Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-4-226 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-59/1450-382
Karar Tarihi : 16.12.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hale GÜNDÜZ, Zeynep ŞENGÖREN
C. ŞİKÂYET EDEN : Nayan Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.
Dumlupınar Mh. Yzb. Agah Cd. Dişbudak İş Merkezi No:3
Afyonkarahisar
20
D. ŞİKÂYET EDİLEN: Budan Şirketler Grubu
Afyonkarahisar-İzmir Karayolu Üzeri 5. Km Afyonkarahisar
E.DOSYA KONUSU: Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. (Ford)’nin
Afyonkarahisar’daki yetkili servis ve bayiliğini yürüten ve aynı zamanda
sigortacılık alanında faaliyet gösteren Budan Şirketler Grubu (Budan
Grubu)’nun Ford marka araçlar için kendisinden sigorta yaptıran
müşterilere Ford Budan yetkili servisinde geçerli olmak üzere 300 TL’lik
indirim kuponu verdiği ve bunun sigortacılık faaliyeti ile uğraşan diğer
teşebbüsleri zarara uğrattığı iddiası. 30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda; Ford yetkili servisi olan Budan
Grubu’nun bağlı şirketi Budan Sigorta Aracılık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.
(Budan Sigorta)’nin Ford marka araç sahiplerine kaskolarını kendisinden
yaptırmaları durumunda 300 TL değerinde bir adet periyodik bakım kuponu
verdiği, müşterilerin bu nedenle Budan Sigorta’yı tercih ettikleri ve şikâyetçinin bu
uygulama ile rekabet edememesi sebebiyle müşteri kaybettiği belirtilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.9.2009 tarih ve 7041 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 23.10.2009 tarih ve 2009-4-226/İİ-09-ZŞ sayılı İlk 40
İnceleme Raporu, 28.10.2009 tarih ve 09-49 sayılı Kurul toplantısında
görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6.
maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma
yapılmasına 09-49/1218-M sayı ile karar verilmiştir.
09-59/1450-382
2
İlgili karar uyarınca düzenlenen 9.12.2009 tarih ve 2009-4-226/ÖA-09-HG sayılı
Önaraştırma Raporu 10.12.2009 tarih ve REK.0.08.00.00-110/432 sayılı
Başkanlık önergesi ile 09-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
50
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, Budan Grubu hakkında 4054 sayılı
Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek olmadığı, şikâyetin
reddedilmesi gerektiği görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
İncelemeye konu dosyada gerek ürün gerekse coğrafi açıdan yapılabilecek
alternatif pazar tanımları rekabetçi endişeler yaratmadığından pazar tanımı
yapılmamıştır. 60
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
Şikâyet dilekçesinde yer alan bilgilere göre, Budan Grubu Afyon ili sınırları içinde
faaliyet göstermekte olup, Grup tarafından Ford marka araçların satışı, bakım ve
onarımı, yedek parça dağıtıcılığı ve sigorta aracılık hizmetleri verilmektedir.
Budan Grubu’nun bağlı şirketi Budan Sigorta, Ford marka araçların sigorta
hizmetlerini kendilerinden yaptıran müşterilere, söz konusu araçların bir periyodik
bakımını, Budan Grubu bünyesindeki Ford Budan Yetkili Servisi’nde ücretsiz
yaptırmalarına imkân tanıyan hediye kuponu vermektedir. Söz konusu hediye
kuponu sadece Ford marka araçların, bir adet periyodik bakımıyla sınırlıdır ve 70
ekstradan çıkacak yedek parça ve işçilik hizmetlerini kapsamamaktadır. Şikâyet
dilekçesinde rayiç bedeli 300 TL olan hediye kuponunun kasko hizmeti için 300
TL indirim niteliğinde olduğu, dolayısıyla kasko hizmetinin fiyatında önemli bir
indirim yapılmış gibi etki doğurduğu ileri sürülmektedir. Şikâyetçi söz konusu
uygulamanın, müşterilerin Ford marka araç sigortası tercihlerini etkilediğini ve
Afyon ili sınırları içinde faaliyet gösteren diğer sigorta acentelerinin rekabet
etmelerini güçleştirdiğini ileri sürmektedir.
Budan Sigorta’nın bir periyodik bakım için geçerli hediye kuponu uygulamasının,
Ford marka araçların kasko satışını artırmak amacıyla yapılan bir kampanya
niteliğinde olduğu değerlendirilmekle birlikte, söz konusu hediye kuponu, 80
araçlarının periyodik bakımını yaptıran müşteriler için hizmet fiyatında indirim gibi
etki doğuracaktır. Bu nedenle, indirimlerin, yol açabileceği rekabetçi olmayan
sonuçlar bakımından irdelenmesi gerekmektedir.
İndirimler ticari hayatta sıkça karşılaşılan ve mal/hizmet sağlayıcılarının
tüketicileri etkilemek için kullandıkları önemli bir araçtır. İndirimler müşteri
sadakatini artırmak, rakipleri dışlamak yahut yeni girişleri caydırmak amacıyla
kullanılabilmekte ve teşebbüsün pazarda önemli bir gücü olduğu durumda 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesi anlamında hâkim durumun kötüye kullanılması
şeklinde değerlendirilebilmektedir. Kötüye kullanma yoluyla rekabetin
engellenebilmesi için öncelikle teşebbüs hâkim durumda olmalıdır. Ancak bir 90
09-59/1450-382
3
eylem teşebbüs hâkim durumda olsa dahi kötüye kullanma olarak kabul
edilemeyecek nitelikteyse, teşebbüsün hâkim durumda olup olmamasının önemi
kalmamaktadır. Bu çerçevede bahse konu uygulamanın rekabeti kısıtlayabilecek
nitelikte olup olmadığı incelenmiştir.
Teşebbüslerin indirim politikalarının dışlama ve ayrımcılık olmak üzere iki farklı
rekabet karşıtı etkisinden söz etmek mümkündür. Esasen her iki durumda da
indirimlerin rekabet üzerindeki sonuçları incelenirken, rakipler bakımından
dışlama etkisinin olup olmadığının üzerinde durulması gerekmektedir. Yukarıda
da belirtildiği gibi somut olayda Budan Sigorta tarafından verilen hediye kuponu
sadece Ford marka araçların bir periyodik bakımıyla sınırlıdır ve ekstradan 100
çıkacak yedek parça ve işçilik hizmetlerini kapsamamaktadır. Bu yönüyle sistemli
bir indirimden ziyade kampanya uygulamaları ile benzerlik göstermektedir. Bu
çerçevede, söz konusu uygulamanın, sadece Ford marka araçları ve periyodik
bakım gibi yetkili servis hizmetlerinin sınırlı bir alanını kapsaması nedeniyle,
müşteri davranışları üzerindeki etkisi sınırlı olacaktır. Dolayısıyla kampanya
niteliğindeki bu uygulamanın rakipleri dışlayıcı etki doğurmasının mümkün
olmadığı ve bu yönüyle 4054 sayılı Kanun kapsamında rekabeti ihlal edebilecek
nitelikte bir davranıştan söz edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ 110
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara ilişkin
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy