Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-123 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-57/1385-358
Karar Tarihi : 25.11.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Mehmet Akif KAYAR, Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU
C. ŞİKAYET EDEN : Levent ZİLAN
İbn-i Şahin mah. Şerafettin cad. Hekimoğlu İşhanı
No:12/A Karatay/Konya
20
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : Selçukgaz Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. ve Sertifika Verdiği Yetkili
Firmalar
Alaylar mah. Atatürk cad. Eti Konutları
H.B. Nezihi Berkkam Sok. No:1/1D 42370 Seydişehir/Konya
E. DOSYA KONUSU: Selçukgaz Doğal Gaz Dağıtım A.Ş.’nin, Konya’nın
Seydişehir ilçesinde sertifika verdiği yetkili firmalar ile birlikte başka coğrafi
pazardan gelen iç tesisat hizmet firmalarının faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde özetle,
- “Başvuru sahibinin Seydişehir’deki evlerine doğal gaz bağlatabilmek için
Seydişehir’deki dağıtım firması, Selçukgaz Doğal Gaz Dağıtım A.Ş.’nin (Selçukgaz)
şartlarına uygun olacak şekilde Konya’daki bir şirkete doğal gaz tesisatı döşetildiği;
- Ancak projenin çizimini, ilçedeki yetkili bir firmanın mühendisine yaptırmaları
gerektiğinden, Selçukgaz ve bayilerine başvurduklarında, söz konusu şirketlerin
aldıkları ortak bir karar doğrultusunda, Konyalı bir firmaya yaptırılan tesisata gaz
verilmeyeceği, tesisatın sökülüp kendileri tarafından yapılması gerektiği yanıtını
aldıkları;
- Bu konu hakkında Selçukgaz yetkilileriyle görüşüldüğünde de bayilerin haklı olduğu 40
ve sözleşmelerine bu konuda hükümler koydukları ve onlar tarafından hazırlanmadan
gelecek hiçbir projeyi kabul etmeyeceklerinin söylendiği”
iddia edilerek bu hususların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırı
olup olmadığı hakkında bilgi talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.9.2009 tarih ve 119 sayı ile giren şikâyet
üzerine hazırlanan 30.9.2009 tarih ve 2009-1-123/İİ-09-SNF sayılı ilk inceleme raporu
Rekabet Kurulunun 14.10.2009 tarih ve 09-47/1173-M sayılı toplantısında görüşülmüş
ve anılan iddialara ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun
09-57/1385-358
2
üzerine yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen 23.11.2009 tarih ve 2009-1-50
123/ÖA-09-MAK sayılı Önaraştırma Raporu, 24.11.2009, REK.0.05.00.00-110/262
sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, şikayetçinin iddialarına konu
Selçukgaz ve Selçukgaz’ın sertifika verdiği Seydişehir bölgesinde faaliyet gösteren
yetkili iç tesisat hizmet firmaları ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi
bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği ifade
edilmiştir.
60
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından yayımlanan Doğalgaz Piyasası
Sertifika Yönetmeliğinin (Sertifika Yönetmeliği) ve İç Tesisat Yönetmeliğinin (Tesisat
Yönetmeliği) 4. maddelerinde:
“İç Tesisat: Basınç düşürme ve ölçüm istasyonu hariç, müşteri tarafından yaptırılan ve
mülkiyeti müşteriye ait olan boru hattı ve teçhizatı ile tüketim cihazları, atık gaz çıkış
borusu, baca ve havalandırma sistemleri gibi tesisatı,
İç tesisat ve servis hatları sertifikası: Şehir içi dağıtım şebekesine ait servis hatları ve iç
tesisat ile ilgili proje, müşavirlik, kontrol, yapım, denetim, servis, bakım-onarım 70
hizmetlerini yapmaya yeterli olduklarını gösteren, dağıtım şirketleri ile yetki belgesi
sahibi resmi veya özel şirketler tarafından düzenlenen ve ilgili dağıtım şirketinin
belirlenmiş bölgesinde geçerli olan ve gerçek veya tüzel kişilere verilen izin
belgesidir.” tanımlarına yer verilmektedir.
EPDK’nın İç Tesisat Yönetmeliği’nin 6. maddesinde; “Müşteri, iç tesisatı veya mevcut
iç tesisatta yapılacak tadilatı, bedeli karşılığında sertifika sahibine projelendirir, inşa
ettirir.” hükmü yer almaktadır.
Selçukgaz EPDK’nın 22.11.2007 tarih, 1386-6 sayılı Kurul kararı ile Seydişehir ve
Çumra ilçelerinden oluşan dağıtım bölgesinde doğalgaz arzı konusunda faaliyet
göstermektedir. 80
Önaraştırmaya konu şikayet, Seydişehir’deki bir konutun doğalgaz kullanabilmesi için
gerekli iç tesisatının bir kısmının Konya’daki A.K.R adlı bir şirkete yaptırılması
nedeniyle Selçukgaz’ın yetkili sertifika sahibi firmaları tarafından anılan evin iç tesisatın
tamamlanmasının ve Selçukgaz tarafından da aynı nedene bağlı olarak doğalgaz
bağlantı hizmeti verilmesinin reddedilmesidir.
EPDK tarafından 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanununa dayanılarak çıkarılan söz
konusu yönetmelikler çerçevesinde Selçukgaz, iç tesisat hizmetleri için firmaları
yetkilendirip denetleyebilmektedir. Seydişehir’de doğalgaz tesisat hizmeti verebilecek
bir şirketin yalnızca bu bölge için verilmiş sertifikası bulunmak zorundadır. Örneğin
Konya ili için sertifikaya sahip bir şirket Seydişehir ilçesinde faaliyet gösterme 90
sertifikası olmadan Seydişehir ilçesindeki şikayetçi Levent Zilan gibi serbest olmayan
tüketiciler için iç tesisat hizmeti sunamamaktadır.
Doğalgaz piyasası ile ilgili mevzuat ve uygulama çerçevesinde doğalgaz ürününün
gerektirdiği güvenlik önlemlerinin de zorunlu kıldığı düşünülen yürürlükteki bu kuralların
farklı coğrafi pazarlardaki teşebbüslerin örneğin Konya’daki iç tesisat firmalarının
Seydişehir ilçesinde faaliyet göstermelerine bir engel teşkil etmediği anlaşılmaktadır.
09-57/1385-358
3
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya konusu şikayet çerçevesinde ilgili ürün pazarı, “doğalgaz iç tesisat ve dağıtım 100
hizmetleri pazarı” olarak tespit edilmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar, “Seydişehir ilçesi” olarak belirlenmiştir.
I.3. Değerlendirme
Şikayetçi Levent Zilan Seydişehir ilçesinde mukim evlerine Konya’da yerleşik bir firma
tarafından doğalgaz iç tesisatının bir kısmını döşettirdikleri için Seydişehir’deki
doğalgaz iç tesisat firmalarının söz konusu tesisatı tamamlamadıkları ve Selçukgaz’ın
da eve doğalgaz bağlantısı gerçekleştirmediği iddiasında bulunmuştur. 110
Diğer taraftan önaraştırma sürecinde raportörlerce yapılan telefon görüşmesinde
şikayetçi, “şikayetinin ortadan kalktığı, bu tesisatı Konya’da A.K.R Mühendislik unvanlı
Seydişehir’de tesisat döşeme sertifikası olmayan bir şirkete yaptırdıkları, A.K.R’nin
kendilerini bu konuda uyardığı” ifadelerinde bulunmuştur. Ayrıca yine şikayetçinin
Kurum kayıtlarına 10.11.2009 tarih ve 8041 sayı ile intikal eden yazısında özetle,
“Seydişehir’de doğalgaz bağlanmama şikayetimize konu olan evin Selçukgaz’dan
yetkili bir firma tarafından yeniden projelendirmesi yapılarak doğalgazının bağlandığı,
Konya’da iç tesisat yaptırılan firmanın Seydişehir’deki yetkili bir firmanın tesisatları
döşemesi gerektiği konusunda kendilerine bilgi verdikleri ancak Seydişehir’deki
firmaların yardımcı olmadığı ancak sorunun tamamıyla çözüldüğü ve dosyanın 120
kapatılması” ifadeleri yer almaktadır.
EPDK’nın 4646 sayılı Kanun’a dayanarak yayımladığı Sertifika ve İç Tesisat
yönetmelikleri çerçevesinde EPDK veya Selçukgaz tarafından sertifikalandırılan
şirketler -Seydişehir ve/veya Çumra ilçeleri örneğinde olduğu gibi- sertifikanın
kapsadığı belirli bir coğrafi bölgede iç tesisat faaliyetleri yürütebilmektedir. Ancak,
birden fazla coğrafi bölgede faaliyet göstermeye olanak tanımayan ve dolayısıyla
piyasaya girişi engelleyen bir düzenlemenin mevcut olmadığı göz önünde
bulundurulmalıdır. Şikayetçinin de ifade ettiği üzere Konya’da Gaznet dağıtım şirketinin
sertifikası ile faaliyet gösteren bir şirket olan A.K.R’nin Seydişehir’de serbest olan ve
serbest olmayan tüketicilere yönelik hizmet verme imkanı halihazırda sertifika almadığı 130
müddetçe bulunmamaktadır.
Selçukgaz, Seydişehir’de sertifika verilen 10 yetkili teşebbüs haricinde iç tesisat
hizmeti verebilecek başka bir şirketin bulunmadığını beyan etmiştir. Şikayetçinin ilgili
mevzuat çerçevesinde anılan 10 teşebbüsten (Selçukgaz’ın yetki verdiği firmalar)
herhangi bir şirkete söz konusu evinin doğalgaz iç tesisatını yaptırma zorunluluğu
örneğinin hukuki gerekliliği EPDK’nın bahse konu mevzuat hükümlerinden de
anlaşılmaktadır.
Selçukgaz, EPDK mevzuatı çerçevesinde söz konusu 10 şirkete Seydişehir’de iç
tesisat hizmeti verebilmelerine olanak tanıyan sertifikaları vermesi dışında bayilik,
hissedarlık gibi herhangi bir hukuki ya da fiili ilişkisinin bu şirketlerle mevcut olmadığını 140
Kuruma gönderdiği yazısında ifade etmiştir. Ayrıca Selçukgaz, ilgili firmaları verdikleri
hizmet için denetleme görevini de mevzuat gereği yerine getirdiğini ifade etmektedir.
Selçukgaz’ın doğalgaz dağıtımı haricinde Seydişehir coğrafi pazarında iç tesisat
hizmeti gibi doğalgazla bağlantılı bir ilgili ürün pazarında yönelik faaliyeti
bulunmamaktadır.
09-57/1385-358
4
Selçukgaz 1.12.2008-11.11.2009 tarihleri arasında 652 serbest tüketicinin talebini
karşıladığını ve talebini reddettiği bir tüketicinin de olmadığını Rekabet Kurumuna
gönderdiği yazısında beyan etmiştir.
Selçukgaz’ın Seydişehir bölgesinde doğalgaz dağıtım pazarında hâkim durumda
olduğu kabul edilebilir. Hâkim durumdaki teşebbüslerin tüketicilerine karşı mal vermeyi 150
reddetmesi ancak “kabul edilebilir, objektifi haklı gerekçeler”in mevcudiyeti altında
rekabet otoritelerince rekabet ihlali olarak kabul edilmeyebilmektedir. Bu çerçevede,
EPDK mevzuatına uygun olmayacak şekilde iç tesisat yaptıran bir tüketicinin talebinin
kabul edilmemesi de “haklı bir gerekçe” olarak kabul edilebilecektir. Öte yandan, dosya
özelindeki olayda şikayetçinin talebinin kabul edilmemesi olayının ortadan kalktığı da
anlaşılmıştır. Seydişehir’in dar bir coğrafi pazar olması ve mevzuatın kısmen de olsa
pazara girişi geciktirmesi etkenlerinin teşebbüsler arası fiyat tespitine yol açabilecek
rekabet ihlallerinin dönemsel olarak görülme riskini artırabileceği de öngörülmektedir.
Öte yandan, şikayetçinin, bahse konu mal vermeyi reddetme çerçevesindeki şikayetleri
haricinde söz konusu teşebbüsler hakkında fiyat tespiti gibi Kanun kapsamına 160
girebilecek farklı bir iddiası bulunmamaktadır.
Bu çerçevede, Selçukgaz ve Selçukgaz’ın sertifika verdiği Seydişehir bölgesinde
faaliyet gösteren yetkili iç tesisat hizmet firmaları ile ilgili olarak herhangi bir soruşturma
açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara ilişkin olarak
4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy