Rekabet Kurumu - Karar Sayı 09-58/1411-372

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2009-4-237 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-58/1411-372
Karar Tarihi : 9.12.2009

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı 10
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit
GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Canan KARAMANOĞLU

C. ŞİKÂYET EDEN : (………………..)


D.ŞİKÂYET EDİLEN: - İnşaat Mühendisleri Odası Hatay Şubesi
Şehit Osman Durmaz Cd. Feza Civelek İşhanı K:1 No:14 20
Antakya/Hatay
- Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Hatay İl Temsilciliği
Gündüz Cd. 1. Sk. Ediboğlu Apt. No:1/1 Antakya/Hatay
- Makine Mühendisleri Odası Hatay İl Temsilciliği
Türkmenbaşı Cd. Ezgi Apt. No:23/1 Antakya/Hatay
- Jeoloji Mühendisleri Odası Hatay İl Temsilciliği

- Elektrik Mühendisleri Odası Hatay İl Temsilciliği
Haraparası Mh. 105. Sk. Civelekzade Ebubekir Ağa
İşhanı K:1 No:14 Antakya/Hatay 30

E. DOSYA KONUSU : Hatay’da faaliyette bulunan, İnşaat Mühendisleri
Odası, Makine Mühendisleri Odası, Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası,
Jeoloji Mühendisleri Odası ve Elektrik Mühendisleri Odası’nın havuz
oluşturarak pazarı eşit şekilde paylaşmak suretiyle rekabete aykırı hareket
ettikleri iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde özetle; Hatay’da faaliyette bulunan
şikâyete konu mühendis odaları şube ve temsilciliklerinin proje bedellerini bir
havuzda toplayıp ay sonunda üyelerine eşit miktarda bölüştürmek suretiyle 40
rekabete aykırı hareket ettikleri iddia edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.9.2009 tarih ve 125 sayı ile giren
bilgi edinme başvurusunda yer alan iddialar üzerine hazırlanan 12.10.2009 tarih
ve 2009-4-237/İİ-09-CK sayılı İlk İnceleme Raporu, 21.10.2009 tarih ve 09-48
09-58/1411-372
2
sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1.
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 09-48/1201-M sayı ile karar
verilmiştir. 50
İlgili karar uyarınca düzenlenen 23.11.2009 tarih ve 2009-4-237/ÖA-09-MA sayılı
Önaraştırma Raporu 7.12.2009 tarih ve REK.0.08.00.00-110/424 sayılı Başkanlık
önergesi ile 09-58 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikâyete konu mühendis odaları şube
ve temsilciliklerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiasını
destekler nitelikte yeterli kanıt bulunmadığı; Jeoloji Mühendisleri Odası Hatay İl
Temsilciliği’nin ise üyeleri tarafından belirlenen ve uygulanan fiyatları dahi
derlemediği belirlendiğinden, Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir. 60

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İncelemeye konu dosyanın içeriği ve yapılan şikâyetin inşaat, makine, elektrik,
harita ve kadastro ve jeoloji mühendisleri odalarının uygulamalarına yönelik
olması sebebiyle ilgili ürün pazarları “inşaat mühendisliği hizmetleri”, “makine
mühendisliği hizmetleri” , “elektrik mühendisliği hizmetleri”, “harita ve kadastro 70
mühendisliği hizmetleri” ve “jeoloji mühendisliği hizmetleri” olarak tespit edilmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Mühendisler ve mimarlar proje çizimi ve fenni mesuliyet (teknik uygulama
sorumluluğu) olmak üzere başlıca iki alanda hizmet vermektedirler.
Proje hizmetleri sunabilmek için herhangi bir coğrafi alan kısıtlaması olmayıp,
farklı illerde bulunan mühendisler Türkiye’nin her yerinde proje hizmetleri
sunabilmektedirler. Bu doğrultuda proje hizmetleri için ilgili coğrafi pazar “Türkiye”
olarak belirlenmiştir.
80
I.2. Yasal Düzenlemeler

I.2.1. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ile İlgili Mevzuat

a) 6235 sayılı TMMOB Kanunu
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği 1954 tarih ve 6235 sayılı TMMOB
Kanunu ile kurulmuştur. Anılan Kanun’un 1. maddesinden TMMOB’un Türkiye
sınırları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen yetkili olup mesleki faaliyette
bulunan yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis ve mimarları teşkilatı içinde
toplayan tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olduğu 90
09-58/1411-372
3
anlaşılmaktadır. Birliğin kuruluş amacı 6235 sayılı Kanun’un 2. maddesinin (a)
bendinde;
“Bütün mühendis ve mimarları ihtisas kollarına ayırmak ve her kol için bir oda
kurulmasına karar vermek”,
ve devamında (b) ve (c) bendlerinde;
“Mimarlık ve mühendislik mesleği mensuplarının müşterek ihtiyaçlarını
karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere
uygun olarak işlemesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile
olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslek disiplinini ve
ahlakını korumak için gerekli gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak” 100
ve “Meslek ve menfaatleriyle ilgili işlerde resmi makamlarla işbirliği yaparak
gerekli yardımlarda ve tekliflerde bulunmak, meslekle ilgili bütün mevzuatı
normları, fenni şartnameleri incelemek ve bunlar hakkındaki görüş ve düşünceleri
ilgililere bildirmek”
olarak tanımlanmaktadır.
Söz konusu Kanun’un 13. maddesinde; “Lüzum görülen yerlerde Birlik Umumi
Heyeti kararlarıyla Türk Mühendis ve Mimar Odaları açılabilir” denilmektedir.
Gelinen bu noktada; TMMOB’ne bağlı Odaların da bu hükümler doğrultusunda
kurulduğu ve faaliyetlerinde genel koordinasyonun yukarıda sayılan amaçlar
doğrultusunda anılan Birlik tarafından sağlandığı anlaşılmaktadır. 110

b) TMMOB Asgari Ücret ve Çizim Standartları Tespit Komisyonu ve Kontrol
Bürolarının Kurulmasına İlişkin Yönetmeliği
İncelemeye konu dosya yönünden önem arz eden bir diğer düzenleme
TMMOB’nin 24.6.1981 tarih ve 17410 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
“TMMOB Asgari Ücret ve Çizim Standartları Tespit Komisyonu ve Kontrol
Bürolarının Kurulmasına İlişkin Yönetmeliği”dir. Anılan yönetmeliğin 12. maddesi
“TMMOB üyeleri mesleki faaliyetleri karşılığı alacakları ücretleri, Odalarca
hazırlanacak tip sözleşmelerde belirtmek ve belgelemekle yükümlüdürler. Bu tür
hizmetler karşılığı alınacak ücret, Odalarca belirlenen asgari ücretten aşağı 120
olamaz.” şeklindedir.
Yine aynı yönetmeliğin 15. maddesinde “Bu yönetmelik TMMOB Genel
Kurulunca kabul edildikten ve yayınlandıktan sonra yürürlüğe girer.” ve 17.
maddesinde “Bu yönetmeliği TMMOB ve bağlı Odaları ilgili kamu kuruluşlarıyla
işbirliği yaparak yürütür.” şeklinde hükümler yer almaktadır.

c) TMMOB Mimarlık Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve
Düzenleme Esasları Yönetmeliği
Bu yönetmeliğin “Asgari Ücretin Belirlenmesi ve Tahsili” başlığını taşıyan 7.
maddesi; mimarlık-mühendislik hizmetleri karşılığı ücretlerin tespiti, tahsili ve 130
denetlenmesi esaslarını düzenlemektedir. Buna göre; proje asgari ücreti, yapı
yaklaşık maliyeti ile birtakım katsayıların çarpımı sonucu bulunmaktadır.
Mimarlık-mühendislik hizmetleri (MMH) ücretlerinin hesabına temel olan “yapı
yaklaşık maliyeti” ise, yapının ön proje, ihtiyaç programı (tapu, çap,…v.b.) gibi
09-58/1411-372
4
ilgili belgelerden hesaplanan yaklaşık brüt alanı ile Bayındırlık ve İskan
Bakanlığı’nca her yıl mimarlık hizmetlerine esas olan sınıflar için ayrı ayrı tespit
edilerek ilan edilen birim maliyetlerin çarpımına eşittir.
Anılan yönetmeliğin “ücretlerin tahsili” başlıklı 7. maddesinin (c) fıkrasında ise “Bu
Yönetmelikte bahsedilen MMH'ni yüklenen mimar ve mühendisler yukarıda tespit
edilen ücretler karşılığı fatura kesmek ve bu faturalarını odalarına ibraz etmek 140
zorundadırlar. İlgili odalar ve kontrol büroları bu ücretlerin tahsisi ile ilgili esasları
belirler ve gerekli tedbirleri alırlar”. denilerek denetimin ilgili meslek odaları
vasıtasıyla yapılacağı belirtilmiştir.

I.2.2. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
2.11.1984 tarih ve 18563 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3065 sayılı KDV
Kanunu'nun "emsal bedeli ve emsal ücreti" başlıklı 27. maddesinin beşinci fıkrası
"Serbest meslek faaliyetleri için ilgili meslek teşekküllerince tespit edilmiş bir
tarife varsa, hizmetin bedeli, bu tarifede gösterilen ücretten düşük olamaz."
şeklindedir. Buna göre, serbest meslek faaliyetlerinde vergi matrahı, varsa 150
meslek odaları tarafından tespit edilmiş tarifeler olacaktır.

I.3. Değerlendirme
TMMOB’a bağlı meslek odaları, halen yürürlükte olan yönetmelikler gereği asgari
ücret tarifeleri yayımlamakta olup üyelerinin tarifelerde yer alan tutarlara
uymalarını sağlamak için fatura denetimi yapılması yaygın bir uygulama olarak
dikkat çekmektedir. Serbest Müşavir Mühendis ve Mimarlar (SMM), üyesi
oldukları Odalara ödemeleri gereken Mesleki Denetim Bedellerini ve 3065 sayılı
Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu uyarınca ödemeleri gereken KDV tutarlarını
bu miktarlar üzerinden ödemek zorundadırlar. Ayrıca kesilen faturalar asgari 160
ücret tarifelerinde yer alan tutarlar üzerinden kesilmek zorunda olduğu için,
SMM’ler gelir vergisi beyanlarını da bu tutarlar üzerinden yapmaktadırlar.
Bununla birlikte fiilen daha düşük bir noktada oluşan piyasa fiyatlarından dolayı
% 50’lere varan fiyat indirimleri görülebilmektedir. Bu koşullar altında aldıkları
ücretlerin yaklaşık yarısını vergi olarak ödeyen SMM’ler, tahsil ettikleri ücretleri
asgari ücret tarifesinde yer alan tutarlara yaklaştırmak ve piyasada denetimi
sağlamak için proje havuzu oluşturmak gibi değişik uygulamalara
gidebilmektedirler.
Söz konusu uygulamalarda Oda harcı ve vergilerini asgari ücret üzerinden
ödemelerinden kaynaklanan zararlarını azaltma amacı güdülmekte olup, 170
TMMOB’un asgari ücret uygulamasına ilişkin mevzuatının etkisiyle oluşan bu tür
eylemler, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) bendi kapsamında bir ihlal
kabul edilemez.
Öte yandan, asgari ücret uygulaması, TMMOB Serbest Mühendislik ve Mimarlık
Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği 7. maddesi kapsamında her Odanın
kendisinin hazırladığı “En Az Bedel Tarifesi” isimli düzenlemeye dayanmaktadır.
Ancak TMMOB’un ve TMMOB’a bağlı odaların asgari ücret belirleme yetkisi
herhangi bir Kanun’a dayanmamakta, bu nedenle bu uygulamanın yasal
dayanağı bulunmamaktadır. Nitekim TMMOB ve TMMOB’a bağlı odaların yasal
dayanağı olmayan asgari ücret uygulamaları daha önce de Rekabet Kurulu 180
09-58/1411-372
5
kararlarına konu olmuştur. İzmir Ticaret Odası ve bir serbest şehir plancısının
başvurusu üzerine TMMOB ve TMMOB Şehir Plancıları Odası hakkında
yürütülen soruşturma sonucunda 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı kararında
Rekabet Kurulu,
- TMMOB ve TMMOB’a bağlı Şehir Plancıları Odası’nın doğrudan yasal dayanağı
olmadığı halde, asgari hizmet bedeli belirlenmesini zorunlu kılan ve bunun altında
ücretle hizmet verilmesini yasaklayan karar ve uygulamalarının 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesine aykırı olduğuna,
- Kanunun 9/1. maddesi uyarınca TMMOB ve Şehir Plancıları Odası’nın asgari
ücretleri belirlemeye ilişkin uygulamalarına son verilmesine 190
karar vermiştir.
Söz konusu karar taraflara 9.4.2003 tarihinde tebliğ edilmiş, taraflardan 60 günlük
süre içerisinde asgari ücret uygulamalara ilişkin düzenlemelere son vermeleri
istenmiştir.
Bahsi geçen kararın ardından, TMMOB ve Şehir Plancıları Odası tarafından
Kurul’un 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı kararına karşı Danıştay 10. Dairesi
nezdinde yürütmeyi durdurma talebiyle iki dava açılmış, anılan Daire 17.11.2003
tarih ve 2003/2564, 2003/2705 sayılı kararlarında dava konusu yönetmeliklerin
hukuksal niteliklerini dikkate alarak yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne
karar vermiştir. Sonrasında Kurul’un TMMOB ve Şehir Plancıları Odası’na yönelik 200
söz konusu kararı, Danıştay 13. Dairesi tarafından soruşturmacı üyenin karara
katılımı nedeniyle usul yönünden, 14.11.2006 tarih ve E:2005/1668 K:2006/4329
sayılı, 8.7.2005 tarih ve E:2005/916 K:2005/3436 sayılı kararlarla iptal edilmiştir.
Rekabet Kurulu tarafından soruşturmacı üyenin karara katılımı nedeniyle usul
yönünden iptal edilen 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı kararın yerine yeni bir
karar alınmamış; Kurul, TMMOB tarafından kendi birliklerine bağlı meslek
odalarının asgari ücret tarifelerinin ve TMMOB üyesi olan Şehir Plancıları
Odası’nca şehir plancılarının asgari ücret tarifelerinin belirlenmesine dayanak
oluşturan ve 4054 sayılı Kanun’a aykırı bulunan yönetmeliklerin iptali için dava
açılmasına ve bu konuda Başkanlığa yetki verilmesine 16.5.2007 tarih ve 07-210
41/453-M sayı ile karar vermiştir. Ancak, Danıştay 13. Dairesi tarafından alınan
16.11.2007 tarih ve E:2007/10830 ve K:2007/7326 sayılı; 1.2.2008 tarih ve E:
2007/10829 K:2008/1745 sayılı kararlarla, Kurum’un TMMOB ve TMMOB’a bağlı
odalarca yapılan düzenlemelerin rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı
olduğunu ileri sürerek iptalleri için dava açma ehliyeti olmadığı sonucuna
varılarak, açılan davaların ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir. Bunun
sonucunda ise Rekabet Kurumu tarafından, Danıştay 13. Dairesince verilen söz
konusu kararlar 7.1.2008 ve 4.4.2008 tarihlerinde Danıştay İdari Dava Daireleri
Genel Kurulu nezdinde temyiz edilmiş, ancak temyiz süreci henüz
sonuçlanmamıştır. 220
Buna karşılık ilgili pazarda müşteri paylaşımına yol açabilecek davranışlar 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerine aykırı bulunarak cezai müeyyide
uygulanması yoluna gidilmektedir. Gerçekten, asgari fiyat uygulaması ve bunun
Odalar tarafından takip edilmesi “normlar çatışması” olarak tanımlanabilecek iken
4054 sayılı Kanun’a muhalif olan pazar paylaşımını meşrulaştıracak herhangi bir
09-58/1411-372
6
hüküm ilgili Kanun’da bulunmamaktadır. Kaldı ki pazar paylaşımı ile sonuçlanan
havuz anlaşmaları ve benzeri uygulamalar asgari ücret tarifesinin
uygulanmasının özüne de aykırıdır. Zira bu uygulamalar serbest meslek erbabı
mühendislerin kaliteden ödün veren bir fiyat rekabetine değil hizmet kalitesi
rekabetine yönlendirilmesi mantığına dayanmaktadır. 230
Başvuru konusu uygulamaların müşteri paylaşımına yol açıp açmadığını
öğrenmek için ilk inceleme safhasında Antakya Belediyesi İmar ve Şehircilik
Müdür Vekili ile yapılan telefon görüşmesinde, anılan yetkili, adı geçen Odaların
proje ücretlerini bir havuzda toplamak suretiyle gelir paylaşımı yaptıklarına ilişkin
bir şikâyetin kendilerine ulaşmadığını belirtmiştir. Yetkili, ayrıca bazı
mühendislerin TMMOB’nin yayımladığı yönetmelikte belirlenen asgari ücretin
altında proje fiyatı vermeleri nedeniyle Odaların asgari ücret tarifesindeki fiyatlara
uyulması için çalışma içine girebileceklerine dair bir duyum aldığını, bunun
gerçekleşip gerçekleşmediğine dair kesin bilgiye sahip olmadığını ifade etmiştir.
Önaraştırma kapsamında görüşü alınan şikâyetçi 18.11.2009 tarihli telefon 240
görüşmesinde görevli raportöre; son bir aydır Hatay ve ilçelerinde mühendislik
hizmet bedellerinin kayda değer oranda (3-4 kat) arttığını; uzun zamandır iş
yaptığı mühendislerin bu konuya ilişkin soruya, havuz anlaşması başlatıldığı ve
tahsil ettikleri ücretleri havuz hesabına yatırdıkları yanıtını verdiklerini; bu
durumun inşaat mühendisleri, mimarlar, jeoloji mühendisleri, elektrik mühendisleri
ve makine mühendisleri için geçerli olduğunu; bu alanlardaki mühendislerden
indirim yapılması istendiğinde indirimli fiyatla yapılan projelerin Oda onayından
geçmeyeceği yanıtının alındığını; öte yandan projelerde tercih ettiği mühendisle
çalışabildiğini, Odaların bu konuda bir önerisi veya zorlamasının bulunmadığını;
birlikte çalıştığı mühendislerce, ancak istenilen ücretlerin yatırılması durumunda 250
projelerin Oda onayından geçebileceğinin belirtildiğini ifade etmiştir.
Öte yandan yapılan görüşmede şikâyetçi, para yatırılan tek bir banka hesap
numarasının olmadığını; proje ücretlerini ilgili mühendisin hesabına yatırdığını
ancak, daha sonrasında mühendislerin bu paraları ortak bir havuzda toplayıp
paylaştıkları duyumunu aldığını dile getirmiştir.
Önaraştırma safhasında her bir mühendis Odasının Hatay şubelerine yazı
yollanarak üye mühendislerin yapmış oldukları proje tutarları istenmiştir. Bu
bilgiler üzerine hazırlanan tablolar aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Hatay Şubesi
………. Ticari Sır………. 260
Tablo 2: TMMOB Makine Mühendisleri Hatay İl Temsilciliği
………. Ticari Sır……….
Tablo 3: TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Hatay İl Temsilciliği
………. Ticari Sır……….
Tablo 4: TMMOB Elektrik Mühendisleri Hatay İl Temsilciliği
………. Ticari Sır……….

09-58/1411-372
7
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Hatay İl Temsilciliği’nden iletilen yazıda ise;
DSİ, Maden İşleri ve belediyelerin -yasal zorunluluk olmasına rağmen- Odalarına
bağlı bulunan mühendislerin yaptıkları projelere ait Sicil Durum Belgesi ve Oda 270
onaylarını istememeleri nedeniyle, jeoloji mühendislerinin yaptıkları proje
tutarlarına ilişkin ellerinde sağlıklı bir veri arşivinin bulunmadığı gerekçe
gösterilerek sadece üye isim listesi gönderilmiştir.
Yukarıda da yer verildiği üzere, şikâyetçi, görevli Raportör’le yaptığı telefon
görüşmesinde, başvuru dilekçesinde dile getirdiği banka hesap numarasının
sadece bir duyumdan ibaret olduğunu, ortak hesap numarasına ilişkin somut bir
verinin elinde olmadığını, müteahhit olarak hizmet aldığı mühendisleri serbestçe
seçebildiğini ve yatıracağı proje ücretlerini doğrudan mühendislere verdiğini
anlatmış; görüşmede asıl şikâyetçi olduğu noktanın mühendisler arasında eskisi
gibi bir fiyat rekabetinin yaşanmamasına bağlı olarak proje bedellerindeki artış 280
olduğunu belirtmiştir.
Şikâyetçi ile yapılan telefon görüşmesinden odaların müşteri paylaşımı ve
havuzdan mühendis atanması gibi bir oluşum içinde olmadıkları; şikâyetçinin
iddiasının altındaki esas sorunun fiyat rekabetinin ortadan kalkarak, tek fiyat
uygulamasına geçilmesindeki rahatsızlık olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim
TMMOB’a bağlı Hatay’da şikâyet konusu edilen mühendis odaları şube ve
temsilciliklerinden alınan ve Tablo 1-2-3-4’te yer alan bilgilerle de ilgili hizmet
piyasaların bölüşülmesinin söz konusu olmadığı açıkça ortaya konulmaktadır.
Her bir mühendisin yapmış olduğu proje sayısı, metrekaresi ve dolaysıyla alınan
ücret bedelleri son derece farklı görünüm sergilemektedir. Yukarıda yer alan 290
Tablo 3’te görüleceği üzere, bazı harita ve kadastro mühendislerinin yıl içinde
hiçbir proje üretmediği, bazılarının ise 414.942 metrekareye kadar proje
gerçekleştirdiği bir ortamda, tüm proje bedellerinin tek bir havuzda toplanarak
mühendisler arasında eşit şekilde paylaştırıldığı iddiası rasyonel değildir.
Şikâyetçinin telefonda dile getirdiği, tek fiyat uygulamasına ilişkin iddialara yönelik
olarak ise mühendislik hizmetleri sektöründe genellikle yoğun fiyat rekabetlerinin
yaşandığı, nüfusu ve iş hacmi küçük illerde bile çok sayıda bulunan serbest
mühendis sayısı nedeniyle alıcıların pazarlık gücücün fazla olduğu, proje
ücretlerinin asgari fiyat düzeyinde bile zor belirlendiği bilinmektedir. Dolayısıyla
asgari fiyat tarifesi çerçevesinde bir fiyat birlikteliği uygulaması oldukça güçtür. 300
Geçmişte Kurumumuza intikal eden mühendis ve mimar odalarının havuz
kurdukları iddiasına ilişkin gelen benzer içerikli şikâyetler üzerine yapılan
çalışmalarda da sektördeki arz fazlası nedeniyle fiyat rekabetinin yoğun
yaşandığı, piyasada oluşan fiyatların çoğunlukla TMMOB’un Asgari Ücret-Asgari
Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliği uyarınca belirlediği asgari fiyat
tarifesinin altında gerçekleştiği; öte yandan KDV Kanunu gereğince verginin
hesaplanmasında asgari fiyatlar geçerli olduğundan asgari fiyatın altında proje
yapan serbest mühendisler için bir gelir kaybının doğduğu; bu nedenle belirli
dönemlerde çeşitli illerdeki mühendis odalarının piyasaya müdahale ederek
fiyatları asgari fiyat tarifesi düzeyine çekmeye çalıştıkları görülmüştür. 310
Yukarıda yer verilen deliller ve değerlendirmeler sonucu Hatay ilinde faaliyet
gösteren makine, jeoloji, harita ve kadastro, inşaat ve elektrik mühendis
odalarının proje paralarını bir havuzda toplayıp ay sonunda paraları eşit miktarda
09-58/1411-372
8
bölüşmek suretiyle rekabete aykırı hareket ettikleri iddiaları hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

K. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara ilişkin
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 320







Full & Egal Universal Law Academy