Rekabet Kurumu - Karar Sayı 10-10/90-40

Rekabet Kurumu Başkanlığından,


(Danıştay’ın İptal Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D4/1/M.Y.-00/5 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 10-10/90-40
Karar Tarihi : 28.1.2010
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail
Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan
GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Serpil YANIK, Metin HASSU
C- ŞİKÂYET EDEN: İhsan RECEPOĞLU
Kuru Gıda Sit. S Blk. No:52 Rami/İstanbul
D- KARŞI TARAF : Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
Atatürk Mh. Anadolu Cd. No:22 Şekerpınar
Çayırova/Kocaeli 20
E- DOSYA KONUSU : Rekabet Kurulu’nun Doğuş Otomotiv Servis ve Tic.
A.Ş.’nin (ayrıca 24.3.2004 tarihi itibariyle tasfiyesiz infisah yolu ile bu
teşebbüse devredilmiş olan Doğuş Otomotiv Holding A.Ş. ve Genpar Otomotiv
Tic. A.Ş.’nin) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiasına yönelik
olarak aldığı 5.10.2001 tarih ve 01-47/483-120 sayılı kararının iptaline ilişkin
Danıştay 13. Dairesi’nin 28.2.2006 tarih ve 2005/1742 E. ve 2006/1228 K. sayılı
kararının ve Rekabet Kurumu tarafından temyiz edilmesi sonucu alınan
Danıştay İdari Davalar Kurulu’nun 22.10.2009 tarih ve 2006/1032 E., 2009/1865
K. sayılı kararının neticesinde ilgili dosya konusunun yeniden
değerlendirilmesi. 30
F. İDDİALARIN ÖZETİ
Kurum kayıtlarına 2.8.2000 tarih, 3340 sayı ile intikal eden şikâyet dilekçesinde, VW
marka otomobillerin ve ticari araçların Türkiye Distribütörü Doğuş Otomotiv Sanayi
ve Ticaret A.Ş.'nin, söz konusu araçların yeniden satış fiyatlarını belirlediği ve
belirlenen fiyattan indirim yapan bayilere ceza uyguladığı belirtilerek konunun
Rekabet Kurumu tarafından incelenmesi talep edilmiştir.
G- DOSYA EVRELERİ
Kurum kayıtlarına 2.8.2000 tarih, 3340 sayı ile giren şikâyet dilekçesi üzerine
hazırlanan 2.10.2000 tarih ve D4/1/M.Y.-00/5 sayılı ilk inceleme raporu Rekabet
Kurulu’nun 00-39 sayılı toplantısında görüşülmüş, 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi 40
uyarınca önaraştırma yapılmasına 00-39/435-241 sayı ile karar verilmiştir.
Önaraştırma sonucunda Kurum raportörlerince düzenlenen 21.11.2000 tarih ve
D4/2/MY-00/7 sayılı Önaraştırma Raporu, Kurul’un 28.11.2000 tarih ve 00-47 sayılı
toplantısında görüşülmüş ve 00-47/497-272 sayılı Karar ile binek otomobili ve hafif
ticari araç pazarında faaliyet gösteren Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (Doğuş
Otomotiv) ile Doğuş Otomotiv Holding A.Ş. (Doğuş Otomotiv Holding) tarafından ilgili
pazarda marka içi rekabeti ortadan kaldırır nitelikte yeniden satış fiyatını, yetkili satıcı
10-10/90-40
2
kar marjını, indirim oranlarını ve diğer satış koşullarını belirlemek ve yetkili satıcıların
bölge dışı pasif satışlarını yasaklamak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un ihlal edilip
edilmediği yönünde elde edilen önaraştırma bulgularının ve raportör görüşlerinin, 50
soruşturma açılması için ciddi ve yeterli olduğu kanaatine varılarak, adı geçen
teşebbüsler hakkında Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar
verilmiştir. Ayrıca bu toplantıda, Doğuş Otomotiv’de yapılan yerinde incelemeler
esnasında VW marka otomobiller ve ticari araçlarda kullanılan yedek parça ve
aksesuarların Türkiye ithalatçısı Genpar Otomotiv Ticaret A.Ş. (Genpar
Otomotiv)'nin, yedek parça pazarında yeniden satış fiyatlarını belirlediği ve belirlenen
fiyattan indirim yapan bayilere ceza uyguladığına yönelik olarak elde edilen bulgular
nedeniyle, Genpar Otomotiv hakkında da resen önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.
Hazırlanan 11.12.2000 tarih ve D4/1/M.Y.-00/8 sayılı Önaraştırma Raporu Kurul'un 60
21.12.2000 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 00-50/532-294 sayılı Karar ile VW
marka araçların Türkiye dağıtıcısı Doğuş Otomotiv ile bu araçların yedek parça ve
aksesuarlarının ithalatçısı olan Genpar Otomotiv hakkında soruşturma açılmasına ve
bu soruşturmanın 28.11.2000 tarih ve 00-47/497-272 sayılı Kurul Kararı ile
başlatılmış olan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir.
12.12.2000 tarihinde Doğuş Otomotiv ile Doğuş Otomotiv Holding’e, 3.1.2001
tarihinde Genpar Otomotiv ile Doğuş Otomotiv’e Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca
haklarında soruşturma açıldığına dair bildirimlerde bulunularak taraflardan 30 gün
içinde ilk yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
12.12.2000 tarihli bildirime cevaben Kurum kayıtlarına 3.1.2001 tarih ve 59 sayı ile 70
giren Doğuş Otomotiv temsilcisi Hüsamettin YÜCER imzalı yazıda dosyanın kapsamı
ve uzun yılbaşı-bayram tatili nedeniyle yazılı savunma süresinin uzatılması talep
edilmiştir.
Söz konusu bildirim 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca yapılmış olup
Kurulumuza süre uzatımı yetkisi verilmediğinden ek süre talepleri reddedilmiş;
bununla birlikte, söz konusu yazılarında kendilerine ulaşmadığı ifade edilen
Önaraştırma Raporu ekleri gönderilmiştir
Kurum kayıtlarına 23.1.2001 tarih ve 372 sayı ile intikal eden Doğuş Otomotiv, Doğuş
Otomotiv Holding ve Genpar Otomotiv temsilcisi Prof. Dr. Arif ESİN imzalı yazı ile
hakkında soruşturma açılan teşebbüslerin müşterek ilk yazılı savunmaları alınmıştır. 80
28.5.2001 tarih ve S.R-01-2 sayılı Soruşturma Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi
uyarınca Başkanlıkça tüm Kurul Üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ olunmuş ve aynı
maddenin ikinci fıkrası gereğince taraflardan 30 gün içinde 2. yazılı savunmalarını
göndermeleri istenilmiştir.
Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüsler,
savunma sürelerinin Kanun'un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 7 gün
uzatılmasını talep etmiştir. Tarafların bu talepleri Kurul tarafından kabul edilmiş,
hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin ikinci savunma yazıları yasal süreleri
içinde Kurum kayıtlarına girmiştir.
Soruşturma Heyeti’nin hazırladığı "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un 45/2. maddesi 90
uyarınca, 20.7.2001 tarihinde tüm Kurul Üyeleri ve taraflara tebliğ edilmiştir.
İlgili teşebbüslerin Ek Yazılı Görüşe karşı cevapları 21.8.2001 tarihinde Kurum'a
intikal etmiştir.


10-10/90-40
3


Kurul'un 28.8.2001 tarih ve 01-41/422-M sayılı toplantısında, yürütülen soruşturma ile
ilgili olarak 5.10.2001 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına karar verilmiş
ve sözlü savunma toplantısı davetiyeleri, Kanun'un 46/2. maddesi uyarınca ilgililere 100
gönderilmiştir.
5.10.2001 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmış ve aynı tarihte karar verilmiştir.
Doğuş Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş.’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiası üzerine yürütülen soruşturma ile ilgili olarak
Rekabet Kurulu’nun aldığı 5.10.2001 tarih ve 01-47/483-120 sayılı karara karşı, adı
geçen şirket tarafından Danıştay 13. Dairesi’nin 2005/1742 E. sıra numarasına
kayden iptal davası açılmıştır. Rekabet Kurulu’nun Doğuş Otomotiv Servis ve Tic.
A.Ş. (ayrıca 24.3.2004 tarihi itibariyle tasfiyesiz infisah yolu ile bu teşebbüse
devredilmiş olan Doğuş Otomotiv Holding A.Ş. ve Genpar Otomotiv Tic. A.Ş.)
hakkındaki kararı “soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar toplantısına 110
katılarak oy kullandığı dava konusu Rekabet Kurulu Kararında hukuka uyarlık
bulunmadığı” gerekçesiyle Danıştay 13. Dairesi’nin 28.2.2006 tarih ve 2005/1742 E.
ve 2006/1228 K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve davacının ödediği para cezasının
yatırıldığı tarihten geri ödeneceği tarihe kadar hesaplanacak yasal faiziyle birlikte
davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Rekabet Kurulu öncelikle Danıştay 13. Dairesi’nin 28.2.2006 tarihli kararı sonrasında,
24.4.2006 tarih ve 06-29/362-Mİ sayılı kararı ile anılan kararın temyiz edilmemesine
ve dosyanın incelemeye alınmasına karar vermiş, ancak daha sonra 28.4.2006 tarih
ve 06-31/378-M sayılı kararı ile anılan kararın temyiz edilmesine karar vermiştir.
Karar 3.5.2006 tarihinde temyiz edilmiştir. Temyiz istemi ret edilmiş ve Danıştay İdari 120
Davalar Kurulu 22.10.2009 tarihinde 2006/1032 E., 2009/1865 K. sayılı kararıyla
Danıştay 13. Dairesinin kararını onamıştır.
Anılan iptal kararından sonra, Kurul ilk inceleme ve soruşturmaya ait tüm savunma,
ek savunma, sözlü savunma tutanakları, raporlar, Danıştay’ın iptal kararları, tüm
dosya münderecatında yer alan bütün bilgi ve belgeleri inceleyerek 28.1.2010
tarihinde dosyaya ilişkin nihai kararını vermiştir
H- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ
Raportörler;
1- Otomobil ve hafif ticari araç pazarı olarak belirlenen ilgili pazarda, Doğuş Otomotiv
ve Doğuş Otomotiv Holding'in bayilerin yeniden satış fiyatı ve indirim oranlarını 130
belirlemek, filo satışlarda yeniden satış koşullarını belirlemek ve bölge dışı pasif
satışlarını kısıtlamak eylemleri ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin genel
hükmünü ve özellikle de (a) bendi ile (b) bendini,
2- VW marka araçlarda kullanılan yedek parça ve aksesuarlar olarak belirlenen ilgili
pazarda ise, Doğuş Otomotiv ve Genpar Otomotiv'in bayilerin yeniden satış fiyatı ve
koşullarını belirlemek suretiyle marka içi rekabeti kısıtlamak eylemleri ile 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin genel hükmünü ve özellikle de (a) bendini,
ihlal ettikleri ve bu eylemleri işleyen soruşturma kapsamındaki teşebbüslere, aynı
Kanun’un 16. maddesinde düzenlenen cezai yaptırımların uygulanması gerektiği
görüşünü ifade etmişlerdir. 140
10-10/90-40
4
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1- İlgili Pazar
I.1.1- İlgili Ürün Pazarı
Şikâyet üzerine başlatılan soruşturmaya ilişkin olan ilgili ürün pazarı, “ilk defa
piyasaya sunulan otomobil pazarı ile hafif ticari araç pazarı" olarak tespit edilmiştir.
“İlk defa piyasaya sunulan otomobil pazarı ile hafif ticari araç pazarı"ndaki rekabet
ihlalleri için yürütülen önaraştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda resen
başlatılan soruşturmaya ilişkin ilgili ürün pazarı ise “VW marka araçların bakım ve
onarımında kullanılan yedek parça ve aksesuarlar pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.1.2- İlgili Coğrafi Pazar 150
İlgili ürünler olarak tespit edilen binek otomobiller ile hafif ticari araçların, ülkemiz
genelinde herhangi bir ayrım olmadan arz ve talep edilen ürünler olması, Doğuş
Otomotiv'in satış ağı vasıtasıyla Türkiye genelinde faaliyet göstermesi ve
soruşturmaya konu olan eylemlerin bütün dağıtım ağını ilgilendirmesi nedenleriyle,
ilgili coğrafi pazar "Türkiye " olarak tespit edilmiştir.
I.2- Hakkında Soruşturma Yapılan Teşebbüsler
- Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
Doğuş Otomotiv, Kasım 1999'dan itibaren VW marka araçların distribütörlüğünü
yapmaktadır. Ayrıca Doğuş Otomotiv Holding A.Ş. ve Genpar Otomotiv Tic. A.Ş.
24.3.2004 tarihi itibariyle tasfiyesiz infisah yolu ile bu teşebbüse devredilmiştir. 160
I.3- Yapılan Tespitler ve Deliller
I.3.1- "VW Marka Araçların Yeniden Satış Koşullarının Belirlenmesi"ne ve
"Bölge Dışı Pasif Satışlarının Engellenmesi"ne İlişkin Yapılan Tespitler ve Elde
Edilen Deliller
I.3.1.1- Yetkili Satıcı Ziyaret Raporları
Doğuş Otomotiv personelince yetkili satıcılar hakkında düzenlenmiş olan raporlarda
sıklıkla bayilerin indirim yapıp yapmadıkları ve bölgeleri dışına satış gerçekleştirip
gerçekleştirmedikleri konuları üzerinde durulmuştur. Örneğin İzmit yetkili satıcısı
Arkoto hakkında düzenlenen 25.5.1998 tarihli raporda “yetkili satıcımızın
faturalarında yapılan incelemelerde bölge dışı satışlara rastlanmamış olup, tespit 170
edilen 4 adet indirimle ilgili ikaz yapılmış ve indirimli faturaların fotokopisi alınmıştır"
denilmektedir.
20.10.1998 tarihli, Batı Otomotiv/Denizli hakkında hazırlanan raporun görüşülen
konular bölümünde, "Yetkili satıcımız şartlarına uygun olarak geliştirip önerdiğimiz
prim sistemini uygulamayı kabul etmiş ve personele duyurmuştur. Yapılan fatura
kontrollerinde iki fiyat indirimine rastlanmış olup faturaların fotokopileri alınmıştır.
Bölge ihlallerine rastlanmamıştır." denilmektedir. Aynı raporun ekinde yer alan
toplantı tutanağının 12. maddesinde, "Yapılan fatura kontrollerinde iki ticari araç
faturasında indirim görülmüş olup gerekli ikaz yapılmıştır." ifadesi yer almaktadır.
Gökmen Otomotiv/Konya hakkında hazırlanan 30.3.2000 tarihli raporda genel 180
değerlendirme başlığı altında, "Ocak ayında yapılan fiyat indirimleri hakkında yapmış
olduğumuz konuşmada oradaki araçların Aralık ayında geleceğini taahhüt edip ocak
ayında getirmemiz sebebi ile müşterileri ile problem yaşanmasından aradaki farkın
alınmamasından dolayı indirim gibi gözüktüğünü; diğer … indirimlerin ise …
tarafından yapıldığını, çünkü … önemli müşterilere … ufak indirimler yaptıklarını
belirtmektedirler. Ayrıca fatura tarihindeki fiyatın kesilmesi örneğin 21 tarihinde
10-10/90-40
5
kesilen faturanın 11 tarihli fiyat listesinden kesilmesi gibi farktan doğan fiyat farkları
da bulunmaktadır. … bunun, fatura tarihindeki fiyattan kesilmesinin çok zor olduğunu
ve kendilerinin bunu yapmakta çok zorlanacaklarını belirttiler. Fakat yapılan
görüşmede artık ufak indirimlerin dahi yapmayacaklarını söz verdiler. Bu 190
konuşmalardan sonra bir örnekleme verdi. Bunu aynen size iletmek isterim. Doğuş
Otomotiv'i devlet olarak görüp kendilerini vatandaş Mehmet olarak göstermektedirler.
... siz yok efendim bu aracı yeni fiyattan müşteriye vereceksiniz diye (bir gün önce
eski fiyattan alınsa bile) fiyat kontrolleri yapıp bize ceza veriyorsunuz deyip...
konuşmasını bitirmiştir." denilmektedir.
I.3.1.2- Toplantı Tutanakları, Notları ve Diğer Belgeler
22.7.1998 tarihli …. imzalı danışmanlar konseyi toplantı notlarına ilişkin iç
yazışmada, 17.7.1998 tarihli toplantı tutanağı aktarılmakta ve bunun ilk maddesinde
yer alan, "bölge dışı satışın puantajda değerinin yükseltilmesi" alınan tavsiye kararlar
içerisinde yer almaktadır. Aynı iç yazışmanın görüşülen konulara ilişkin diğer bir 200
ekinde fiyat indirimleri ve bölge dışı pasif satışların engellenmesi yönünde ifadeler
yer almaktadır.
7.5.1999 tarihli toplantı tutanağında, "İstanbul'da yapılan indirim ve galerilere satışları
önlemek için alınan tedbirlerin Anadolu'da yaygınlaştırılması için tedbir alınması ve
bölge başkanlarının konuyu bölgelerine aktarmaları. Yetkili satıcılarda uygulanan
prim sistemlerinin geliştirilmesi için bölge başkanlarından teklif alınması" ifadeleri
bulunmaktadır.
… tarafından filo sorunları ile ilgili olarak Doğuş Otomotiv ve dokuz yetkili satıcının
katıldığı toplantıya ilişkin olarak hazırlanan 23.3.1998 tarihli raporun "Görüşülen
Konular" başlığı altındaki 4. maddesinde, “indirimler üzerinde görüşüldü” 210
denilmektedir. Aynı raporda "Alınan Kararlar" başlığı altında, “Filo prosedürü dışına
çıkılmayacak, filo müşterilerine verilmiş tüm indirimler, tüm y.satıcılar
tarafından uygulanacak. Prosedürler dışına çıkanlara cezai müeyyide uygulansın”
denilmektedir.
25.9.2000 tarihinde Doğuş Otomotiv’de yapılan haftalık toplantıya ilişkin tutanakta,
“Dicle Otomotive bir ihtarname çekilmesi ve yıl sonunda ödenecek % …. primin
ödenmemesi, 1.10.2000 tarihinden 31.12.2000 tarihine kadar başka hiç bir
hesaplamaya gidilmeden yetkili satıcı baz kar marjı % ….’nın uygulanmasına karar
verilmiştir. Bölge Şeflerinin yetkili satıcılarda örnekleme yöntemi ile her aydan belli
adet “fatura/taşıt alım beyannamesi” karşılaştırmasına karar verildi. Yetkili satıcıların 220
müşteriye kestikleri faturaların fiyatlarının otomatik olarak gelmesinin sağlanarak
fatura düzenleme hatalarının yok edilmesi ve yapılan iskontoların merkezden takip
edilmesine, taşıt alım vergisi beyannamesinin sistemden çıkarılmasına karar
verilmiştir.” şeklinde hükümler bulunmaktadır.
Doğuş Otomotiv Bölge Satış Şefi …’dan Genel Müdür Yardımcısı …’ya gönderilen
20.9.2000 tarihli yazıda; “...Çalışkan Otomotiv’den tarafımıza gelen bölge dışı satış
onay taleplerini, prosedürümüz dâhilinde İstanbul yetkili satıcılarımızın stok durumları
da göz önüne alınarak değerlendirmekteyiz... Önerim. Yetkili satıcımıza onay
işleminin fatura kesme aşamasında değil, kayıt alma aşamasında yapılması
gerekliliğinin tekrar hatırlatılması. Bölge dışı satış prosedürümüze göre sadece 230
D.O.dan onay alması yeterli idi. Buna rağmen İstanbul Avrupa yakası yetkili
satıcılarımızdan da onay alınması gerekliliği belirtilebilir. Bu onaylardan sonra da en
son kararın tarafımızca verileceği belirtilip, durumun kontrolümüzde olduğu
hissettirilmelidir” denilmektedir.
17.7.1998-18.7.1998 tarihleri arasında gerçekleştirilen Akçakoca Üçüncü
Danışmanlar Konseyi toplantısına ilişkin gündemlerin, görüşülen konuların ve alınan
10-10/90-40
6
kararların yer aldığı belgelerde, fiyat indirimleri ve bölge dışı satışlara ilişkin konuların
ele alındığı ve bölge dışı satışların yetkili satıcı puantajında daha fazla değere sahip
olması gerektiği kararına varıldığı hususları yer almaktadır.
Şirket merkezinde elde edilen 1997 ve 1998 yıllarına ilişkin VW yetkili satıcılık 240
standartlarına ilişkin düzenlemelerin bir bölümünde; "yetkili satıcıların kendi bölgeleri
dışına araç satmaları ve fiyat kırmaları yasaktır. Kar marjı VolksWagenler için
ortalama %....’dir. Puantaj sistemine göre değişebilmektedir” denilmektedir.
I.3.1.3- Volkswagen Yetkili Satıcılarında Yapılan Yerinde İncelemeler
27.10.2000 tarihinde yetkili satıcı TAMAŞ Motorlu Araçlar’ın Genel Müdürü;
Türkiye'nin herhangi bir bölgesindeki bayiye satış yapabildiklerini, otomobil
satışlarında uyguladıkları fiyatları, distribütörün belirlediği fiyat listesini baz alıp kar
marjlarını da göz önüne alarak belirlediklerini, indirim ve faturalarda görünmeyen
hediyeler şeklinde kar marjlarından fedakarlık yapabildiklerini, kar marjlarının Doğuş
Otomotiv tarafından belirlendiğini ifade etmiştir. Tamaş Motorlu Araçlar’dan aşağıdaki 250
bilgi ve belgeler alınmıştır:
Doğuş Otomotiv tarafından gönderilen 9.6.2000 ve 20.6.2000 tarihli yazılar, Passat
marka araçlarla ilgili olarak "tavsiye" olduğuna ilişkin herhangi bir ibareye
rastlanmayan anahtar teslimi ve net fiyat bilgilerini içermektedir.
Doğuş Otomotiv tarafından gönderilen 5.7.2000 ve 3.7.2000 tarihli mesajlarda, yeni
kar marjı prosedürünün gönderileceği belirtilmekte ve eklerinde yetkili satıcının kar
marjını ve nasıl belirlendiğini gösteren tablo sunulmaktadır.
Ocak 2000 tarihli Doğuş Otomotiv "VW Araçları Filo Prosedürleri"ni açıklayan bir
belgede:
Filo indiriminin uygulanmasında müşterilerin son 5 yıl içinde almış oldukları 260
otomobillerin toplamlarının göz önünde bulundurulacağı, “Daimi Müşteri Prosedürü”
kapsamında aile indiriminde kaç araca yüzde kaç indirim yapılacağı (%....,
%....,%....), Doğuş Holding şirketlerinde ve yetkili satıcılarında çalışan kişilere yetkili
satıcı kar marjı kadar indirim verilebileceği, bu oranın en fazla %.... olacağı, bu
satışlar için yetkili satıcıya Doğuş Destek verilmeyeceği, Doğuş Otomotiv Grubu
şirketleri ile Doğuş Otomotiv sirkülerine göre uygun şartlarla ticari ilişki içerisinde olan
şirketler ve çalışanları için indirimin %.... olacağı, belirli meslek kuruluşlarının
üyelerine uygulanacak indirim oranı, bu satışların ay sonunda 'Daimi Müşteri Aylık
Satış Raporu' olarak Doğuş Otomotiv’e fatura fotokopileri ile birlikte yollanacağı,
ayrıca Doğuş Destek alınabilmesi, satıştan önce Doğuş Otomotiv ilgili Filo Birimi 270
tarafından satış onayının alınmış olması, ve satış koşullarının daha önceden
belirlenen şartlara uygunluğu halinde gerçekleştirilebileceği, Doğuş Otomotiv'in
indirim ve destek oranları, filo firmalarına teklif edilen ekstra indirim ya da
promosyonlar filo prosedürlerinin ihlaline sebebiyet vereceğinden, tespit edilmesi
halinde Doğuş Desteğin kendilerine verilmeyeceği, uygulamada olan yedek parça'da
%.... ve servis işçiliğinde %.... indirim oranlarında Doğuş Desteği bulunmadığı, filo
sözleşmesi yapılan firmaya, nereden alım yaptığına bakılmaksızın tüm yetkili satıcılar
tarafından yedek parça ve işçilik için aynı indirim oranları uygulanacağı gibi hususlar
düzenlenmektedir.
Ayrıca, Tamaş Motorlu Araçlar'dan elde edilen 1.1.2000 tarihli sirkülerin 280
"Fiyatlandırma" başlıklı bölümünde, "Filo ve daimi müşterilere satışlarda Doğuş
Otomotiv tarafından yayınlanan filo prosedürlerine uyulacaktır." denilmektedir.
Otonam'dan elde edilen Ocak 2001 tarihli “müşteri memnuniyeti endeksi satış anketi
değerlendirmesi”nde, müşterilere sorulan sorulardan biri de "Aracınızı tavsiye edilen
liste fiyatı üzerinden mi aldınız?" şeklindedir. Liste fiyatı üzerinden satışlar söz
10-10/90-40
7
konusu endeksin değerini artırmakta, artan endeks değeri ise, bayilerin kar marjını
yükseltmektedir.
27.10.2000 tarihinde yetkili satıcı Mez Motorlu Araçlar'da yapılan incelemelerde, elde
edilen Doğuş Otomotiv tarafından Yetkili Satıcı Teşkilatı'na gönderilen 23.10.2000
tarihli faks mesajının ön sayfasında, yenilenmiş "Tavsiye edilen filo ve daimi müşteri 290
indirimleri ve kapsamı"nın ekte gönderildiği belirtilmektedir.
Tamaş'tan alınan ve yukarıda değinilen filo prosedürlerinin içeriği ile genel olarak
aynı olan bu belgenin başlığına tavsiye edilen ibaresi eklenmiştir. Belgede, yetkili
satıcının belli müşteri gruplarına yapacağı satışlarda uygulayacağı satış koşullarını
ve özellikle indirimlerini belirlemeye yönelik hükümler düzenlenmektedir.
Metal Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.’den alınan belgelerde, Doğuş Otomotiv
tarafından gönderilen 7.8.1998 tarihli yazıda, tavsiye niteliğinde olduğuna dair
herhangi bir ibareye rastlanmayan fiyat listelerinin gönderildiği anlaşılmaktadır. Başka
bayilerden elde edilen ve yine Doğuş Otomotiv tarafından gönderilen birçok yazıda
araçlar için tavsiye ibaresi içermeyen anahtar teslimi fiyatlar yer almaktadır. 300
30.5.1997 tarihli "Bölge Dışı Satış Prosedürü"ne ilişkin belgenin özellikle pasif satışın
engellenmesine yönelik hükümleri içeren bölümlerinde:
“Sayın Yetkili Satıcımız; yapılan ziyaretler ve yetkili satıcı toplantıları sırasında
belirtildiği gibi, bölge dışı araç satışı yapılabilmesi için Doğuş Otomotiv'den onay
alınması gerekmektedir. Bu konuyla ilgili olarak uyulması gereken kuralları
hatırlatmakta fayda görüyoruz. Bölge dışı satış ile kastedilen, kendi iliniz dışında,
başka bir yetkili satıcımızın faaliyet gösterdiği il ve bağlı ilçelerine kullanılmak üzere
araç satılmasıdır. Yani aracın plakası kendi ilinizden çıkmış olsa dahi araç başka bir
ilde kullanılıyor ise, bölge dışı satış sayılmaktadır. Bölge dışı satış yapılacağı zaman
izlenmesi gereken yol aşağıdaki gibidir: İlgili bölgedeki yetkili satıcımız ile temas 310
kurularak onay alınacaktır. Bu işlem yapılırken dikkat edilmesi gerekenler; yapılacak
bir öngörüşmenin ardından onayla ilgili talebin mutlaka yazılı yapılması, bu yazı
üzerinde araç ve müşteri ile ilgili tüm bilgilerin ve teslim tarihinin açıkça belirtilmesi,
alınan onayın mutlaka yazılı olması, bu işlemlerin mutlaka tarafınızdan yapılması,
müşteriden onayı kendisinin alması yönünde bir talepte bulunulmamasıdır. Gerekli
onaylar alındıktan sonra, ekinde bu onayların da yer aldığı durumu açıklayan bir yazı
bölge sorumlunuza gönderilerek onay istemeniz gerekmektedir. Talebiniz uygun
görülür ise, ilgili yazınız onaylanarak size geri gönderilecektir. Onay gelmeden
muamelelere başlanmayacaktır. Tüm bölge dışı satışlarda, müşteri birinci dereceden
yakınınız ya da büyük çaplı ticari ilişkileriniz olan kişiler dahi olsa bu prosedüre 320
uyulması gerekmektedir. Diğer yetkili satıcılar tarafından bölge ihlali olarak
algılanabileceğini düşündüğünüz tüm durumlarda, hiç tereddüt etmeden Doğuş
Otomotiv ile temas kurmanız menfaatiniz icabı olacaktır. Bölge ihlali dışında
firmamızın onay vermediği diğer durumları da şu şekilde sıralayabiliriz: 1- Araçların
çeşitli yollarla, yetkili satıcı ya da başkaları tarafından, o günkü liste fiyatının üzerinde
bir fiyatla satılması ya da satılmaya çalışılması. Bunlar ya da bunlara benzer
imajımızı zedeleyecek durumlarla karşılaşıldığı zaman, sorumlu yetkili satıcımız
hakkında, durumun önemine göre biri, birkaçı ya da hepsi uygulanacak olan
müeyyideler ise aşağıdaki gibidir. Sorumlu olan yetkili satıcının, o araç veya
araçlardan elde ettiği kazancı, bölgesine araç satılan yetkili satıcıya iade etmesi, kar 330
marjının 2 ay süreyle %.... aşağı düşürülmesi, araç sevkiyatının durdurulması, tüm
yetkili satıcılarımıza bu olayın bildirilmesi ve ilk yetkili satıcılar toplantısında diğer
yetkili satıcılardan özür dilenmesi, yetkili satıcılığın incelenmeye alınması” ifadeleri
yer almaktadır.

10-10/90-40
8


Rekor Otomotiv'den Mersin Opat Otomotiv'e gönderilen 28.1.2000 tarihli yazıda,
"Şirketimizden Caravelle 2.5 TDI Gümüş renkli araç talebinde bulunan …, sizde
mevcut olmadığı beyan edilerek bize başvurmuştur. Araç satışını yapabilmemiz için 340
gerekli iznin verilmesini rica ederiz…" denilmektedir. Aynı yazının üzerinde ise "Satış
Uygundur" ibaresi ile verilen onay yer almaktadır.
30.10.2000 tarihinde Çalışkan Otomotiv'den edinilen belgede yer alan "Önümüzdeki
aydan başlamak kaydıyla Ticari-Binek araçlarda yeni satış primi uygulamasına
geçilecektir. Prim sisteminin esası satış sorumlusunun yapacağı indirime dayalıdır.
Buna göre satış sorumlusu ne kadar az oranda indirim yaparsa o derecede prim
alacaktır. Burada amaç sorumlunun yapacağı indirim oranını azaltmaktır.”
ifadesinden; Doğuş Otomotiv tarafından öngörülen ve temeli satış sorumlularına
mümkün olduğu kadar az indirim yaptırmaya dayalı olan prim sisteminin rekabeti
kısıtlayıcı nitelik taşıdığı anlaşılmaktadır. 350
1.6.1999 tarihli, Doğuş Otomotiv'den gönderildiği anlaşılan prim sistemi önerisine
ilişkin belgenin "Prim Kesilmesini Gerektiren Durumlar" başlıklı bölümünde "… c-
Satış sorumluları, showroom ve araçların temizliği, …fiyat indirimi ve bölge dışı
satışlar, …ile ilgili tüm maddelerden direkt olarak sorumludur." şeklinde fiyat indirimi
ve bölge dışı satışın primi etkileyeceğini belirten ifadeler yer almaktadır.
2.11.2000 tarihinde Ere Otomotiv'de görevli raportörler satış temsilcisi ile görüşmüş
olup, yapılan bu görüşmede ilgili kişi, bölge dışı satışlara ilişkin sorulan bir soruya;
"Genelde bölge dışına, bölge ihlaline girdiği için satış yapılmıyor, ancak bölge
dışındaki bayi iznine bağlı olarak gerçekleşebiliyor. İzin istenen bayi bölgesindeki
Doğuş görevlisine de bilgi verilir. Karşılığında da görevli görüşlerini bildirir. Tüm bu 360
süreç yazılı olarak yürütülmektedir. Bölge ihlali yapılması Doğuş tarafından
yasaklanmıştır" şeklinde cevap vermiştir. Araç fiyatlarının nasıl tespit edildiğine ilişkin
sorulan diğer bir sorunun cevabı ise, "Doğuş Otomotiv tarafından fiyat listeleri
gönderiliyor. Bu liste fiyatları üzerinden satış yapıyoruz. İndirim olarak filo indirimi,
ikinci, üçüncü araç indirimi ve nadir de olsa müşteri kazanma amaçlı cüzi miktarda
indirim yapılabiliyor. Cüzi miktar denilince … liralık indirimleri kastediyoruz"
şeklindedir.
Acarlar Otomotiv/İstanbul'dan gönderilen 25.7.2000 tarihli bir fax mesajında aynen
"Sayın Ere Otomotiv/Ankara, Müşterilerimizden Türk Parlamenterler Birliği Ankara
Şubesi, İstanbul'da bulunan Şubeleri için 1 adet Caravelle araç talebinde bulunmuş 370
ve araç kendisine temin edilmiştir. Fakat aracın faturasının kanunen Ankara'da
bulunan merkezin adına olması gerekmektedir. Bu konu ile ilgili gerekli iznin verilerek
izin yazısının tarafımıza fakslanmasını rica eder, çalışmalarınızda başarılar dileriz"
denilmekte ve aynı faks kâğıdının aşağısında, Ere Otomotiv tarafından uygun
bulunduğuna ilişkin onay yazısı yer almaktadır. Benzer bölge dışı satışlara ilişkin;
Başaran Otomotiv-Ere Otomotiv, Özsa Otomotiv-Ere Otomotiv, Şahintaş Otomotiv-
Ere Otomotiv arası faks mesajları tespit edilmiştir.
1.11.2000 tarihinde Eskişehir’de bulunan Ilgaz Otomotiv’de elde edilen, 2000 yılının
Nisan, Temmuz ve Eylül aylarına ait "bayinin satış sorumluları"ndan Doğuş
Otomotiv’in Bölge Satış Şefi’ne gönderilen "aylık fatura kontrol formları"nda her bir 380
müşteriye kesilen fatura ile ilgili olarak, “olması gereken fatura” ile “kesilen fatura”
arasındaki farklar ve “açıklama” bölümlerinde de varsa aradaki farkın kaynaklandığı
indirimin açıklaması yer almaktadır. Genellikle fark olmamakla birlikte, fark olması
halinde de “%.... filo indirimi (Personel İndirimi)”, “%.... filo indirimi (2. Araç Alımı)”,
10-10/90-40
9
“%.... filo (7. Araç Alımı)” gibi açıklamalarla Doğuş Otomotiv’in izin verdiği indirimler
gösterilmektedir.
Ilgaz Otomotiv'den 2000 yılında Otonam’a, Zeki Otomotiv’e, Rekor Otomotiv’e ve On
Otomotiv’e gönderilen faks yazılarında bölge dışı satış yapılabilmesi için müşterinin
mukim bulunduğu bölgedeki bayiden izin alınmaktadır.
Ilgaz Otomotiv’de satış sorumlusu olarak çalışan bir personel ile yapılan görüşmede 390
ise, bölge dışı satış ve satış fiyatlarına ilişkin olarak raportörlerce kendisine yöneltilen
sorular çerçevesinde söz konusu personel, bayilik olmayan ve ortak bölge olarak da
adlandırılabilen illere direkt, bayilik olan bölgelerde ise karşı bayi ile görüşme ve
yazışmalarla müşterinin isteği doğrultusunda satış yaptıklarını, Doğuş Otomotiv’e de
bu yazışmanın fotokopisinin gönderildiğini, müşterinin istediği araba karşı bayide
mevcutsa satış yapılamadığını, çünkü bunun kar marjı ve sene sonu primini olumsuz
etkilediğini, şirket sahibinin özel diyalogları (arkadaş ya da Ilgaz Grubu ile iş ilişkisi
olan kişiler) dışında kesinlikle araç satış fiyatlarında indirim yapılmadığını, indirim
yapıldığı takdirde bayinin kar marjı ve satış temsilcilerinin (araç satışında çalışan tüm
görevliler) sene sonu primine olumsuz yansıdığını, ayrıca indirim yapıldığı takdirde 400
bunun faturaya yansıtılmadığını, direkt olarak patronun cebinden çıktığını, yani
şirketin değil patronun karından zararın söz konusu olduğunu ve Doğuş’un bölge
şeflerinin standart olarak fatura ve dosyaları denetlediklerini ifade etmiştir.
16.11.2000 tarihinde Gökmen Otomotiv'de elde edilen, 12.1.2000 tarihinde
düzenlenen yedi yetkili satıcının katıldığı toplantıda alınan kararların yer aldığı ve
“Toplantının İçeriği” başlığı altında “Doğuş Otomotiv’in 28.12.1999 tarihinde İstanbul
Şekerpınar tesislerinde Yönetim Kurulu Başkanı … başkanlığında yapılan toplantıyla
ilgili %.... yıl sonu geri dönüş karını [yıl sonu primi] etkileyen prosedürün
uygulanması” ibaresinin de bulunduğu toplantı tutanağında, "13.01.2000 tarihinden
itibaren daha önceden olduğu gibi bölge ihlalinin yapılmaması bölge dışı satış için 410
onayın alınmasına, kesinlikle araç satış bedellerinde indirim yapılmamasına, satışlar
her araç bedelinin ve fatura tutarının anahtar teslim fiyatı kadar olmasına, alınan
kararların uygulanmasında meydana gelecek suistimalleri denetleme, araştırma ve
yaptırımı uygulatmak için 3 kişilik bir komisyon kurulması ve bu komisyon alacağı
kararları, uygun gördüğü takdirde Doğuş yönetim komitesine bildirilmesine, …, … ve
…’in Komisyon üyeleri olarak seçilmesine… karar verilmiştir" denilmektedir.
4.9.2000 tarihinde Doğuş Otomotiv'de düzenlenen ve Doğuş Otomotiv Bölge Satış
Şefi, Binek Araçtan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı, Gökmen Otomotiv Genel
Müdürü ile yine aynı şirketin Yönetim Kurulu Başkanı’nın katıldığı toplantıda "Doğuş
Otomotiv tarafından yayınlanmış olan sirküler ve prosedürler doğrultusunda hareket 420
edilmesi ve bunlara tam uyum sağlanması" kararına varılmıştır.
Ayrıca, bir bayi incelemesinde elde edilen 4.8.2000 tarihli, Doğuş Otomotiv tarafından
bayilere gönderilen “Müşteri Memnuniyeti Anket Sonuçları” isimli belgede, müşteri
memnuniyet oranını belirleyen unsurlardan biri olarak müşterilere sorulan sorular
arasında “otomobilinizi tavsiye edilen liste fiyatı üzerinden mi aldınız?” sorusu yer
almaktadır. Müşteri memnuniyet oranı kar marjı prosedürüne göre bayi kar marjını
etkileyen en önemli unsurlardan biri olduğundan, adı geçen belge, tavsiye fiyat dışına
çıkılmasının kar marjının düşük belirlenmesiyle yaptırıma bağlanmış olduğunu
göstermektedir.
430


10-10/90-40
10
I.3.2- VW Marka Araçların Bakım ve Onarımında Kullanılan Yedek Parça ve
Aksesuarların Yeniden Satış Koşullarının Belirlenmesine İlişkin Yapılan
Tespitler ve Elde Edilen Deliller
I.3.2.1- Yetkili Satıcılarda Yapılan Yerinde İncelemeler
27.10.2000 tarihinde, Rekor Otomotiv’de yapılan yerinde incelemeler sırasında elde
edilen, 14.11.1998 tarihli Yedek Parça Komite Toplantı tutanağında "Alınan Kararlar"
başlığı altında; "Fatura- tavsiye fiyat listesi arasındaki parça fiyat farklılıklarının biran
önce giderilmesi Y.Satıcılar tarafından istendi" denilmektedir. 12.12.1998 tarihli 440
tutanağın aynı bölümünde, “Müşteri şikayetlerine neden olan aynı parçalara farklı
fiyat verilmesinin önüne geçilebilmesi için müşteriye parça numarası ve KDV dahil
fiyat verilmesi önerildi ve kabul edildi. Perakende ve toptan parça (NORA) müşterileri
için Doğuş Otomotiv tarafından satış politikası oluşturulacak, FİLO müşterileri ile ilgili
prosedür Doğuş Otomotiv tarafından hazırlanacak”, şeklinde yetkili satıcı yedek
parça satış koşullarının Doğuş Otomotiv tarafından belirleneceğine dair ifadeler yer
almaktadır.
21.8.2000 tarihli, Genpar Otomotiv’den yedek parça yetkililerine gönderilen yazıda;
"pazarlama ürünleri fiyat listesi" sunulmakta ve 21.8.2000'den itibaren bu fiyatların
geçerli olacağı belirtilmektedir. Söz konusu liste incelendiğinde, aksesuar 450
niteliğindeki paspas, radyo teyp, klima vb. ürünlerin bayi alış ve satış fiyatlarının ayrı
ayrı düzenlendiği görülmektedir.
5.12.2000 tarihinde On Otomotiv yedek parça sorumlusu; Doğuş Otomotiv'in önermiş
olduğu yedek parça perakende satış fiyatlarının, (Yetkili Servislerde) Türkiye'nin her
yerinde aynı olmak koşuluyla uygulandığını, Doğuş Otomotiv'den gönderilen fiyatın
kendilerine Genpar vasıtasıyla ulaştırıldığını, bu fiyatların tavsiye fiyatlar olarak
iletilmekle birlikte, uygulamada tüm yetkili satıcılarda aynı olmak zorunda olduğunu,
bu tavsiye fiyatın dışına bayiler arası yedek parça satışlarında ve filo müşterisi olan
şirketlere yine Doğuş Otomotiv veya Genpar'ın belirlediği iskonto oranlarında satış
yapılabildiğini ifade etmiştir. Yetkili tavsiye edilen fiyatların uygulanmasının kontrolü 460
ve yaptırımına ilişkin olarak, "kontrol online olabilir, müşteriye yedek parça satışında
bedeli ödemesi için bir proforma faturası verilmektedir. Bu fatura AS/400
Sistemindeki fiyatla aynı olmak zorundadır. Faturayı bilgisayar kestiğinden ve AS/400
fiyat kartuşları da Genpar tarafından yüklendiği için bunun dışına çıkılamamaktadır.
Proforma faturası gerek servise gelen gerekse perakende parça satışında kesilmek
durumundadır. Bu fiyat kartuşundaki perakende fiyatları, akraba ve tanıdık kişilere de
uygulamak zorundayız. Bu fiyatlar dışına çıkılamadığı için (filo ve bayiler arası satış
hariç), yaptırımla karşılaşılmamaktadır." demiştir.
Erel Otomotiv servis müdürü; fiyatların, Genpar tarafından belirlendiğini, bayilerin
herhangi bir indirim yapmasının söz konusu olmadığını, kendisinin yakınlarına yedek 470
parçada indirim yapamayacağını ancak işçilikte indirim yapabileceğini belirtmiştir.
25.6.1999 tarihli Parça Bülteninde; "Distribütör firmalar ve Genpar Otomotiv Ticaret
A.Ş. olarak yürüttüğümüz ek kar marjı çalışmalarımız aşağıdaki şekilde sonuçlanmış
olup, bu çalışma 01.07.1999 tarihinden itibaren uygulamaya girecektir. Ek kar
marjından faydalanacak yetkili satıcılarımızın her ay aşağıdaki kriterleri
gerçekleştirmeleri öngörülmektedir: Yetkili satıcı yedek parça işletiminin güncel
olarak AS/400'den takibi (güncel sipariş, satış ve stok giriş bilgileri)” ifadesi yer
almaktadır.
Erel Otomotiv’den alınan ve 1998-99 yıllarına ait Doğuş Otomotiv’den yetkili
satıcılara gönderilen yazılarda filo müşterilerinin araçlarına yapılacak servislerde, 480
işçilikte %...., yedek parçada %.... indirim yapılması öngörülmektedir.
10-10/90-40
11
I.3.2.2- Genpar Otomotiv Ticaret A.Ş.’de Yapılan Yerinde İncelemeler
Şirketin Pazarlama Şefi’nin 4.12.2000 tarihindeki açıklamaları, “Bizdeki fiyat dosyası
AS/400 kartuşuna yükleniyor, tüm yetkili satıcılara periyodik olarak iletiliyor. Bu
sistem vasıtasıyla bir yedek parçanın fiyatı tüm bayilerde aynı görünmekte, bayinin
perakende satış fiyatları Genpar merkezinde online olarak veya altı ayda bir yapılan
periyodik denetimlerde (bu denetimler, pazarlama-operasyon bölümlerinden
personellerce gerçekleştirilmektedir.) izlenmektedir. Bu denetimin amacı, Türkiye
genelinde fiyat dengesini sağlamaktır. Diğer bir deyişle müşterilerin, farklı adreslerde
farklı fiyatlarla karşılaşmasını önlemektir... Tüm bayiler aynı tavsiye edilen fiyatı 490
kullanır. Bayiler, fiyat kartuşlarındaki fiyata müdahale edip değiştiremezler... verilecek
iskontolar, acil kullanımda % …., stok iskontolarında bayinin puantajına göre
değişmektedir. Puantaj, distribütörlerce belirlenip Genpar’a iletilir. Üzerine
uygulanacak iskonto yüzdesi, yedek parçanın KDV hariç, perakende fiyatı [baz]
olarak alınır...” şeklindedir.
5.12.2000 tarihinde, Genpar Otomotiv'de yedek parça uzmanı olarak çalışan ve bayi
ziyaretlerini gerçekleştiren ekipte yer alan …, bayilerin çalışmalarında etkinlik
sağlanması ve bir düzen oluşturulmasını yapılan denetimlerin amacı olarak ifade
etmiştir. VW marka yedek parçaların perakende satış fiyatlarının nasıl tespit
edildiğine ilişkin olarak ise, "Tüm Türkiye'deki Genpar bayilerinde yedek parça 500
perakende fiyatı fikstir. Tek bir fiyat politikası uygulanmaktadır. Bizim satış
fiyatımızdan bayiler, distribütör şirketin belirlediği iskonto oranında kar alırlar. AS/400
sisteminde gördükleri fiyat, müşteriye kestiği faturaya aynen yansımaktadır. Faturalar
elektronik ortamlarda kesilmektedir. (Genpar) Pazarlama (Departmanı) satış
gerçekleşmesi durumunda bunu izleyebilmektedir. Sonuç olarak, bütün bilgilere
yetkili satıcılar, Distribütör Şirket ve Genpar'ın erişmesi, AS/400 sistemi ile mümkün
olmaktadır" demiştir.
2000/1 sayılı satış sirkülerinde; "Yedek parçalarda Yetkili Satıcılara uygulanacak
indirim tutarı distribütör şirket tarafından master planlarda önceden belirlenen
performans kriterlerinin gerçekleşmesine göre belirlenip Genpar'a periyodik olarak 510
bildirilir. Yedek parça perakende satış fiyatları Genpar tarafından yapılacak
Benchmark ve EU fiyat Harmonizasyonu çalışmaları çerçevesinde belirlenerek her ay
distribütör şirket ile mutabakat sağlanır ve uygulamaya konur. Yetkili Satıcı fiyat
değişikliği ile birlikte kendisine yeni fiyat kartuşunun gönderilmesi ile eski fiyat
kartuşunu Genpar’a iade etmekle yükümlüdür." ifadeleri yer almaktadır.
12.12.1998 tarihli Yedek Parça Komite Toplantı Tutanağı'nda, "Müşteri şikâyetlerine
neden olan aynı parçalara farklı fiyat verilmesinin önüne geçilebilmesi için Müşteriye
parça numarası ve K.D.V. dâhil fiyat verilmesi … tarafından önerildi ve kabul edildi."
denilmektedir.
9.6.2000 tarihli Yedek Parça Komite Toplantı Tutanağı'nda, "Tüketici Koruma 520
Kanununa göre müşterilerin görebileceği bir yerde güncel parça fiyat listesinin
bulunması gerekmektedir" ifadesi yer almakta olup, tutanakta tavsiye ibaresi
geçmemektedir.
I.4- Savunmalar
Yazılı ve sözlü savunmalarda ilk defa piyasaya sunulan otomobil pazarı ile hafif ticari
araç pazarındaki rekabet ihlali iddialarına ilişkin olarak özetle aşağıdaki konulara
değinilmiştir.
10-10/90-40
12

I.4.1- VW Marka Araçların Yeniden Satış Koşullarının Belirlenmesi ve Bölge Dışı
Pasif Satışlarının Engellenmesi İddialarına İlişkin Savunmalar 530
Konuya ilişkin savunmalarda;
- Fiyat kontrol çalışmalarının yapılmasındaki amacın, ürünün fiyat/değer rasyosunun
sağlıklı biçimde sürdürülmesi, bayi karlarının fahiş kazanca yol açmayacak şekilde
ama bayinin sürekli yatırımına da müsaade edip tüketiciye iyi hizmet vermesini temin
edecek seviyede tespitini sağlamak olduğu,
- Bölge dışı satışların kontrolünün amacının, ürünün sistem dışı galerilerde teşhir ve
pazarlanmasını önleyerek tüketici güvenini sağlamak olduğu,
- Bayilere verilen %....'lük ek kar marjında esas alınan kriterler arasında tavsiye
fiyatlara uyulması ya da bölge dışına aktif satış yapılması gibi parametrelerin
olmadığı, 540
- Yıl sonunda verilen %.... oranındaki primden bölge dışına aktif satış yapan bayilerin
yararlanamayacağı bildirilmiş olmakla birlikte, 37 bayinin 33'üne söz konusu primin
verildiği, bunların içinde bölge dışına aktif ya da pasif satış yapan bayilerin de olduğu,
bu durumun evraklar üzerinde açıkça görüldüğü,
- %.... oranındaki primi alamayan 4 bayiden ikisinin faaliyetlerinde aksaklıklar
olduğundan, diğer ikisinin ise gerekli yatırımları gerçekleştirmediğinden alamadığı,
- Bölge paylaştırması yapılmadığı,
- Aktif satışların muvazaalı olup olmadığının kontrol edildiği ve engellenmeye
çalışıldığı, buna rağmen aktif satış yapan bayilerden yalnızca ikisine prim verilmediği
ve hiç bir yaptırım uygulanmadığı, 550
- Bayilik iptalinin söz konusu olmadığı,
- Yeniden satış fiyatının tespit edilmediği, bu nedenle tavsiye fiyatlara uyulup
uyulmadığının denetlenmesi ve bölge ihlallerinin kontrol edilmesi yönündeki
davranışların Kanun'un 4. maddesini ihlal etmediği,
ifade edilmiştir.
Savunmada ayrıca, bölge dışı satışların denetlenmesine gerekçe olarak, Doğuş
Otomotiv yetkili satıcısı olmadığı halde VW marka araçları yeniden satarak hem
tüketicileri hem de Doğuş Otomotiv’i mağdur eden kişileri engellemek amacı
gösterilmiştir. Bir diğer gerekçe ise, bölge dışı aktif satışların engellenmesi olarak
gösterilmiş ve her iki gerekçenin de o dönem yürürlükte olan 1998/3 sayılı Rekabet 560
Kurulu Tebliği’ne uygun kısıtlamalar olduğu belirtilmiştir.
Fatura kontrollerine ilişkin olarak iki gerekçeye yer verilmiştir: Birincisi, Vergi Usul
Kanunu’nun 11. maddesi ve bu maddeye 3239 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle
eklenen fıkra gereği, yetkili satıcılar tarafından verginin tam olarak kesilip
ödenmesinden Doğuş Otomotiv’in müteselsilen sorumlu olduğu iddiasıdır. İkinci
gerekçe ise, Doğuş Otomotiv stoklarından karşılanan ve Doğuş Otomotiv’in kar
marjından yapılan indirim ile gerçekleştirilen filo satışlarında aracı rolü üstlenen yetkili
satıcının, mutabık kalınan fiyata uyup uymadığının tespit edilmesidir.
Doğuş Otomotiv’in yeniden satış fiyatını belirlediği ve bölge dışı pasif satışları
engellediği iddialarını kanıtlamak amacıyla soruşturma heyetince delil olarak 570
kullanılmış olan Yetkili Satıcı Ziyaret Raporları’nın, Doğuş Otomotiv’in yasal
haklarının ötesinde bir davranış sergilediğinin kanıtlanmasına dayanak teşkil
edemeyeceği öne sürülmüştür.
10-10/90-40
13
Savunmada, yetkili satıcı ziyaretlerinde bazı bayilerin, tavsiye edilen fiyatların
dışındaki fiyatlarla satış yapmalarından ötürü “ikaz edildikleri” hususu ikrar
edilmektedir. Buna göre, bu ikazlara kimi zaman bayinin iradesi ile uyulmuş, kimi
zaman ise yine bayinin iradesiyle uyulmamıştır. Tavsiyelere uyanlara teşekkür
edilirken, uymayanlara da yalnızca teşekkür etmemekle yetinilmiştir.
Filo satışlarında bayinin bir nevi acentelik görevi üstlendiğinden Kanun'un 4. maddesi
çerçevesinde değerlendirilmemesi gerektiği ifade edilmektedir. 580
Bayinin indirim yapmaması veya pasif ticaret biçiminde bölge dışından gelen
siparişlere cevap vermesinden ötürü bu marjın değiştiğini gösteren tek bir örnek
bulunmadığı belirtilmiştir.
Bayilere gönderilen belgede fiyatın tavsiye olduğunun belirtilmemiş olmasının sadece
şekli bir konu olduğu ifade edilmiştir.
Kar marjı uygulamasının fiilen ve hukuken tavsiye niteliğinde olduğu, savunma
ekinde gönderilen ve alıcıların filo müşterisi olmamaları ve Doğuş Otomotiv Holding
tarafından indirim uygulanması istenen kişilere ait olmamalarına rağmen filo indirimi
kodu altında indirim uygulanmış bir kısım faturalar ile fatura üzerinde gösterilmese
dahi tavsiye listelerle karşılaştırıldığında indirim yapıldığını gösteren diğer bir kısım 590
faturaların, bayilerin kar marjlarını indirim uygulayarak kendilerinin belirlediğini
gösterdiği ifade edilmiştir. Ayrıca daimi müşteri prosedürünün tavsiye niteliğinde
olduğu belirtilmiştir.
Filo ve özel satış prosedürlerinde geçen Doğuş Grubu personeline uygulanacak
indirimleri yeniden düzenleyen belgelerin örgüt içi bir kurumsal düzenleme olduğu
savunulmaktadır.
Bölge dışı satışları “olur”a tabi tutmanın ortada “olur” verilmeyen örnek yoksa suç
teşkil etmeyeceği, ayrıca Doğuş Otomotiv’in bu türlü bir iletişimin hukuki muhatabı
olmadığı belirtilmiştir.
Bayi satış sorumlularının satışlarda yaptıkları indirim miktarına göre primlerinin 600
kesilmesiyle ilgili olarak, indirim uygulanması nedeniyle prim alamadığı belirtilen
herhangi bir bayinin bulunmadığı ifade edilmektedir.
İndirim yapmak istemeyen bayilerin, müşterilerine bunu açıklamakta güçlük çekmeleri
nedeniyle, indirim yapmalarının Doğuş Otomotiv tarafından yasaklandığını
söyledikleri belirtilmiştir.
Bir yetkili satıcıdaki satış sorumlusunun satış fiyatları üzerinden indirim yapılmasının
prim kaybına yol açacağı ve bölge dışına satışta o bölgedeki bayi de araç varsa
satışın yapılamadığı yönündeki ifadesiyle ilgili olarak, söz konusu iddiayı destekler
mahiyette somut bir bulgu olmadığı ifade edilmiştir.
…'nın başkanlığında yapılan toplantının %.... oranındaki ek prim uygulaması, 610
indirimler ve bölge dışı satışlar ile ilgili olmadığı belirtilmektedir. Ayrıca bayilerin kendi
aralarında gerçekleştirdikleri istişari nitelikteki görüşme tutanağında indirim
uygulamama, birbirlerinin bölgelerine araç satmama gibi ifadelere rastlansa da
bunların uygulanmadığı ve bu şekli aykırılık tartışmasından da Doğuş Otomotiv'in
sorumlu tutulmaması gerektiğinin düşünüldüğü belirtilmiştir.
Düşük olan kar marjından feragatle yapılan indirimlerin, bayinin kendi bölgesinde
gerçekleştirmesi gereken alt yapı uygulamaları, servis kolaylıkları, tanzim ve teşhir
uygulamaları gibi yatırımlarını aksatması durumunda, VW ve Doğuş Otomotiv’in
haklarını haleldar eden, tüketici aleyhine sonuçlar doğuran ve VW rekabetini bölgede
eksiltici bir etki yaratacağı ifade edilmiştir. 620
10-10/90-40
14
I.4.2- VW Marka Araçların Bakım ve Onarımında Kullanılan Yedek Parça ve
Aksesuarların Yeniden Satış Koşullarının Belirlenmesi İddialarına İlişkin
Savunmalar
Savunmalarda konuya ilişkin olarak;
- Yetkili yedek parça satıcılarının parçalara ve aksesuarlara ilişkin yeniden satış
fiyatının bilgisayar sistemi ile elektronik olarak sınırlanmadığı,
- Her bir ürün için ayrı ayrı olarak yapılan iskontoların folyo üzerinde gösterilmesi
mümkün olmasa da, istenilen seviyede iskonto yapılmasının ve bunların fatura
altında gösterilmesinin teknik olarak mümkün olduğu,
- VW parçalarının fiyatlarının bayilere tavsiye niteliğinde duyurulduğu, ayrıca AS/400 630
sisteminde, teknik bakımdan yetkili servislerin hem işçilik, hem de yedek parça
fiyatları ile ilgili olarak indirim uygulayabilmelerinin mümkün olduğu,
- Bayilerin kullandığı AS/400 sistemindeki tablolarda kesilen faturalarla olması
gereken net fatura bedellerinin karşılaştırılmasına ve aradaki farka yönelik açıklama
yazılmasına ilişkin olarak; savunma yazısının ekinde gönderilen bayilere önerilen
indirimlerin dışında yapılan indirimlere delil teşkil edecek fatura örneklerinin
bulunması, bu indirim uygulamalarına karşı Doğuş Otomotiv'ce herhangi bir karşı
önlem alınmaması ve her türlü prim ödemelerinin muhataplarına azami oranda
tahakkuk ettirilmesi nedeniyle rekabet ihlalinin söz konusu olmadığı,
- İTÜ Elektrik Elektronik Fakültesi Dekanlığı’ndan alınan 27.6.2001 tarihli yazıda, 640
“Doğuş Otomotiv ve Genpar’ın yedek parça bayiliğini yapan teşebbüslerde yapılan
incelemeler sonucunda, yetkili servis işletmelerinde kullanılan bayilere yönelik
yazılım programında yetkili servislerin fatura toplamına tanımladıkları çeşitli oranlarda
iskonto uygulayabilmelerinin teknik olarak mümkün olduğu fatura çıktılarında yapılan
incelemede görülmüştür.” denildiği, bu nedenle, yetkili servis işletmelerinin fiyatlarına
fiyat kartuşlarıyla müdahale edildiği, buna bağlı olarak yetkili servislerin yedek parça
ve aksesuar fiyatlarında indirim uygulayamadıkları iddiasının gerçek olmadığı,
kullanılan AS/400 sisteminin bayilerin indirim yapmalarına engel olmadığı,
ifadelerine yer verilmiştir.
I.5- Delillerin ve Savunmanın Değerlendirilmesi 650
I.5.1- VW Marka Araçların Yeniden Satış Koşullarının Belirlenmesi ve Bölge Dışı
Pasif Satışlarının Engellenmesine İlişkin Değerlendirme
Savunmalarda fatura kontrollerine ilişkin olarak iki gerekçeye yer verilmiştir: Birincisi,
Vergi Usul Kanunu’nun 11. maddesi ve bu maddeye 3239 sayılı Kanun’un 2.
maddesiyle eklenen fıkra gereği, yetkili satıcılar tarafından verginin tam olarak kesilip
ödenmesinden Doğuş Otomotiv’in müteselsilen sorumlu olduğu iddiasıdır. Vergi Usul
Kanunu’nun “Vergi Kesenlerin Sorumluluğu” başlıklı 11. maddesinde;
“Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin
tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten
sorumludurlar. Bu sorumluluk, bunların ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükelleflere 660
rücu etmek hakkını ortadan kaldırmaz. (3239 sayılı Kanunun ikinci maddesiyle
eklenen fıkra) Mal alım ve satımı ve hizmet ifası dolayısıyla vergi kesintisi yapmak ve
vergi dairesine yatırmak zorunda olanların, bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri
halinde verginin ödenmesinden, alım satıma taraf olanlar, hizmetten yararlananlar ve
aralarında doğrudan veya hısımlık nedeniyle ya da sermaye, organizasyon veya
yönetimine katılmak veya menfaat sağlamak suretiyle dolaylı olarak ilişkide
bulunduğu tespit olunanlar müteselsilen sorumludurlar” hükmü düzenlenmiştir.
10-10/90-40
15
Yapılan inceleme neticesinde anılan hükmün, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi
ile ilgili olduğu anlaşılmıştır. “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94. madde, serbest meslek ve
ticaret erbabının, maddenin bentlerinde sayılan türden olan ve gelir vergisine tabi 670
avans ve ödemeleri (istihdam edilenlerin maaş ödemeleri, çiftçiden alınan mahsul
karşılığı ödenen bedel. vs.) yaparken gelir vergisi stopajını yapma yükümlülüğünü
düzenlemektedir. Savunmanın Vergi Usul Kanunu’nun 11. maddesine değindiği
cihetle, bayinin nihai tüketiciye araç satışı işlemi, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94.
maddesi kapsamına girmemektedir. İnceleme konusu olayda 3239 sayılı Kanunun 2.
maddesiyle eklenen fıkrada düzenlenen müteselsil sorumlulukla ilgili olarak akla
gelebilecek bir diğer ihtimal Katma Değer Vergisi sorunudur. Bu durumda, Doğuş
Otomotiv tarafından bayiye araç satışı yapılırken araç bedeli ve K.D.V. bayi
tarafından Doğuş Otomotiv’e ödenmektedir. Bu alım satım işlemi, Vergi Usul
Kanunu’nun 11. maddesinin, 3239 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle eklenen fıkrası 680
gereğince Doğuş Otomotiv’e “vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatırmak”
yükümlülüğü getirmektedir. Aynı fıkra uyarınca, Doğuş Otomotiv bu yükümlülüğünü
yerine getirmediği takdirde, “verginin ödenmesinden, alım satıma taraf olan” bayi de
müteselsil olarak sorumlu tutulmaktadır (Vergi Usul Kanunu’nun 11/3. maddesi).
Akla gelebilecek üçüncü ihtimal ise, bayi tarafından nihai tüketiciye yapılan araç
satışı esnasında bir indirim yapılması halinde faturanın tavsiye edilen fiyatın altında
bir bedelle kesilmesi halinde K.D.V. matrahının azalmasının Doğuş Otomotiv
aleyhine bir sorumluluk doğurup doğurmamasıdır. K.D.V. Kanunu’nun “Matraha Dahil
Olmayan Hususlar” başlıklı 25. maddesinin (a) bendine göre, “fatura ve benzeri
vesikalarla gösterilen ticari teamüllere uygun miktardaki iskontoların” K.D.V. 690
matrahına dahil olmayacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda, gerek satışı
gerçekleştiren taraf olan bayi açısından ve gerekse Doğuş Otomotiv açısından,
K.D.V Kanunu kapsamında herhangi bir sorumluluk doğmamaktadır.
Fatura kontrollerini haklı göstermek için öne sürülen ikinci gerekçe ise, Doğuş
Otomotiv stoklarından karşılanan ve Doğuş Otomotiv’in kar marjından yapılan indirim
ile gerçekleştirilen filo satışlarında aracı rolü üstlenen yetkili satıcının, mutabık
kalınan fiyata uyup uymadığının tespit edilmesidir. Savunmanın bu kısmında açık
olmayan ifadeler kullanılarak sanki filo satışlarını aslında bayinin yapmaması
nedeniyle, “filo satışlarında satış koşullarının tespiti” şeklinde özetlenen ihlalin
gerçekleşmediği izlenimi yaratılmıştır. Faturanın bayi tarafından kesiliyor olması, alım 700
satım akdinde tüketici ile karşılıklı olarak hukuki açıdan alacak-borç ilişkisine giren
tarafın bayi olması ve bayinin de kar marjından fedakârlık yaparak belli oranda
indirim yapıyor olması karşısında; bir kısım aracın Doğuş Otomotiv’in stoklarından
karşılanmasının, filo satışlarının aslında Doğuş Otomotiv tarafından yapıldığını
göstermeye yeterli olmadığı kanaatine varılmıştır. Ayrıca, indirimin Doğuş Destek
miktarı dışında kalan kısmının bayi tarafından karşılanması, satışlarda bayinin bir risk
aldığını ve acente olarak değil bağımsız bir ticari teşebbüs olarak faaliyet
gösterdiğinden 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini
göstermektedir.
27.10.2000 tarihinde yetkili satıcı Tamaş Motorlu Araçlar’ın Genel Müdürü’nün 710
tutanağa bağlanan ifadesinde, kar marjının Doğuş Otomotiv tarafından tespit edildiği
beyan edilmiştir. Bu ifadeden Doğuş Otomotiv'in tavsiye ettiği satış fiyatının belirli bir
oranını, yetkili satıcı kar marjı olarak belirlediği anlaşılmaktadır. Bayilere gönderilen
araç fiyatlarının tavsiye fiyat olduğunun belirtilmemesi, bayilerin bu fiyatları tavsiye
fiyat olarak algılaması sonucunu doğurmayacağından, sadece şekli bir eksiklik olarak
değerlendirilmemektedir. Nitekim kendileriyle görüşülen tüm bayilerce de, bu fiyatın
tek fiyat olarak algılandığı tespit edilmiştir.
10-10/90-40
16
Sağlıklı bir rekabet ortamı açısından bayilerin araç satış fiyatlarını serbest piyasa
koşullarında arz ve talebi dikkate alarak belirlemeleri esas olmalıdır. Doğuş’un
müşteri memnuniyeti satış anketlerinde, müşterilere "otomobilinizi tavsiye edilen liste 720
fiyatı üzerinden mi aldınız?" şeklinde soru yöneltmesi, bu soruya verilen puanın
bayinin kar marjının hesaplanmasında etkili olması ve bu şekilde tavsiye fiyatlara
uymayan bayileri kar marjını düşük belirleme yoluyla cezalandırarak, yeniden satış
fiyatını tespit etmesi ve uygulanmasını yaptırıma bağlamasının 4054 sayılı Kanun'un
4. maddesinin (a) bendi kapsamında rekabetin açıkça ihlali olduğu
değerlendirilmektedir.
Ayrıca Doğuş’un kontrollerine rağmen, uygulamada indirim yapıldığının gösterilmesi,
Doğuş’un bayiler arası rekabeti sınırlama amacının varlığını ve dolayısıyla eylemin
rekabet ihlali niteliğini ortadan kaldırmaz. Rekabet Hukuku bir eylemin yalnızca etkisi
ile değil amacı ile de ilgilenmektedir. Uygulamanın etkisinin rekabeti kısıtlayıcı 730
olmasına gerek yoktur. Amacının rekabeti kısıtlayıcı olması yeterlidir. Bu açıdan
amaç varsa, ayrıca sonucun gerçekleşmesi şart değildir ve istenilen etkinin meydana
gelmemiş olması; ancak cezanın azaltılması yönünde bir etken olabilir.
Ayrıca, o dönem yürürlükte olan 1998/3 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği’nin, “Grup
Muafiyeti Kapsamı Dışında Kalan Koşul ve Yükümlülükler” başlıklı 7. maddesinin (e)
bendine göre; “üretici, sağlayıcı veya dağıtım sistemi içindeki diğer teşebbüslerin,
anlaşma konusu malların yeniden satışında, satıcının fiyat belirleme ve indirim
konusundaki serbestliğini doğrudan ya da dolaylı olarak kısıtlaması” ciddi bir ihlal
olarak değerlendirilmiştir. Bölge dışı pasif satışların engellenmesi; 1998/3 sayılı
Rekabet Kurulu Tebliği’nin, “Grup Muafiyeti Kapsamı Dışında Kalan Koşul ve 740
Yükümlülükler” başlıklı 7. maddesinin, “Üretici, sağlayıcı veya dağıtım sistemi içindeki
diğer bir teşebbüsün, tüketicilerin, yetkili aracıların veya satıcıların anlaşma konusu
malları veya bu mallar için servislerini sistem içindeki diledikleri bir teşebbüsten elde
etme serbestliğini veya tüketicilerin ticari amaçlı olmamak kaydıyla, söz konusu
malları yeniden satma özgürlüğünü doğrudan veya dolaylı olarak sınırlandırması”
hükmünü düzenleyen (f) bendine ve ayrıca, “Sağlayıcının satıcılara, objektif bir
neden olmaksızın, satılacak motorlu taşıt araçlarının varış yeri veya alıcının adresi
esasına göre hesaplanan indirim veya ücret sağlaması” hükmünü düzenleyen (g)
bendine göre, dağıtım anlaşmasına muafiyet tanınmasına engel teşkil edecek kadar
ciddi bir ihlaldir. İhlal teşkil eden söz konusu hususların hâlihazırda geçerli 2005/4 750
sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği’ne de aykırılık teşkil ettiği belirlenmiştir.
Filo ve özel satış prosedürlerinde geçen Doğuş grubu personeline uygulanacak
indirimleri yeniden düzenleyen belgelerin örgüt içi bir kurumsal düzenleme olduğu
savunulmaktadır. Ancak, bayiler her ne kadar bir dağıtım ağının üyesi olsalar da
rekabet hukuku anlamında her biri bağımsız bir yeniden satıcıdır. Dolayısıyla,
bayilerin (sağlayıcı teşebbüsün personeli olsa bile) müşterilere yapacağı satışlarla
ilgili kendi ticari kararlarını serbestçe verebilmesi gerekmektedir. Doğuş Otomotiv’in
tavsiyenin ötesine geçerek, kendi belirlediği müşterilere bayilerinin ne kadar indirim
yapacağını belirlemesi rekabet hukuku ile bağdaşmamaktadır. 760
Daimi müşteri prosedürünün tavsiye niteliğinde olduğuna dair ilgili belgelerde bir
ibare bulunmamakla birlikte ifadelerde de kesinlik vardır. “Firmalara yapılan satışlar”
başlıklı bölümde de satış koşullarının Doğuş tarafından tespit edildiği görülmektedir.
Doğuş desteğinin verilebilmesi için satıştan önce Doğuş Otomotiv ilgili filo birimi
tarafından satış onayının belirlenmesi ve satış koşullarının daha önceden belirlenen
şartlara uygun olması gerektiğini belirten “Doğuş Destek” başlıklı bölümde ise Doğuş,
kendisinin belirlediği satış koşullarına uymayan bayileri Doğuş Destek denilen bir
nevi ödül olarak nitelendirilebilecek komisyondan mahrum bırakarak
10-10/90-40
17
cezalandırmaktadır. Ekim 2000 tarihli filo prosedüründe kullanılan kesin hükümler
metnin en başında yer alan “tavsiye” ibaresinin gerçek anlamını yitirmesine yol 770
açmaktadır.
Doğuş'un yetkili satıcılarına gönderdiği Bölge Dışı Satış Prosedürü'nde, bölge dışı
satış, bir Doğuş yetkili satıcısının kendi ili dışında başka bir Doğuş yetkili satıcısının
faaliyet gösterdiği il ve bağlı ilçelerine, kullanılmak üzere araç satılması şeklinde
tanımlanmaktadır. Hatta aracın plakası yetkili satıcının ilinden çıkmış olsa dahi araç
başka bir ilde kullanılıyor ise bölge dışı satış sayılmaktadır. Söz konusu prosedüre
göre, bölge dışı satış yapacak yetkili satıcının, bölgesine satış yapacağı yetkili
satıcının yazılı onayını alması ve bu onayla birlikte Doğuş Otomotiv'in görevlendirdiği
bölge sorumlusundan da onay alınması ve bu onay olmadan işlemlere
başlanmaması gerekmektedir. Bu kurallara uymayan yetkili satıcılar ise, kar marjının 780
2 ay süre ile %.... aşağı düşürülmesi gibi yaptırımlara tabi olmaktadır. Son kararın
Doğuş tarafından verileceğini ve durumun Doğuş'un kontrolünde olduğunun
hissettirilmesi gerektiğini vurgulayan 20.9.2000 tarihli bir iç yazışma ve bölge dışı
satışa ilişkin bayiler arası izin talepli yazışmalar Doğuş Otomotiv tarafından belirlenen
Bölge Dışı Satış Prosedürünün uygulanmakta olduğunu göstermektedir. Bu
prosedüre göre, bayinin yıl sonu priminin hesaplanmasında, satılacak motorlu taşıt
araçlarının varış yeri veya alıcının adresi etkili olmaktadır.
20.9.2000 tarihli Doğuş Otomotiv Bölge Satış Şefi’nden Genel Müdür Yardımcısı’na
gönderilen yazılı belge, 20.9.2000 tarihinde prosedürün halen uygulamada olduğunu
göstermektedir. Ayrıca, yine bu belge bahsedilen müşterilerin galerici ya da yasa dışı 790
finansman uygulatıcısı olmadığı bilinmesine rağmen bölge dışı satış prosedürüne
göre hem yetkili satıcı hem de Doğuş’un onayının istendiğini, dolayısıyla pasif
satışların kısıtlandığını da göstermektedir.
Doğuş Otomotiv’in bölge dışı satışlara ilişkin 20.9.2000 tarihli iç yazışması, 5 Mayıs
1998 tarihinden sonra Doğuş'un bölge dışı satışları olumsuz etkileyecek karar ve
uygulaması bulunmadığı savunmasını desteksiz bırakmaktadır. Ayrıca rekabeti
sınırlayıcı unsurlar taşıyan “Bölge Dışı Satış Prosedürü”nün uygulamada olduğuna
dair bayiler arası bölge dışı satış izni yazıları, Doğuş’a gönderilen bölge dışı satış
raporları gibi belge ve bilgilere rastlanılmıştır.
Akçakoca Üçüncü Danışmanlar Konseyi’ne ilişkin toplantı gündemleri, görüşülen 800
konular ve alınan kararların yer aldığı belgede bölge dışı satışlar, yetkili satıcının
puantajını olumsuz etkileyen bir değerlendirme kriteri olarak yer almakta ve söz
konusu puantajın 1999 Yetkili Satıcılık Standardı’nda da belirtildiği üzere bayi karını
belirleyen bir unsur olduğu anlaşılmaktadır.
Savunmada, yedi yetkili satıcının 12.1.2000 tarihinde gerçekleştirmiş oldukları
toplantıya ait tutanağın "toplantının içeriği" kısmında "Doğuş Otomotiv Servis ve
Ticaret A.Ş.’nin 28.12.1999 tarihinde İstanbul Şekerpınar tesislerinde Yönetim Kurulu
Başkanı … başkanlığında yapılan toplantıyla ilgili %1 yıl sonu geri dönüş karını [yıl
sonu primi] etkileyen satış prosedürünün uygulanması" ifadesine yer verilmesiyle
ilgili olarak yapılan açıklamada, …'nın başkanlığında yapılan söz konusu toplantının 810
%.... oranındaki ek prim uygulaması, indirimler ve bölge dışı satışlar ile ilgili olmadığı
belirtilmektedir. Ancak, … başkanlığında daha önceden gerçekleştirilen toplantının
içeriğinin söz konusu toplantı tutanağında ifade edilenden farklı olduğu açıklanırken,
toplantının içeriğinin ne olduğu konusunda bir delil ileri sürülmemektedir. Yedi bayinin
katıldığı ve uyulması gerekli kuralların kabul edilerek imzaya alındığı bir toplantının
içeriğinin olması gerekenden farklı yazılmış olduğu savunması kabul edilebilir
değildir. Kaldı ki, rekabet ihlaline yol açabilecek söz konusu hususlar uygulanmamış
bile olsa, amacı rekabeti sınırlamak olan kararların rekabet ihlali niteliği ortadan
kalkmış olmayacaktır.
10-10/90-40
18
Bir bayinin satış müdürünün ifadeleri Doğuş’un rekabet kurallarını ihlal etmediğine 820
dair delil olarak kullanılmaktadır. Ancak, bayilerin üst düzey yöneticilerinin bu tür
beyanlarına karşın, bayilerin satış sorumlularından alınan bilgiler aksi yöndedir.
Bayi toplantı notlarına ilişkin olarak bu platformlarda alınan rekabeti sınırlayıcı
kararlarla ilgili Doğuş'un muhatap alınamayacağı, çünkü yalnızca yetkili satıcıların
Doğuş Otomotiv'e yönelik talep ve tavsiye kararları niteliğinde olduğu belirtilmektedir.
Ancak Doğuş Otomotiv yetkililerinin de katıldığı bu tür toplantılarda alınan kararlar,
yaptırıma bağlansın ya da bağlanmasın, uygulamaya konsun veya konmasın Doğuş
ve bayileri arasındaki dikey dağıtım anlaşmasının uygulamasına yönelik bir anlaşma
niteliğindedir.
Savunma ekinde gönderilen ve rekabet kurallarına yönelik olarak içeriği tam olarak 830
açıklanmayan TÜV sertifikası 5.5.1998 tarihinden itibaren Doğuş'un rekabeti
sınırlayıcı uygulamalarına son verdiğini kanıtlamaya yeterli değildir.
I.5.2- VW Marka Araçların Bakım ve Onarımında Kullanılan Yedek Parça ve
Aksesuarların Yeniden Satış Koşullarının Belirlenmesine İlişkin Değerlendirme
Savunma yazısında, AS/400 sisteminin yetkili satıcıya teknik kolaylıklar sağladığı,
teknik bakımdan yetkili servislerin hem işçilik, hem de yedek parça fiyatları ile ilgili
indirim uygulayabilmelerinin mümkün olduğu ileri sürülmektedir. Ayrıca, bayilerce
müşterilere ödeme koşulları açısından vade olanağının sağlanmasının indirime
benzer bir etki yaratacağı da ifade edilmektedir. Ancak, Doğuş Otomotiv'in ve Genpar
Otomotiv'in yeniden satış fiyatı ve indirim koşulları üzerindeki kontrolünde AS/400 840
sisteminin uygulanışına ilişkin olarak yerinde incelemeler sırasında satış sorumlusu
bayi personeli ile yapılan görüşmelerde sistem üzerinde önceden belirlenmiş iskonto
oranlarının dışına çıkılamayacağı ifade edilmiş olup, savunma yazısında da bayilerin
filo müşterisi olmayanlara filo müşteri indirimi uyguladıklarına ilişkin örnek verilmesi,
niçin bayilerin istedikleri gibi bir iskonto oranını sisteme giremedikleri sorusunu akla
getirmekte olup, iddiaları güçlendirmektedir. Sistemin stok yönetimi vb. uygulamalar
açısından sağladığı yararlar kabul edilebilir, ancak AS/400 sisteminde iskonto
oranlarının sağlayıcı tarafından önceden belirlenmesi ile yeniden satış fiyatı ve
indirim koşulları üzerindeki kontrolün kolaylaştığı açıktır. Vade konusu ise ikincil bir
husus olarak kalmaktadır. Tüm müşterilerin vadeli alışverişi tercih edeceği 850
düşünülemeyeceği gibi, indirim oranlarının tespiti konusundaki ihlali de ortadan
kaldırmayacaktır.
Savunma yazısında, VW yedek parçalarına ilişkin olarak yetkili satıcıya gönderilen
fiyat kartuşlarının güncellenmek üzere geri istenmesinin yalnızca maliyetten
kaçınmak amaçlı olduğu ifade edilmiştir. Ancak Soruşturma Raporu'nda bu konuya
yer verilmiş olmasının amacı; "bayiinin ek kar marj alabilmesi için yedek parça
işletiminin güncel olarak AS/400'den takibi (güncel sipariş, satış ve stok giriş bilgileri)
her ay değerlendirmeye esas alınacak üç kriterden biri olarak sayılmaktadır."
tespitinin güçlendirilmesidir.
Savunmada, bayiler tarafından yedek parça fiyatlarının KDV dâhil olarak tüketiciye 860
duyurulmasının amacının; KDV Kanunu uyarınca yükümlülüğün hatırlatılması olduğu,
ayrıca bayilerin fiyatlarını KDV dâhil olarak aynı bazda telaffuz etmeleri suretiyle
müşteri nezdinde oluşabilecek algılama hatalarını bertaraf edebilmek olduğu
belirtilmektedir. Ancak, ilgili belgelerde geçen; "3- Fatura- tavsiye fiyat listesi
arasındaki parça fiyat farklılıklarının biran önce giderilmesi Y.Satıcılar tarafından
istendi.…", "1- Müşteri şikayetlerine neden olan aynı parçalara farklı fiyat verilmesinin
önüne geçilebilmesi için Müşteriye parça numarası ve KDV dahil fiyat verilmesi
önerildi ve kabul edildi…" şeklindeki ifadeler, bayi perakende fiyatlarının
belirlenmesinde sağlayıcının etkisini göstermektedir.
10-10/90-40
19
Savunmada, bayi satış sorumlularının satışlarda yaptıkları indirim miktarına göre 870
primlerinin kesilmesiyle ilgili olarak, bu belgelerin Doğuş Otomotiv'in bayilerinin farklı
indirimler yaptığından haberdar olduğunun kanıtı olduğu yani bayilerin fiyat rekabeti
yaptıklarını gösterdiğini ayrıca, indirim uygulanması nedeniyle prim alamadığı
gösterilen veya başkaca bir ceza tatbik edilen tek bir olayın bulunmadığı ifade
edilmektedir. Ancak, Doğuş Otomotiv tarafından öngörülen bu sistemin amacının
bayi satış sorumlularına mümkün olduğu kadar az indirim yaptırmak olduğu
anlaşılmaktadır.
Bir bayi yetkilisinin Doğuş Otomotiv'in belirlediği fiyatların altında satış yapabildikleri
konusundaki ifadesinden, söz konusu indirim gruplarının ve oranlarının Doğuş
Otomotiv'ce belirlenip belirlenmediği tam olarak anlaşılamamaktadır. 880
Savunmada, savunma ekinde gönderilen ve alıcıların filo müşterisi olmamaları ve
Doğuş Holding tarafından indirim uygulanması istenen kişilerden olmamalarına
rağmen filo indirimi kodu altında indirim uygulanmış bir kısım faturalar ile fatura
üzerinde gösterilmese dahi tavsiye listelerle karşılaştırıldığında indirim yapıldığını
gösteren diğer bir kısım faturaların, bayilerin kar marjlarını indirim uygulayarak
kendilerinin belirlediğini gösterdiği ifade edilmektedir. Ancak dosya mevcudu
faturalarda müşterinin Doğuş Holding ve Genpar Otomotiv'in belirlediği oranda
indirim yapılması gereken ve izin verilen müşteri olup olmadığı tespit
edilemediğinden ve münferit uygulamaların var olması Soruşturma Raporu'nda da
belirtildiği üzere sağlayıcının bayilerin özgürlüğünü ortadan kaldıran ve bu nedenle 890
soruşturma konusu yapılan yedek parça fiyat ve indirim oranlarını belirleme eyleminin
var olduğu gerçeğini değiştirmemektedir. Gerçekte filo müşterisi olmamakla birlikte
birtakım müşterilere filo imiş gibi indirimli fatura kesilebildiğine dair Soruşturma
Heyeti’ne sunulan faturalara ilişkin olarak ise, yeniden satıcının, sağlayıcısının
talimatları doğrultusunda, müşterilerine filo müşterisi, Doğuş Grubu personeli olması
gibi kriterlere göre değil, kendi isteği ile ve yine kendi belirlediği indirim oranlarını
uygulayabilmesinin esas olduğunu belirtmek gerekmektedir.
J- GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
J.1- VW Marka Araçların Yeniden Satış Koşullarının Belirlenmesi
VW marka araçların yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından belirlenmesi ve bölge 900
dışı satışlarının yasaklanması iddialarına yönelik olarak yürütülen incelemeler
sırasında elde edilen belgeler, tarih itibarıyla 1997 yılı Mayıs ayına kadar geriye
gitmektedir. O tarihten Soruşturma sürecine kadar olan zaman diliminde 4054 sayılı
Kanun'u ihlal ettiği düşünülen uygulamalara ilişkin çok sayıda belge ve bilgi
bulunmaktadır.
VW marka araçların yeniden satış fiyatının tespiti ve bölge dışı pasif satışının
yasaklanmasına yönelik belge ve bilgilerin zaman olarak ikiye ayrılması mümkündür.
VW araçların Türkiye distribütörlüğünü, 1999 yılı Kasım ayına kadar Doğuş Otomotiv
Sanayi ve Ticaret A.Ş. yürütmüştür. Yapılan yeniden örgütlenme akabinde bu
faaliyetler, Kasım 1999 tarihinden itibaren bu şirket ile aynı ekonomik bütünlük içinde 910
olan Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. tarafından yürütülmeye başlanmıştır. Bu
nedenle, tespit edilen ve 1999 Kasım ayına kadar olan 4054 sayılı Kanun'a aykırı
uygulamalardan tüzel kişi olarak eski unvanı ile Doğuş Otomotiv Sanayi ve Ticaret
A.Ş., yeni unvanı ile Doğuş Otomotiv Holding A.Ş.’nin; bu tarihten sonraki Kanun’u
ihlal eden uygulamalardan da Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.’nin sorumlu
olduğu kanaatine varılmıştır.
4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinde rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve
kararlar yasaklanmaktadır. Bu maddede belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
10-10/90-40
20
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası 920
anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri
hukuka aykırı ve yasaktır denilmektedir. Maddede, örnek mukabilinde, mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her
türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi ve mal veya hizmet piyasalarının
bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da
kontrolü yasaklanan hususlardandır.
Kanun maddesinde, sağlayıcının yetkili satıcının satış fiyatlarını, kar marjlarını,
indirim oranlarını ve diğer satış koşullarını belirlemesi yasaklanmaktadır. Yapılan
incelemelerde, gerek Doğuş Otomotiv'den gerekse yetkili satıcılardan edinilen bilgi ve
belgelerde, sağlayıcı şirket olan Doğuş Otomotiv tarafından VW marka araçların 930
yeniden satış fiyatlarının tespit edildiğine ilişkin ifadelere rastlanmıştır.
Sonuç olarak, Doğuş Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. (yeni unvanı Doğuş Otomotiv
Holding A.Ş.) ile Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.’nin VW araçlarının yeniden
satış fiyatlarını tespit ettiği ve fiyat tarifelerine "tavsiye" ibaresinin eklenmesinin bu
uygulamalarını durdurmadığı anlaşılmaktadır. Bu yöndeki uygulamaların; yetkili satıcı
kar marjlarının Doğuş Otomotiv tarafından belirlenen fiyat üzerinden
gerçekleştirilmesi (dolaylı fiyat tespiti), satılan araçların fiyatlarının ve faturalarının
periyodik olarak kontrol edilmesi, fiyat tarifelerine uyulmadığı takdirde Doğuş
Otomotiv tarafından yetkili satıcının uyarılması, fiyat tarifelerinin uygulanmasının,
belirli bir % oran olarak tespit edilen bayi kar marjının azaltılması, satış temsilcisi ve 940
yetkili satıcı priminin kesilmesi ile cezai yaptırıma bağlanması faaliyetleri ile
gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Kanun ihlali teşkil ettiği düşünülen diğer bir husus ise Doğuş Otomotiv tarafından filo
satışlarda yetkili satıcı yeniden satış koşullarını ve indirim oranlarını tespit eden satış
sirküleridir. Bu sirkülerde gerek filo satışlarında gerekse diğer satışlarda bayinin
kime, yüzde kaç indirim yapacağı öngörülmektedir. Bu Karar'ın “Yapılan Tespitler ve
Deliller” başlıklı bölümünde yer verilen belgelerden, yetkili satıcıların filo satış
şartlarının sirküler halinde Doğuş Otomotiv tarafından belirlenmekte olduğu, bayiler
arası fiyat rekabetinin bu vasıtayla önlendiği ve bu usulden ayrılan bayilerin
cezalandırılması yoluna [yetkili satıcının gelirinin azaltılması vasıtasıyla] 950
başvurulabildiği anlaşılmaktadır.
J.2- VW Marka Araçların Bölge Dışı Pasif Satışlarının Engellenmesi
Motorlu taşıt veya diğer dağıtım anlaşmalarında, ilgili mevzuata uygun olarak yetkili
satıcıların faaliyet bölgeleri belirlenebilmektedir. Volkswagen Türkiye ithalatçısı
Doğuş Otomotiv çeşitli teşebbüslere bayilik verirken satış bölgesi belirlemiştir.
Yerinde incelemelerde, her ne kadar yetkili satıcılar ile 1999 yılına kadar herhangi bir
bayilik anlaşması imzalanmadığı, ticari ilişkilerin el sıkışma ile yürütüldüğü aktarılsa
da elde edilen çeşitli belgelerde yetkili satıcının bölgesinin, içinde faaliyet gösterdiği il
sınırları olduğu belirtilmektedir. İlgili coğrafi pazarın bayiler arası paylaştırılması
dağıtım anlaşmalarının doğası gereği yapılırken; bayilerin birbirinin bölgesinde aktif 960
satış yapmamaları bu anlaşmalardan beklenen faydaların sağlanması açısından
gereklilik arz etmektedir. Bu tür faaliyetlerde, bir bayiinin gelen müşterilerin
ikametgâhına bakmaksızın mevcut ürün durumunu göz önüne alarak satış yapması
esastır; ancak gelen müşterinin, alacağı taşıtı diğer bayinin bölgesinde kullanacak
olması, yapılacak satışın sağlayıcı tarafından yasaklanmasını, engellenmesini ya da
denetim altında tutulmasını gerektirmemektedir. Bu yönde yapılan bir davranış 4054
sayılı Kanunu'na aykırı olup bu Kanun’un 5. maddesi uyarınca Rekabet Kurul’u
tarafından çıkarılan ve ihalin yapıldığı dönemde yürürlükte olan 1998/3 sayılı Motorlu
Taşıtlar Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile halen
yürürlükte bulunan 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve 970
10-10/90-40
21
Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği çerçevesinde muafiyet kapsamında
değerlendirilen davranışlar arasında da yer almamaktadır. Elde edilen bulgular
doğrultusunda, Doğuş Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. (yeni ticari unvanı Doğuş
Otomotiv Holding A.Ş.) ve Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.’nin, yetkili
satıcıların bölge dışı pasif satış yapmalarını yasakladıkları, engelledikleri ve kontrol
ettikleri ve ayrıca 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal eden söz konusu
faaliyetlerini, bölge dışı satış prosedürü yayınlayarak, yetkili satıcı kar marjını
belirleyen puantaj sisteminde bölge dışı satışları puan düşürücü bir unsur olarak
kullanarak ve % …. oranındaki sene sonu primini kesme tehdidiyle yaptırıma
bağlamak yoluyla gerçekleştirdikleri anlaşılmıştır. 980
J.3- VW Marka Araçların Bakım ve Onarımında Kullanılan Yedek Parça ve
Aksesuarların Yeniden Satış Koşullarının Belirlenmesi
Yapılan incelemelerde elde edilen ve bu Karar'ın “Yapılan Tespitler ve Deliller”
başlıklı bölümünde özetlenen bilgi ve belgeler sonucunda; Volkswagen marka
araçların Türkiye Distribütörü Doğuş Otomotiv ile bu araçların yedek parça ve
aksesuarının ithalatçısı olan Genpar Otomotiv’in; yetkili satıcılar ile imzalanan bayilik
sözleşmelerinin uygulamaları itibarıyla ilgili ürün pazarında yer alan yedek parça ve
aksesuarların perakende satış fiyatlarını ve koşullarını müştereken tespit ederek ve
bunun uygulanmasını gerek AS/400 Sistemi gerekse kendi görevlilerince yapılan
periyodik bayi ziyaretleri ile denetim altında tutarak ve ek kar marjı verilmesinin bir 990
kriteri olarak kullanarak, 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri kanaat ve sonucuna
ulaşılmıştır.
K- SONUÇ
Önaraştırma ve soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma
tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar,
Danıştay kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve belgelerin okunup
incelenerek yapılan görüşmeler sonucunda;
1) Otomobil ve hafif ticari araç pazarı olarak belirlenen ilgili pazarda, Doğuş Otomotiv
Servis ve Ticaret A.Ş. ile Doğuş Otomotiv Holding A.Ş.'nin;
a) bayilerin yeniden satış fiyatı ve indirim oranlarını belirledikleri, 1000
b) filo satışlarda yeniden satış koşullarını belirledikleri,
c) bayilerin bölge dışı pasif satışlarını kısıtladıkları,
tespit edildiğinden, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı 4. maddesinin (a) bendi ile,
(b) bendinde tanımlanan eylemleri gerçekleştirmek suretiyle anılan maddeyi ihlal
ettiklerine,
2-a) VW marka araçlarda kullanılan yedek parça ve aksesuarlar olarak belirlenen ilgili
pazarda ise, Doğuş Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. ve Genpar Otomotiv Tic. A.Ş.'nin
bayilerin yeniden satış fiyatı ve koşullarını belirledikleri tespit edildiğinden, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin (a) bendinde tanımlanan 1010
eylemleri gerçekleştirmek suretiyle anılan maddeyi ihlal ettiklerine,
b) Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinde yer verilen ağırlaştırıcı ve
hafifletici unsurlar dikkate alınarak;
i) Otomobil ve hafif ticari araçlar pazarındaki rekabet ihlallerine ilişkin olarak; 1999 yılı
Kasım ayına kadar bu faaliyetleri gerçekleştirmiş olan Doğuş Otomotiv Holding
A.Ş.’nin 1999 mali yılı sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirleri üzerinden takdir edilen
406.744,25 TL ve devralmadan sonra bu faaliyetlere devam etmiş olan Doğuş
10-10/90-40
22
Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş.’nin 1999 mali yılı sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirleri
üzerinden takdir edilen 32,58 TL (otuziki Türk Lirası ellisekiz kuruş) ile
cezalandırılmalarına, 1020
ii) VW marka araçlarda kullanılan yedek parça ve aksesuarlar pazarındaki rekabet
ihlallerine ilişkin olarak; Genpar Otomotiv ve Tic. A.Ş.’nin 1999 mali yılı sonunda
oluşan yıllık gayri safi gelirleri üzerinden takdir edilen 34.602 TL ve Doğuş Otomotiv
Servis ve Tic. A.Ş.’nin 1999 mali yılı sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirleri
üzerinden takdir edilen 32,58 TL (otuziki Türk Lirası ellisekiz kuruş) ile
cezalandırılmalarına,
iii) ancak 24.3.2004 tarihi itibariyle Doğuş Otomotiv Holding A.Ş. ve Genpar Otomotiv
Tic. A.Ş.’nin tasfiyesiz infisah yolu ile devredilmesi nedeniyle halefiyet ilkesi
çerçevesinde para cezasının Doğuş Otomotiv ve Servis Tic. A.Ş.’ye verilmesi
gerektiğine, 1030
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.




Full & Egal Universal Law Academy