Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-283 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 09-60/1477-393
Karar Tarihi : 23.12.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN, Sinan ÇÖRÜŞ
C. BİLDİRİMDE :- International Alarm Systems B.V
BULUNAN Temsilcisi: Saadet Aslı KUCUROĞLU 20
Ahular Sokak No: 15 34337 Etiler/İstanbul
D. TARAFLAR : - European Security Investment and Management Coöperatief U.A.
2 Martinus Nijhofflaan, 2624 ES Delft HOLLANDA
- Nederlandse Financierings Maatschappij Voor
Ontwikkelingslanden N.V.
Anna van Saksenlaan 71, 2593 HW, The Hague, HOLLANDA
- Turkish Private Equity Fund I L.P.
13-15 Victoria Road, St. Peter Port, Guernsey, Channel
Islands
- Turkish Private Equity Fund I ‘B’ L.P. 30
13-15 Victoria Road, St. Peter Port, Guernsey, Channel
Islands
E. DOSYA KONUSU: International Alarm Systems B.V.’nin (IAS) bir kısım
hissesinin European Security Investment and Management Coöperatif U.A.
(European Security Investment) tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.12.2009 tarih ve 8624 sayı ile intikal
eden bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda 40
düzenlenen 17.12.2009 tarih ve 2009-2-283/Öİ-09-AA sayılı Ön İnceleme Raporu,
18.12.2009 tarih ve REK.0.06.00.00-120/519 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-60
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı
Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu ancak söz
konusu işlemin 4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi
anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve
09-60/1477-393
2
böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir
işlem olmadığı, dolayısıyla işleme izin verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
H.1. İlgili İşlem ve Taraflar
H.1.1. İşleme İlişkin Bilgiler
Bildirim konusu işlem, IAS’nin sermayesinin %(….) tekabül eden hisselerin
European Security Investment tarafından iktisap edilmesidir. İşlem sonucunda
IAS’nin kontrol yapısında değişiklik meydana gelecek ve European Security
Investment şirkete kontrol sahibi bir ortak olarak katılacaktır.
IAS, elektronik güvenlik sistemleri pazarında faaliyette bulunan Pronet Güvenlik
Sistemleri ve Yönetim Servis Hizmetleri A.Ş. (Pronet A.Ş.) unvanlı şirketin
hisselerini elinde bulundurmak üzere Hollanda yasaları uyarınca kurulmuş bir özel
amaç şirketidir. IAS’nin Pronet A.Ş.’nin hissedarı olması haricinde herhangi bir ticari 60
faaliyeti veya iştirak ettiği başka bir teşebbüs bulunmamaktadır. Pronet A.Ş. ise
elektronik güvenlik sistemleri satışı ve kiralama hizmetleri alanında temel itibariyle
%(….)oranında iştiraki olan Pronet Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. aracılığıyla faaliyet
göstermektedir.
European Security Investment ise yine bildirim konusu işlem amacıyla holding
şirketi olarak yeni kurulmuş bir şirkettir. Bildirim formunda bu şirketin, IAS’nin
sermayesinin yaklaşık %(….) devralması ve IAS’nin tek iştiraki olan Pronet A.Ş.’nin
bir adet hissesini iktisap etmesi haricinde herhangi bir ticari faaliyette bulunmasının
ve başka bir teşebbüse iştirak etmesinin tasarlanmadığı ifade edilmektedir.
Bildirim formunda devir işleminin amacının, Pronet A.Ş.’nin IAS harici diğer 70
ortaklarının Pronet A.Ş.’deki hisselerini devretmek istemeleri ve bu nedenle IAS’nin,
diğer ortakların hisselerini satma talebine karşılık yeni bir ortakla Pronet A.Ş.’nin
bilanço yapısını güçlendirmek istemleri olduğu ifade edilmektedir.
Bildirim tarihi itibariyle, Pronet A.Ş.’nin toplam (……….) adet hissesinin (….)’una
sahip olan IAS’nin, geri kalan hisseleri de devralmak suretiyle Pronet A.Ş.’nin
toplamda (……….) adet hissesine sahip olması öngörülmüştür. Bu işleme ilişkin
yapılmış başvuru üzerine alınan Rekabet Kurulu’nun 25.11.2009 tarih ve 09-
57/1390-343 sayılı kararı uyarınca IAS’nin %(….) oranında hisse devralması
suretiyle Pronet A.Ş. üzerinde tam kontrol tesis etmesi işlemine izin verilmiştir.
Bildirim formunda izin verilen bu işlemin IAS hisselerinin European Security 80
Investment tarafından devralınması işlemine yönelik Rekabet Kurulu kararı
verildikten sonra kapatılacağı ifade edilmektedir.
Bildirime konu devralma işlemi 2.12.2009 tarihinde taraflar arasında imzalanan
Hissedarlar sözleşmesi ile düzenlenmektedir.
IAS’nin tasarlanan devralma işlemi öncesi ve sonrası hissedarlık yapısı aşağıda
gösterilmektedir:
Tablo – 1: IAS’nin mevcut hissedarlık yapısı
Hissedarın Adı Sermaye Miktarı Sermaye Oranı (%)
(……….) (……….) (….)
(……….) (……….) (….)
(……….) (……….) (….)
09-60/1477-393
3
TOPLAM (……….) 100
90
Tablo – 2: IAS’nin işlemden sonraki hissedarlık yapısı
Hissedarın Adı Hisse Türü Hisse Adedi Sermaye Oranı (%)
(….) (….) (….) (….)
(….) (….) (….) (….)
(….) (….) (….) (….)
(….) (….) (….) (….)
TOPLAM (….) 100
Mevcut durumda TPEFI, TPEFIB ve FMO’nun IAS üzerinde ortak kontrolü
mevcuttur. Devralma işlemi neticesinde FMO, TPEFI ve TPEFIB toplamda %(….)
oranında hisseyle IAS’nin hissedarı olarak kalmaya devam edecek fakat IAS’nin
sermayesinin geri kalan %(….) European Security Investment’a ait olacaktır.
Bildirim formunda devralma işlemi nedeniyle IAS’nin hisselerinin A grubu ve B
grubu olmak üzere iki gruba bölüneceği, bunun sonucunda FMO, TPEFI ve TPEFIB
ile European Security Investment tarafından Hissedarlar sözleşmesinin ilgili
hükümleri doğrultusunda ortak kontrol edileceği ifade edilmektedir.
H.1.2. Taraflar 100
H.1.2.1. Devralan Taraf: European Security Investment
European Security Investment şirketinin %(….) oranında hissesi European Security
Investment and Management N.V. unvanlı şirkete ait olup bu şirketin %(….) de
(……….) isimli gerçek kişiye aittir. European Security Investment şirketinin geri
kalan %(….) oranında hissesi ise (……….) isimli gerçek kişiye aittir.
European Security Investment bildirim konusu işlem amacıyla, holding şirketi olarak
yeni kurulmuş bir şirkettir. Şirketin ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti mevcut
değildir. Bildirim formunda söz konusu şirketin, IAS’nin sermayesinin yaklaşık
%50’sini iktisap etmesi ve IAS’nin tek iştiraki olan Pronet A.Ş.’nin bir adet hissesini
iktisap etmesi haricinde herhangi bir ticari faaliyette bulunmasının ve başka bir 110
teşebbüse iştirak etmesinin tasarlanmadığı ifade edilmektedir.
European Security Investment’ın ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmadığı
gibi bu şirketin %(….) oranında paya sahip olan ortağı (……….) isimli gerçek kişinin
de ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti olmadığı belirtilmektedir.
H.1.2.2. Devredilen Taraf: IAS
IAS’nin mevcut ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmektedir. Buna göre, TPEFI ve
TPEFIB birer yatırım fonu olup, bu fonların yatırımcıları (hissedarlık yapıları) şu
şekildedir;
Tablo – 3: Turkish Private Equity Fund I L.P.’ın (TPEFI) yapısı
Hissedarın (Yatırımcının) Adı Sermaye Oranı (%)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
09-60/1477-393
4
TOPLAM 100
120
Tablo – 4: Turkish Private Equity Fund I ‘B’ L.P.’ın (TPEFIB) yapısı
Hissedarın (Yatırımcının) Adı Sermaye Oranı (%)
(……….) (….)
TOPLAM 100
Bildirim formunda TPEFI ve TPEFIB fonlarının yatırımcılarının hiçbirinin Türkiye’de
bildirim konusu ilgili ürün pazarında faaliyetlerinin bulunmadığı ve bildirim konusu
ürün ve hizmetlerle ilgili olarak faaliyet gösteren herhangi bir şirketin doğrudan veya
dolaylı kontrolüne sahip olmadığı ifade edilmektedir.
IAS’nin diğer hissedarı olan FMO (Nederlandse Financierings - Maatschappij voor
Ontwickkelingslanden NV) ise Hollanda Kalkınma Bankası’dır. Hollanda Kalkınma
Bankası gelişmekte olan piyasalarda faaliyet gösteren şirketlere iştirak edebilmekte
ve/veya şirketlere borç finansmanı sağlayabilmektedir. Bildirim formunda FMO’nun
da Türkiye’deki dolaylı yatırımları olan Pronet A.Ş. dışında ilgili ürün pazarına ilişkin 130
herhangi doğrudan veya dolaylı bir yatırımı olmadığı ifade edilmektedir.
H.2. İlgili Pazar
Hisseleri devralınan şirket olan IAS bağlı ortaklığı konumunda bulunan Pronet
Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. aracılığı ile elektronik güvenlik sistemleri pazarında
faaliyette bulunmaktadır.
Elektronik güvenlik sistemleri pazarı, bina, üretim tesisi, işyeri, ev gibi, güvenliğin
elektronik sistemlerle desteklenebildiği tüm mekanlarda kapalı devre kamera
sistemleri, kartlı geçiş sistemleri, dijital kayıt görüntü ve aktarım sistemleri, X-ray
kapı dedektörleri, alarm, yangın ve gaz algılama sistemleri gibi, güvenlik ihtiyacına
yönelik olarak projelendirilerek kurulumunun yapılması, kullanıcılara eğitimlerinin 140
verilmesi, gerektiği hallerde alarm ve haber alma hizmeti verilmesi ve yine gerektiği
hallerde bu teçhizatların bakımlarının yapılması işlemlerini kapsamaktadır. Bildirim
formunda Türkiye’de elektronik güvenlik sistemleri pazarının 450 milyon ABD Doları
civarında bir büyüklüğe sahip olduğu belirtilmektedir.
IAS’nin halihazırda Pronet A.Ş.’deki hissedarlığı dışında Türkiye’de ilgili ürün
pazarında herhangi bir faaliyette bulunmaması, devralan taraf olan European
Security Investment’ın ve bu şirketi kontrol eden diğer teşebbüslerin Türkiye’de ilgili
ürün pazarında elde ettiği herhangi bir ciro bulunmaması hususları ve Rekabet
Kurulu tarafından yayımlanan “İlgili Pazarın Tanımlanmasına ilişkin Kılavuz”un 20.
maddesinde yer alan “…inceleme konusu işlemin, gerek ürün gerekse de coğrafi 150
açıdan olası alternatif tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler
yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından bozucu bir etki söz konusu
olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” hükmü göz önünde bulundurularak
elektronik güvenlik hizmetleri pazarına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir ilgili
pazar tanımı yapılmamıştır.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin 4054 Sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Olması
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in”
(Tebliğ) “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesi (c) bendinde 160
belirtilen özellikleri haiz ortak girişimler, birleşme ve devralma olarak
09-60/1477-393
5
değerlendirilmektedir. Buna göre bir ortak girişimin birleşme devralma olarak
sayılabilmesi için;
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip
olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amaç veya etkinin olmaması
gerekmektedir. Kararın bu kısmında yukarıda yer verilen kriterler gözetilerek
yapılan değerlendirmelere yer verilecektir. 170
H.3.1.1. Ortak Kontrol
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde kontrol kavramı ile ilgili olarak “…ayrı ayrı ya
da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama
olanağını sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir
teşebbüsün malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye
müsait bir kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya
kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana
getirilebilir” ifadelerine yer verilmektedir.
Bir teşebbüs üzerinde kontrol, şirketin hisse yapısından bağımsız olarak bir kontrol
grubu tarafından mutlak olarak sağlanabileceği gibi birkaç grup tarafından da ortak 180
bir şekilde oluşturulabilir. Kontrolün mutlak bir şekilde bir kontrol grubu tarafından
sağlandığı, şirketin azınlık hissedarı konumundaki hissedarların yaptıkları
yatırımların korunması için bu hissedarlara tanınan bazı haklar saklı kalmak
kaydıyla, bu kontrol grubunun şirketin stratejik ticari kararlarını belirlediği ya da tek
taraflı veto yetkisi aracılığıyla çözümsüzlük durumu yaratabildiği durumlarda mutlak
kontrolden bahsetmek mümkündür.
Mutlak kontrol hukuki ve fiili olmak üzere ikiye ayrılır. Bunlardan ilki olan hukuki
mutlak kontrol, çoğunluk hissesine sahip olmak, özel imtiyazlar tanınmış bazı
hisselere sahip olmak gibi hukuki bir kaynağa dayanmaktadır. Hukuki mutlak
kontrol “negatif mutlak kontrol” aracılığıyla da sağlanabilmektedir. AB Komisyonu 190
tarafından yayınlanan “Teşebbüsler Arasında Gerçekleşen Yoğunlaşma Doğuran
İşlemler Hakkında 139/2004 Sayılı Konsey Regülasyonu’na İlişkin Konsolide
Duyuru”da (Konsolide Duyuru) aşağıdaki durumda negatif mutlak kontrolden
bahsedilebileceği vurgulanmaktadır:
“Negatif mutlak kontrolün tipik bir örneği bir hissedarın %50 hisseye sahip olurken
diğerlerinin kalan %50’lik kısmı paylaştığı, ya da stratejik kararların alınması için
sadece bir hissedarın veto hakkına sahip olduğu bir nitelikli çoğunluğun gerekmesi
durumudur. Bu hissedarın azınlık ya da çoğunluk hissedarı olması durumu
değiştirmez.”
Fiili mutlak kontrol ise özellikle bir hissedar grubunun genel kurulda gerek kendi 200
hissesinin büyük olması gerek geçmiş tecrübeler uyarınca çoğunluğa ulaşmasının
muhtemel olduğu durumlarda gözlemlenir. Böyle durumlarda bir yoğunlaşma
işleminin etkilerinin değerlendirilmesinde genel kurullardaki geçmiş oy verme
eğilimleri, diğer hissedarların konumları ve mevcut işlemin bu eğilimler üzerinde
yaratması muhtemel etkileri göz önüne alınarak geleceğe dönük bir değerlendirme
yapılır. Özellikle kalan hisselerin dağınık bir yapı gösterdiği, diğer hissedarların,
büyük azınlık hissedarı ile yapısal, iktisadi ve ailevi ilişkileri olduğu ya da diğer
09-60/1477-393
6
hissedarların hedef şirkette tamamen stratejik ya da finansal bir çıkarı olduğu bazı
dosyalar özelinde bu değerlendirmeler anlam kazanmaktadır.
Öte yandan bir ya da birkaç hissedar grubunun teşebbüsün stratejik kararlarının 210
alınmasında eş ölçüde belirleyici etkiye sahip olduğu stratejik ticari kararların ancak
bir fikir birliği aracılığıyla alınabildiği ve/veya tarafların her birinin dilediği takdirde bir
çözümsüzlük durumu yaratabildiği hallerde ise ortak kontrolden bahsetmek
mümkündür.
Ortak kontrol, oy haklarında ve karar verici mercilere yapılacak atamalarda eşitlik,
veto haklarını haiz nitelikli hisselerin kullanılması, oylamalarda ortak hareket
edilmesi gibi çeşitli yollarla, kontrolü paylaşan tarafların stratejik ticari kararlar
üzerinde belirleyici etkiye sahip olmasının temin edilmesiyle sağlanabilir.
Bunlardan ilki olan oy haklarında ve karar verici mercilere yapılacak atamalarda
eşitlik hususuna ilişkin değerlendirmelerde taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme 220
aracılığıyla düzenlenmesi halinde yönetim organlarında her bir tarafın eş sayıda
temsilciyle temsil edilmesinin sözleşme şartlarında yer alması ve karar verici oy
uygulamasının bulunmaması unsurlarının gözetildiği dikkat çekmektedir.
Bu bağlamda IAS’nin Türkiye’deki faaliyetlerini yürüten Pronet Ltd.’nin yönetimini
düzenleyen hissedarlar sözleşmesinin 5. maddesi hükümlerinin değerlendirilmesi
gerekmektedir. Hissedarlar sözleşmesinin 5. maddesi hükmüne göre:
“Şirket (IAS) Pronet Ltd’nin işleri’nin günlük yönetiminin Üst Yönetim Grubu
tarafından yürütülmesini sağlayacaktır ve bu Üst Yönetim Grubu, bu Sözleşme
uyarınca Kurul’un kararı üzerine ve bu karara uyarak Ortaklar Kurulu tarafından
atanacak ve görevden alınacaktır.” 230
Anılan maddenin devamından Üst Yönetim Grubu’nun “Baş İcra Yetkilisi”, “Baş
Finans Yetkilisi”, “Alarm İzleme ve Sistem Satışları Bölümlerinin Müdürleri ve
Vekilleri”nden oluştuğu anlaşılmaktadır.
Diğer yandan aynı maddenin 5. fıkrasında şu hükme yer verildiği görülmektedir.
“Şirket, Üst Yönetim Grubu’nun hiç bir istisnaya tabi olmadan Ortaklar Kurulu
kararlarınca bağlanmasını ve Ortaklar Kurulu kararları ile çelişen hiç bir edimde
bulunmayacağını taahhüt etmesini sağlayacaktır. Ortaklar Kurulu, Kurul’un verdiği
talimatlar uyarınca oy kullanacaktır.”
Hissedarlar sözleşmesinin Şirketi Denetleyici Kurul’un (Kurul) yapısını düzenleyen
6. maddesinde aşağıdaki hükümlere yer verilmektedir; 240
“Şirketin yönetim kurulu, Genel Kurul tarafından atanan itibarı yerinde bir Hollandalı
‘yediemin hizmetleri şirketi’ (trust company) olacaktır
Şirket’in yönetim kurulu, Genel Kurul tarafından aşağıda belirtilen şekilde atanan iki
A Üyesi ile iki B Üyesinden ibaret toplam dört Üyelik Denetleyici Kurul (“Kurul”)
tarafından denetlenecektir.”
Sözleşmenin kurul kararlarını ve karar nisaplarını düzenleyen 7. maddesinde ise
aşağıdaki hükme yer verilmektedir:
“Kurul’un toplantı nisabı, dört üyeden üçünün hazır bulunması olup, kararlar, en az
bir A üyesinin olumlu oy ve bir B üyesinin olumlu oy kullanması şartıyla salt
çoğunlukla alınır.” 250
Diğer yandan hissedarlar sözleşmesinin 9. maddesine göre;
09-60/1477-393
7
“Genel Kurul toplantılarının toplantı ve karar nisabı, A Grubu Hissedarlarının ve B
Grubu Hissedarlarının çoğunluğu dahil, toplam sermaye sahiplerinin çoğunluğu
olacaktır.”
Yukarıda yer verilen hükümlerden, Şirketin (IAS) Genel Kurul tarafından atanan bir
yönetim hizmetleri şirketi (trust company) tarafından yönetileceği, IAS’nin ise
Türkiye’deki faaliyetlerinin Üst Yönetim Grubu olarak adlandırılan A ve B grubu
hisse sahiplerinin ortaklaşa belirleyeceği bir örgütlenme ile idare edeceği, IAS’yi
denetleyecek “Kurul” olarak adlandırılan birimin ise A ve B gruplarından eşit sayıda
temsilci ile oluşturulacağı ve karar nisaplarının da A ve B grubu hissedarların ortak 260
kontrolünü teşkil edecek şekilde oluşturulduğu anlaşılmıştır.
H.3.1.2. Bağımsız Bir İktisadi Varlık Olması (Tam İşlevsellik)
Ortak girişim, bağımsız bir teşebbüsün işlevlerini, devamlılık arz edecek şekilde
yerine getirmeli ve günlük işleri sürdürebilecek finansal, personel ve varlıkları da
kapsayan kaynaklara ulaşma amacını taşıyan bir yönetime sahip olmalıdır. Bu
gereklilik ortak girişimin, aynı pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların normal
şartlar altında yerine getirdikleri işlevleri yerine getirebilmesi anlamına gelmektedir.
Bildirim konusu işlem ile yeni bir şirket oluşturulmamakta, hisse devri yoluyla
IAS’nin kontrolünde European Security Investment’ın yönetime katılması
sağlanarak değişiklik yaratılmaktadır. Bu nedenle, halihazırda ilgili pazarda faaliyet 270
göstermekte olan devre konu teşebbüsün kendi yönetim kurulu ile birlikte şirketin
günlük işlerini yürüten bir yönetime ve gerekli diğer maddi ve gayri maddi varlıklara
sahip olduğu görülmektedir. Bu açıklamalar çerçevesinde IAS’nin bağımsız bir
iktisadi varlık vasfını taşıdığı anlaşılmaktadır.
H.3.1.3. Rekabeti Sınırlayıcı Amaç ve Etkinin Olmaması
Bildirim formunda yer alan bilgilerden, IAS’nin halihazırda Pronet A.Ş.’deki
hissedarlığı dışında Türkiye’de ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyette
bulunmadığı ve devralan taraf olan European Security Investment’ın ve bu şirketi
kontrol eden diğer teşebbüslerin, Türkiye’de ilgili ürün pazarında herhangi bir
faaliyetleri bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bildirime konu işlem, temel itibariyle 280
yatırımcı konumundaki bir grubun, faaliyetlerini hali hazırda kendisi sürdürmekte
olan bir teşebbüsün kontrolüne ortak olmasından ibaret olduğundan devralma
nedeniyle herhangi bir rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkinin doğması
beklenmemektedir.
Mevcut bulgular ışığında söz konusu ortak girişimin Tebliğ’in 2. maddesi (c) bendi
kapsamında bir birleşme/devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır.
H.3.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Bildirime Tabi Olması
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde 290
ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde
veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü ile hangi tür birleşme ya da
devir işlemlerinin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
Bildirim formunda, Türkiye’deki tüm elektronik güvenlik sistemleri pazarı göz önüne
alındığında Pronet Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin toplam pazar payının yaklaşık
%5 olduğu tahmin edilmektedir. Buna ek olarak, elektronik güvenlik sistemleri
09-60/1477-393
8
pazarının alt segmenti sayılabilecek alarm sistemleri ve bunların alarm haber alma
merkezinden izlenmesi konusunda Pronet Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin
toplamda yaklaşık %(….)-%(….) arasında bir pazar payına sahip olabileceğinin 300
tahmin edildiği ifade edilmiştir.
Diğer yandan, 31.12.2008 tarihinde sona eren mali yıl itibarıyla Pronet Güvenlik
Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından elde edilen toplam net ciro tutarı (……….) TL’dir.
Bu çerçevede devredilen tarafın bir iştiraki konumunda olan teşebbüsün Tebliğ’de
öngörülen ciro eşiğini aşması nedeniyle işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında
bildirime tabi olduğu sonucuna varılmıştır.
H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde
Değerlendirilmesi
IAS, halihazırda Pronet A.Ş.’deki hissedarlığı dışında Türkiye’de ilgili ürün
pazarında herhangi bir faaliyette bulunmadığı gibi devralan taraf olan European 310
Security Investment’ın ve bu şirketi kontrol eden diğer teşebbüslerin de Türkiye’de
ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyetleri bulunmamaktadır. İşlem neticesinde
sadece bir kontrol değişikliği olacak, piyasada herhangi bir yoğunlaşma artışı
gerçekleşmeyecektir. Bu nedenle işlem sonrasında hakim durum yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi söz konusu olmayacağından söz konusu
işleme Kanun’un 7. maddesi kapsamında izin verilmesinde herhangi bir sakınca
görülmemektedir.
H.3.4. İşlemin Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirilmesi
Hissedarlar sözleşmesinin 18. maddesinde işlem taraflarına ortak girişim süresince
ve ortak kontrolünün sona ermesinden sonraki iki yıl boyunca rekabet etmeme 320
yükümlüğü getirildiği görülmektedir. Birleşme/devralma işlemine ilişkin bir rekabet
yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte
değerlendirilmesi için söz konusu yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli
olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini
sağlaması gerekmektedir.
Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar sözleşmesinin 18. maddesi aşağıdaki gibi
düzenlenmiştir:
“(……….) üyelerinden her biri, (i) ilgili (……….) üyesinin Şirkette doğrudan veya
dolaylı ortaklık payı kalmamasını ya da (ii) her iki Yatırımcının da Hissedar
olmaktan çıkmasını müteakiben (hangisi daha erken vuku bulursa) iki (2) yıl 330
sonrasına kadar Şirket ve/veya Pronet İştiraklerinin faaliyetleri veya operasyonları
ile doğrudan veya dolaylı olarak rekabet etmemeyi kabul ve taahhüt eder.”
Birleşme/devralma işlemlerinde yan sınırlamalar ve bu çerçevede rekabet
yasakları, yoğunlaşmayı meydana getiren sözleşmenin ana amacının yanında
sözleşmenin hukuki getirilerinden yararlanılmasına yönelik düzenlemelerdir. Alıcılar
tarafından satıcılara getirilen rekabet yasakları, uygulamada alıcıların devraldıkları
maddi ve maddi olmayan varlıkların değerinden tam olarak yararlanmalarının,
dolayısıyla alıcı tarafından yapılan yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir
aracı olarak değerlendirilmektedir. Dosya konusu işlem bakımından taraflara
getirilen rekabet yasaklarının, yoğunlaşma işlemi ile “doğrudan ilgili ve gerekli 340
oldukları” görülmektedir. Buna ek olarak, getirilen rekabet yasağı, sadece işlem
taraflarına yönelik bir yükümlülük içermesi nedeniyle bahsedilen kriterden “sadece
taraflar açısından kısıtlayıcı olma” kriterini sağlamaktadır. Orantılılık kriteri
09-60/1477-393
9
açısından da söz konusu hükme ilişkin düzenleme gerektirecek bir durum olduğu
anlaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun 350
maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy