Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-151 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-60/1472-389
Karar Tarihi : 23.12.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Mustafa M. ÖZKARABÜBER, Fatma ATAÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Cliffs Natural Resources Inc.
Temsilcisi: Av. Nilüfer ÇAKMAKLI
Eski Büyükdere Cad. Park Plaza No:22 34398 Maslak/Istanbul 20
D. TARAFLAR : - Cliffs Natural Resources Inc.
200 Public square, Suite 3300 Cleveland OH 44114-2315, ABD
- U.S. Stell Canada Inc.
386 Wilcox Street P.O. Box 2030 Hamilton,
Ontario L8N 3T1 KANADA
- ArcelorMittal Dofasco Inc.
1330 Burlington Street East Box 2460, Hamilton
Ontario L8N 3J5 KANADA
30
E. DOSYA KONUSU: Wabush Mines Ortak Girişimi’nin ana hissedarları U.S.
Steel Canada Inc. ve ArcelorMittal Dofasco Inc.’e ait toplam %73,2 payın diğer
hissedar Cliffs Natural Resources Inc. tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.11.2009 tarih ve 8229 sayı ile giren ve
eksikleri en son 16.12.2009 tarih ve 8910 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.12.2009 tarih ve 40
2009-1-151/Öİ-09-MMÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 21.12.2009 tarih ve
REK.0.05.00.00-120/291 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-60 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda, ilgili pazarda bir hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla söz konusu devir
işlemine 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesi gerektiği görüşü 50
ifade edilmiştir.
09-60/1472-389
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Devralan: Cliffs Natural Resources Inc. (Cliffs)
Cliffs, hisseleri New York ve Paris borsalarına kayıtlı olan uluslar arası bir madencilik
ve doğal kaynaklar şirketidir. Kuzey Amerika’da demir cevheri peleti ve metalürjik
kömür üretimi yapmaktadır. Cliffs’in Türkiye’de herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır.
Şirketin hissedarlık yapısı aşağıda gösterilmektedir:
Tablo-1: Cliffs Hissedarlık Yapısı. 60
Hissedar Adı Hisse oranı (%)
Wellington Management Co LLP 6,74
Barclays Global Investors NA 5,75
Capital World Investors 5,57
State Street Global Investers 3,54
Vanguard Group Inc. 3,34
Harbinger Capital Partners 2,4
Halka Açık Kısım* 72,66
* Diğer hissedarların hiçbiri Cliffs’i tek başına kontrol etmemektedir.
H.1.2. Devredenler: U.S. Steel Canada Inc. (US Steel Canada) ve ArcelorMittal
Dofasco Inc. (AMD)
US Steel Canada, merkezi Pitsburg’da (ABD) bulunan United States Steel Corporation
(USS)’nin tamamıyla sahip olduğu bir bağlı ortaklığıdır. USS’in hisseleri New York ve
Chicago borsalarına kayıtlıdır. USS, esas olarak ABD, Kanada ve Merkezi Avrupa’da
faaliyet gösteren bir entegre çelik üreticisi olup yıllık ham çelik üretim kapasitesi
(……….) tondur. US Steel Canada’nın Türkiye’de herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır.
Yüksek kaliteli yassı çelik sağlayıcısı olan AMD, merkezi Lüksemburg’da bulunan 70
ArcelorMittal Grubu’na bağlıdır. Arcelor Mittal Grubu’nun ana şirketi olan ArcelorMittal
S.A., Mittal Ailesi tarafından kontrol edilmektedir. 2008 yılında Türkiye’ye (……….)
ABD Doları yassı çelik satışı yapmıştır.
H.1.3. Devredilen: Wabush Mines Ortak Girişimi (Wabush Mines)
İşbu dosya kapsamında hisseleri devre konu Wabush Mines ise Cliffs, US Steel
Canada ve AMD tarafından ortaklaşa kontrol edilmektedir. Wabush Mines’ın günlük
işlerinin idaresi Cliffs tarafından yürütülmektedir. Ortak girişimi ilgilendiren belirli
limitlerin üzerindeki sermaye artırımları ve işletme yatırımları gibi stratejik konular
hakkında karar alabilmek için her üç ortağın da onayı gerekmektedir.
Wabush Mines’ın %26,8’i Cliffs (Cliffs’in bağlı ortaklığı Wabush Iron Company Limited), 80
%44,6’sı US Steel Canada (US Steel Canada’nın bağlı ortaklığı HLE Mining L,mted
Partership) ve %28,6’sı AMD’ye (AMD’nin bağlı ortaklığı Wabush Resources Inc.) aittir.
Wabush Mines, Quebec, Kuzey Newfoundland ve Labrador’da madencilik, demir
cevheri işlemesi, taşımacılığı ve bağlantılı faaliyetleri gerçekleştirmektedir. Wabush
Mines’ın Türkiye’de herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirimi yapılan işlem kapsamında hisseleri devre konu olan Wabush Mines,
Türkiye’ye demir cevheri tedarik etmektedir. Demir cevheri büyük ölçüde çelik
üretiminde kullanılmaktadır. Çelik üretiminde kullanılan başlıca demir cevheri türleri toz 90
demir cevheri, toplu cevher ve pelet’tir. Toz demir cevheri ile toplu cevher, %60-65
oranında demir içeren işlenmemiş demir cevherleri olup ilave iyileştirme
gerektirmezler. Toz demir cevherleri boyutlarından (-1/4 inç veya -6,3mm) ötürü eritme
09-60/1472-389
3
ocağına doğrudan yüklenememekte, bu yükleme işlemine yardımcı olan yığın
niteliğindeki bir ürün olan çelik haddeleme esnasında katılaştırılması gerekmektedir.
Toplu cevherin boyutları (+1 inç ya da 25,4 mm) doğrudan eritme ocağına yükleme
işlemi için elverişlidir. Pelet ise üç aşamadan (madencilik, yoğunlaştırma, peletleme)
oluşan demir cevheri üretimi sonucu elde edilen işlenmiş demir cevheridir. Peletleme,
düşük seviyeli demir içerdiğinden iyileştirme gerektiren cevherler için kullanılmaktadır.
Boyut olarak (-1/2 ile +3,8 inç arasında) toz ve toplu cevherin arasında yer almaktadır. 100
Kalite bakımından bu üç tür cevher arasında belirgin farklılık bulunmayıp aradaki en
büyük fark boyut farkıdır. Bunun yanında toz demir cevheri en düşük, pelet ise en
yüksek fiyata satılan cevher türleridir. Bununla birlikte Wabush Mines’ın Türkiye’ye
tedarik ettiği cevher miktarının oldukça az olması nedeniyle demir cevherlerinin alt
ayrımlarına dayalı bir pazar tanımlamasına gerek görülmemiştir. Sonuç olarak işbu
dosya bakımından ilgili ürün pazarı “demir cevheri pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirim Formu’nda demir cevherinin kıtalararası ticareti yapılan bir ürün olduğu
belirtilmektedir. Bu nedenle bölgesel ayrıma dayalı bir coğrafi pazar tanımı
gerekmediğinden ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul edilmiştir. 110
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Wabush Mines’ın ana teşebbüslerinden US Steel Canada ve AMD’ye ait toplam %73,2
payın Consolidated Iron Mines Limited adlı şirkete devri için, belirtilen taraflar arasında
9.10.2009 tarihinde CT Alım Sözleşmesi akdedilmiştir. Ancak CT Alım Sözleşmesi’nin
geçerli olabilmesi, Cliffs’in sahip olduğu önalım haklarını bu sözleşmenin imzalandığı
tarihten itibaren 5 işgünü içinde kullanmaması koşuluna bağlıdır. Buna karşılık Cliffs
12.10.2009 tarihinde söz konusu önalım hakkını kullandığını bildirmiştir. Ardından
Cliffs, US Steel Canada ve AMD arasında 12.10.2009 tarihinde bir devralma
sözleşmesi akdedilmiştir. Devralma sözleşmesine göre Cliffs Wabush Mines’ın
%73,2’sine sahip olacaktır. 120
Dosyadaki bilgilere göre Cliffs, US Steel Canada ve AMD tarafından ortaklaşa kontrol
edilen Wabush Mines, dosya konusu hisse devri ile tek başına Cliffs tarafından kontrol
edilmeye başlanacaktır. Bu bakımdan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2/b maddesi kapsamında
bir devralma işlemidir. Aşağıdaki tabloda Wabush Mines’ın devirden önceki ve sonraki
hissedarlık yapıları yer almaktadır:
Tablo-2: Wabush Mines’ın devirden önceki ve sonraki hissedarlık yapıları.
Devirden önce Devirden sonra
Hissedar adı Hisse oranı (%) Hissedar adı Hisse oranı (%)
Cliffs 26,83 Cliffs 100
US Steel Canada 44,6
AMD 28,57
Toplam 100 Toplam 100
Wabush Mines’ın 2008 yılında Türkiye’ye demir cevheri satışı sonucunda elde ettiği
ciro (……….) TL’dir. Bu miktarın 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen ciro eşiğini aşması
nedeniyle dosya konusu işlem izne tabi bir devralma işlemidir.
Dosyadaki bilgiler çerçevesinde, demir cevherinin büyük ölçüde çelik üretiminde 130
kullanıldığı anlaşılmaktadır. Türkiye’de demir cevherinden demir-çelik üretimi yalnızca
entegre tesislerde yapılabildiği için başlıca cevher alıcıları Erdemir, İsdemir ve Karabük
Demir Çelik’tir. Bunun yanında az da olsa çimento sektöründe, makine ve kimya
endüstrisinde ve kömür madenlerinde kullanılmaktadır. Taraflardan edinilen bilgilere
göre, Türkiye demir cevheri pazarının toplam büyüklüğü yaklaşık 12,2 milyon tondur1.
1 Demir cevheri pazarının toplam büyüklüğü konusunda net bir rakama ulaşılamamıştır. Karabük Demir Çelik de
demir cevheri pazarının toplam büyüklüğünün tahmini olarak 11-12 milyon ton olarak belirtmiştir.
09-60/1472-389
4
Bu miktarın 7,6 milyon tonu yurtiçi üretimle karşılanmakta, geriye kalan 3,6 milyon
tonun %54’ü Brezilya’dan, %18’i Rusya’dan, %16’sı Ukrayna’dan ve %12’si de
Avustralya’dan ithal edilmektedir. Bu rakamlar dikkate alındığında Wabush Mines’ın
sahip olduğu cevherden Türkiye’ye satılan miktarın pazarın yaklaşık %(….)’ünü
oluşturduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca hâlihazırda Wabush Mines’ın Türkiye’ye yönelik 140
satışlarının tamamı Cliffs vasıtasıyla yapılmaktadır. Bunun dışında 2008 yılında diğer
Wabush Mines ortaklarının Türkiye’ye cevher satışı bulunmamaktadır. Dolayısıyla
Türkiye’ye ithal edilen toplam cevher büyüklüğünde söz konusu hisse devri nedeniyle
herhangi bir değişiklik olmayacağı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak bildirim konusu işlem kapsamında ilgili pazarda 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi anlamında hâkim durum yaratılması veya
mevcut bir hâkim durumu güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı kanaatine
ulaşılmıştır.
I. SONUÇ 150
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy