşen görev, yetki ve sorumluluklarını ihmal ettiği iddiası.
09-54/1298-329
3
c) İzmir Büyükşehir Belediyesi, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin şikâyetçinin
Protokol’e dahil Belediye sınırları içerisinde faaliyette bulunma talebini reddettiği
ve bu teşebbüsü İzgep A.Ş.’ye yönlendirdiği iddiası: Şikâyet sahibi teşebbüs,
12.1.2009 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne, Belediye sınırları dahilinde
Yönetmelik uyarınca atık ambalajların toplanması ve kaynağında ayrıştırılması
hizmetinin yürütülmesi konusunda görev almak amacıyla kendileri ile yetki
sözleşmesi akdedilmesi ve konsorsiyuma dahil edilmesi talebi ile başvuruda 90
bulunmuş; anılan Belediye’den alınan 18.2.2009 tarihli cevabî yazıda, İzmir
Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki 56 ilçe ve ilk kademe belediyesinde
ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması faaliyetinde bulunabilmek için,
Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan görüş alınarak oluşturulan konsorsiyum adına
kurulan İzgep A.Ş.’ye katılmalarının gerekli olduğu, Protokol’ün imzalandığı
tarihte şikayetçi teşebbüsün geçici çalışma izni/lisansı bulunmadığından
konsorsiyuma dahil edilemediği, Protokol’e dahil bölgede ambalaj atıklarını
toplama ve ayırma yetkisinin münhasıran İzgep A.Ş.’ye dahil bulunan
teşebbüslere ait olduğu ve İzgep A.Ş. bünyesinde bulunmayan bir teşebbüsün
lisansı bulunsa dahi anılan bölgede faaliyette bulunamayacağı ve bu sebeple 100
sisteme (İzgep A.Ş.’ye) katılmadan Protokol’e dahil Belediye sınırları içerisinde
ambalaj atıklarının toplanması konusunda kendileri ile sözleşme yapmalarının
mümkün olmadığı belirtilmiştir. Şikâyetçi teşebbüs tarafından 56 adet ilçe ve ilk
kademe belediyesine, aynı taleple başvuruda bulunulmuş, fakat bu
belediyelerden de benzer yanıtlar alınmıştır.
d) İzgep A.Ş.’nin şikâyetçinin şirkete ortak olarak katılma talebini reddettiği ve
böylece hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası: İzmir Büyükşehir
Belediyesinin ve Protokol’e taraf diğer belediyelerin şikâyetçiyi İzgep A.Ş.’ye
yönlendirmesi üzerine bu teşebbüs tarafından İzgep A.Ş.’ye ortak olarak
alınmaları talebiyle 13.11.2008 tarihli ihtarname ile başvuruda bulunulmuş; fakat 110
İzgep A.Ş. tarafından talebin 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun
olmadığı; Şanal Metal San. Tic. Ltd. Şti. (Şanal Metal)ile Karaburun Belediyesi
arasında hâlihazırda ambalaj atığı toplama/ayırma faaliyetine ilişkin sözleşme
akdedilmiş bulunduğu; İzmir Büyükşehir Belediyesi, ilçe ve ilk kademe
belediyeleri (56 adet belediye), ÇEVKO ve Konsorsiyum arasında akdedilen
Protokol’e Karaburun Belediyesi’nin dâhil olmadığı hususları göz önünde
bulundurulduğunda başvurularına olumlu yanıt verilemeyeceği bildirilmiştir.
Şikâyetçi, İzgep’in bu uygulamasının, kendilerinin pazara girmesini önlemeye
yönelik bir davranış olduğunu belirtmekte ve böylece İzgep A.Ş.’nin hâkim
durumunu kötüye kullandığını iddia etmektedir. 120
e) İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İzgep A.Ş.’nin, şikâyetçinin müşterilerine İzgep
A.Ş. ile çalışmaları yönünde baskı uyguladığı iddiası: Şikâyet dilekçesinde, İzmir
Büyükşehir Belediyesi’nin, Şanal Metal’in uzun yıllardır çalıştığı pek çok
teşebbüse Protokol’e dâhil bölgede ambalaj atıklarını İzgep A.Ş. dışında başka
bir kuruluşa vermemeleri gerektiği, aksi halde cezai müeyyidelerin uygulanacağı
yönünde ihtarda bulunduğu; İzgep A.Ş.’nin de benzer gerekçelerle bu
teşebbüslere Şanal Metal’le çalışmaya devam etmeleri halinde idari ve cezai
yaptırımlarla karşılaşacakları yönünde baskılarda bulunduğu ve bu sebeple
anılan teşebbüslerin Şanal Metal’le olan sözleşmelerini feshettiği ve böylece
09-54/1298-329
4
Şanal Metal’in piyasada faaliyet göstermesinin ve rekabet etmesinin engellendiği 130
iddia edilmektedir.
f) Yönetmelik’te ambalaj atıklarının bedelsiz toplanacağı düzenlendiği halde
İzgep A.Ş.’nin atıklarını topladığı teşebbüslere bedel ödediği ve böylece
şikâyetçiyi müşterileri karşısında zor durumda bıraktığı iddiası: Şikâyet
dilekçesinde, Yönetmelik hükümleri uyarınca yetkili ve lisanslı firmaların ambalaj
atıklarını bedelsiz alma hak ve yetkilerinin bulunduğu, bu husus hâlihazırda
yargılama aşamasında olmasına rağmen son gelinen noktada atığın kaynağında
bedelsiz toplanması gerektiği, oysa İzgep A.Ş.’yi oluşturan teşebbüslerin
topladıkları atık karşılığında firmalara ödeme yaptıkları ve böylece Yönetmelik
hükümlerini ihlal ederek faaliyette olmadıkları piyasalardaki dengeleri bozduğu, 140
zira yaptıkları ödeme neticesinde Şanal Metal’in yetkili olduğu Karaburun
Belediyesi sınırları içerisindeki müşterilerinin ambalaj atıklarını teslim etmekten
kaçındığı, karşılığında İzmir piyasasında şikâyet edilenler tarafından ödenmekte
olan ücretleri talep ettikleri belirtilmektedir.
g) İzgep A.Ş.’yi oluşturan teşebbüslerin İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İzgep A.Ş.
arasındaki sözleşmeyi kalkan olarak kullanarak İzmir ilinde piyasayı semtler ve
uzmanlık alanlarına göre hammadde (kâğıt, metal vs.) bazında paylaştığı ve
ortak fiyat belirlemek suretiyle kartel oluşturdukları iddiası.
h) Rekabet Kurulu’nun 5.6.2008 tarihli ve 08-37/498-179 sayılı kararında;
Yönetmelik’in 4054 sayılı Kanun’a aykırı sonuçlar doğurabileceğinin hükme 150
bağlandığı; ayrıca yapılan Protokol’ün teşebbüslerin pazar paylaşımına yol
açması ve 4054 sayılı Kanun’a aykırı hükümler içermesi nedeniyle 4054 sayılı
Kanununun 56. maddesi uyarınca geçersiz olduğu iddiası.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.6.2009 tarih ve 4072 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 8.7.2009 tarih ve 2009-4-123/İİ-09-BK sayılı İlk
İnceleme Raporu, 15.7.2009 tarih ve 09-33 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş
ve 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1.
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 09-33/737-M sayı ile karar verilmiştir. 160
İlgili karar uyarınca düzenlenen 30.10.2009 tarih ve 2009-4-123/ÖA-09-BK sayılı
Önaraştırma Raporu aynı tarih ve REK.0.08.00.00-110/402 sayılı Başkanlık
önergesi ile 09-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;
a) Şikâyet dilekçesinde yer alan;
- Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği gereğince ambalaj atıklarının
toplama/ayırma faaliyetinde bulunulabilmesi için Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan
geçici çalışma izni/lisans alınması zorunlu olduğu halde böyle bir yetkisi olmayan
İzgep A.Ş. ile protokol imzalanarak yönetmelik hükümlerinin ihlal edildiği ve 170
böylece bir tekel yaratıldığı iddiası,
09-54/1298-329
5
- İzgep A.Ş.’nin atıkların toplanmasına dair yönetim planı hükümlerine uymadığı
bilindiği halde konsorsiyumun devam etmesi sağlanarak ihlallere göz yumulduğu
ve böylece Çevre ve Orman Bakanlığı, İl ve İlçe Çevre ve Orman Müdürlükleri,
İzmir Büyükşehir Belediyesi ve diğer ilçe ve ilk kademe belediyelerinin üzerine
düşen görev, yetki ve sorumluluklarını ihmal ettiği iddiası,
- İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ilçe ve ilk kademe belediyelerinin şikâyetçi Şanal
Metal’in belediye sınırları içerisinde faaliyette bulunma talebini reddettiği ve
şikâyetçiyi İzgep’e yönlendirdiği iddiası,
- İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İzgep A.Ş.’nin, Şanal Metal’in müşterilerine 180
İzgep A.Ş. ile çalışmaları yönünde baskı uyguladığı iddiası ve
- Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nde ambalaj atıklarının bedelsiz
toplanacağı düzenlendiği halde İzgep A.Ş.’nin atıklarını topladığı teşebbüslere
bedel ödediği ve böylece şikâyetçiyi müşterileri karşısında zor durumda bıraktığı
iddiasının
4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı;
b) İzmir ilinde ambalaj atıklarının toplanması ve ayrıştırılması hizmetleri
pazarında faaliyet gösteren Burcu Hizmet, Çemaş, Cevsan, Kastaş, Kılıçlar,
Kısmet Kimya, Muzaffer Pınarbaşı, Özmüşler, Tekda ortaklığı ile kurulan İzgep
A.Ş.’nin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde sayılan koşulları taşımaması 190
nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir “ortak girişim” olarak
değerlendirilemeyeceği,
c) İzgep A.Ş. bünyesindeki oluşumun ilgili pazarda rekabetçi davranışların
koordinasyonuna yol açması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında rekabeti bozucu bir anlaşma olarak değerlendirilebileceği,
d) Söz konusu anlaşmanın rekabet hukukunda “per se” ihlal olarak kabul edilen
pazar ve müşteri paylaşımına yol açması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesi kapsamında bireysel muafiyetten faydalanamayacağı,
e) Bu çerçevede, İzgep A.Ş., Atkasan, Burcu Hizmet, Çemaş, Cevsan, Kastaş,
Kılıçlar, Kısmet Kimya, Muzaffer Pınarbaşı, Özmüşler ve Tekda’ya yönelik olarak 200
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği iddiası ile Kanun’un 41. maddesi
kapsamında soruşturma açılmasının mümkün olduğu; bununla birlikte, İzgep
A.Ş.’nin mevcut şekilde kurulmasında ve faaliyete geçmesinde Çevre ve Orman
Bakanlığı’nın açık bir teşvik ve desteğinin bulunduğu dikkate alınarak şu
aşamada anılan teşebbüslere yönelik bir soruşturma açılması yerine, 4054 sayılı
Kanun’un 9. maddesi kapsamında bir görüş yazısı gönderilmesinin de mümkün
olduğu,
f) Türkiye yetkilendirilmiş kuruluş hizmetleri pazarında hâkim durumda bulunan
Çevko tarafından;
- Belgelendirme hizmet bedelinin (Yeşil Nokta bedelinin) müşterilerin bir önceki 210
yılda piyasaya sürdüğü ambalajın tamamı üzerinden hesaplanmasının ve
- Yeşil Nokta markasının kullanım hakkının yetkilendirilmiş kuruluş hizmetleri ile
bağlanarak pazarlanmasının,
09-54/1298-329
6
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında “hâkim durumun kötüye
kullanılması” niteliğini taşıdığı;
g) Dolayısıyla Çevko’ya yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
çerçevesinde soruşturma açılmasının mümkün olduğu; bununla birlikte, anılan
Vakıf tarafından Kurumumuza gönderilen ve rekabete aykırı durumların tespit
edilmesi halinde bunların ivedilikle giderileceğinin taahhüt edildiği yazı dikkate
alınarak, şu aşamada soruşturma açılması seçeneği yerine 4054 sayılı Kanun’un 220
9. maddesi kapsamında gönderilecek bir yazı ile ihlalin ortadan kaldırılması
yolunun da tercih edilmesinin mümkün olduğu,
h) Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin öngördüğü mevcut sistemin
piyasa dinamiklerini dikkate alacak şekilde yeniden düzenlenmesine yönelik
olarak Çevre ve Orman Bakanlığı’na; ayrıca söz konusu Yönetmelik’in
uygulanması noktasında daha rekabetçi bir pazar yapısının oluşması için
alınabilecek önlemlere ilişkin olarak da İçişleri Bakanlığı’na ve İzmir Büyükşehir
Belediyesi’ne görüş yazıları gönderilmesinin uygun olacağı
görüşlerine yer verilmiştir.
230
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1.Hakkında Önaraştırma Yapılan Taraflar
I.1.1. İzgep Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş.
İzgep A.Ş., 25.12.2007 tarihinde Atkasan, Burcu, Çemaş, Cevsan, Kastaş,
Kılıçlar, Kısmet Kimya, Muzaffer Pınarbaşı, Özmüşler, Tekda ve Ergin ERDİNÇ’in
hissedarlığında ambalaj atığı dahil olmak üzere her türlü atığın toplanması,
biriktirilmesi, ayrıştırılması, geri kazanımı, geri dönüşümü, satışı, ithalatı, ihracatı
ve dahili ticareti ile iştigal etmek ve bu amaçla tesisler kurup işletmek amacıyla
kurulan ve merkezi İzmir’de bulunan bir anonim şirkettir. Şirket ortaklarından 240
Ergin ERDİNÇ dışındaki ortaklar, pazarda bağımsız ekonomik faaliyet gösteren
teşebbüslerdir. Ergin ERDİNÇ ise, Muzaffer Pınarbaşı Cam Şişe İşletmesi’nin
genel müdürüdür.
Şirketin kurucu ortaklarından Kısmet Kimya tüm faaliyetleri ile sektörden
çekileceği için Nisan 2008’de ortaklıktan çıkmıştır. Yine Tekda, geçici çalışma
izninin süresi bittiği için ortaklıktan çıkmıştır. Böylece hâlihazırda İzgep A.Ş.’nin
hisseleri, 8 teşebbüs ve Ergin ERDİNÇ arasında paylaşılmıştır.
Hâlihazırda İzgep A.Ş.’nin faaliyeti büyük oranda evsel atıkların toplanması ile
sınırlı olup şirketin 2008 yılı mali tablolarına göre 2008 yılı net satışları
……….Ticari Sır……….’dir. 250

I.1.2 Atkasan Atık Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş.
Atkasan, 15.1.1996 tarihinde SCA Recycling Holding, Çukurova Holding A.Ş.,
Selkasan Kağıt ve Paketleme Malzemeleri İmalatı San. ve Tic. A.Ş., Sınai ve Mali
Yatırımlar Holding A.Ş., Endüstri Holding A.Ş.’nin hissedarlığında kurulan ve
merkezi Manisa’da bulunan bir anonim şirkettir.
09-54/1298-329
7
7.9.2007 tarihinde Şirket Ana Sözleşmesi’nde yapılan değişiklik ile, şirketin ticaret
unvanı Atkasan Atık Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş. şeklinde, şirketin faaliyet
konusu ise; ambalaj atıkları da dâhil olmak üzere her türlü atığın biriktirilmesi,
toplanması, taşınması, ayrıştırılması, tekrar kullanımı, geri dönüşümü, geri 260
kazanılması, bertarafı ile iştigal etmek ve bu amaçla tesisler kurmak, işletmek,
kompost tesisleri kurmak, işletmek, her türlü atığın satış, pazarlama, ithalat ve
ihracat ve dahili ticareti ile iştigal etmek şeklinde değiştirilmiştir.

I.1.3 Burcu Hizmet İşletmeleri Ltd. Şti.
1976 yılında kurulan şirket, ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde alıcı
ortama verilmesinin önlenmesi ve bertaraf edilecek miktarının azaltılması
amacıyla çevre belediyeler ile “kaynağında ayrı toplama projeleri” yürütmekte
olup, Şirketin merkezi İzmir’de bulunmaktadır.
270
I.1.4. Çemaş Çelik ve Metal Tic. A.Ş.
Merkezi İzmir’de bulunan ve 1974 yılından beri demir-çelik sektöründe faaliyet
gösteren Şirket, çevre konusuyla ilgili yatırımlarını hızlandırmış ve Çevre ve
Orman Bakanlığı’ndan 2007 yılında Toplama Ayırma Tesisi Lisansı almıştır.

I.1.5. Cevsan Çevre San. Tic. Ltd. Şti.
Cevsan, 1959 yılında hurda sektöründe faaliyete geçmiş olup, 1992 yılında adi
ortaklıktan, limited şirket hüviyetine dönüşmüştür. Şirket, 2006 yılında Çevre ve
Orman Bakanlığı’ndan almış olduğu “Toplama Ayırma Tesisi Lisansı” ile
faaliyetlerini sürdürmektedir. 280

I.1.6. Kastaş Kağıt San. Tic. A.Ş.
1973 yılında her türlü atık kâğıt toplayarak çeşitli kuruluşlara hammadde
sağlamak amacıyla faaliyetlerine başlayan Şirket, 2008 yılında Çevre ve Orman
Bakanlığı’ndan almış olduğu “Toplama Ayırma Tesisi Lisansı” ile faaliyetlerini
sürdürmektedir.

I.1.7. Kılıçlar Hurdacılık San. Tic. A.Ş.
1987 yılında kurulan Şirket, ambalaj atıklarının belli bir sistem içinde toplanması,
taşınması, ayrıştırılması, geri dönüşümü ve geri kazanımı için gerekli olan alt 290
yapı tesislerini kurmak, makine, teçhizat, araç ve gereçlerini temin etmek vb.
amaçlarla kurulmuş olup; ağırlıklı olarak metal atıklarının toplanması konusunda
faaliyetlerine devam etmektedir.

I.1.8. Kısmet Kimya ve Plastik Nakl. San. Tic. A.Ş.
1981 yılında İzmir’de kurulan ve plastik ürünlerin ve bazı kimyasalların nakliyesi
ile plastik ürünlerin toplanması ve geri kazanılması konusunda faaliyet gösteren
Şirket, 2008 yılının Nisan ayında İzgep A.Ş.’deki ortaklığından ayrılmıştır.

300
09-54/1298-329
8


I.1.9. Özmüşler Atık Kağıt Değerlendirme Merkezi San. Tic. Ltd. Şti.
1974 yılından beri ambalaj atıkları sektöründe faaliyet göstermekte olan şirket;
hurda kâğıt, demir, plastik ve her nevi hurda alım ve satışını yapmak, ambalaj
atığı toplama ve ayırma vb. konularda faaliyet göstermektedir. Şirket’in merkezi
İzmir’de bulunmaktadır.

I.1.10. Tekda Tekn. Dön. Arıtma Kimya Taah. San. Tic. A.Ş.
Katı atık kağıt, karton, plastik, cam, metal, tahta vb. ürünler, sıvı ve madeni 310
yağların, katı ve sıvı kimyasallar, organik ve inorganik kimyasal müstahzarlar,
tekstil, deri, gıda, gübre, hayvansal ve bitkisel yağlar, medikal ve metal sanayinde
kullanılan kimyasal maddelerin toplanması, ayrıştırılması, depolanması,
preslenmesi, kesilmesi ve paketlenmesi işlemlerinin yapılması amacıyla 2007
yılında İzmir’de kurulan Şirket, aynı yıl Çevre ve Orman Bakanlığı’na ambalaj
atıklarının toplanması ve ayrıştırılması için lisans başvurusunda bulunmuştur.
Şirket, 2008 yılı içerisinde İzgep A.Ş.’deki ortaklığına son vermiştir.

I.1.11. Muzaffer Pınarbaşı Cam Şişe İşletmesi
Muzaffer Pınarbaşı, 1971 yılından beri cam ve plastik atıkların geri dönüşümü ve 320
değerlendirilmesi konusunda faaliyet gösteren şahıs şirketi niteliğinde bir
işletmedir.

I.1.12. Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı
Çevko, Türkiye’de ambalaj atıklarının ekonomik ve düzenli geri kazanımı için
sanayi, yerel yönetim ve tüketicilerin katkı ve katılımları ile sürdürülebilir bir geri
kazanım sisteminin kurulmasına katkıda bulunmak amacıyla, 1.11.1991’de
ülkemizin 14 önde gelen sanayi kuruluşunun girişimleri ile kurulmuş, kâr amacı
gütmeyen bir vakıftır.
Çevko İktisadi İşletmesi, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2005 yılında cam, 330
metal, plastik, kâğıt/karton ve kompozit malzemelerden oluşan ambalaj atıklarının
geri kazanımı konusunda sanayi yükümlülüğünü yerine getirmek üzere
“yetkilendirilmiş kuruluş” ilan edilmiştir. Çevko hâlihazırda ülkemizde ambalaj
atıklarının kontrolü kapsamında “yetkilendirilmiş kuruluş” olarak faaliyet gösteren
tek teşebbüstür.
Çevko’nun bir diğer faaliyet alanı ise, “yeşil nokta” ambleminin bedel karşılığında
sanayi kuruluşlarına kullandırılmasından oluşmaktadır. Çevko’nun 2007 yılı mali
tablolarına göre vakfın 2007 yılı içerisindeki net satışları ……….Ticari
Sır……….’dir.
340
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
09-54/1298-329
9
İnceleme konusu dosya bakımından ilgili ürün pazar(lar)ı belirlenirken, öncelikle
önaraştırma kapsamında faaliyetleri incelenen İzgep A.Ş. ve ortakları ile
Çevko’nun faaliyet alanlarının belirlenmesi ve ayrıştırılması gerekmektedir.
Bilindiği üzere İzgep A.Ş. ve ortaklarının temel faaliyet konusu, İzmir Büyükşehir
Belediyesi sınırları içerisinde ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması,
ayrıştırılması ve ayrıştırılan bu atıkların geri dönüşüm firmalarına satılmasıdır.
Ambalaj atıklarının toplanması ve geri dönüştürülmesi faaliyeti esas olarak üç
aşamadan oluşmaktadır. Bunlardan ilki ambalaj atıklarının toplanması, ikincisi 350
toplanan ambalaj atıklarının hammaddelerine göre ayrıştırılması, üçüncüsü ise
ayrıştırılan bu ambalaj atıklarından yenilerinin üretilmesi için geri
dönüştürülmeleri aşamasıdır. Geri dönüşüm hizmeti, toplama ve ayrıştırmaya
göre daha yüksek yatırım ve know-how gerektirmekte ve nitelik olarak da
toplama ve ayrıştırmadan farklılık arz etmektedir. Dolayısıyla geri dönüşüm
hizmetinin toplama ve ayrıştırma hizmetinden ayrı bir hizmet pazarında
değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, dosya kapsamında İzgep A.Ş. ve
ortaklarının faaliyetlerine ilişkin ilgili ürün pazarı “ambalaj atıklarının toplanması
ve ayrıştırılması hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
Çevko’nun faaliyetleri ise, Yönetmelik kapsamında üreticilerin sorumluluklarının 360
üstlenilmesi ve bu sorumlulukların yerine getirilmesi için gerekli
organizasyonunun sağlanması hizmetlerinden oluşmaktadır. Bu çerçevede,
Çevko’nun faaliyetleri bakımından ilgili ürün pazarı “yetkilendirilmiş kuruluş
hizmetleri pazarı” olarak tespit edilmiştir.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Önaraştırma kapsamında faaliyetleri incelenen İzgep A.Ş. ve ortaklarının İzmir
Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde faaliyet gösterdiği dikkate alınarak,
“ambalaj atıklarının toplanması ve ayrıştırılması hizmetleri pazarı” açısından ilgili
coğrafi pazar “İzmir ili” olarak belirlenmiştir. 370
Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği bakımından herhangi bir yetkilendirilmiş
kuruluşun Türkiye’nin herhangi bir bölgesinde faaliyet göstermesinin önünde
hukuki bir engel bulunmadığı gibi, Türkiye’nin farklı bölgelerinden toplanacak
ambalaj atıkları arasında yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından herhangi
bir farklılık da bulunmamaktadır. Dolayısıyla, “yetkilendirilmiş kuruluş hizmetleri”
bakımından ilgili coğrafi pazarın “Türkiye” olarak belirlenmesinin uygun olacağı
değerlendirilmiştir.

I.3. Yapılan Tespitler ve Deliller
I.3.1. İzgep A.Ş.’nin ve Ortaklarının Faaliyetlerine İlişkin Bilgi ve Belgeler 380
I.3.1.1. İzmir Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde Ambalaj Atıklarının
Toplanması ve Ayrıştırılması Hizmetinin Tek Bir Teşebbüse
Gördürülmesinde Çevre ve Orman Bakanlığı’nın Rolü ve Teşvikine İlişkin
Bilgi ve Belgeler
09-54/1298-329
10
a. Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından başta Manisa Valiliği, Manisa Belediye
Başkanlığı, İzmir Valiliği ve İzmir Büyükşehir Belediyesi olmak üzere çeşitli ilçe ve
ilk kademe belediyelerine gönderilen 23.2.2007 tarih ve 3071 sayılı yazıda,
30.7.2004 tarih ve 25538 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1.1.2005 tarihi
itibariyle yürürlüğe giren Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin
uygulanmasına yönelik olarak İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, ilçe ve 390
belediye başkanlıkları, İzmir ve Manisa İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Manisa
Belediye Başkanlığı ve İzmir ilinde faaliyet gösteren ve Bakanlıklarından geçici
çalışma izni ve/veya lisans almış toplama ayırma tesis işletmecilerinin katılımı ile
Çevre ve Orman Bakanlığı’nda 8.2.2007 tarihinde Müsteşar Yardımcısı Prof. Dr.
Mustafa ÖZTÜRK başkanlığında İzmir ve Manisa illerinde yürütülen kaynağında
ayrı toplama çalışmalarının değerlendirildiği bir toplantının düzenlendiği
belirtilmekte ve söz konusu toplantıda alınan kararlar hatırlatılarak 16.4.2007
tarihine kadar ambalaj atıkları toplama planlarının hazırlanması, ambalaj
atıklarının ayrı toplanması konusunda gerekli çalışmalara başlanması ve
hazırlanan ambalaj atıkları toplama planlarının Bakanlıklarına gönderilmesi talep 400
edilmektedir.
b. İzgep A.Ş.’nin atık toplama faaliyetlerinin yürütülmesinde karşılaşılan
güçlüklere ilişkin olarak Çevre ve Orman Bakanlığı’na yapmış olduğu başvurular
üzerine Bakanlık tarafından İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Çevko,
İzmir Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası ve İzgep A.Ş.’ye gönderilen
7.5.2009 tarih ve 7516 sayılı yazıda şu ifadeler yer almaktadır:
“…
- İzmir İlinde bulunan lisanslı 8 adet ambalaj atığı toplama ayırma tesisi bir araya
gelerek, plan kapsamında oluşan ambalaj atıklarının kaynakta ayrı toplanması
amacıyla Bakanlık’ın da teşvikiyle, İzgep adı altında bir konsorsiyum 410
oluşturmuşlardır. Bu konsorsiyumun lisansı bulunmamakta, Yönetmelik
doğrultusunda lisans tesislere verildiğinden dolayı İzgep’e lisans verilmesi de
mümkün olamamaktadır. Ancak, bu oluşum altında bulunan lisanslı tesisler ve
bunların sağladığı imkânlar, İzgep tarafından eşit olarak kullanılmalı, plan
kapsamında toplanan ambalaj atıkları lisanslı olan tesislere getirilerek burada
ayrıştırılmalı, kaydedilmeli ve geri dönüşüme gönderilmelidir…”
c. ÇEVKO tarafından T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı ve İzmir Büyükşehir
Belediyesi’ne gönderilen 10.3.2009 tarih ve 2009/1409 sayılı “İzmir’de Ambalaj
Atıklarının Toplanması” konulu yazıda şu ifadelere yer verilmiştir:
“…Diğer yandan, yetkilendirilmiş kuruluş sıfatıyla içinde yer aldığımız İzmir ili 420
ambalaj atığı kaynağında ayrı toplama uygulamasından edindiğimiz deneyimler
ve yukarıda belirtilen bilgiler ışığında, İzgep firmasının Yönetmelik’te belirtilen
gerekli koşulları sağlayarak mümkün olan en kısa sürede toplama-ayırma tesisi
lisansı alması gerektiği düşüncesindeyiz. 2008 yılında, tarafımızdan İzmir ilinde
tüketicilerin bilgilendirilmesi, okul eğitimleri, toplama operasyonuna atık
kumbaraların sağlanması gibi desteklerimizin lisanslı firma ayrımı gözetilmeksizin
yerine getirilmesine karşın, geri kazanım çalışmalarını belgelendirmek üzere,
İzgep’in lisansı olmaması nedeniyle İzgep’i oluşturan 8 firmayla ayrı ayrı temasa
09-54/1298-329
11
geçilmiş; ancak 5’iyle sözleşme yapılabilmiş; önceki yıllara kıyasla, İzmir’den
kaynakta ayrı toplanan atık miktarı çok daha az olarak belgelendirilebilmiştir.” 430



I.3.1.2. İzgep A.Ş.’nin Kuruluşu ve Statüsüne İlişkin Bilgi ve Belgeler
a. İzgep A.Ş’in Hissedarlık Yapısı ve Şirketin Karar Alma Prosedürü
İzgep A.Ş. Ana Sözleşmesi’nin 14. maddesi uyarınca, Şirket Genel Kurulu Şirket
esas sermayesinin %51’ine sahip hissedarların katılımı ile toplanabilmekte ve
kararlar toplantıya katılanların %65’inin olumlu oyu ile alınabilmektedir. Şirket’e
yeni ortak alınması kararında ise toplantıya katılanların oybirliğinin sağlanması
şartı aranmaktadır. Aşağıdaki tabloda İzgep A.Ş.’nin mevcut hissedarlık yapısına 440
yer verilmiştir:
Tablo-1 : İzgep A.Ş.’nin Mevcut Hissedarlık Yapısı

……….Ticari Sır……….

Diğer taraftan şirket Ana Sözleşmesi’nin 8. maddesi uyarınca, Şirket’in işleri en
çok 3 yıl süre için seçilen ve 8 üyeden oluşan bir yönetim kurulu tarafından idare
olunmaktadır. Ayrıca, Ana Sözleşme’nin 9. maddesi uyarınca, Yönetim
Kurulu’nda her üyenin bir oy hakkı bulunmaktadır. Yönetim Kurulu toplantı nisabı
üye tamsayısının bir fazlası olup, karar alınabilmesi için katılanlardan %65’inin 450
olumlu oy vermesi gerekmektedir.
b. Raportörlerin görüştüğü İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve
Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, İzgep A.Ş.’nin İzmir ilinde yaptığı atık
toplama faaliyetinin iki başlık altında incelenebileceğini; bunlardan ilkinin evlerden
toplanan ambalaj atıkları ikincisinin ise sanayi ve diğer toplu ambalaj atığı üreten
yerlerden elde edilen atıklar olduğunu; evlerden yapılan toplamanın İzgep A.Ş.
tarafından organize edilen toplama araçları ile yapıldığını; diğer toplamanın ise
İzgep A.Ş.’nin veya bu Şirket’in ortağı 8 teşebbüsün ilgili ambalaj atık üreticisi
kuruluşlarla yaptıkları sözleşmeler kapsamında gerçekleştirildiğini; bu
sözleşmelerde İzgep A.Ş., atık üreticisi ve ilgili ortak olmak üzere üç taraf 460
bulunduğunu; sözleşmeye göre ilgili İzgep A.Ş. ortağı firmanın, söz konusu atık
üreticisinden atıkları toplayarak değerlendirdiğini; herhangi bir atık üreticisinde
tek tip atık bulunması mümkün olmadığından, her bir atığın toplanması için farklı
firmaların söz konusu atık üreticisine gidip faaliyet göstermesinin ekonomik
olmayacağını, dolayısı ile ilgili atık üreticisi en fazla hangi atık türünü üretiyor ise
o atık cinsi konusunda uzmanlaşmış olan İzgep A.Ş. ortağının sözleşme yaparak
atıkları topladığını; bu noktada tüm İzgep A.Ş. ortağı şirketlerin geri dönüşüme
yönelik hammadde sunumunda rekabet içinde olduklarının söylenebileceğini
ifade etmişlerdir.
c. Raportörlerin görüştüğü İzgep A.Ş. ortakları şirketin faaliyetlerine ve 470
yönetimine ilişkin olarak aşağıdaki hususları belirtmişlerdir:
- Yönetim Kurulu ayda bir kez toplanmaktadır. Toplantı öncesinde tüm üyeler
gündem ile ilgili olarak bilgilendirilmekte ve toplantıda kararlar genellikle oy birliği
09-54/1298-329
12
ile alınmaktadır. Şirket’in Yönetim Kurulu tüm ortakları temsil ettiği için, Yönetim
Kurulu toplantıları Genel Kurul hüviyetinde geçmektedir.
- Ortaklar arasındaki menfaat çatışması nedeniyle Yönetim Kurulu’nun / Genel
Kurul’un karar alma süreçlerinde tıkanma sadece bir kez İzmir’de kurulu sanayi
şirketi atık üreticisi … Şirketi ile ilgili olarak yaşanmıştır. … Şirketi otomotiv jantı
üreten bir şirkettir. Şirketin aylık olarak ürettiği atıkların ancak %.... oranındaki
kısmı ambalaj atığı niteliğindedir. Atık üreticileri, ticari tercihleri nedeniyle genelde 480
atıklarının toplanmasında sadece bir firma ile muhatap olmak istemektedirler.
İzgep A.Ş.’nin yönetim kurulu kararı uyarınca, 30.11.2007 tarihi itibariyle bir ortak
hangi atık üreticisi ile çalışmaktaysa, İzgep oluşumu sonrasında da ilgili ortağın
söz konusu firma ile çalışması prensip olarak kabul edilmiştir. 30.11.2007 tarihi
itibariyle … ile çalışan şirket Burcu Hizmet idi. Ancak bu tarihten sonraki
dönemde Cevsan’ın da … ile kısa süreli bir çalışması olduğu için, Yönetim
Kurulu’nun prensip kararının uygulanması noktasında bir görüş ayrılığı ortaya
çıkmıştır. Ancak bu konu büyük oranda ambalaj atığı dışındaki atıklara ilişkin
olduğu için İzgep A.Ş.’nin faaliyet konusu dışında kalmıştır. Söz konusu vaka
dışında ortaklar arasında menfaat çatışması ve dolayısıyla karar alma sürecinde 490
tıkanma yaşanmamıştır. Kaldı ki İzgep A.Ş.’nin Yönetim Kurulu’nun aldığı
kararların ne ortakların herhangi bir atık üreticisi ile çalışıp çalışmaması
noktasında ne de herhangi bir atık üreticisinin çalışmak istediği atık toplayıcısını
seçmesi noktasında belirleyicilik gücü bulunmamaktadır. İzgep A.Ş.’nin
kararlarının şirketler üzerindeki bağlayıcılığı karşılıklı iyi niyet esaslarına
dayanmaktadır.
- Halen İzmir ilindeki ambalaj atıklarının daha çok evsel kaynaklı olanları İzgep
A.Ş. tüzel kişiliği tarafından yürütüleceği, sanayiden alınan ambalaj atıklarının ise
bu şirketin kuruluşundan önceki dönemlerde olduğu gibi atık üreticileri ile
anlaşması bulunan ortaklar tarafından toplanması yöntemi benimsenmiştir. 500
Hâlihazırda İzgep A.Ş.’nin tüzel kişilik olarak İzmir’deki tüm ambalaj atıklarını tek
elden toplamasına yetecek fiziki, iktisadi ve personel altyapısı bulunmamaktadır.
Ayrıca tüm bu faaliyetlerin tek elden yapılabilmesi hem gerçekçi değil hem de
serbest piyasa mantığına uygun değildir. İzgep A.Ş.’nin kuruluş aşamasında
ortakların bu şirketin tüm bu faaliyetleri tek elden yürütebilmesi için gerekli
malvarlığı ve kaynakları İzgep A.Ş. tüzel kişiliğine aktarmamış olmalarının
birtakım makul gerekçeleri bulunmaktadır. Bunlardan ilki, İzgep A.Ş.’nin özellikle
konut toplamalarında faaliyet göstermesi ve sistemin koordine edilmesinde
yardımcı olma amacı ile kurulmuş olmasıdır. Bu şirketin kurulmasının ardında
yatan düşüncelerin başında Belediye’nin ve Bakanlığın tek bir firma ile muhatap 510
olmak istemesidir. İkinci olarak, İzmir ilinde ambalaj atıklarının toplanması ve
bunların tekrar İzgep A.Ş. ortaklarına satılması halinde potansiyel olarak transfer
fiyatlaması ve monopol piyasa tartışmalarının kendiliğinden ortaya çıkma
ihtimalinin bulunması söz konusudur. Son olarak, İzgep A.Ş.’nin ortaklarının
faaliyetleri ambalaj atıklarının kaynaktan toplanması ve İzmir ili ile sınırlı değildir.
Dolayısıyla, İzmir ilindeki tüm ambalaj atıklarının toplanması İzgep A.Ş.’ye
devredilmiş olsa bile ortakların kendi tesis ve personel altyapısını koruması
gerekmekteydi. Bu koşullar altında tüm yatırımların duplikasyonun etkin bir
09-54/1298-329
13
yöntem olmayacağı düşünülerek İzgep A.Ş.’nin yapılanması mevcut haliyle
tasarlanmıştır. 520
d. İzgep A.Ş.’nin 19.09.2008 tarih ve 2008/12 sayılı Yönetim Kurulu
toplantısında alınan bir kararda;
“6- CEVSAN ve BURCU şirketlerimiz arasında gerilim yaratan … olayının benzeri
bir daha yaşanmaması dileği ortak görüş olarak ifade edilmiştir.”
ifadesi yer almaktadır.
e. İzgep A.Ş.’nin 25.6.2009 tarih ve 2009/06 sayılı Yönetim Kurulu toplantısında
alınan kararlar arasında;
“8- İzgep’in yeni işletmesine geçtikten sonra kendi ayakları üzerinde duracak ve
zarar etmeyecek şartları acilen sağlaması gereği önemle vurgulanmıştır. Bir
taraftan her anlamda maliyetlerin düşürülmesine çalışılırken diğer taraftan gelir 530
arttırıcı unsurların hızla hayata geçirilmesinin gereği ilave olarak ifade edilmiştir.
Daha çok sayıda işyerlerinin sisteme kazandırılması, sistemde olan işyerlerinden
bir kaçak var ise önlenmesi, gelir artışı için önem taşımaktadır. Bütün bu
önlemlerin yanında satış fiyatlarının arttırılması ve gerekirse hizmet bedellerinin
tekrar değerlendirmeye alınması hususu tavsiye edilmiştir.”
ifadesi yer almaktadır.
I.3.1.3. Şanal Metal’in İzgep A.Ş. Ortaklığına Kabul Edilmemesine İlişkin
Tespitler
a. İzgep A.Ş.’nin 19.09.2008 tarih ve 2008/12 sayılı Yönetim Kurulu toplantısında
alınan bir kararda; 540
“4- Şanal Metal firmasının İzgep’e dâhil olma istek başvurusu değerlendirilmiş ve
İzgep’in bu aşamada ortak olma niyetinde olmadığı iradesi ortaya konulmuştur”.
ifadesi yer almaktadır.
b. İzgep A.Ş. yetkilileri konuya ilişkin olarak, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine
göre, bir şirketin kendi ortaklık yapısı ile bir karar verebilmesinin mümkün
olmadığını; bu konu tamamen şirket hissedarlarının hisselerini devretmek isteyip
istememesi ile ilgili olduğunu; dolayısı ile teknik olarak İzgep A.Ş.’nin kendi
hissesinin bir kısmını Şanal Metal’e veremeyeceğini; ayrıca anılan firmanın İzgep
A.Ş. ortakları ile yaptığı görüşmelerde sözlü olarak, … TL koymak istediğini
belirtmesi veya araçlarını ayni sermaye olarak koyarak ödemek istemiş olmasının 550
bu teklifin kabul edilmemesindeki temel etkenleri oluşturduğunu; anılan şirkete,
ortak olabilmesi için, en az diğer ortaklar tarafından ödenen miktar kadar
sermaye koyması gerektiğinin belirtildiğini; ancak Şanal Metal’in bu bedeli
ödemeyeceğini belirttiğini; dolayısıyla ortaklığın gerçekleşmediği; öte yandan,
ambalaj atıklarının toplanmasına ilişkin Türkiye uygulamasına bakıldığında
Belediyelerin aynı Belediye sahasında birden fazla firma ile protokol
imzalamasının önünde herhangi bir engel bulunmadığının görüldüğünü; bu
çerçevede Şanal Metal’in İzgep A.Ş.’nin uygulaması sonucunda pazara
giremediği iddiasında gerçeklik bulunmadığını ifade etmişlerdir.
09-54/1298-329
14
I.3.1.4. Ambalaj Atıklarının Toplanması ve Ayrıştırılması Hizmetlerinin 560
Görülmesinde Müşteri Paylaşımına Yönelik Bilgi ve Belgeler
a. İzgep A.Ş.’nin 19.09.2008 tarih ve 2008/12 sayılı Yönetim Kurulu toplantısında
alınan bir kararda;
“5-Toplantının ana konusu olan ‘iş yerlerinin (satış noktalarının) İzgep sistemine
dâhil olma sürecinde izlenecek yol ve esaslar‘ konusu görüşülmüştür. İlke olarak
ortakların 30.11.2007 tarihindeki pozisyonu korumaları gerektiği, ortakların alım
yapmadığı (bir başka firmanın aldığı) satış noktalarının sisteme bağlanması
halinde bunu hangi ortağımızın alacağı hususu İzgep Yönetim Kurulu’nun karara
bağlaması gerektiğinde mutabık kalınmıştır. Bir başka örnek olarak da sisteme
yeni giren satış noktasının sözleşme imzaladığı tarihte ortaklarımızdan biri malı 570
alıyorsa onun aynı şekilde devam etmesi (30.11.2007 tarihinde o satış
noktasından hiçbir ortağımız almayıp İzgep’in sözleşme imzaladığı tarihte
alıyorsa onun devam etmesi) gerektiği karara bağlanmıştır.
Yukarıdaki prensipler içinde İzgep yönetiminin icrada bulunması yetkisi
verilmiştir. Şu anda öngörülmeyen farklı bir örnek yaşadığımızda konu Yönetim
Kurulu Toplantısı’na getirilecek karara bağlanacaktır. …
Ortaklar arası mal paylaşımında yukarıdaki prensipler uygulanmakla birlikte
firmaların anlayış ve hoşgörü içinde varsa sorunlarını çözme temel anlayışımız
olacaktır.
İzgep’in hedefi eşgüdüm içinde en kısa zamanda satış noktalarını sisteme 580
bağlamaktır.”
ifadeleri yer almaktadır.

b. İzgep A.Ş. tarafından ortaklara gönderilen 16.3.2009 tarihli yazıda;
“Değerli Ortaklar;
Bazı satış noktalarının ortaklarımıza bağlanması konusunda resmi karar
verilmesine ihtiyaç vardır. Bilindiği gibi 30.11.2007 tarihinden önce o satış
noktasından alım yapa gelen ortaklarımız olduğu gibi hiç alım yapmayan
ortaklarımız ya da o satış noktasından aracı vasıtasıyla alan ortaklarımız vardır.
Bir başka deyişle bir satış noktasından üç ayrı yöntemle alınıyor olabilir. Aşağıda 590
belirtilen satış noktalarından aracı vasıtasıyla alındığını beyan eden ortaklarımıza
verilmesi hususunun netleşmesi gerekmektedir…”
ifadeleri yer almakta ve elektronik posta mesajı ekinde, ortakların anlaşmalı
olduğu atık üreticilerine ilişkin bir liste sunulmaktadır.
c. İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu’nun 15.11.2008 tarih ve 2008/13 sayılı
toplantısında alınan bir kararda şu ifadeler yer almaktadır:
“3) İzgep sistemine yeni dâhil olan ve ortaklarımızın daha önce alım yapmadığı
… ortaklarımıza bağlanması ele alındı. …’yı Kastaş’ın almasına karar kılındı.
Bunun dışında 19.09.2008 tarihli Yönetim Kurulu Toplantısında karara bağlanan
30.11.2007 tarihi itibariyle satış noktasından alım yaptığı sabit olan ortağımızın 600
09-54/1298-329
15
aynı şekilde o işyerinin İzgep sistemine bağlanmasından sonra da aynı ortağımız
almaya devam edecektir. Bu konu tekraren pekiştirilmiştir. Bu kapsamda İzgep
sistemine dâhil olan satış noktaları ve alım yapan ortağımız şunlardır:
……….Ticari Sır……….
Prensip olarak mutabık kalınan; ancak sözleşmesi tamamlanarak bize dönmeyen
(bir ay içinde döneceğini düşünüyoruz) firmalar şunlardır: …
Şimdilik İzgep sistemine bağlanan-bağlanacak satış noktaları bunlardır. Prensip
olarak İzgep işyerlerinden doğrudan alım yapmayacak 30.11.2007 tarihinde bir
ortağımız alıyorsa aynı şekilde o devam edecektir. Bu müktesep hakta olsa bilgi
olarak Yönetim Kurulu’na getirilecektir. Bu kapsamın dışında olan satış noktası 610
ise Yönetim Kurulu Kararı ile herhangi bir ortağımıza bağlanacaktır. Satış
noktasının fiilen sisteme bağlanması tarihi ile Yönetim Kurulu Karar tarihi
arasındaki dönemde herhangi bir ortağa geçici olarak bağlanabilecektir. Daha
sonra Yönetim Kurulu’ndan alınan karara bağlı olarak o satış noktası ilgili
ortağımıza resmen bağlanmış olacaktır. Satış noktalarının ortaklarımıza devri
konusunda gerekirse aylık Yönetim Kurulu Toplantılarını beklemeden ayrı
toplantılar yapılabilir. Yönetim Kurulu Toplantıları arasında İzgep üzerinden
ortaklarımıza geçici ve kalıcı (30.11.2007 ilkesine göre) bağlanan satış noktaları
(firmalar) bilgisi Yönetim Kurulu Toplantılarını beklemeden ortaklarımıza e-mail
olarak bildirilecektir. 620
İzgep yukarıdaki üç firmadan (…) doğrudan alım yapmaktadır. Bunlar da
ortaklarımıza bağlanacaktır.
Bir istisnai satış noktası olan … şirketi iki değerli ortağımız Burcu ve Cevsan
arasında tartışma konusu olmuştur. Bu Yönetim Kurulu’nda bir önceki toplantıda
olduğu gibi … konusu uzun uzadıya ele alınmıştır. … şirketinin Burcu’ya
bağlanması 19.09.2008 tarihli Yönetim Kurulu Kararımıza uygun olmakla birlikte
2008 yılı içerisinde her iki ortağımızın … nezdindeki girişimleri etik değerler
bağlamında çok tasvip görmemiştir. Bu istisnai satış noktası … için iki değerli
ortağımızın anlayışlarına sığınarak Yönetim Kurulu’nda şu kararlar alınmıştır:
- 30.11.2008 tarihine kadar iki firmamız kendi aralarında anlaşması halinde sorun 630
kendiliğinden ortadan kalkacaktır.
- Eğer iki firmamız aralarında anlaşmaya varamazlar ise 01.12.2008 tarihinden
itibaren İzgep A.Ş. doğrudan alım yapacaktır.
- İzgep öncelikle bu noktayı sekiz ortağımıza teklif edecek, ortaklarımızın biri
(veya birkaçı) alıcı olursa … ona bağlanacak, değilse İzgep dilediği yere
satacaktır.”
d. İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu’nun 16.5.2009 tarih ve 2009/04 sayılı toplantısında
alınan bir kararda;
“5) Ekte sunulan tabloda yer alan atık üreticileri karşılarında belirtilen ortaklara
bağlanması hususunda karar verilmiştir” 640
ifadesi yer almakta ve karar ekinde atık üreticilerinin bağlandığı ortaklara ilişkin
bir liste sunulmaktadır.
09-54/1298-329
16
I.3.1.5. İzgep A.Ş. Tarafından Toplanan Ambalaj Atıklarının Sadece Ortaklara
Satılmasına ve Bu Satışlara İlişkin Fiyatların Belirlenmesine İlişkin Bilgi ve
Belgeler
a. İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu’nun 23.2.2008 tarih ve 2008/2 sayılı toplantısında
alınan bir kararda;
“3- Ambalaj atıklarının doğrudan şirket tarafından yürütme kurulu tarafından
belirlenecek fiyatlar ve şartlar dâhilinde öncelikle ortaklara olmak üzere satılması
için teklif alınması, eğer birden çok ortak tarafından belirlenen fiyat üzerinden 650
alım yapılması talep ediliyor ise, talepte bulunan ortaklara eşit olarak satılması,”
ifadesi yer almaktadır.
b. İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve Atkasan Genel Müdürü tarafından …’e
gönderilen 1.8.2008 tarihli “Ayıklama (değerlendirme) paylaşımı” konulu e-posta
mesajında;
“İlgi iletide sözü edilen gerekçelerden bir süre toplanan ambalaj atığının
paylaşımı olarak ortaklığımıza sevki konusunda ön mutabakat oluşmuştur. Sizler
de uygun görürseniz aşağıdaki dağılım içinde bu paylaşımın yapılmasını öneririz”
ifadesi yer almakta ve e-posta metninin ekinde, sevkiyat gününe göre atığın
döküleceği firma dağılımını gösteren bir liste yer almaktadır. Mesajın devamında 660
ise;
“Önceki iletide ifade edildiği gibi bu yöntemin yıl sonuna kadar devam edeceği
düşünülmektedir. İzgep’in kendi tesisi devreye girince işin %90’ını burada
yapılacak sembolik miktarda (Yönetmelik ve Toplama Planı gereği) firmalarınıza
gönderilecektir. Bu ara dönemde İzgep’den teslim alınan mal brüt ağırlık
üzerinden ……….Ticari Sır………. YTL/ton+KDV’den fatura edilecektir. Çıkan
deşe (%.... gibi) biriktikçe İzgep firmalarınızdan alacaktır. Bu hizmet doğal olarak
ücretsiz olacaktır. Ortaklarımız çıkan araçları kantara girmesi ve kantar fişlerinin
bir nüshasını İzgep’e iletilmesi, bir nüshasında değerlendirilmesi konusunda
İzgep gerekli desteği vermeye hazırdır” 670
ifadesi yer almaktadır.
c. İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve Atkasan Genel Müdürü tarafından
İzgep A.Ş. ortaklarına gönderilen 31.12.2008 tarihli e-posta mesajı aşağıdaki
şekildedir:
“İzgep sistemine bağlanan iş yerleri için İzgep’in aldığı pay aşağıdaki gibi
belirlenmiştir.
……….Ticari Sır……….
Bu fiyatlar belli aralarda örneğin 3 ayda bir gibi olabilir piyasa koşullarına göre
gözden geçirilecek...”
İzgep’in ana işi projeye uygun konut toplaması yapmak ve yönetmeliğe uygun 680
olarak iş yerlerini sisteme bağlayarak ortaklarımıza devretmektir. İzgep prensip
olarak işyerleri ile (bazı istisnalar hariç) fiili işlem yapmayacaktır. İşyerleri derken
fabrikalar, marketler, oteller, okullar, hastaneler vs. gibi iş alanlarını
09-54/1298-329
17
kapsamaktadır. Alınan miktar ve lokasyon olarak ortaklarımızın devreye girmesi
verimli olmayan noktalarda İzgep hizmet verecektir. İzgep sistemine dahil olan
işyerlerinden ortaklarımızın İzgep’e ödeyeceği pay aşağıdaki gibi belirlenmiştir.
i. Ücretli olarak İzgep sistemine bağlanan işyerleri için;
-Hurda kağıt: ……….Ticari Sır………. TL/ton
- Hurda metal: ……….Ticari Sır………. TL/ton
- Hurda plastik: ……….Ticari Sır………. TL/ton 690
Bu fiyatlara %18 KDV eklenerek hizmet faturası altında her ay sonu oluşacak
miktarlara göre fatura kesilecektir.
ii. İzgep sistemine ücretsiz bağlanan işyerleri;
Bunun için net bir ücret belirlemesi yapılamamıştır. Alınan miktar ve diğer
hususlara bağlı olarak her nokta için İzgep ile ortağımız firma arasında yapılacak
görüşme ile fiyat belirlemesi oluşturulacaktır. Bu fiyat her halükarda yukarıdaki
fiyatların altında olmayacaktır. İzgep bu gelirlerle yaşamını sürdürecektir.
İşyerlerini İzgep sistemine bağlanırken bir taraftan yönetmelik esaslarına uyulmuş
olarak diğer yandan da hem ortaklarımızın hem İzgep’in fayda sağlayacağı
koşullar yaratılmış olacaktır. 700
İşyerlerinin İzgep sistemine bağlanmasında ortaklarımız ile daha uygun çalışma
içine girilecektir. İşyerleri üzerinde olumsuz bir imaj yaratılmamasına özen
gösterilecektir.”
d. İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve Atkasan Genel Müdürü tararfından
Atkasan çalışanlarına gönderilen 19.2.2009 tarihli e-posta mesajında aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Değerli ortaklar,
07.02.2009 tarihli yönetim kurulu toplantımızda alınan karar gereği İzgep
evlerden topladığı atığı 01.03.2009 tarihinden itibaren kendi işletmesinde kabul
ederek değerlendirecektir. 710
Şubat sonuna kadar toplanan atık ise ortaklarımıza eşit şekilde dağıtılacaktır.
01.02.2009 ile 10.02.2009 tarihlerinde toplanan atık bazı ortaklarımızın işletme
şartları nedeniyle eksik teslimat yapılmak zorunda kalınmış ve bu nedenle
10.02.2009 tarihi olarak ……….Ticari Sır………. tonluk geçici stok oluşmuştur.
Stoktaki bu mal ve bugünden ay sonuna kadar toplanacak mal ortaklarımıza eşit
miktarda olmak üzere dağıtılacaktır.
Bu konuda bir kısıt oluşturmadan bize yardımcı olunmasını rica eder
desteklerinizi bekleriz.
Saygılarımızla,
…” 720
e. İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve Atkasan Genel Müdürü tarafından … ve
…’e gönderilen 30.5.2009 tarihli e-posta mesajında;
09-54/1298-329
18
“İzgep alınan karar gereği çok çok mecbur değilse ortaklar dışına mal
satmayacak..”
denilmektedir.
f. İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu’nun 1.9.2009 tarih ve 2009/07 sayılı toplantısının
kararlarında;
“10- İzgep’in doğrudan sözleşmesi olan sisteme bağlı işyerleri, askeriye, hastane
ve diğer kurumlardan aracılar vasıtasıyla alınan malları İzgep doğrudan kendisi
alarak ya da kendi tesisine gelmesini sağlayarak değerlendirmesi esastır. 730
01.09.2009 tarihinden itibaren bu yöntemle çalışılacaktır.
11. Sanayiden toplanan ambalaj atıkları için İzgep’in kesiştiği hizmet faturalarının
birim başı fiyatının arttırılması kararı alınmıştır. Buna göre 07.02.2009 tarih No:1
Yönetim Kurulu Kararı ile belirlenen hurda kağıt ……….Ticari Sır………. TL/ton,
diğer hurdaların ……….Ticari Sır………. Tl/ton olan fiyatların 01.09.2009
tarihinden başlamak üzere kağıtta ……….Ticari Sır………. TL/ton diğer
hurdalarda ise ……….Ticari Sır………. TL/ton olarak değiştirilmiştir”
denilmektedir.
g. “İzgep A.Ş. 2008 Yılı Ortaklara Satışlar” başlıklı dokümanda, 2008 yılı
içerisinde İzgep A.Ş.’nin ortaklarına yaptığı satışlara ilişkin veriler yer almaktadır. 740
h. İzgep A.Ş. yetkilileri konu hakkında, İzgep A.Ş.’nin ortaklarının, Şirket’in
ayrıştırma tesislerinden ürünü teslim alması, İzgep A.Ş.’nin mevcut altyapısın
halihazırda üçüncü kişilere satış için yeterli olmaması ve Şirket ortaklarının şirketi
desteklemek adına daha yüksek fiyatlar verebilmesi nedenleriyle halihazırda
ortaklar dışına satış yapmadığını belirtmişlerdir.
ı. Raportörlerin görüştüğü İzgep A.Ş. ortakları atıklar için ödedikleri fiyatlara ilişkin
olarak, her bir ortağın atık üreticilerine ödemiş olduğu fiyatların, atık üreticisi ile
İzgep A.Ş. ortağı arasında görüşüldüğünü; ancak emtia fiyatlarında düşüşlerin
bulunduğu durumlarda asgari alım fiyatlarının belirlenmesine yönelik prensip
kararları aldıklarını; bununla birlikte bu fiyatların son tahlilde piyasada oluşan 750
fiyatlardan bağımsız olarak uygulanmasının mümkün olmadığını ifade etmişlerdir.

I.3.2. Çevko’nun Faaliyetlerine İlişkin Bilgi ve Belgeler
I.3.2.1. Çevko’nun Kuruluş Amacı ve Faaliyet Alanları
Çevko İktisadi İşletmesi, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2005 yılında cam,
metal, plastik, kâğıt/karton ve kompozit malzemelerden oluşan ambalaj atıklarının
geri kazanımı konusunda sanayi yükümlülüğünü yerine getirmek üzere
“yetkilendirilmiş kuruluş” ilan edilmiştir. Çevko hâlihazırda ülkemizde ambalaj
atıklarının kontrolü kapsamında “yetkilendirilmiş kuruluş” olarak faaliyet gösteren
tek teşebbüstür. 760
Yönetmelik kapsamında Çevko’nun temel görevi, temsil ettiği piyasaya ambalaj
süren ambalaj üreticileri ve ekonomik işletmelerin, Yönetmelikte öngörülen geri
kazanım yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri adına, ambalaj atıklarının
09-54/1298-329
19
kaynağında ayrı toplanması için yerel yönetimler ve lisanslı firmalarla işbirlikleri
geliştirmek ve bu faaliyetlerin yürütülmesini finansal açıdan desteklemektir.
Sanayinin geri kazanım yükümlülüğünü üstlenen Çevko, çok sayıda ekonomik
işletme ile sözleşmeli olarak çalışmalarını yürütmektedir. Bu kuruluşlar,
Türkiye’de faaliyet gösteren yerli veya yabancı gıda, tüketim, ilaç, kimya, petrol,
vb. sektörlerinden cam, metal, plastik, kâğıt, kompozit ambalaj kullanan, marka
sahibi dolumcular, ambalaj üreticileri, ambalaj geri dönüşümcüleri, büyük ölçekli 770
alış-veriş merkezleri ve zincir mağazalardır. Çevko’nun Yönetmelik kapsamındaki
bir diğer görevi de, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması, geri
dönüştürülmesi, geri kazanılması ve tüketicileri bilgilendirici eğitim faaliyetlerinde
bulunma ve ilgili harcamaları karşılamaktır.
Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan alınan bilgilere göre 2005-2009 yılları arasında
piyasaya süren firmalarca Bakanlığa bildirimi yapılmış ambalaj miktarı ile
Çevko’nun temsil bu miktarlar içerisindeki temsiliyet payına ilişkin bilgiler
aşağıdaki tabloda sunulmaktadır:
Tablo-2: 2005-2009 Yılları Arasında Ülkemizde Piyasaya Sunulan Ambalaj Miktarı ve Çevko’nun
Temsiliyet Payı 780
……….Ticari Sır……….
Yönetmelik’te düzenlenmiş bir husus olmamakla birlikte Çevko’nun bir diğer
faaliyet alanını, “Yeşil Nokta” ambleminin bedel karşılığında ekonomik işletmelere
kullandırılması oluşturmaktadır. 2002 yılında uluslararası “Yeşil Nokta”
markasının Türkiye’deki kullanım hakkını elde eden Çevko, bu tarihten sonra
akdettiği hizmet ve alt lisans sözleşmeleri ile bu markanın kullanım hakkını
ekonomik işletmelere sunmaya başlamıştır.
I.3.2.2. Çevko Tarafından Belgelendirme Hizmet Bedellerinin Belirlenmesine
İlişkin Bilgi ve Belgeler
Çevko’da yapılan yerinde incelemelerde Vakıf’tan, lisanslı firmalar tarafından 790
Çevko’ya gönderilen 2008 - 2009 yıllarına ait “Ambalaj Atığı Kapasite ve Fiyat
Teklifleri” ile lisanslı firmalarla akdedilen aynı yıllara ait “Lisanslı Toplama Ayırma
Firma Hizmet Sözleşmesi” örnekleri temin edilmiştir.

I.3.2.3. Çevko Tarafından Yeşil Nokta Ücretlerinin Belirlenmesine ve
Belgelendirme Hizmetinin Yeşil Nokta Amblemi ile Bağlanarak Satılmasına
İlişkin Tespitler
a. Çevko Yönetim Kurulu’nun 27.8.2004 tarihli toplantısında yeşil nokta ücretinin
belirlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki kararlar alınmıştır:
“Karar No: 1039 800
Yeşil Noktanın kullandırılmasıyla ilgili şu temel ilkeler kabul edildi:
…
d) Yeşil Nokta ücreti, bir sabit ücret (A) artı ambalaj cinsleri için malzeme ağırlığı
başına belirlenmiş birim ücretlerin kuruluşun bir yıl önce iç piyasaya sürdüğü
ambalaj ağırlıklarıyla çarpımından oluşan bir değişken ücret (B)’den oluşur.
09-54/1298-329
20
e) İthal ettikleri ürünler üzerinde Yeşil Nokta bulunan ithalatçılar, yapılacak
sözleşme tarihinden itibaren bir yıl içinde Yeşil Nokta’nın sabit ücretini (A)’yı
ödemek; bir yıl sonunda, ya Yeşil Nokta’yı ambalajlarından çıkartmak ya da
belgelendirmelerini Çevko aracılığıyla yerine getirmek durumundadırlar;
belgelendirmenin yapılmaya başlanması ile ithalatçılar o yıl için belirlenen Yeşil 810
Nokta ücretinin ikinci bölümüyle birlikte tamamını (A+B)’yi öderler.”
“Karar No: 1042
2005 yılında Çevko’ya ödenecek ücretler için önerilen “Ücretlerin belirlenmesinde
iç piyasaya sürülen ve Bakanlık’a bildirilen tek yönlü ambalaj ağırlıkları esas
alınır.” temel ilkesi kabul edildi. Bu kararın gerekçeleri:
i)Basit olması,
ii)Kolay elde edilebilir; Bakanlık’a da bildirilmesi gerekli veri olması,
iii)Çevreye yapılan etki ile doğru orantılı bulunması,
iv)Avrupa’da Yeşil Nokta örgütlerinin de bu yöntemle ücretleri hesaplıyor olması.
2005 yılı için aidatı da içerecek ücretin şu şekilde formule edilmesi benimsendi. 820
ÜCRET:A+B
A: Sabit bir bedel
B: Değişken bedel; Firmanın bir önceki yıl piyasaya sürdüğü her bir ambalaj
malzemesinin ağırlığı ile her bir malzeme için ayrı olarak belirlenmiş birim
ücretlerin çarpımı.
Bu konuda şu kararlar alındı:
a)Söz konusu firma Vakıf üyesi ise, ödeyeceği bedel=A
b)Vakıf üyesi olan firma Çevko’ya sorumluluğunu devrederek belgelendirme
yaptırıyor ve Yeşil Nokta’yı kullanıyorsa, ödeyeceği ücret: A+B
c)Vakıf üyesi olmayan bir firma Yeşil Nokta kullanmak suretiyle belgelendirmeyi 830
Çevko üzerinden yapmak üzere sözleşme yaparsa ödeyeceği yeşil nokta ücreti:
A+B
d)Vakıf üyesi olmayan fakat ürünü üzerinde Yeşil Nokta bulunan ithalatçının
sorumluluğunu devretmeden bir yıl için ödeyeceği ücret A, bir yıldan sonra ya
sorumluluğunu devredecek ve A+B ödeyecek, ya da Yeşil Nokta’yı kaldıracak.
e)Vakıf üyesi olmayan ve Çevko ile Yeşil Nokta kullanmaksızın danışmanlık ve
destek sözleşmesi yapacak firmanın ödeyeceği ücret: A
Değişken bedel (B)’deki malzeme başına birim ücretlerin belirlenmesinde 2005
yılı için piyasadaki belgelendirme fiyatlarının temel alınması kararlaştırıldı. Bu
kararın gerekçeleri, i)2005 yılı giderlerinin büyük bölümü lisanslı işletmelerden 840
piyasa koşullarından belgeleme masrafı olacaktır. ii)Firmaların ücretleri
değerlendirme kriteri piyasadaki belgeleme maliyetidir.
b. Çevko Yönetim Kurulu’nun 14.11.2006 tarihli toplantısında yeşil nokta ücretinin
belirlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki kararlar alınmıştır:
09-54/1298-329
21
“Karar No:1151
Yetkilendirilmiş Kuruluş Çevko Vakfı İktisadi İşletmesi ile Yönetmelik
çerçevesinde geri kazanım yükümlülüğünü devretmek ve Yeşil Nokta kullanmak
üzere sözleşme yapan veya yapacak ekonomik işletmeler için 2007 yılı Yeşil
Nokta ücretleri şu şekilde kararlaştırıldı.
Belgelendirilecek malzemenin tonu başına KDV hariç: 850
Cam:8,90 YTL/ton
PET:68,00 YTL/ton
PET dışı plastik: 54,00 YTL/ton
Metal:22,00 YTL/ton
Kâğıt/Karton:14,00 YTL/ton
Kompozit:128,00 YTL/ton
Geçen yıl sözleşme yapan firma başına 3.000 YTL+KDV olan yerel yönetim katkı
payı ise 2007 yılı için 2.200 YTL+KDV olarak belirlendi.”
“Karar No:1152
2007 yılı Çevko Vakfı çalışmaları ile ilgili olarak Vakfa üye kuruluşlar için Hizmet 860
Bedelleri KDV hariç, geçen yıl 15.000 YTL ödeyen üyeler için 8.000YTL, geçen
yıl 10.000 YTL ödeyen üyeler için 6.000YTL, geçen yıl 5.000YTL ödeyen üyeler
için 4.000 YTL olarak kararlaştırıldı. 2007 yılı geri kazanım yükümlülüğünü
Yetkilendirilmiş Kuruluş Çevko Vakfı İktisadi İşletmesi’ne devredecek Vakıf
üyelerinden, bu üyelerle yapılacak “Ambalaj Atığı Ve Alt Lisans Hizmet
Sözleşmesi” kapsamındaki 2.200YTL+KDV’lik sabit katkı bedelinin alınmamasına
karar verildi.”
c. Çevko Yönetim Kurulu’nun 9.11.2007 tarihli toplantısında yeşil nokta ücretinin
belirlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki kararlar alınmıştır:
“Karar No:1191 870
Yetkilendirilmiş Kuruluş Çevko Vakfı İktisadi İşletmesi ile Yönetmelik
çerçevesinde geri kazanım yükümlülüğünü devretmek ve Yeşil Nokta kullanmak
üzere sözleşme yapan veya yapacak piyasaya sürenler için 2008 yılı Yeşil Nokta
ücretleri şu şekilde kararlaştırıldı.
Belgelendirilecek malzemenin tonu başına KDV hariç:
Plastik:61,59 YTL/ton
Metal:30,44 YTL/ton
Kağıt/karton:21,47 YTL/ton
İçecek kartonu:109,87 YTL/ton
Diğer kompozit:124,97 YTL/ton 880
09-54/1298-329
22
Geçen yıl sözleşme yapan firma başına 2.200 YTL+KDV olan sabit bedel ise
2008 yılı için 1.700 YTL+KDV olarak belirlendi.
Lisanslı firmaların kapasite sorunu ve yüksek bedel talep etmeleri nedeniyle cam
atık toplama bedelinin belirlenemediği, bu konudaki çalışmaların sürdürülerek en
kısa zamanda sonuçlandırılacağı bildirildi.”
“Karar No:1192
2008 yılı Çevko Vakfı çalışmaları ile ilgili olarak Vakfa üye kuruluşlar için Hizmet
Bedelleri KDV hariç, geçen yıl 8.000 YTL ödeyen üyeler için bu yıl da 8.000 YTL,
geçen yıl 6.000YTL ödeyen üyeler için bu yıl da 6.000YTL, geçen yıl 4.000YTL
ödeyen üyeler için bu yıl da 4.000YTL olarak kararlaştırıldı. 2008 yılı geri 890
kazanım yükümlülüğünü Yetkilendirilmiş Kuruluş Çevko Vakfı İktisadi İşletmesi’ne
devredecek Vakıf üyelerinden, bu üyelerle yapılacak “Ambalaj Atığı Ve Alt Lisans
Hizmet Sözleşmesi” kapsamındaki 1.700YTL+KDV’lik sabit katkı bedelinin
alınmamasına karar verildi.”
d. Çevko Yönetim Kurulu’nun 14.11.2008 tarihli toplantısında yeşil nokta ücretinin
belirlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki karar alınmıştır:
“Karar No:1242
… Belgelendirilecek malzemenin tonu başına sözleşmeli ekonomik işletmelerden
2009 yılında istenecek Yeşil Nokta ücretleri:
Cam: 30,68 YTL/ton 900
Plastik: 66,52 YTL/ton
Metal: 34,09 YTL/ton
Kağıt / Karton: 23,18 YTL/ton
İçecek Kartonu: 87,90 YTL/ton
Diğer Kompozit: 139,97 YTL/ton, olarak belirlendi.
2009 yılı için sabit ücretin sözleşme başına 1.500 YTL olması; geçen yıllarda
olduğu gibi Çevko Vakfı üyelerinden geri kazanım yükümlülüğünü Yetkilendirilmiş
Kuruluş Çevko Vakfı İktisadi İşletmesi’ne devredenlerden sabit ücretin
alınmaması kararlaştırıldı.”
e. Çevko’da Raportörlerce yapılan yerinde incelemeler esnasında, Vakıf ile 910
piyasaya süren firmalar arasında akdedilen 2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarına
ait ambalaj atığı hizmet ve alt lisans sözleşmeleri incelenmiş olup, anılan
tutarların kurucular dışında her firma için aynı tutarda uygulandığı tespit
edilmiştir. Ayrıca, Çevko Vakfı yetkililerinden söz konusu bedellerin sözleşme
akdedilen bütün piyasaya süren firmalar için aynı tutarda uygulandığı bilgisi
edinilmiştir.
f. Yapılan yerinde incelemeler sırasında Çevko’dan “Marka Alt Lisans
Sözleşmesi” ve “Ambalaj Atığı Hizmet ve Alt Lisans Sözleşmesi”nin matbu
örnekleri elde edilmiştir.
g. Çevko yetkilileri konuya ilişkin olarak aşağıdaki hususları belirtmişlerdir: 920
09-54/1298-329
23
- Çevko, 1991 yılında Türk sanayisinin önde gelen 14 firmasının katkısı ile
kurulmuştur. Hâlihazırda üye sayısı 59’dur. Çevko İktisadi İşletmesi, Ambalaj
Atıkları Kontrol Yönetmeliği kapsamında 2005 yılında Çevre ve Orman Bakanlığı
tarafından piyasaya sürenlerin geri kazanım yükümlülüklerinin yerine getirilmesi
amacıyla yetkilendirilmiş kuruluş olarak atanmıştır. Çevko’nun organları, Genel
Kurul, Yönetim Kurulu, Yürütme Kurulu, Genel Sekreterlik ve İktisadi İşletmedir.
Yönetim Kurulu üyeleri Genel Kurul tarafından belirlenmekte, Yürütme Kurulu ise
Yönetim Kurulu tarafından belirlenmektedir. Hâlihazırda Çevko’nun
yetkilendirilmiş kuruluş faaliyetlerini Vakfın iktisadi işletmesi yürütmektedir.
- Vakıfta halen üç tip üyelik ve aidat tipi bulunmaktadır. Aidatlar 8000 TL, 6000 TL 930
ve 4000 TL olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Her yıl Genel Kurul Toplantılarından
önce, Yönetim Kurulu üyelerin aidat tipine göre Genel Kurul’daki oy ağırlıklarını
belirlemekte ve üyelere duyurmaktadır. Genel Kurul’da kararlar da bu oy
ağırlıklarına göre alınmaktadır.
- Çevko, piyasaya süren firmalar ile birer yıllık sözleşmeler imzalamaktadır.
Piyasaya süren firmaların Vakıf kanalıyla belgelendirme yapmak istemeleri
halinde iki ayrı kalemde ödeme yapmaları gerekmektedir. Bunlardan ilki yıllık
sabit bedel diğeri ise ton başına ödenecek birim ücret’tir. Bu iki kalemin
toplamına Yeşil Nokta Ücreti denilmektedir. Ancak Vakıf üyeleri yıllık üyelik aidatı
ödedikleri için yıllık sabit ücreti ödememekte, sadece ton başına birim ücret 940
üzerinden ödeme yapmaktadır. Üyelerin ve Çevko ile çalışan diğer piyasaya
sürenlerin her bir atık türünde ödemek durumunda oldukları ton başına birim
bedelleri aynıdır. Dolayısıyla, üyeler ile diğer piyasaya sürenler arasında bu
anlamda bir ayrımcı uygulama söz konusu değildir. Piyasaya sürenler tarafından
ödenecek ton başına bedeller, Çevko Yönetim Kurulu’nca belirlenmektedir. Bu
bedeller belirlenirken, Çevko’nun operasyonel giderleri ile lisanslı firmalardan
alınan teklifler belirleyici olmaktadır. Çevko, 2002 yılında Packaging Recovery
Organisation (PRO-Europe)’dan yeşil nokta ambleminin kullanım hakkını almış
ve bu çerçevede ülkemizde piyasaya sürenlerle alt lisans sözleşmesi yapmaya
başlamıştır. Belgelendirme faaliyetini Çevko aracılığıyla yapan bir piyasaya süren 950
teşebbüsün, yeşil nokta amblemine ilişkin alt lisans sözleşmesi yapmaksızın
sadece belgelendirme hizmetini Çevko’dan alması mümkün değildir. Diğer bir
ifadeyle, Çevko’dan belgelendirme hizmeti alan teşebbüslerin yeşil nokta
amblemini almama serbestîsi bulunmamaktadır. Ancak yeşil nokta amblemine
ilişkin yeni başlayan bir uygulamaya göre, Çevko’dan belgelendirme hizmeti
almayan kuruluşların sadece alt lisans sözleşmesi yaparak yeşil nokta amblemini
kullanabilmeleri mümkündür.
- Çevko’nun her yıl 21 Kasım tarihi itibariyle yeşil nokta ücretlerini belirlemesi
gerekmektedir. Bu doğrultuda Kasım ayındaki yönetim kurulu toplantısına
sunulabilmesi için her yıl Ekim ayında piyasadaki lisanslı firmalardan bir sonraki 960
yıl için teklifler alınmaktadır. Aynı süreçte piyasaya sürenlerden bir sonraki yıl
yükümlülüklerine ilişkin tahmini rakamlar alınmaktadır. Lisanslı firmalardan gelen
teklifler ile piyasaya sürenlerden alınan tahminler karşılaştırılarak Yönetim
Kurulu’nca bir sonraki yılın yeşil nokta bedelleri belirlenmektedir. Bu süreç
içerisinde lisanslı firmalar ile pazarlıklar da devam etmektedir. Bütün bunların
09-54/1298-329
24
sonunda, Çevko’nun yükümlü olduğu miktar kadar piyasaya sürenler ile
sözleşme yapılmaktadır.
- Çevko hâlihazırda 59 üyesini ve 960 adet piyasaya süren teşebbüsleri temsilen
ambalaj atıklarının geri dönüşümü faaliyetlerini desteklemektedir. Ülkemizde yıllık
60-70.000 piyasaya süren firmanın bulunduğu ve bu firmaların yıllık tahmini 970
3.000.000-3.500.000 ton ambalajı piyasaya sürdükleri tahmin edilmektedir.
Ancak 2008 yılı itibariyle bu firmalardan sadece 5-6.000 adedi Bakanlığa bildirim
yapmıştır. Bu firmaların bildirimini yaptığı atık miktarı adedi ise yaklaşık
1.000.000 tondur. Çevko ise, 2008 yılı itibariyle ……….Ticari Sır………. ton
ambalaj atığının belgelendirmesini yapmıştır. Geriye kalan ……….Ticari
Sır………. tonluk ambalaj atığı Çevko ile çalışmayan şirketlerden temin edilmiştir.
I.3.2.4. Çevko Tarafından Gönderilen Yazı
Önaraştırma sürecinde, Çevko Vakfı tarafından Kuruma bir yazı gönderilmiş olup
söz konusu yazıda özetle, Rekabet Kurumu’nun çevre konusundaki
düzenlemeler kapsamında ortaya çıkabilecek rekabet sorunlarına yönelik 980
hassasiyetinin, sağlıklı ve sürdürülebilir bir çevre politikasını oluşturma amacına
yönelik olduğunun bilinciyle, gerek mevcut incelemede gerekse de benzer
konularda ileride gündemine gelebilecek sair hususlarda Çevko’nun Rekabet
Kurumu ile her alanda işbirliği içerisinde olacağı beyan edilmiş ve Rekabet
Kurumu’nun halihazırda yürüttüğü önaraştırma kapsamında Çevko’dan almış
olduğu belgelerde rekabet kurallarına aykırı olduğunu düşündüğü hususlara
rastlanması durumunda, Çevko’nun olası aykırılıkların ivedilikle giderilerek
durumun en kısa sürede Rekabet Kurumu’na tevsik edilmesi hususunda kesin
iradesinin ve taahhüdünün bulunduğu ifade edilmiştir.
990
J. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK
J.1. Şikâyet Dilekçesinde Yer Alan İddialardan 4054 Sayılı Kanun
Kapsamı Dışında Olanlara İlişkin Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinde, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve
hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü
teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma,
uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini
kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma
niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına yönelik
tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına 1000
girer” ifadeleriyle Kanun’un kapsamı belirlenmiştir.
Bu çerçevede, şikayet dilekçesinde yer alan
- Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği gereğince ambalaj atıklarının
toplama/ayırma faaliyetinde bulunulabilmesi için Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan
geçici çalışma izni/lisans alınması zorunlu olduğu halde böyle bir yetkisi olmayan
İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş. ile protokol imzalanarak
yönetmelik hükümlerinin ihlal edildiği ve böylece bir tekel yaratıldığı,
09-54/1298-329
25
- İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş.’nin atıkların
toplanmasına dair yönetim planı hükümlerine uymadığı bilindiği halde
konsorsiyumun devam etmesi sağlanarak ihlallerin de devam etmesine yol 1010
açıldığı ve böylece Çevre ve Orman Bakanlığı, İl ve İlçe Çevre ve Orman
Müdürlükleri, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve diğer ilçe ve ilk kademe
belediyelerinin üzerine düşen görev, yetki ve sorumluluklarını ihmal ettiği,
- İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ilçe ve ilk kademe belediyelerinin şikayetçi Şanal
Metal San. Tic. Ltd. Şti.’nin belediye sınırları içerisinde faaliyette bulunma talebini
reddettiği ve şikâyetçiyi İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic.
A.Ş.’ye yönlendirdiği,
- İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve
Tic. A.Ş.’nin, Şanal Metal San. Tic. Ltd. Şti.’nin müşterilerine İZGEP Atık
Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş. ile çalışmaları yönünde baskı 1020
uyguladığı ve
- Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nde ambalaj atıklarının bedelsiz
toplanacağı düzenlendiği halde İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve
Tic. A.Ş.’nin atıklarını topladığı teşebbüslere bedel ödediği ve böylece şikayetçiyi
müşterileri karşısında zor durumda bıraktığı
iddialarının 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.
J.2. İzgep A.Ş. ve Hissedarlarının Faaliyetlerine İlişkin Değerlendirme
İzgep A.Ş.’nin faaliyetleri değerlendirilirken öncelikle, bu şirketin 4054 sayılı
Kanun karşısındaki durumunun irdelenmesi gerekmektedir.
İzgep A.Ş., aynı pazarda faaliyet gösteren on teşebbüsün, birbirlerinin hisselerini 1030
devralmaksızın veya aynı tüzel kişilik etrafında birleşmeksizin ortaklık yoluyla
kurdukları, hissedarlarından ayrı bir tüzel kişiliğe sahip bir şirkettir. Bu yönüyle
İzgep A.Ş.’nin ticari hayatta yaygın bir ortaklık şekli olan ortak girişim olarak
örgütlendiği anlaşılmaktadır.
Bir ortak girişime ilişkin 4054 sayılı Kanun kapsamında bir değerlendirme
yapılabilmesi için öncelikle ilgili ortak girişimin yoğunlaşma doğurucu olup
olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan
Haller” başlıklı 2. maddesi (c) bendinde belirtilen özellikleri haiz ortak girişimler, 1040
birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir. Buna göre herhangi bir ortak
girişimin Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir birleşme veya devralma
(yoğunlaşma) olarak değerlendirilebilmesi için;
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Bu ortak girişimin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına
sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisinin olmaması
09-54/1298-329
26
gerekmektedir.
İzgep A.Ş.’nin oluşumu yukarıda sayılan üç unsur çerçevesinde aşağıda 1050
değerlendirilmiştir:
a. Ortak Kontrol’ün Varlığı
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlemin yoğunlaşma doğurucu bir ortak
girişim olarak kabul edilebilmesi için öncelikli koşul ortak kontrolün sağlanmasıdır.
Ortak kontrol, “iki veya daha fazla sayıda teşebbüsün, bir diğer teşebbüs
üzerinde doğrudan ya da dolaylı bir şekilde ve uzun süreli olarak belirleyici etki
uygulama olanağına sahip olması” şeklinde tanımlanabilir. Ortak kontrolün
meydana gelebilmesi için ana teşebbüslerin hiç birinin tek başına karar alma
yetkisinin bulunmaması ve ilgili tarafların iradesinden bağımsız yeni bir iradenin
ortaya çıkması gerekmektedir. 1060
İzgep A.Ş. Ana Sözleşmesi’nin 14. maddesi uyarınca, Şirket Genel Kurulu Şirket
esas sermayesinin %51’ine sahip hissedarların katılımı ile toplanabilmekte ve
kararlar toplantıya katılanların %65’inin olumlu oyu ile alınabilmektedir. Şirketin
hissedarları arasındaki sermaye dağılımına bakıldığında ise, sekiz teşebbüsten
dördünün (Atkasan, Kastaş, Kılıçlar, Muzaffer Pınarbaşı) %....’er oranında,
üçünün (Burcu Hizmet, Cevsan, Özmüşler) %....’er oranında, birinin (Çemaş) ise
%.... oranında hisseye sahip olduğu görülmektedir. Bu hisse dağılımına göre, ana
teşebbüslerden hiçbirinin İzgep A.Ş.’de hukuken tek başına kontrole sahip
olmadığı; Şirket’te belirli bir konuda karar alınabilmesi için en az altı ortağın aynı
yönde oy kullanması gerektiği ve bu karar nisabına ortaklar arasında 1070
kurulabilecek 28 ayrı koalisyonla ulaşılabildiği anlaşılmaktadır. Bu durum, ilk
bakışta İzgep A.Ş.’nin yönetiminde, “değişen ittifaklar” durumunun söz konusu
olması ihtimalini gündeme getirse de, konuya ilişkin kesin bir yargıya
varılabilmesi için şirketin kontrolünde fiili duruma da bakılması gerekmektedir.
İzgep A.Ş.’nin ortaklarının tamamı, ambalaj atıklarının toplanması ve
ayrıştırılması alanında faaliyet gösteren teşebbüslerdir. Teşebbüslerin İzgep A.Ş.
çatısı altında bir araya gelirken temel beklentileri, mezkûr Şirket’in 7.2.2009 tarih
ve 2009/1 sayılı Yönetim Kurulu Kararı’nda ve Şirket tarafından Kuruma
gönderilen Bilgi Notu’nda da belirtildiği üzere evsel atıkların İzgep A.Ş. tarafından
toplanması, diğer atık üreticilerinin atıklarının ise ortaklar arasında 1080
paylaştırılmasıdır. Bu yönüyle aynı amaç etrafında bir araya gelmiş olan ortaklar
arasında ciddi bir menfaat çatışmasının ortaya çıkması mümkün
gözükmemektedir. Nitekim İzgep A.Ş. ortakları ile yapılan görüşmede de, bugüne
kadar bir örnek dışında ortaklar arasında ciddi bir menfaat çatışmasının
yaşanmadığı; bu sorunun ise, ortaklar arasındaki görüşmeler ile kısa sürede
sonuca bağlandığı ve bugüne kadar İzgep A.Ş. bünyesindeki tüm kararların
oybirliği ile alındığı ifade edilmiştir. Ayrıca söz konusu Şirket’in Yönetim
Kurulu’nda tekrar benzer durumların yaşanmaması yönünde prensip kararının
alındığı tespit edilmiştir. Bu hususlar, İzgep A.Ş.’nin fiilen ana teşebbüslerin ortak
kontrolünde bulunduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, Şirket ortak girişimin ilk 1090
koşulunu taşımaktadır.
b.Bağımsız Bir İktisadi Varlık Olarak Ortaya Çıkma
09-54/1298-329
27
Bir ortak girişim işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendi
kapsamında yoğunlaşma doğurucu bir işlem olarak kabul edilebilmesi için tam
işlevsel olması ve bunun sonucunda bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya
çıkması gerekmektedir. Ortak girişimin tam işlevsel olarak nitelendirilebilmesi,
bağımsız iktisadi varlığın tüm işlevlerini uzun süreli olarak yerine getirmek üzere
kurulmasına bağlıdır. Ana teşebbüslerin bünyesinde belirli bir alanda örneğin
araştırma geliştirme, üretim, dağıtım ya da satış alanlarından birinde faaliyet
göstermek üzere kurulan ortak girişimler bağımsız bir iktisadi varlık olma 1100
özelliğine sahip değildirler. Ortak girişim, pazarda faaliyet gösteren diğer
firmaların gerçekleştirdiği üretim, dağıtım gibi tüm faaliyetlerde bulunmalı ve
kendine ait muhasebe, personel, idare ve yönetim organına sahip olmalıdır. “Tam
işlevsellik” kriterinin belirlenmesinde etkili olan bir diğer unsur, ana teşebbüslerin
ilgili ürünün alt ve üst pazarlarında varlıklarını sürdürdüğü durumlarda, ana
teşebbüslerle ortak girişim arasındaki ilişkinin mahiyetidir. Ortak girişim,
ürünlerinin önemli bir bölümünü ana teşebbüslere sağlıyor, piyasadaki diğer
teşebbüslere kayda değer biçimde satış yapmıyorsa, bu durum ortak girişimin
bağımsız bir iktisadi varlık olarak nitelendirilememesi yönünde bir emare teşkil
etmektedir. 1110
Kuruluşundan bugüne İzgep A.Ş.’nin faaliyetleri incelendiğinde, Şirket’in kuruluş
tarihinden 30.6.2009 tarihine kadar şirket hissedarlarından Atkasan’ın şubesinin
bulunduğu Gürpınar Mah. 4/13 Sok. No:4 Pınarbaşı/İZMİR adresinde bulunan
binanın idare binası olarak adlandırılan 16 metrekarelik bir odasında faaliyet
gösterdiği ve ancak 30.6.2009 tarihinde Egemenlik Mah. 6106 Sok. No:77
Işıkkent Bornova/İZMİR adresinde, hissedarlarından bağımsız bir binaya
taşındığı görülmektedir. Ayrıca İzgep A.Ş., İzmir ilindeki ambalaj atıklarının
toplanması ve ayrıştırılması görevini üstlendiği halde, henüz Çevre ve Orman
Bakanlığı tarafından verilmiş bir TAT Lisansı bulunmamaktadır. Nitekim Çevko
tarafından Çevre ve Orman Bakanlığı’na gönderilen yazıda da İzgep A.Ş.’nin 1120
TAT Lisansı’nın bulunmaması nedeniyle Vakıfları’nın 2008 yılı içerisinde geri
kazanım faaliyetlerini belgelendirmek için İzgep A.Ş.’yi oluşturan teşebbüsler ile
ayrı ayrı irtibata geçmek zorunda kaldığı ifade edilmiştir.
Diğer taraftan, İzgep A.Ş. kuruluşundan bugüne kadar faaliyetleri ağırlıklı olarak
evsel kaynaklı ambalaj atıklarının toplanmasından ibaret olmuş; işyerleri
tarafından üretilen ambalaj atıkları ise, şirketin kuruluşundan bugüne İzgep A.Ş.
ortakları tarafından toplanıp değerlendirilmiştir. Dahası, İzgep A.Ş.’nin
kuruluşundan 2009 yılının Mart ayına kadar evsel atıkların ayrıştırılması için dahi
kendi tesisine ve altyapısına sahip olmamış ve bu hizmetlerin görülmesi için
ortaklarının altyapısını kullanmıştır. İzgep A.Ş.’nin hâlihazırda kendine ait bir 1130
toplama ve ayrıştırma tesisi bulunmakla birlikte, bu tesisin İzmir ilindeki tüm
atıkların toplanması için yeterli olmadığı şirket ortaklarınca da ifade edilmektedir.
Ayrıca, İzgep A.Ş.’ye İzmir ilindeki tüm ambalaj atıklarını toplayabilecek bir
altyapının devredilmemiş olmasının ortakların bilinçli bir tercihi olduğu hususu
bizzat ortaklar tarafından ifade edilmiştir.
İzgep A.Ş.’nin faaliyetlerine ilişkin olarak dikkati çeken bir diğer husus ise,
Şirket’in kuruluşundan bu yana topladığı ambalaj atıklarını ortakları dışındaki
09-54/1298-329
28
teşebbüslere satmamasıdır. Şirket yetkilileri ile yapılan görüşmelerde, bu
durumun temel sebebinin Şirket’in toplanan ambalaj atıklarını üçüncü kişilere
satılacak hale getirmek için yeterli altyapıya sahip olmaması gösterilmiştir. Hâlen, 1140
İzmir ilinde ekonomik açıdan değerli olan işyeri kaynaklı ambalaj atıklarının İzgep
A.Ş.’nin ortakları tarafından toplandığı ve ayrıştırıldığı için, İzgep A.Ş.’nin satışı
yaptığı ambalaj atıkları maliyetlerini karşılayamamaktadır. Şirket’in operasyonu
ise, büyük oranda ortaklarına satış yaptığı ambalaj atığı gelirlerinden ve özellikle
ortaklarının işyerlerinden topladıkları ambalaj atıkları için İzgep A.Ş.’ye ödedikleri
hizmet bedellerinden karşılanmaktadır.
Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, İzgep A.Ş.’nin bağımsız bir iktisadi
varlık olarak faaliyet göstermek için gerekli malvarlığına ve altyapıya sahip
olmadığı, şirketin faaliyetlerinin büyük oranda ortaklarının katkısına bağlı olduğu
görülmektedir. Dolayısıyla İzgep A.Ş.’nin ortak girişimin ikinci koşulu olan 1150
“bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkma koşulunu” taşımadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
c. Taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisi olmaması
Bir ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğurucu olarak kabul edilebilmesi için son
olarak taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması gerekmektedir. Tarafların ortak
girişimin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif olmamaları, ana
teşebbüslerden sadece birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam etmesi
ya da ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki 1160
tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri hallerinde bağımsız teşebbüsler
arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski bulunmamaktadır. Ancak
inceleme konusu olayda, İzgep A.Ş.’nin hissedarı konumundaki tüm teşebbüsler
ilgili pazarda faaliyetlerine devam etmektedir. Dolayısıyla, İzgep A.Ş. bünyesinde
ortaya çıkan oluşumun taraflar arasındaki ve taraflar ile İzgep A.Ş. arasındaki
işbirliği kaçınılmaz bir sonuç olarak çıkmaktadır.
Önaraştırma sürecinde bu durumun bir yansıması olarak iki temel husus tespit
edilmiştir. Bunlardan ilki, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki ambalaj
atıklarının toplanması hizmetinin İzgep A.Ş. ile ortakları arasında
paylaştırılmasıdır. Bu paylaşımın ilk ayağında İzgep A.Ş. evsel kaynaklı ambalaj 1170
atıklarının toplanması konusuna; İzgep A.Ş.’nin ortakları ise işyerleri tarafından
üretilen ambalaj atıklarının toplanmasına yoğunlaşmıştır. İzgep A.Ş. ile ortakları
arasında gerçekleştirilen bu işbirliğinde, İzgep A.Ş. ile ana teşebbüsler arasındaki
rekabetin kısıtlanması amacından ziyade, oldukça maliyetli olan evsel atıkların
toplanması hizmetinin İzgep A.Ş. vasıtasıyla yürütülerek maliyetin ortaklar
arasında paylaştırılması amacı ön plana çıkmaktadır. İşbirliğinin rekabeti
kısıtlayıcı nitelikteki ikinci ayağını ise İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları
içerisindeki işyerlerinin İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu’nda alınan kararlar ile ortaklar
arasında paylaştırılması oluşturmaktadır.
Ancak bu noktada, İzgep A.Ş. ile hissedarı konumundaki teşebbüsler arasında 1180
gerçekleşen pazar paylaşımının ve rekabet koordinasyonunun şikâyet
09-54/1298-329
29
dilekçesinde belirtildiği gibi İzmir Büyükşehir Belediyesi, 56 ilçe ve ilk kademe
belediyesi ve sonradan İzgep A.Ş.’nin hissedarı olan teşebbüsler arasında
akdedilen protokolün bir sonucu olduğu, dolayısıyla söz konusu protokolün
rekabeti bozucu bir anlaşma niteliğinde olduğu görüşüne katılmanın mümkün
olmadığının belirtilmesi gerekmektedir. Zira söz konusu protokolün incelenmesi
sonucunda görüleceği üzere, teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların
koordinasyonuna ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
İzgep A.Ş. ile hissedarları arasındaki rekabetçi davranışların koordinasyonunun
bir diğer sonucu ise, İzgep A.Ş.’nin bağımsız bir teşebbüs gibi davranarak 1190
topladığı ambalaj atıklarını üçüncü kişilere de satmak yerine, söz konusu atıkları
sadece ortaklarına satmasıdır, bu husus belgeler ve İzgep A.Ş. yetkilileri ve
ortaklarının beyanları ile doğrulanmıştır. Söz konusu belgelerden biri örnek olarak
sunulması gerekirse, İzgep A.Ş. Yönetim Kurulu’nun 23.02.2008 tarih ve 2008/2
sayılı kararları arasında;
“3- Ambalaj atıklarının doğrudan şirket tarafından yürütme kurulu tarafından
belirlenecek fiyatlar ve şartlar dâhilinde öncelikle ortaklara olmak üzere satılması
için teklif alınması, eğer birden çok ortak tarafından belirlenen fiyat üzerinden
alım yapılması talep ediliyor ise, talepte bulunan ortaklara eşit olarak satılması,”
ifadesi yer almaktadır. Bu ifadelerden de anlaşılacağı üzere, İzgep A.Ş. ortakları 1200
mezkûr Şirket’in sadece kendilerine satış yapmasını temin etmekle kalmayıp, bu
satışlarda uygulanacak fiyatları da bizzat kendileri belirlemektedir.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası “Belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da
kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte
olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu
tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” hükmünü haizdir. Aynı maddenin
ikinci fıkrasının (a) bendinde mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı
oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satış şartlarının tespit
edilmesi; (b) bendinde ise mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü 1210
piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü yasaklanan
haller arasında sayılmıştır. Kanun’un 4. maddesi kapsamına giren, fiyat tespiti ve
pazar paylaşımı gibi unsurlar içeren ve literatürde “hard-core ihlal” olarak
nitelendirilen yatay anlaşmalar, anlaşmaların ilgili pazarda etkisi olup olmadığına
bakılmaksızın amaçlarının rekabeti kısıtlamak olması nedeniyle per se yasak
kabul edilmektedir.
İlgili pazarda 4054 sayılı Kanun’un uygulanmasına ilişkin olarak İzgep A.Ş.
tarafından Kuruma gönderilen bilgi notunda, Ambalaj Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği’nde, ambalaj atıklarının toplanması yetkisinin sadece belediyelere
tanınmış olması ve belediyelerin bu atıkları diledikleri bir ya da birden çok lisanslı 1220
kuruluşa bedelsiz olarak toplattırmasının öngörülmüş olması nedeniyle serbest
rekabete açık bir piyasanın bulunmadığı; dolayısıyla ilgili pazarda 4054 sayılı
Kanun kapsamında değerlendirme yapılırken bu hususun dikkate alınması
gerektiği ileri sürülmektedir. Bu noktada, İzgep A.Ş.’nin değerlendirmesine
katılmak mümkün değildir. Zira Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nde,
09-54/1298-329
30
ambalaj atıklarının bir kamu malı olduğundan hareketle bedelsizlik öngörülmüş
olsa bile, lisanslı teşebbüslerin söz konusu atıkları bedel karşılığı almak istemesi
halinde bu tür bir alışveriş yasaklanmış değildir. Ayrıca ambalaj atıkları son
tahlilde bir ekonomik değer ifade etmekte ve tüketiciler (atık üreticileri) de bedelini
ödeyerek mülkiyetine sahip oldukları söz konusu atıkları bedelsiz bir şekilde 1230
teslim etmeye yanaşmamaktadırlar. Dolayısıyla, her ne kadar Yönetmelikte
bedelsizlik öngörülmüş olsa bile, ambalaj atıklarının el değiştirmesine ilişkin bir
piyasanın varlığı inkâr edilemeyecektir. Nitekim Yönetmelik’te yer alan bedelsizlik
hükmüne rağmen bizzat İzgep A.Ş.’nin işyerleri ile yapmış olduğu sözleşmelerde
ambalaj atıklarının bedel karşılığı toplanacağına ilişkin hükümlerin bulunması da
ambalaj atıklarının toplanmasına ve ayrıştırılmasına yönelik bir piyasanın
varlığını açıkça ortaya koymaktadır. Diğer taraftan, ambalaj atıklarının toplanması
ve ayrıştırılması hizmeti sadece atık üreticileri ile lisanslı teşebbüsler arasındaki
bir ticari ilişkiyi değil aynı zamanda lisanslı teşebbüsler ile geri dönüşüm firmaları
arasındaki bir ticari ilişkiyi de içinde barındırmaktadır. Dolayısıyla, atık 1240
üreticilerinden ambalaj atıkları tümüyle bedelsiz toplanmış olsa bile, toplanan
ambalaj atıklarının ekonomik bir değeri bulunmakta ve dolayısıyla bu atıkların
alım satımı bir piyasa faaliyetine konu olmaktadır. Bu hususlar ışığında, İzgep
A.Ş.’nin ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun’un uygulanamayacağı yönündeki
değerlendirmelerine katılmak mümkün değildir.
İzgep A.Ş.’nin faaliyetlerine ilişkin olarak değerlendirilmesi gereken son husus,
şikâyet dilekçesinde de belirtilen bir husus olan Şanal Metal’in ortaklık talebinin
reddedilmesi suretiyle İzgep A.Ş.’nin hâkim durumunu kötüye kullandığı
iddiasıdır. Söz konusu iddiaya ilişkin olarak, şikâyet dilekçesi ekindeki
dokümanların incelenmesinden, Şanal Metal’in başvurusu üzerine İzmir 1250
Büyükşehir Belediyesinin, Şanal Metal’in anılan Belediye sınırları içinde ambalaj
atıklarının toplanması ve ayrıştırılması konusunda faaliyet göstermesini uygun
bulduğu; ancak kendisiyle protokol imzalamak için, mezkur Şirket’in İzgep A.Ş.’ye
ortak olmasını şart koştuğu; ancak Şanal Metal’in İzgep A.Ş. tarafından ortaklığa
kabul edilmemesi nedeniyle İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde
faaliyet gösterme imkanına sahip olamadığı anlaşılmaktadır. Şikâyetçi, bu durum
nedeniyle, İzmir Büyükşehir Belediyesini, ilçe ve ilk kademe belediyelerini ve
özellikle de İzgep A.Ş.’yi ve ortaklarını sorumlu tutmakta ve kendisini ortaklığa
kabul etmemekle İzgep A.Ş.’nin hâkim durumunu kötüye kullandığını iddia
etmektedir. 1260
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir “hâkim durumun kötüye
kullanılması”ndan bahsedilebilmesi için, şikâyet konusu eylemi gerçekleştiren
teşebbüsün hâkim durumda olması ve şikâyete konu eylemin bir “kötüye
kullanma” niteliğini taşıması gerekmektedir. Bu çerçevede, şikâyete konu
uygulamanın bir kötüye kullanma olup olmadığının değerlendirilebilmesi için
öncelikle şikâyetçinin mağduriyetinin temel sebebinin İzgep A.Ş.’nin ret kararı
olup olmadığı ortaya konulmalıdır.
Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Ambalaj atıklarının ayrı toplanma
zorunluluğu” başlıklı 27. maddesinin birinci fıkrasında; ambalaj atıklarının
kaynağında toplanmasından 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. 1270
09-54/1298-329
31
maddesi uyarınca, büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilçe belediyeleri ve ilk
kademe belediyelerinin, il belediyeleri sınırları içerisinde ise 5393 sayılı Belediye
Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca, il ve ilçe belediyelerinin sorumlu olduğu
belirtilmiş; maddenin üçüncü fıkrasında, ayrı olarak biriktirilen ambalaj atıklarının,
hazırlanan ambalaj atığı yönetim planları doğrultusunda ilgili belediye veya ilgili
belediyenin sözleşme yaptığı lisanslı/geçici çalışma izinli toplama ayırma tesisi
işletmelerince toplanacağı, ambalaj atıklarının bunların dışındaki kişiler
tarafından toplanması ve alınmasının yasak olduğu düzenlemesine yer verilmiş;
altıncı fıkrasında ise, belediyelerin lisanslı geri kazanım tesisleri ile lisans
başvurusunda bulunacak olan tesislerin çalışmalarına yardımcı olacağı ve 1280
çalışabilecekleri uygun çalışma alanlarını göstereceği düzenlenmiştir. Diğer
taraftan Yönetmelik’in 8. maddesinde de, ambalaj atıklarının toplanması ve
ayrıştırılmasına yönelik olarak ilçe ve ilk kademe belediyeleri tarafından yürütülen
çalışmaların koordinasyonunu sağlama görevi Büyükşehir belediyelerine
verilmiştir.
Yukarıda sayılan Yönetmelik maddeleri uyarınca, İzmir Büyükşehir Belediyesi
sınırları içerisinde ambalaj atıklarının toplattırılması ve ayrıştırılmasına yönelik
olarak lisanslı teşebbüslerle sözleşmelerin yapılarak bu teşebbüslerin
görevlendirilmesi, Büyükşehir Belediyesi’nin koordinasyonunda ilçe ve ilk kademe
belediyelerinin yetkisi altındadır. Bu durumda, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ve 1290
ilgili ilçe ve ilk kademe belediyelerinin İzgep A.Ş.’nin ortaklığa alıp almama
noktasındaki kararına bağlı olmaksızın Şanal Metal ile sözleşme imzalama yetkisi
bulunmaktadır. Dolayısıyla inceleme konusu olayda şikâyetçinin mağduriyetinin
temel kaynağı İzmir Büyükşehir Belediyesinin idari tasarrufudur. Diğer taraftan,
İzgep A.Ş. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket
olup kanunen şirkete yeni hissedar kabulü diğer hissedarların rızasına bağlıdır.
Bu noktada, Belediye’nin Şanal Metal ile sözleşme imzalamasının önünde
herhangi bir engel bulunmazken ve ayrıca İzgep A.Ş. ortakları ile İzmir
Büyükşehir Belediyesi ve 56 ilçe ve ilk kademe belediyesi arasında yapılan
protokolde İzgep A.Ş.’nin yeni ortakları ortaklığa kabul etmek zorunda olduğuna 1300
ilişkin bağlayıcı bir hüküm bulunmazken, İzgep A.Ş.’nin Şanal Metal’i ortaklığa
kabul etmemesi, bu Şirket’in ve ortaklarının sözleşme özgürlüğünün doğal bir
sonucudur. Dolayısıyla, İzgep A.Ş.’nin söz konusu uygulamasının bir “kötüye
kullanma” olarak değerlendirilmesinin mümkün değildir.
Bununla birlikte, ilgili pazarda rekabetçi pazar koşullarının oluşması açısından
belediyelerin ambalaj atıklarının toplanması ve ayrıştırılması konusunda faaliyet
gösterecek teşebbüslerin seçiminde objektif kriterler benimsemesi ve özellikle bu
hizmetler sınırlı sayıda teşebbüse gördürülecekse ilgili teşebbüslerin mümkün
olduğunca ihale yoluyla seçilmesi önem arz etmektedir. Bu çerçevede, Ambalaj
Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin öngördüğü mevcut sistemin piyasa 1310
dinamiklerini dikkate alacak şekilde yeniden düzenlenmesine yönelik olarak
Çevre ve Orman Bakanlığına; ayrıca söz konusu Yönetmelik’in uygulanması
noktasında daha rekabetçi bir pazar yapısının oluşması için alınabilecek
önlemlere ilişkin olarak da İçişleri Bakanlığına ve İzmir Büyükşehir Belediyesine
görüş yazıları gönderilmesi faydalı olacaktır.
09-54/1298-329
32
Yukarıda yer verilen bilgi, belge ve değerlendirmeler ışığında İzmir ilinde ambalaj
atıklarının toplanması ve ayrıştırılması hizmetleri pazarında faaliyet gösteren
teşebbüsler arasında kurulan İzgep A.Ş.’nin oluşumunun, 1997/1 sayılı Tebliğ’in
2. maddesinde sayılan koşulları taşımaması, ilgili pazarda İzgep A.Ş.’nin ortakları
arasında pazarın paylaştırılması ve İzgep A.Ş.’nin topladığı atıkların sadece 1320
ortaklara satışının temin edilmesi suretiyle rekabetçi davranışların
koordinasyonuna yol açması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında rekabeti bozucu bir anlaşma olduğu; ayrıca ilgili teşebbüsler
arasındaki söz konusu anlaşmanın rekabet hukukunda “per se” ihlal olarak kabul
edilen pazar ve müşteri paylaşımına yol açması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesi kapsamında bireysel muafiyetten faydalanamayacağı anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, İzgep A.Ş. ve hissedarı konumunda bulunan 10 teşebbüse yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği iddiası ile Kanun’un 41.
maddesi kapsamsında soruşturma açılması mümkündür. Bununla birlikte, tespit
edilen belgelerden de anlaşıldığı üzere, İzgep A.Ş.’nin mevcut şekilde 1330
kurulmasında ve faaliyete geçmesinde Çevre ve Orman Bakanlığı’nın açık bir
teşvik ve desteği bulunmaktadır. Bu husus dikkate alınarak şu aşamada anılan
teşebbüslere yönelik bir soruşturma açılması yerine, 4054 sayılı Kanun’un 9.
maddesi kapsamında bir görüş yazısı gönderilmesinin de mümkün olduğu
değerlendirilmiştir.
J.3. Çevko’nun Faaliyetlerine İlişkin Değerlendirme
Önaraştırma kapsamında kendileri ile görüşülen sektör temsilcilerinin, özellikle
geri kazanım faaliyetlerinin yürütülmesinde karşılaşılan fon açığından şikâyetçi
olmaları ve mehaz Avrupa Birliği Rekabet Hukuku uygulamasında ambalaj
atıkları sektörüne ilişkin olarak Komisyon tarafından alınan kararların büyük 1340
çoğunluğunun yetkilendirilmiş kuruluşlara ilişkin olması nedeniyle, mevcut
Önaraştırma kapsamında Çevko’nun faaliyetleri de incelenmiştir. Aşağıda
öncelikle Çevko’nun teşebbüs statüsüne değinilecek ardından da Önaraştırma
sürecinde yapılan tespitler ışığında Çevko’nun ilgili pazardaki hâkim durumunu
kötüye kullanıp kullanmadığı değerlendirilecektir.
J.3.1. Çevko’nun Teşebbüs Statüsü
4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinde “teşebbüs” kavramı, “piyasada mal veya
hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar
verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler” şeklinde
tanımlanmıştır. Çevko, Türkiye’de ambalaj atıklarının ekonomik ve düzenli geri 1350
kazanımı için sanayi, yerel yönetim ve tüketicilerin katkı ve katılımları ile
sürdürülebilir bir geri kazanım sisteminin kurulmasına katkıda bulunmak
amacıyla, on dört sanayi kuruluşunun girişimleri ile kurulmuş bir vakıftır. Vakıf,
2005 yılında “yetkilendirilmiş kuruluş” olarak atanmasıyla birlikte, bünyesinde
barındırdığı iktisadi işletme vasıtasıyla bedel karşılığında üyelerine ve
müşterilerine “yetkilendirilmiş kuruluş” hizmeti sunmaya başlamış ve böylece bir
taraftan müşterileri ile diğer taraftan da TAT lisanslı teşebbüslerle akdettiği
sözleşmeler ile iktisadi faaliyetlerini sürdürmüştür. Bu çerçevede, her ne kadar bir
vakıf olarak örgütlenmiş olsa ve üyelerine kâr payı dağıtımı gibi bir amacı
09-54/1298-329
33
bulunmasa da Çevko 4054 sayılı Kanun’un 2. maddesi kapsamında bir 1360
teşebbüstür.

J.3.2. Çevko’nun Faaliyetlerinin 4054 Sayılı Kanun’un 6. Maddesi
Çerçevesinde Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ilk fıkrasında, “Bir veya birden fazla
teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet
piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı
anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanmasının hukuka aykırı ve
yasak” olduğu düzenlenmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrasında örnek niteliğinde
kötüye kullanma halleri sayılmıştır. Buna göre, Çevko’nun faaliyetlerinin 4054 1370
sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için öncelikle
anılan teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda bulunup bulunmadığının
araştırılması gerekmektedir.
4054 sayılı Kanun’un Tanımlar başlıklı 3. maddesinde hâkim durum, “Belirli bir
piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden
bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik
parametreleri belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmıştır. Tanımdan da
anlaşılacağı üzere, hâkim durum kavramı teşebbüsün pazar gücü ile doğrudan
ilişkilidir. Teşebbüslerin sahip oldukları pazar payları, pazar gücünün en önemli
göstergesi olarak kabul edilmektedir. Ayrıca ilgili ürün pazarındaki talep ve arz 1380
ikame olanakları ve pazarın yapısal özelliklerinin de pazar gücünün
belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.
Çevko’nun hâlihazırda ülkemizde yetkilendirilmiş kuruluş olarak atanmış tek
teşebbüs olması nedeniyle, ilgili pazardaki pazar payı %100’dür. Diğer taraftan,
Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin 20. maddesi uyarınca,
“yetkilendirilmiş kuruluş” olarak yetki verilecek bir kuruluşun, yurtiçinde piyasaya
sürülen toplam ambalaj miktarının en az %25’ini temsil etmesi gerekmektedir. Bu
koşul, Çevko’nun hâlihazırda tek başına faaliyet gösterdiği “yetkilendirilmiş
kuruluş hizmetleri “ pazarı için önemli bir yasal giriş engeli oluşturmakta ve anılan
teşebbüsün ilgili pazardaki gücünü pekiştirmektedir. Buna göre, ilgili pazardaki 1390
mevcut pazar payı %100 olan ve bu konumu pazara giriş engelleri ile korunan
Çevko “yetkilendirilmiş kuruluş hizmetleri pazarında hâkim durumdadır.
Rekabet hukukunda hâkim durumdaki teşebbüslerin eylemleri ile faaliyet
gösterdikleri pazarlardaki veya komşu pazarlardaki rekabeti bozmama
noktasında özel bir sorumluluklarının bulunduğu kabul edilmektedir. Bu
sorumluluk çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında hâkim
durumdaki teşebbüsler için yasaklanan eylemlerden birisi, maddenin ikinci
fıkrasının (b) bendinde düzenlenen “eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak,
yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak
ayırımcılık yapılması”dır. Bu bağlamda, Önaraştırma sürecinde, TAT lisanslı 1400
teşebbüslerin 2008 ve 2009 yıllarında belgelendirme yapmak için Çevko’ya
sundukları teklifler ile Çevko’nun söz konusu teşebbüsler ile imzaladığı
sözleşmeler incelenmiştir. Yapılan bu incelemelerin sonucunda, Çevko’nun
kendisine teklif sunan tüm lisanslı teşebbüsler ile sözleşme imzalamadığı; ayrıca
09-54/1298-329
34
sözleşme imzaladığı teşebbüslerden geri kazanım hizmeti alırken toplam geri
kazanım ihtiyacını karşılayacak kadar miktarı birim miktar başına en düşük teklif
veren teşebbüslerden başlayarak karşılamak yerine, teşebbüslerin tekliflerine
bütünüyle bağlı kalmaksızın farklı teşebbüslere dağıttığı dikkati çekmiştir. Söz
konusu uygulamaların ilk bakışta, sözleşme imzalanmayan veya düşük teklif
sunan teşebbüsler aleyhine ayrımcılığa yol açan ve ayrıca piyasaya sürenlerin 1410
geri kazanım maliyetlerini artıran bir uygulama olarak değerlendirilmesi mümkün
olmakla birlikte, Çevko’nun son tahlilde pazarda iktisadi faaliyet gösteren
bağımsız bir tüzel kişilik olduğu dikkate alındığında, herhangi bir teşebbüsle
sözleşme yapıp yapmamasının veya yapacağı sözleşmenin ne kadar bir miktar
için yapılacağını belirlemesinin Çevko’nun sözleşme özgürlüğünün bir parçası
olduğu neticesine varılmıştır.
Diğer taraftan, Çevko ile lisanslı teşebbüsler arasında yapılan sözleşmelerin
incelenmesi sonucunda, Çevko tarafından lisanslı teşebbüslere ödenen birim
fiyatların farklılık arz ettiği görülmüştür. Ancak bu farklılıkların detaylı bir şekilde
incelenmesi sonucunda, ……….Ticari Sır………. amaçlandığı anlaşılmıştır. 1420
Bununla birlikte, Çevko’nun lisanslı teşebbüslere uyguladığı fiyat politikasının
bütünüyle şeffaf ve objektif kriterlere dayanan bir fiyatlama politikası olduğunu
söylemek de mümkün değildir. Bu çerçevede, lisanslı teşebbüslere uygulanacak
fiyatların tespitine yönelik olarak objektif kriterlere dayanan bir fiyatlama
politikasının geliştirilmesi yönünde Çevko’ya görüş gönderilmesinin, ileride ortaya
çıkabilecek olası ayrımcı uygulamaların önüne geçilmesi bakımından faydalı
olabilecektir.
Önaraştırma kapsamında, Çevko’nun piyasaya süren teşebbüslerle imzaladığı
sözleşmeler de incelenmiştir. Yapılan incelemede, sözleşmelerin birer yıllık
süreler için yapıldığı ve sözleşmelerde ilgili teşebbüslerin belgelendirmelerinin bir 1430
kısmını bizzat kendilerinin yapmasını veya piyasaya girebilecek başka bir
yetkilendirilmiş kuruluş aracılığıyla yaptırmasını yasaklayan açık bir münhasırlık
(rekabet yasağı) hükmünün bulunmadığı tespit edilmiştir. Her ne kadar
sözleşmelerde rekabet yasağına ilişkin açık bir hüküm bulunmasa bile, hakim
durumdaki teşebbüs tarafından doğrudan veya dolaylı olarak rekabet yasağı ile
aynı sonucu doğurabilecek sözlü veya yazılı koşulların ileri sürülmesi de aynı
kapsamda değerlendirilebilecektir.
Bu çerçevede özellikle Çevko’nun belgelendirme yükümlülüğünü üstlendiği
teşebbüslere yönelik olarak uyguladığı hizmet bedelleri (Yeşil Nokta ücretlerinin)
incelenmiştir. Anılan bedellerin incelenmesi sonucunda, söz konusu hizmet 1440
bedelinin bir sabit bir de değişken olmak üzere iki kalemden oluştuğu; değişken
bedelin firmanın bir önceki yıl piyasaya sürdüğü her bir ambalaj malzemesinin
ağırlığı ile her bir malzeme için ayrı olarak belirlenmiş birim ücretlerin
çarpımından oluştuğu; sabit katkı bedelinin ve değişken bedelin hesaplanmasına
temel teşkil eden birim ücretlerin her yıl Çevko Yönetim Kurulu tarafından
belirlendiği; sabit bedelin Çevko üyeleri dışındaki tüm müşterilere uygulandığı;
değişken bedelin ise üye olsun veya olmasın tüm müşterilere objektif bir şekilde
uygulandığı tespit edilmiştir. Sabit bedelin üyelere uygulanmamasının sebebinin,
üyelerin zaten her yıl sabit bir üyelik aidatı ödemeleri olduğu anlaşılmıştır. Bu
09-54/1298-329
35
çerçevede sabit bedelin üyelerden alınmazken Çevko üyesi olmayan 1450
müşterilerden alınmasının, üyelerin zaten üyelik aidatı ödemeleri nedeniyle 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ayrımcı bir uygulama olarak
değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Bununla birlikte, Çevko’nun hizmet bedelleri belirlenirken değişken ücretin, Çevko
aracılığıyla geri kazanımı öngörülen ambalaj miktarı yerine müşterinin bir önceki
yıl piyasaya sürdüğü ambalaj miktarının tamamı üzerinden hesaplanması, Çevko
ile sözleşme imzalamış bir müşterinin fiilen tüm belgelendirme hizmetini
Çevko’dan alması sonucunu doğuracaktır. Zira bir kere Çevko ile sözleşme
imzalayıp piyasaya sürdüğü ambalajın tamamı üzerinden bir bedel ödeyen
teşebbüs, geri kazanım yükümlülüğünün bir kısmını herhangi bir lisanslı firma ile 1460
veya pazara yeni giren bir yetkilendirilmiş kuruluş ile yapmak istemesi halinde, iki
kez bedel ödemek zorunda kalacaktır. Dolayısıyla, ikinci bir bedele katlanmak
istemeyen rasyonel bir teşebbüs, ya geri kazanım hizmetlerinin tamamını
Çevko’dan almak zorunda kalacak ya da Çevko ile anlaşma yapmaktan
vazgeçecektir. Çevko sözleşme yapmak isteyen müşteriler üzerinde fiili bir
rekabet yasağı işlevi gören söz konusu uygulama, bir yandan
belgelendirmelerinin (geri kazanımının) sadece bir kısmını Çevko aracılığı ile
gerçekleştirmek isteyen teşebbüsler üzerine makul olmayan bir maliyet yüklediği
bir yandan da ilgili pazara giriş yapabilecek potansiyel rakiplerin pazara girişini
zorlaştırdığı için 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında hâkim durumun 1470
kötüye kullanılması niteliğindedir.
Çevko’nun faaliyetlerine ilişkin olarak değinilmesi gereken son husus, anılan
teşebbüsün ülkemizde lisans hakkına sahip olduğu “Yeşil Nokta” markasının
kullanım hakkını, piyasaya süren teşebbüslere verdiği belgelendirme hizmetleri
ile bağlayarak satmasıdır. 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir
bağlama uygulamasından bahsedilebilmesi için, birtakım koşulların varlığı
gerekmektedir. Bunlar kısaca; bağlama uygulaması ile ilgili olarak iki ayrı ürünün
varlığı, bu ürünlerden birinin satımının diğerinin alımı koşuluna bağlanması,
satıcının yeterli ekonomik güce sahip olması ve pazarın bu durumdan olumsuz
yönde etkilenmesi şeklinde sıralanabilir. 1480
Önaraştırma sürecinde yapılan incelemelerde, Çevko’nun “Yeşil Nokta”
ambleminin kullanım hakkını, yakın zamana kadar “Ambalaj Atığı Hizmet ve Alt
Lisans Sözleşmeleri” çerçevesinde sadece belgelendirme hizmeti verdiği
teşebbüslere sunduğu; ancak son dönemde Çevko’dan belgelendirme hizmeti
almayan teşebbüslerin de Yönetmelik kapsamında gerekli raporlamalarını
yaptıklarını Çevko’ya sunmaları halinde sabit bir bedel karşılığında Çevko ile
“Marka Alt Lisans Sözleşmesi” imzalayabildikleri ve böylece “Yeşil Nokta”
amblemini ürünlerinde kullanma hakkını elde ettikleri tespit edilmiştir. 2009 yılı
için “Yeşil Nokta” ambleminin lisans bedelinin ise, aynı zamanda Çevko’nun
belgelendirme hizmet bedelinin sabit katılım bedeline eşit olacak şekilde 1500 1490
TL+KDV olduğu öğrenilmiştir. Bu çerçevede, bir tarafta belgelendirme hizmeti
(yetkilendirilmiş kuruluş hizmeti), diğer tarafta “Yeşil Nokta” ambleminin kullanım
hakkı olmak üzere, Çevko tarafından satışa sunulan iki ayrı ürünün varlığından
söz etmek mümkündür. Diğer taraftan, Çevko yetkilileri ile yapılan görüşmede de
09-54/1298-329
36
ifade edildiği üzere, hâlihazırda Çevko’dan yetkilendirilmiş kuruluş hizmeti alan
bir teşebbüsün “Yeşil Nokta” amblemini almama gibi bir seçeneği
bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Çevko’nun bağımsız bir şekilde de satışa sunulan
“Yeşil Nokta” amblemini, hâkim durumda bulunduğu “yetkilendirilmiş kuruluş”
hizmeti ile bağlayarak sattığını söylemek mümkündür. Bu uygulama, tüketiciler
üzerinde iki açıdan olumsuz etkiye yol açabilir. Bunlardan ilki, Çevko’dan 1500
yetkilendirilmiş kuruluş hizmeti aldığı halde “Yeşil Nokta” ambleminin kullanım
hakkını almak istemeyen teşebbüslerin ilave bedel ödemek zorunda kalmasıdır.
Söz konusu uygulamanın tüketici refahı açısından bir diğer olumsuz etkisi ise,
“Yeşil Nokta” ambleminin ülkemizdeki lisans hakkını alan ikinci bir teşebbüsün,
Çevko’nun bağlama uygulaması nedeniyle müşteri bulmakta zorlanması ve
dolayısıyla “Yeşil Nokta” ambleminin lisans hakkının devrine ilişkin olarak ortaya
çıkabilecek bir rekabetin önlenmesidir. Bu hususlar ışığında, Çevko’nun “Yeşil
Nokta” markasının lisans hakkını “yetkilendirilmiş kuruluş hizmetleri” ile
bağlayarak satmasının, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında “hâkim
durumun kötüye kullanılması” olarak değerlendirilebileceği anlaşılmıştır. 1510
Sonuç olarak, Çevko’nun yetkilendirilmiş kuruluş hizmet sunumu kapsamında;
- Belgelendirme hizmet bedelinin (Yeşil Nokta bedelinin) müşterilerin bir önceki
yılda piyasaya sürdüğü ambalajın tamamı üzerinden hesaplanmasının ve
- Yeşil Nokta markasının kullanım hakkının Çevko tarafından yetkilendirilmiş
kuruluş hizmetleri ile bağlanarak pazarlamasının,
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında “hâkim durumun kötüye
kullanılması” niteliğini taşıdığı; dolayısıyla Çevko’ya yönelik olarak 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasının mümkün olduğu
sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, Çevko tarafından Kuruma gönderilen ve
rekabete aykırı durumların tespit edilmesi halinde bunların ivedilikle 1520
giderileceğinin taahhüt edildiği yazı dikkate alınarak, şu aşamada soruşturma
açılması seçeneği yerine 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi kapsamında Çevko’ya
gönderilecek bir yazı ile ihlalin ortadan kaldırılması yolunun tercih edilmesinin
uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

K. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
a) Şikâyet dilekçesinde yer alan;
- Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği gereğince ambalaj atıklarının
toplama/ayırma faaliyetinde bulunulabilmesi için Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan 1530
geçici çalışma izni/lisans alınması zorunlu olduğu halde böyle bir yetkisi olmayan
İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş. ile protokol imzalanarak
yönetmelik hükümlerinin ihlal edildiği ve böylece bir tekel yaratıldığı,
- İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş.’nin atıkların
toplanmasına dair yönetim planı hükümlerine uymadığı bilindiği halde
konsorsiyumun devam etmesi sağlanarak ihlallerin de devam etmesine yol
açıldığı ve böylece Çevre ve Orman Bakanlığı, İl ve İlçe Çevre ve Orman
09-54/1298-329
37
Müdürlükleri, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve diğer ilçe ve ilk kademe
belediyelerinin üzerine düşen görev, yetki ve sorumluluklarını ihmal ettiği,
- İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ilçe ve ilk kademe belediyelerinin şikayetçi Şanal 1540
Metal San. Tic. Ltd. Şti.’nin belediye sınırları içerisinde faaliyette bulunma talebini
reddettiği ve şikâyetçiyi İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic.
A.Ş.’ye yönlendirdiği,
- İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve
Tic. A.Ş.’nin, Şanal Metal San. Tic. Ltd. Şti.’nin müşterilerine İZGEP Atık
Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş. ile çalışmaları yönünde baskı
uyguladığı ve
- Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nde ambalaj atıklarının bedelsiz
toplanacağı düzenlendiği halde İZGEP Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve
Tic. A.Ş.’nin atıklarını topladığı teşebbüslere bedel ödediği ve böylece şikayetçiyi 1550
müşterileri karşısında zor durumda bıraktığı
iddialarının 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığına;
b) İzmir ilinde ambalaj atıklarının toplanması ve ayrıştırılması hizmetleri
pazarında faaliyet gösteren Atkasan Atık Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş., Burcu
Hizmet İşletmeleri Ltd. Şti., Cevsan Çevre San. Tic. Ltd. Şti., Çemaş Çelik ve
Metal Tic. A.Ş., Kastaş Kağıt San. Tic. A.Ş., Kılıçlar Hurdacılık San. Tic. A.Ş.,
Kısmet Kimya ve Plastik Nakl. San. Tic. A.Ş., Muzaffer Pınarbaşı Cam Şişe
İşletmesi, Özmüşler Atık Kağıt Değerlendirme Merkezi San. Tic. Ltd. Şti. ve
Tekda Tekn. Dön. Arıtma Kimya Taah. San. Tic. A.Ş. ortaklığı ile kurulan İzgep
Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş.’nin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. 1560
maddesinde sayılan koşulları taşımaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında bir “ortak girişim” olarak değerlendirilemeyeceğine,
c) İzgep Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş. bünyesindeki oluşumun
ilgili pazarda rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açması nedeniyle 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti bozucu bir anlaşma niteliği
taşıdığına,
d) Söz konusu anlaşmanın pazar ve müşteri paylaşımına yol açması nedeniyle
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet
tanınamayacağına,
e) Bu çerçevede, İzgep Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş. çatısı 1570
altında bir araya gelen Atkasan Atık Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş., Burcu
Hizmet İşletmeleri Ltd. Şti., Cevsan Çevre San. Tic. Ltd. Şti., Çemaş Çelik ve
Metal Tic. A.Ş., Kastaş Kağıt San. Tic. A.Ş., Kılıçlar Hurdacılık San. Tic. A.Ş.,
Kısmet Kimya ve Plastik Nakl. San. Tic. A.Ş., Muzaffer Pınarbaşı Cam Şişe
İşletmesi, Özmüşler Atık Kağıt Değerlendirme Merkezi San. Tic. Ltd. Şti. ve
Tekda Tekn. Dön. Arıtma Kimya Taah. San. Tic. A.Ş. arasında pazarın ve
müşterilerin paylaşılmasının ve ayrıca İzgep Atık Toplama ve Geri Kazanım San.
ve Tic. A.Ş.’nin sadece ortaklarına satış yapması yönünde karar alınmasının
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde değerlendirilebileceğine; bununla
birlikte, İzgep Atık Toplama ve Geri Kazanım San. ve Tic. A.Ş.’nin mevcut şekilde 1580
09-54/1298-329
38
kurulmasında ve faaliyete geçmesinde Çevre ve Orman Bakanlığı’nın açık teşvik
ve desteğinin bulunduğu dikkate alınarak 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin
üçüncü fıkrası kapsamında adı geçen teşebbüslere görüş bildirilmesi konusunda
Başkanlığın görevlendirilmesine,
f) Şikayetçi Şanal Metal San. Tic. Ltd. Şti.’nin İzgep Atık Toplama ve Geri
Kazanım San. ve Tic. A.Ş.’ye ortak olarak kabul edilmemesinin, 4054 sayılı
Kanun’un 4. veya 6. maddelerinin ihlali niteliğini taşımadığına,
g) Türkiye yetkilendirilmiş kuruluş hizmetleri pazarında hâkim durumda bulunan
Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı tarafından;
- Belgelendirme hizmet bedelinin müşterilerin bir önceki yılda piyasaya sürdüğü 1590
ambalajın tamamı üzerinden hesaplanmasının ve
- Yeşil Nokta markasının kullanım hakkının yetkilendirilmiş kuruluş hizmetleri ile
bağlanarak pazarlanmasının,
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilebileceğine,
h) Bununla birlikte Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı
tarafından Kurumumuza gönderilen ve rekabete aykırı durumların tespit edilmesi
halinde bunların ivedilikle giderileceğinin taahhüt edildiği yazı dikkate alınarak
4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında adı geçen
Vakıf’a görüş bildirmesi konusunda Başkanlığın görevlendirilmesine,
ı) Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin öngördüğü sistemin piyasa 1600
dinamiklerini dikkate alacak şekilde yeniden düzenlenmesine ve Yönetmeliğin
uygulanması bakımından daha rekabetçi bir pazar yapısının oluşması için
alınabilecek önlemlere ilişkin olarak Çevre ve Orman Bakanlığı’na, İçişleri
Bakanlığı’na ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne görüş yazıları gönderilmesi
konusunda Başkanlığın görevlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.







Full & Egal Universal Law Academy