Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-105 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-57/1355-348
Karar Tarihi : 25.11.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. 10
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Hüseyin ORMAN, Nimet ALACAPUNAR
C. BİLDİRİMDE :- Selçuklu Holding A.Ş.
BULUNAN Temsilcisi: Av. Engin ÖZDEĞİRMENCİ
Gümüşsuyu Mahallesi Mete Cad. Park Apartmanı
No:24/3 Taksim/İstanbul
D. TARAFLAR :
- Hakan Gül 20
Ardıçlı evler Ihlamur Sokak 32/2 Esenyurt/İstanbul
- Serkan Gül
Albay Selim İlk Uçan Sk. Yuvam Apt. B2
D:4 Yeşilköy/İstanbul
- Hediye Dalyan
Çağdaş Boğaziçi Evleri Darüşşafaka Mahallesi Ata Sokak
No:2 Daire:1 İstinye/İstanbul
- Selçuklu Holding A.Ş.
Akpınar Mah. Kanuni Cd. No:6 34885
Sancaktepe/İstanbul 30
E. DOSYA KONUSU: Gül Ambalaj Baskı Makine ve Yan Ürünleri Pazarlama
Sanayi İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. ve Gül Matbaacılık Ambalaj Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’nin kontrolünün Selçuklu Holding tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.05.2009 tarih ve 3645 sayı ile intikal
eden ve eksiklikleri en son 04.11.2009 tarih ve 7877 sayı ile tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda 40
düzenlenen 18.11.2009 tarih ve 2009-2-105/Öİ-09-EÖ sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu, 19.11.2009 tarih ve REK.0.06.00.00-120/478 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 09-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma
işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi anlamında, bir hâkim durum yaratmaya
veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca
09-57/1355-348
2
bulunmadığı, ancak devralma işleminin zamanında bildirilmemesi nedeniyle
Selçuklu Holding’e Kanun’un 16. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca 50
24.706,59 TL tutarında idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşleme İlişkin Bilgiler
Bildirim konusu, iki ayrı işlemden oluşmaktadır. Bunlardan ilki Gül Ambalaj Baskı
Makine ve Yan Ürünleri Pazarlama Sanayi İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. (Gül Ambalaj)
hisselerinin tamamının Selçuklu Holding A.Ş. (Selçuklu Holding) ve İsmail Öncel
tarafından devralınması işlemi, diğeri Gül Matbaacılık Ambalaj Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (Gül Matbaacılık)’nin makine, teçhizat ve diğer malvarlığının Gül Ambalaj
tarafından devralınması işlemidir. Dosya mevcudu bilgilere göre bildirim tarihi
itibariyle her iki devir işlemi de gerçekleşmiştir. 60
Taraflarca, Gül Matbaacılık’ın makine, teçhizat ve diğer malvarlığının devrine ilişkin
olarak herhangi bir yazılı sözleşme imzalanmadığı ve buna ilişkin bir yönetim kurulu
kararının da olmadığı ifade edilmiştir. Söz konusu devir, Gül Matbaacılık tarafından
düzenlenen ve Gül Ambalaj adına kesilen 04.12.2008 ve 05.12.2008 tarihli
faturalarla gerçekleştirilmiştir. Gül Ambalaj hisselerinin Selçuklu Holding tarafından
devralınması işlemi ise 12.11.2008 tarihli “Hisse Devir Sözleşmesi” uyarınca
gerçekleşmiş daha sonra 22.1.2009 tarihinde gerçekleşen nevi ve ticaret unvanı
değişikliği 2.2.2009 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayınlanmıştır.
Ancak iki ayrı işlem söz konusu olmakla birlikte, bu işlemlerin birbirleriyle bağlantılı
olduğu ve tek bir “iş”in kontrolünün aynı alıcı tarafından devralındığı görülmektedir. 70
Anılan işlemler neticesinde Gül Ailesi’nin kontrolündeki “baskılı karton kutu ambalaj
pazarı”na ilişkin tüm faaliyetler Selçuklu Holding’in kontrolüne geçmektedir. Bu
çerçevede işlemlerin tek bir işlem olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine
varılmıştır. Nitekim Avrupa Komisyonu’nun 139/2004 sayılı Birleşme Tüzüğü’nde
“… iki yıllık zaman zarfı içerisinde gerçekleşen aynı kişiler ya da teşebbüsler
arasındaki iki ya da daha fazla işlem son işlem tarihinde gerçekleşen tek ya da aynı
yoğunlaşma işlemi olarak değerlendirilmelidir.” hükmü yer almaktadır. Avrupa
Komisyonunun Yoğunlaşma Kavramı Hakkındaki Konsolide Duyurusu’nda birden
fazla yasal işlem yoluyla tek bir işin kontrolünün aynı alıcı tarafından devralınması
durumunda, tek bir yoğunlaşmanın söz konusu olabileceği ifade edilmektedir. Bu 80
çerçevede bildirim konusu, tek bir işlem olarak değerlendirilecektir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan Taraf: Selçuklu Holding
Selçuklu Holding, bağlı ortaklıkları olan Sentez Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Sentez) ile baskılı karton kutu ambalaj pazarında, Natural Kâğıtçılık Basım
Ambalaj Matbaacılık San. ve Tic. A.Ş. (Natural) ile dolum işlemine uygun folyo ve
plastik ambalaj pazarında üretim yapmakta olup, diğer bağlı ortaklıkları İlko İlaç
Sanayi ve Ticaret A.Ş., Selin İnşaat ve Ticaret A.Ş., Almesan Mutfak Eşyaları
Sanayi ve Ticaret A.Ş., Mehtap Mutfak Eşyaları Sanayi ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla
da ilaç, mutfak eşyaları ve inşaat sektörlerinde faaliyet göstermektedir. 90
Sentez, Selçuklu Holding bünyesindeki ilaç ve mutfak eşyaları sektöründe faaliyet
gösteren firmaların baskılı karton kutu ambalaj ihtiyaçlarını karşılamak üzere 1992
yılında kurulmuş olup, genel olarak gıda, kozmetik ve ilaç sektörlerindeki firmalara
09-57/1355-348
3
hizmet vermektedir. Sentez’in 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin net satışları sırasıyla
(……….) TL ve (……….) TL’dir.
Natural ise temel olarak gıda sektörüne yönelik olarak dolum işlemine uygun folyo
ve plastik ambalaj üretmektedir. Natural’in 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin net satışları
sırasıyla (……….) TL ve (……….) TL’dir.
Selçuklu Holding’in 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin net satışları sırasıyla (……….) TL
ve (……….) TL’dir. Holdingin Yönetim Kurulu Mustafa Öncel, İsmail Öncel, Mehmet 100
Öncel ve M. Süleyman Öncel’den oluşmakta olup, ortaklık yapısı aşağıda
gösterilmektedir:
Tablo 1: Selçuklu Holding Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Mustafa Öncel 2.500.000 1
İsmail Öncel 47.500.000 19
Mehmet Öncel 47.500.000 19
M. Süleyman Öncel 47.500.000 19
Hatice Öncel 47.500.000 19
Emine Öncel 47.500.000 19
Kamer Öncel 10.000.000 4
Toplam 250.000.000 100
H.2.2. Devreden Taraflar: Hakan GÜL, Serkan GÜL, Hediye DALYAN
Hakan GÜL, Serkan GÜL ve Hediye DALYAN, hisseleri devredilen Gül Ambalaj’ın
devirden önce hissedarı olan gerçek kişilerdir.
H.2.3. Devralınan Taraflar:
H.2.3.1. Gül Matbaacılık
Gül Matbaacılık’ın makine, teçhizat ve diğer malvarlığı, 04.12.2008 ve 05.12.2008
tarihli faturalarla Gül Ambalaj’a devredilmiştir. Taraflar, Gül Matbaacılık’ın devir 110
işleminden sonra aktif olarak herhangi bir üretim faaliyetinde bulunmadığını ifade
etmişlerdir. Şirketin 2007 ve 2008 yıllarına ait net satışları sırasıyla (……….) TL ve
(……….) TL’dir.
Gül Matbaacılık’a ilişkin devir işlemi malvarlığı devri olduğundan, ortaklık yapısı ve
yönetim kurulu değişmemiştir. Şirket Yönetim Kurulu Hakan Gül, Hediye Dalyan,
Serkan Gül, Nedim Dalyan’dan oluşmakta olup, ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir.
Tablo 2: Gül Matbaacılık Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Hakan Gül 25
Serkan Gül 22
Şükran Gül 25
Dilek Gül 26
Nedim Dalyan 1
Hediye Dalyan 1
Toplam 100
120
09-57/1355-348
4
H.2.3.2. Gül Ambalaj (Gül Ofset Ambalaj)
Gül Ambalaj, İstanbul’da kurulu fabrikasında gıda, kozmetik, ilaç, elektronik eşya,
cam, tekstil ve ayakkabı başta olmak üzere farklı sektörler için baskılı karton kutu
ambalaj üretmektedir. Gül Ambalaj’ın 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin net satışları
sırasıyla (……….) TL ve (……….) TL’dir.
Gül Ambalaj 12.11.2008 tarihli “Hisse Devir Sözleşmesi” ile Selçuklu Holding’e
devredildikten sonra 22.1.2009 tarihinde şirket nevi değiştirilmiş ve ticaret unvanı
Gül Ofset Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. olmuştur. Bu değişiklik 2.2.2009 tarihli Ticaret
Sicil Gazetesi’nde yayınlanmıştır.
Şirket Yönetim Kurulu Mustafa Öncel, İsmail Öncel, Mehmet Öncel ve M. Süleyman 130
Öncel’den oluşmakta olup, şirketin devir öncesi, devir sonrası ve nevi değiştirme
sonrası ortaklık yapısı aşağıda gösterilmektedir:
Tablo 3: Gül Ambalaj’ın Devir İşlemi Öncesi Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Serkan GÜL 33,3
Hediye DALYAN 33,3
Hakan GÜL 33,3
Toplam 100
Tablo 4: Gül Ambalaj’ın Devir İşlemi Sonrası Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Selçuklu Holding 96,7
İsmail Öncel 3,3
Toplam 100
Tablo 5: Nevi değiştirme sonrası Gül Ambalaj Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Selçuklu Holding 90
İsmail Öncel 2
Mehmet Öncel 2
M. Süleyman Öncel 2
Hatice Öncel 2
Emine Öncel 2
Mustafa Öncel ~0
Kamer Öncel ~0
Toplam 100
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlemle hisseleri devredilen Gül Matbaacılık ve Gül Ambalaj’ın 140
temel faaliyet alanı baskılı karton kutu ambalaj üretimidir. Hisseleri devralan
Selçuklu Holding’in bağlı ortaklıklarından olan Sentez’in faaliyet alanı da aynı
şekilde baskılı karton kutu ambalaj üretimidir.
Karton ambalaj, gıda ürünleri başta olmak üzere temizlik, kozmetik, giyim ve sağlık
ürünlerinin ambalajlanmasında kullanılmaktadır. Bu alanlarda karton ambalaj
ürünleri ambalajlanan ürünlerin dış etkilerden korunması gibi birincil ambalaj amacı
başta olmak üzere, teşhir, taşıma gibi ikincil amaçlarla da kullanılmaktadır.
Karton ambalaj ürünleri, bu ürünleri kullanan değişik sektörlerdeki üreticilerin talep
ettiği ambalaj özelliklerine göre, karton üreticilerinden alınan kartonun değişik
09-57/1355-348
5
süreçlerden geçirilmesiyle üretilmektedir. Bu çerçevede, kullanılan kartonun cinsi 150
ve kalitesi, kutuya yapılacak baskının özelliği (desen ve renk kalitesi, kabartma olup
olmaması gibi) ve ambalajın sağlamlığına yönelik ek işlemlerin gerekip
gerekmemesi (örneğin karton ambalajın dayanıklılığını artırmak için yapılan
laminasyon işlemi) gibi hususlar ürünlerin özelliklerini belirlemektedir. Karton kutu
ambalaj üreticisi olarak faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüs bulunmaktadır; bazı
üreticilerin belli alanlarda uzmanlaştığı görülmektedir (oluklu mukavva kutu gibi).
Ambalajlanan ürünün özelliklerine göre baskılı karton ambalaj talebi
farklılaşabilmektedir. Ancak üretim hattında yapılacak yatırım ve değişikliklerle farklı
türde baskılı karton ambalaj taleplerinin karşılanabileceği anlaşılmaktadır.
Raportörlerce bu pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerle yapılan görüşmelerde de 160
karton kutu ambalaj ürünlerinin alt pazarlara ayrılmasını gerektiren bir
değerlendirme yapılmamıştır. Bu çerçevede tarafların faaliyet alanları dikkate
alınarak, ilgili ürün pazarı “baskılı karton kutu ambalaj pazarı” olarak tespit
edilmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
İşlem açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet
koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet
koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle, ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme 170
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları
devralması veya kontrol etmesi” devralma işlemi olarak nitelendirilmiştir.
Yukarıda da belirtildiği gibi bildirim konusu, (iki ayrı işlemle gerçekleştirilmekle
birlikte) Gül Matbaacılık ve Gül Ambalaj’ın kontrolünün Selçuklu Holding tarafından
devralınması işlemidir. Bu çerçevede işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi
uyarınca bir devralma işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya 180
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde
ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde
veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü ile hangi tür birleşme ya da
devir işlemlerinin Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
Bildirime konu devralma işlemi 2008 yılında gerçekleştiğinden, işlemin bildirime tabi
olup olmadığını belirlemek bakımından bir önceki yıl olan 2007 yılı net satış
bilgilerine göre değerlendirme yapmak gerekmektedir. Tarafların elde ettikleri ciro
bilgilerine aşağıda yer verilmektedir:
09-57/1355-348
6
190
Tablo 6: Tarafların 2007 ve 2008 yılları ciroları
2007 yılı cirosu (TL) 2008 yılı cirosu (TL)
Selçuklu Holding (……….) (……….)
Gül Matbaacılık (……….) (……….)
Gül Ambalaj (……….) (……….)
Sentez (……….) (……….)
Natural1 (……….) (……….)
Selçuklu Holding’in bağlı ortaklıklarından ayrı olarak ilgili ürün pazarında herhangi
bir cirosu bulunmamaktadır. Natural ise ilgili ürün pazarı olan “baskılı karton kutu
ambalajı” pazarında faaliyet göstermemektedir.2 Bu çerçevede işlemin bildirime tabi
olup olmadığını belirlemek bakımından Gül Ambalaj, Gül Matbaacılık ve Sentez’in
2007 yılı cirolarını toplamak gerekmektedir. Bu cirolar toplandığında (……….) TL
rakamına ulaşılmakta ve Rekabet Kurulu’na bildirilmeden gerçekleştirilen izne tabi
bir devralmanın söz konusu olduğu anlaşılmaktadır. Devralma işleminin Kurul’un
izni olmaksızın gerçekleştirilmesi nedeniyle devralana 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca para cezası uygulanması 200
gerekmektedir. Anılan madde hükmüne göre ceza verilmesi durumunda devralanın
karardan bir önceki mali yılsonunda oluşan gelirlerinin binde biri oranında idari para
cezası verilmesi gerekmektedir.
Söz konusu işlemde devralan konumunda olan Selçuklu Holding, “baskılı karton
kutu ambalaj pazarı” nda Sentez aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Bu nedenle
Sentez’in (……….) TL tutarındaki 2008 yılı cirosunun cezaya esas alınması
gerekmektedir. Bu çerçevede Selçuklu Holding’e 24.706,59 TL tutarında idari para
cezası verilmesi gerekmektedir.
İşlemin Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim durum yaratıp yaratmadığı ise
aşağıda değerlendirilmektedir. 210
Bildirim formunda genel olarak ambalaj sektörüne ilişkin olarak tarafların tahmini
pazar paylarına yer verilmektedir. Ambalaj sektöründe toplam 5.000 firmanın
faaliyet gösterdiği, pazar hacminin yaklaşık 5,5 milyar dolar civarında olduğu,
Sentez’in pazar payının %(….), Gül Ambalaj ve Gül Matbaacılık’ın toplam pazar
paylarının ise %(….) olduğu belirtilmektedir. Taraflar ilgili ürün pazarı olarak
tanımlanan “baskılı karton kutu ambalaj pazarı”na ilişkin olarak pazar payı
sunamadıklarını ancak İstanbul Ticaret Odası ve İstanbul Sanayi Odası’nın
kapasite raporlarının bir fikir verebileceğini ifade etmişlerdir. Anılan raporlardan ve
TOBB’un3 internet adresindeki sektör bilgilerinden derlenen verilere göre
teşebbüslerin İstanbul ilindeki kapasite bilgileri aşağıda gösterilmektedir: 220
Tablo 7: Teşebbüslerin Kapasite Bilgileri
Taraflar
TOBB’a göre sektör
adı
Kapasite bilgisi Toplam Kapasite
(İstanbul)
Oran İlde faaliyet
gösteren
şirket sayısı
Gül Ambalaj
Karton kutular (karton
boru) tetra-pak kutu
(……….) m2
1.142.106.547 m2 %(….) 133
1 Selçuklu Holding, Natural’i 2008 yılında devralmıştır. Yapılan incelemede işlemin ciro ve pazar
payı eşikleri açısından bildirime tabi olmadığı anlaşılmıştır.
2 Natural’in faaliyet alanının “dolum işlemine uygun folyo ve plastik ambalaj” olduğu ifade edilmiştir.
3
09-57/1355-348
7
Sentez
(alüminyum polietilen
kombinasyonu)
kesimi
(……….) m2 1.142.106.547 m2 %(….) 133
Tablodan görüldüğü gibi devir işlemi sonucunda Selçuklu Holding’in İstanbul
ilindeki toplam kapasitenin %(….) ’ünü kontrol ettiği görülmektedir. Bu alanda
faaliyet gösteren teşebbüslerin büyük kısmının İstanbul ilinde olması ve tarafların
faaliyetlerinin önemli bir bölümünün bu ilde gerçekleştiği hususları göz önüne
alındığında, bu rakamların tarafların Türkiye’de elde ettikleri pazar payını belirlemek
bakımından bir gösterge olabileceği ve bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 230
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna,
işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle
bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
2. Bahse konu işlemin Rekabet Kurulu’nun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi
nedeniyle, Selçuklu Holding A.Ş.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin
birinci fıkrası uyarınca 2008 yılında elde ettiği gayri safi gelirinin binde biri
oranında olmak üzere (……….) TL tutarında idari para cezası verilmesine 240
OYÇOKLUĞU ile,
karar verilmiştir.
09-57/1355-348
8
Rekabet Kurulu’nun 25.11.2009 Tarih ve 09-57/1355-348 Sayılı Kararına
KARSI OY GEREKÇESİ
Kurulumuzun mezkur kararının 2.maddesi ile, uyuşmazlık konusu izne
tabi devralma işleminin bildirilmemesi nedeniyle, devralan taraf olan Selçuklu
Holding A.Ş ‘ye 4054 sayılı Kanun’un 16.maddesinin 1.fıkrası uyarınca , devraldığı
Gül Matbaacılık ve Gül Ambalaj’ın faaliyet gösterdiği , baskılı karton kutu ambalaj
pazarında faaliyet gösteren Holding bünyesindeki Sentez A.Ş nin 2008 yılı cirosu
olan (……….) TL baz alınarak , bu miktarın binde birine tekabül eden (……….) TL
idari para cezası verilmiş bulunmaktadır.
Kurulumuzca verilen cezaya baz olarak Selçuklu Holding’in 2008 yılı
cirosu olan (……….) TL nin alınarak bu miktara göre ceza verilmesi gerekirken
devralınan şirketlerin faaliyet gösterdiği baskılı karton kutu ambalaj pazarında
faaliyet gösteren Selçuklu Holding bünyesindeki Sentez A.Ş nin 2008 yılı cirosu baz
alınarak ceza verilmesine aşağıda açıklayacağım nedenlerle katılmıyorum.
4054 Sayılı ‘’Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 23.01.2008
gün ve 5728 sayılı Kanun’un 472.maddesi ile değişik 16.maddesinde ;
Kurul, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu
birliklerin üyelerine;
a) Muafiyet ve menfi tespit başvuruları ile birleşme ve devralmalar için izin
başvurularında yanlış ya da yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi,
b) İzne tabi birleşme ve devralmaların Kurul izni olmaksızın gerçekleştirilmesi,
c) Kanunun 14 ve 15 inci maddelerinin uygulanmasında eksik, yanlış ya da
yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi ya da bilgi veya belgenin belirlenen süre içinde ya
da hiç verilmemesi,
d) Yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması, hallerinden (a), (b) ve
(c) bentlerinde belirtilenler için teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin
üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması
mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul
tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında, (d)
bendinde belirtilenler için ise aynı şekilde saptanacak olan gayri safi gelirlerinin
binde beşi oranında idarî para cezası verir. Ancak bu esasa göre belirlenecek ceza
onbin Türk Lirasından az olamaz. Bu fıkranın (b) bendine göre idarî para cezası
birleşme işlemlerinde tarafların her birine, devralma işlemlerinde ise sadece
devralana verilir. Hükmü yer almıştır.
09-57/1355-348
9
Ceza hukukunda cezaların şahsiliği esastır. Şahsilik denilirken tüm
koşullar yönünden faille ilgili şartlar kastedilmektedir. Bir kişiye ceza verilirken onun
dışındaki koşulları dikkate alarak ceza vermeniz mümkün değildir. Bunu bir örnekle
açıklarsak ;
(A) şahsına ceza verirken , (A) şahsının oğlu olan (B) nin eski bir sabıkalı olması
dikkate alarak cezanın ertelenmesi veya paraya çevrilmesine ilişkin hükümleri
uygulamıyorum diyemezsiniz. Olayımızda , devralma işlemini gerçekleştiren
Selçuklu Holding A.Ş ‘ye ceza verilmiş ancak , Ceza miktarı belirlenirken Holding
tüzel kişiliği dışındaki şartlar dikkate alınarak hesaplama yapılmıştır.
Olayımızda , hakkında idari para cezası verilen tüzel kişiliğe haiz
Selçuklu Holding A.Ş olup , ceza bu tüzel kişiliğe verilmiş , ancak cezanın
hesaplanması aşamasında , devralma ile ilgili pazarda daha önceden beri faaliyet
gösteren ve Holding bünyesinde bulunan Sentez A.Ş’nin cirosu esas alınarak buna
göre hesaplama yapılmıştır.Kanımca bu uygulama yukarıda hükmü açıklanan
16.maddeye aykırıdır.
Olaya bir başka açıdan bakarsak ,Selçuklu Holding bünyesindeki
Sentez A.Ş firması yeni kurulmuş ve daha hiç faaliyet göstermeden Selçuklu Holding
tarafından bu devralma işlemi gerçekleşmiş olsa, bu durumda hangi ciroyu baz
alarak ceza hesaplayacaktık.? Bu durumda önümüzde iki seçenek var. Ya hiç
faaliyet göstermeyen Sentez A.Ş nin cirosunu sıfır olarak kabul ederek 16.maddeye
göre onbin TL den az olamaz kuralına göre mi ceza vereceğiz.? Yoksa Holding
cirosunu baz alarak mı ceza vereceğiz.? Eğer Kurulumuzca , ilgili pazarda faaliyet
gösteren şirket cirosu baz alınarak karar verilmesine devam edilirse bu durumda her
holding ,her devralma işleminde yeni bir şirket kurarak devralma işlemini
gerçekleştirir ve bu durumda yüksek miktarda ceza alma riskinden kurtulur.
Bizim görüşümüzde olduğu gibi holding cirosun baz alınması halinde,
holding cirolarının başka holdinglerde çok yüksek miktarlarda olabileceği , bu
durumda tabiatıyla çok yüksek miktarlarda ceza verilmesinin söz konusu olacağı
bununda hakkaniyete aykırı olacağı yolunda bir sav ileri sürülebilir.Ancak , holdingler
bilindiği gibi bünyesinde onlarca şirketi barındıran ve ekonomide birçok sektörde
faaliyet gösteren çok büyük bir tüzel kişiliktir.Bu tüzel kişilikte , tesis ettiği işlemlerde
, basiretli tacirden , çok daha itinalı hareket etmek zorundadır.Başka bir deyişle
yaptığı işlemlerde , kanuna uymamanın sonucuna kendi çapında katlanma riskini de
göze almalıdır.
Açıkladığım nedenlerle , karar konusu devralma olayında verilen ceza
miktarı hesaplanırken Selçuklu Holding A.Ş nin 2008 yılı cirosu olan (……….) TL
baz alınarak bu miktarın binde biri , ancak (……….) TL ancak yukarıda açıklanan
16.maddeye göre ceza 10.000 TL den az olamaz kuralı nedeniyle 10.000 TL ceza
verilmesi gerekirken Sentez A.Ş nin 2008 yılı cirosu baz alınarak (……….) TL ceza
verilmesi yolundaki kurulumuzun mezkur kararına katılmıyorum.
Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy