REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-4-171
Karar Sayısı : 09-54/1320-M
Karar Tarihi : 11.11.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı 10
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Bekir KOCABAŞ, Recep GÜNDÜZ
C. KARŞI TARAF : Reysaş Taşıt Muayene İstasyonları İşletim A.Ş.
Abdurrahmangazi Mh. Elmas Cd. No:6 Samandra
Sancaktepe/İstanbul
D. DOSYA KONUSU: 16.9.2009 tarih ve 09-42/1085-M sayılı Kurul kararı 20
uyarınca yürütülmekte olan önaraştırma safhasında Reysaş Taşıt Muayene
İstasyonları İşletim A.Ş. (Reysaş)’nin yerinde incelemeyi geciktirip
zorlaştırılması.
E. DOSYA EVRELERİ: Dosya konusu olay çerçevesinde düzenlenen 10.11.2009
tarih ve 2009-4-171/BN-09-BK sayılı İlk İnceleme Raporu aynı tarih ve
REK.0.08.00.00-110/402 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-54 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, söz konusu teşebbüse 4054 sayılı 30
Kanun’un 16. maddesi kapsamında idari para cezası uygulanması gerektiği görüşüne
yer verilmiştir.
G. YERİNDE İNCELEME ESNASINDA YAŞANAN GELİŞMELER
Dosya mevcudu bilgilere göre olay aşağıdaki şekilde gelişmiştir:
Görevli Raportörlerce ilgili önaraştırma çerçevesinde 6.11.2009 tarihinde saat 10.30
sularında muhatap şirketin yine yukarıda belirtilen adresine gidilmiş, Yetki Belgeleri
ile Rekabet Kurumu kimlik kartları ibraz edilerek 4054 sayılı Kanun’un yasaklamaları
ile 14. ve 15. maddelerinin Kurum Uzmanlarına verdiği yetkiler ve aynı Kanun’un 16.
ve 17. maddelerinde düzenlenen para cezaları hakkında bilgi edinilmesi sağlandıktan 40
sonra Şirket Yetkilisi Yalçın SUMAK ile Mali İşler Müdürü Güven AKTAŞ ile Finans
Müdürü Kamil UYSAL’ın da katılımıyla bir toplantı gerçekleştirilmiştir. Söz konusu
toplantıda önaraştırma kapsamında gerekli ön bilgiler alındıktan sonra şirkette ve
ilgisi nedeniyle Şirket Yönetim Kurulu Başkanı Durmuş DÖVEN’in odasında yerinde
09-54/1320-M
2
inceleme yapılacağı Raportörler tarafından belirtilmiştir. Muhatap taraflar gerekli
yerlerde inceleme yapılabileceğini, bununla birlikte Yönetim Kurulu Başkanı Durmuş
DÖVEN’in şirket dışında olduğunu, odasının şifreli kilitli olduğunu, şifresinin ise
sadece kendisinde ve korumasında bulunduğunu ifade etmişlerdir.
Bunun üzerine öncelikle Şirket Yetkilisi Yalçın SUMAK’ın odasında yerinde inceleme
yapılmak istenmiştir. Ancak toplantı esnasında Yalçın SUMAK bir ara dışarıya 50
çıkmış, şirket çalışanları ile birlikte şirket binasında aranmasına rağmen, kendisine ve
taşınabilir bilgisayarına on – on beş dakika süresince ulaşılması mümkün olmamıştır.
Bu süre sonunda taşınabilir bilgisayarıyla birlikte gelen Yalçın SUMAK, bilgisayarında
Raportörlere teslim edilmek üzere çıktı almaya çalışırken teknik bir sorun yaşadığını
ve bu sorunun giderilmesi amacıyla incelenmesi mevzu bahis olan bilgisayarı şirketin
bilgi işlem servisine götürdüğünü belirtmiştir. Söz konusu durumun Raportörlerin
bilgisi dışında gerçekleşmesi, belirtilen süre içinde Yalçın SUMAK’a ulaşılamaması
ve bu süreçte bizzat Raportörlerce daha önce bir ara açık olduğu görülen Durmuş
DÖVEN’in odasının kapatılmış olduğunun görülmesi üzerine, Durmuş DÖVEN’in
sekreterine söz konusu şahsın odasında da yerinde inceleme yapılacağı belirtilmiş ve 60
şahsın gelmemesi halinde odasının yetkili kişilerce açılması ve bir şirket yetkilisi
gözetiminde odada yerinde inceleme yapılması talebi iletilmiştir. İlgili şahsın kısa
sürede teşebbüse geleceğinin bizzat sekreteri tarafından beyan edilmesi üzerine
Raportörler tarafından kendisinin gelmesinin bekleneceği ve ardından yerinde
incelemeye geçileceği belirtilmiştir.
Durmuş DÖVEN’in şirkete gelmesi üzerine kendisi şifresini girerek odasını açmış bu
süreçte Raportörler tarafından kendisine Yetki Belgeleri gösterilerek 4054 sayılı
Kanun hükümleri hakkında ve yerinde incelemenin usulüne ilişkin açıklamalarda
bulunulmuştur. Durmuş DÖVEN ise, savcılık kararı bulunmaksızın bir çalışma ofisine
girilemeyeceğini, Rekabet Kurulu Yeki Belgeleri’nin bu kapsamda bir inceleme için 70
yeterli olmadığını iddia etmiştir. Açıklamalarla tatmin olmayan ve sinirli tavırları
gözlenen mezkûr şahıs müteakiben, odasında özel eşyalarının veya özel hayatıyla
ilgili hususların bulunabileceğini belirtirek, “İçeride belki benim özel eşyalarım var,
belki sevgilim var, belki silahım var! Siz nasıl girip benim odamda inceleme yapmak
isteyebilirsiniz?” şeklinde ifadeler kullanmıştır. Bunun da ötesinde DÖVEN, toplu
tabanca olarak tabir edilen ve içinin dolu olduğu Raportörlerce görülen tabancasını
çekmecesinden fevri tavırlarla çıkararak karşısında raportörlerin bulunduğu masaya
koymuş ve “İnceleme yaparak neyi bulacaksınız, bunu mu?” diyerek tabancasını
işaret etmiştir.
Yaşanan gelişmeler üzerine, Raportörlerce 4054 sayılı Kanun’un ve bu kapsamda 80
çıkarılan Yetki Belgeleri’nin Raportörlere, Sulh Ceza Hâkimi Kararı ile inceleme
yapılması da dâhil olmak üzere tanıdığı görev ve hakların Durmuş DÖVEN’e tekrar
izah edilmesi üzerine muhatap yerinde inceleme yapılmasına yaklaşık 30-35
dakikalık kayda değer bir gecikmenin ve zorlaştırmanın ardından ikna olmuştur. Daha
sonra ise bir yandan incelemede bulunan Raportörlerin yerinde incelemeyi
gerçekleştirdiklerini kanıtlamak gerekçesiyle fotoğrafları çekilmiş, öte yandan da
Durmuş DÖVEN’in yerinde incelemenin sıhhatini etkilemeye yönelik söylemleri
devam etmiştir. Bu bağlamda anılan şahıs, kendisinin 5000 kişiye istihdam
09-54/1320-M
3
sağladığını, Ali BABACAN’ın dahi bir zamanlar kendi şirketinde müdürlük yaptığını,
kendisinin Başbakan’a danışmanlık yaptığını, bu inceleme karşısında kendisinin de 90
sırtını dayayabileceği birilerinin olduğunu beyan etmiştir. Ayrıca inceleme esnasında
Raportörlere Sanayi ve Ticaret Bakanı’nı ve Rekabet Kurumu Başkanı’nı arayarak
Raportörleri şikâyet edeceğini belirtmiştir.
Raportörler tarafından yaşananların aynen tutanağa geçirileceğinin, Durmuş
DÖVEN’e ve şirket yetkililerine belirtilmesi üzerine, anılan şahıs söz konusu
hususların bulunduğu bir tutanağı hiçbir surette imzalamayacağını ve hatta hukuka
aykırı olduğunu iddia ettiği yerinde incelemeye ilişkin olarak savcılığa suç
duyurusunda bulunacağını ifade ettikten sonra şirketi terk etmiştir. Ardından
Raportörlerce sadece yerinde incelemenin geciktirildiğini esas alan İlk Tutanak
şirkette tanzim edilerek şirket yetkililerinin imzasına bağlanmıştır. Yerinde 100
incelemenin tamamlanmasının ardından ise yerinde incelemeler sırasında devlet
memuruna karşı hukuka aykırı, tasvip edilemeyecek ve yerinde incelemeyi
zorlaştıran mahiyette davranışları da içeren İkinci Tutanak kaleme alınmıştır.
H. DEĞERLENDİRME
4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezaları” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının
(d) bendinde yerinde incelemenin engellenmesi ve zorlaştırılması hallerinde,
teşebbüs ve teşebbüs birliklerine veya bu birliklerin üyelerine eylemden bir önceki
mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmaz ise karar tarihine
en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayrisafi 110
gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası verileceği düzenlenmiştir. Aynı
fıkranın devamında ise, bu esasa göre verilecek cezanın 11.200 TL’den az
olamayacağı hükme bağlanmıştır. Kanun’un “Nisbi İdari Para Cezası” başlığını
taşıyan 17. maddesinin birinci fıkrasında ise yerinde incelemenin engellenmesi veya
zorlaştırılması hallerinde Kurul’un teşebbüs ve teşebbüs birliklerine her gün için, ilgili
teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri ve/veya bu birliklerin üyelerinin karardan bir önceki
mali yıl sonunda oluşan, bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en
yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi
gelirlerinin onbinde beşi oranında idarî para cezası vereceği düzenlenmiştir.
Dosya mevcudu bilgilerden, Reysaş yetkililerinin Raportörlere karşı tavır ve 120
davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 16. ve 17. maddelerinde yasaklanmış olan
“yerinde incelemenin zorlaştırılması” niteliğini taşıdığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte,
tüm zorluklara rağmen Raportörlerce yerinde incelemenin yapılmış olması nedeniyle
ilgili teşebbüse şu aşamada Kanun’un 17. maddesi kapsamında “nisbi idari para
cezası”nın uygulanmasına gerek bulunmadığı; ancak Kanun’un 16. maddesinde
düzenlenmiş olan idari para cezasının uygulanmasının gerekli olduğu kanaatine
varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; görevli Raportörler tarafından yerinde 130
inceleme yapılmasını geciktirmesi ve zorlaştırması sebebiyle, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 16. maddesi uyarınca Reysaş Taşıt Muayene
09-54/1320-M
4
İstasyonları İşletim A.Ş.’ye 2008 mali yıl sonunda oluşan gayri safi gelirinin %0,5’i
oranında idari para cezası verilmesi gerekmekle birlikte, bu miktarın yine aynı
maddede öngörülen asgari ceza tutarı olan 11.200 TL’den az olma nedeniyle asgari
ceza olan 11.200 TL idari para cezası verilmesine, yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı’na
suç duyurusunda bulunmak üzere Başkanlığın görevlendirilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Başkan V.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Mehmet Akif ERSİN Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR
Full & Egal Universal Law Academy