Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-159 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 10-01/7-5
Karar Tarihi : 6.1.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Scholz AG ve
- Scholz Internationale Handelsgesellschaft mbH
Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Av. Gözde Deniz ŞANRAH 20
Esin Hukuk Bürosu Büyükdere Cad. Maya Akar Center
No:100-102 Kat:19 34394 Esentepe/İstanbul
D. TARAFLAR : - Erol ALTINSOY
Çağrıkent Villaları, Lale Sok. No:11 Mudanya/Bursa
- Aksaraylılar Metal Nak. İth. İhr. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.
Küçük Balıklı Mah. Kırım Sok. No:15 Osmangazi/Bursa
- Scholz Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.
Balmumcu Barbaros Blv. (IBA Blokları) No:34 D.10
34349 Beşiktaş/İstanbul 30
- Scholz AG
Am Bahnholf 1-20 73457 Essingen, ALMANYA
- Scholz Internationale Handelsgesellschaft mbH
Am Bahnholf 1-20 73457 Essingen, ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: Erol ALTINSOY’un Scholz Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd.
Şti’nin (Scholz GD) %40 hissesini Scholz AG ve Scholz Internationale
Handelsgesellschaft mbH’den devralarak ortak girişim kurulması ve bu
kapsamda Aksaraylılar Metal Nakliyat İthalat İhracat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin
müşteri portföyünün Scholz GD’ye devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi. 40
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.12.2009 tarih ve 8754 sayı ile giren ve
eksikleri en son 29.12.2009 tarih ve 9333 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 30.12.2009 tarih ve
2009-1-159/Öİ-09-AG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 31.12.2009 tarih ve
REK.0.05.00.00-120/305 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-01 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
50
10-01/7-5
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir ortak girişim
olduğuna, işlem sonucunda, ilgili pazarda bir hakim durum yaratılmasının veya
mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığı,
- Ortak Girişim Anlaşması Madde III/I’deki “ortaklığın sona ermesini takip eden iki
(2) yıl boyunca” ibaresinin çıkarılması ve getirilen rekabet yasağının ortaklık
süresi boyunca geçerli olacak şekilde düzenlenmesi halinde yan sınırlama
olarak değerlendirilerek, ortak girişim işlemine izin verilmesinin uygun olacağı 60
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Scholz Geri Dönüşüm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Scholz GD)
Scholz GD, hisselerinin %99’una Scholz AG ve geri kalan %1’ine Scholz Internationale
sahiptir. Scholz AG gibi Scholz GD de temel olarak demirli metal hurda geri dönüşümü
alanında faaliyette bulunmaktadır.
Toplam sermayesi 9.129.250 TL olan Scholz GD’nin hissedarlık yapısı aşağıda yer
almaktadır: 70
Tablo 1: Scholz GD Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Scholz AG 99
Scholz Internationale 1
Toplam 100
H.1.2. Erol ALTINSOY
Devralan taraf Erol ALTINSOY bir gerçek kişidir ve metal hurdası geri dönüşümü
alanında herhangi bir faaliyet göstermemektedir.
H.1.3. Scholz AG
Devreden taraflardan olan Scholz AG, Avrupa’nın önde gelen çelik ve metal hurdası
geri dönüşüm şirketlerinden biri olup, şirketin halihazırdaki geri dönüşüm faaliyetleri
ikinci el ham maddelerin endüstri döngüsüne geri kazandırılması, enerji tasarrufu
sağlanması ve böylelikle çevre üzerindeki yükün kısmen azaltılmasına yöneliktir.
Scholz Grubu her yıl 9 milyon ton çelik ve metal hurdası geri dönüşümü faaliyetinde 80
bulunmaktadır.
Toplam sermayesi 50.000.000 Euro olan Scholz AG’nin hissedarlık yapısı aşağı
gösterilmektedir:
Tablo 2: Scholz AG Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Oliver Scholz 74,90
Berndt-Ulrich Scholz 25,10
Toplam 100,00
Scholz AG’nin Yönetim Kurulu Berndt-Ulrich Scholz, Oliver Scholz ve Raphael
Barth’den oluşmaktadır.
10-01/7-5
3
H.1.4. Scholz Internationale Handelsgesellschaft mbH (Scholz Int)
Devreden taraflardan olan Scholz Int, demir ve çelikten yapılan ürünler, kimyasal
ürünler, makineler, her türlü ekipman ve aynı zamanda çeşitli diğer malların ithalat ve 90
ihracatı ile iştigal etmektedir. Scholz Int, aynı tür şirketleri devralmaya, bu tür şirketlerin
hissedarı olmaya ve şubeler açmaya yetkilidir.
Scholz Int, Scholz AG’nin tamamına sahip olduğu bir iştirakidir. Scholz Int’in Yönetim
Kurulu Raphael Barth ve Richard Pietsch’den oluşmaktadır.
H.1.5. Aksaraylılar Metal Nakliyat İthalat İhracat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.
(Aksaraylılar Metal)
Aksaraylılar Metal, Erol ALTINSOY’un iki akrabası olan Şerife ALTINSOY ile Özcan
ALTINSOY’un mülkiyeti altında olup, demirli ve demirsiz metal hurda geri dönüşümü
alanında faaliyette bulunmaktadır.
Toplam sermayesi 1.000.000 TL olan Aksaraylılar Metal’in hissedarlık yapısı aşağıda 100
yer almaktadır:
Tablo 3: Aksaraylılar Metal Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Şerife Altınsoy 90
Özcan Altınsoy 10
Toplam 100
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Hurda metalin, “demirli” ve “demirsiz (demir dışı)” olmak üzere iki türü bulunmaktadır.
Devralma konusuna taraf olan Scholz GD, demirli metal hurda geri dönüşümü alanında
faaliyet göstermektedir. Bu faaliyet kapsamında öncelikle demirli metal hurda
toplanmaktadır. Geri dönüştürme sürecinde, demirli metal hurdanın temin edildiği
kaynaklar dört ana başlıkta toplanabilir: 110
1. Demirli metal ürünlerin ana veya ara girdi olarak kullanıldığı bütün sanayi
kuruluşlarının üretim atıkları (kırpıntılar, talaş, vs. dahil),
2. Evsel atıklar (ömrünü tamamlamış metal ev araç ve gereçleri - beyaz eşya, karyola,
soba, vs.- her türlü metal ambalaj malzemesi),
3. Ömrünü tamamlamış her türlü taşıt aracı (kara-deniz-hava), yine ömrünü
tamamlamış her türlü makine ve ekipman,
4. Sökülen veya yıkılan her türlü binadan çıkabilecek çelik konstrüksiyon ve inşaat
demirleri.
Metal hurdaların toplanması genellikle hurdacıların evsel atıkları toplaması ve sonra
bunları büyük hurdacılara satmasıyla başlamaktadır. Bunun yanı sıra, sanayi 120
kuruluşlarının üretim atıkları ise hurda toplayıcıları tarafından doğrudan ilgili sanayi
kuruluşlarından toplanmaktadır. Toplanan hurdalar, cinslerine göre (pik, demir, vb.) ya
da yoğunluklarına göre ayrıştırılırlar. Bu kapsamda, büyük ebatlı hurdalar özel
makaslarla kesilip, uygun boyutlara indirilebilmektedir. Hafif hurdaların yoğunlukları,
preslerde sıkıştırılarak ve gerekirse balya yapılmak suretiyle artırılabilmektedir. Ancak
tüm bu işlemlerin hurdanın niteliği üzerinde bir etkisi olmamakta, sadece elde edilecek
hurdanın ihtiyaç duyulan ebat ve yoğunlukta olmasını.sağlamaktadır. Bu çerçevede,
işlenmiş hurda izabeler (çelikhaneler), döküm ocakları gibi geri kazanımcı teşebbüslere
satılmaktadır.
10-01/7-5
4
Mevcut devralma işlemi çerçevesinde, hem Scholz GD hem de Aksaraylılar Metal 130
esasen demirli metal hurda geri dönüşümü pazarında faaliyet göstermektedirler.
Ayrıca, Scholz Grup Şirketleri’nin Türkiye’ye yaptıkları doğrudan satışları da sadece
demirli metal hurda pazarına ilişkindir. Aksaraylılar Metal’in demirsiz metal hurda
alanında sınırlı ve ihmal edilecek düzeyde bir faaliyeti söz konusudur.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, devralma işleminin her iki tarafın da
faaliyette bulunduğu piyasa dikkate alınarak ilgili ürün pazarı “demirli metal hurda geri
dönüşüm pazarı“olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar olarak daha dar bir coğrafi pazar tanımlamasına gerektirecek
herhangi bir husus bulunmadığından, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul 140
edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu işlem, Erol Altınsoy’un Scholz GD’nin %40 hissesini Scholz AG ve
Scholz Int’den devralmasına ilişkindir. Anılan işlem kapsamında taraflarca imzalanan
Ortak Girişim Sözleşmesi uyarınca Erol Altınsoy, Scholz GD’nin %40 oranında
hissesini sermaye artırımı yoluyla devralacak ve böylelikle Scholz GD bir ortak girişim
haline dönüşecektir.
Bunun dışında Ortak Girişim Sözleşmesi III/3. maddesi uyarınca taraflar, Erol 150
Altınsoy’un iki arabasının mülkiyetinde bulunan ve esas olarak demirli metal hurda geri
dönüşümü alanında faaliyet gösteren Aksaraylılar Metal’in müşteri portföyünün
kademeli olarak Scholz GD’ye devredileceği ve nihayetinde Aksaraylılar Metal’in
31.10.2011 tarihine kadar tasfiye edileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede Aksaraylılar
Metal’in müşteri portföyünün devrinin de ortak girişim işleminin bir parçası olduğu
görülmektedir.
Söz konusu devralma işlemi öncesinde ve işlemi takiben Scholz GD ortaklık yapısına
ilişkin tablo aşağıda yer almaktadır:
Tablo:4 Devralma İşlemi Öncesi ve Sonrası Scholz GD’nin Ortaklık Yapısı
Devralma İşleminden Önce Devralma İşleminden Sonra
Hissedar Hisselerin
Miktarı (TL)
Hisse
Sayısı
Sermaye
Oranı
Hisse Miktarı Hisse Sayısı Sermaye
Oranı
Scholz AG 9,037,950.00 1 %99 9,037,950.00 1 %59,40
Scholz Int 91,300.00 1 %1 91,300.00 1 %0,60
Erol Altinsoy 0 0 0 6,086,200.00 1 %40
Toplam 9,129,250.00 2 %100 15,215,450.00 3 %100
Scholz Grubu ve Alıcı arasında, işlemi takiben Scholz GD üzerinde ortak kontrole 160
sahip olabilmek için “Ortak Girişim Sözleşmesi” imzalanmıştır. 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2
(c) maddesi uyarınca, "Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip
olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki
veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan
ortak girişimler" teşebbüsler arası birleşme veya devralma olarak kabul edilmektedir.
Buna göre, başvuru konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ'deki tanım uyarınca
yoğunlaşma doğuran bir ortak girişim olarak kabul edilebilmesi için;
1) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
2) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması ve
10-01/7-5
5
3) ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti 170
sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması gerekmektedir.
Dosyada yer alan bilgiler doğrultusunda başvuru konusu işlem, yukarıda anılan
koşullar bakımından değerlendirildiğinde, anılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında yoğunlaşma doğuran bir ortak girişim olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Dosyadaki bilgilere göre, işlem taraflarının İlgili ürün pazarındaki 2008 yılı ciroları
aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 5: Ortak Girişim Taraflarının 2008 yılı Ciroları
Türkiye’deki Demirli Metal Hurda Geri Dönüşümü Pazarı
Scholz Grubu’nun Toplam Cirosu
(Türkiye’ye yapılan doğrudan
satışlardan elde edilen ciro)
(……….) TL
Scholz GD’nin Cirosu (……….) TL
Aksaraylılar Metal’in Cirosu (……….) TL
Tarafların yukarıdaki tabloda yer alan cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1
sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde öngörülen 25 milyon TL’lik ciro eşiğini aştığı ve bu
bakımdan, söz konusu işlemin Rekabet Kurulu iznine tabi bir işlem olduğu 180
anlaşılmaktadır.
H.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme
Scholz GD ve Aksaraylılar Metal halihazırda “demirli metal hurda geri dönüşümü
pazarı”nda faaliyet göstermektedir. Scholz Grup Şirketleri’nin Türkiye’ye yaptıkları
doğrudan satışları da sadece demirli metal hurda pazarına ilişkindir. Erol Altınsoy’un
söz konusu pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Her ne kadar Aksaraylılar
Metal’in demirsiz metal hurda alanında da sınırlı bir faaliyeti söz konusu ise de, anılan
teşebbüsün buna ilişkin pazar payı ihmal edilebilir bir düzeydedir.
Bildirim formunda yer alan bilgiler çerçevesinde 2008 yılında demirli metal hurda geri 190
dönüşüm pazarının toplam hacminin tahmini olarak, yaklaşık 30.000.000 ton olduğu
anlaşılmaktadır. Söz konusu toplam hacmin 25.000.000 tonunu Türkiye’ye
yurtdışından yapılan doğrudan satışlar, kalan 5.000.000 tonunu ise yerel teşebbüslerin
üretimleri oluşturmaktadır.
Dosya mevcudu bilgilerden 2008 yılında ve demirli metal hurda pazarında, Scholz
Grup şirketlerinin (Scholz GD dahil), yaklaşık (……….) ton, Aksaraylılar Metal’in ise
yaklaşık (……….) ton satış gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede Aksaraylılar
Metal, Scholz GD ve Scholz Grup Şirketleri’nin diğerlerinin 30.000.000 ton olan toplam
pazar hacmindeki payı %(….)’in altında kalmakta ve oldukça düşük bir pazar oranına
tekabül etmektedir. 200
İlgili pazarda çok sayıda yerli ve yabancı teşebbüsün faaliyet gösterdiği görülmektedir.
Bildirim formunda, Türkiye’de demirli metal hurda geri dönüşümü pazarında faaliyet
gösteren yerel teşebbüs sayısının binlerle ifade edilebileceği belirtilmektedir.
Bu bilgiler çerçevesinde bildirim konusu ortak girişim işlemi sonucunda ilgili pazarda
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim durumun yaratılması veya
mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde
etkilenmesinin söz konusu olamayacağı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, ortak girişim sözleşmesi ile getirilen rekabet yasağı hükümleri işlemin
gerçekleştirilmesi bakımından yan sınırlama olarak değerlendirilmiştir.
10-01/7-5
6
210
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy