Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-10 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-19/241-95
Karar Tarihi : 25.2.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
B. RAPORTÖRLER: Burak BÜYÜKKUŞOĞLU, Neyzar MENTEŞOĞLU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Serdar DİNÇ
Fakülte Cad. 25/A Çamlık / Denizli
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN: 20
Migros Ticaret A.Ş.
Turgut Özal Caddesi No:12 34758 Ataşehir/ İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Migros Ticaret A.Ş.’ye ait Migros ve Tansaş mağazalarında
her sene yılbaşı döneminde satışa sunulan ve içerisinde alkollü içecek, sigara
ile çeşitli yiyecekler bulunan yılbaşı sepetlerinin fiyatlarının maliyetinin altında
olduğu, bu nedenle benzer ürünleri satan diğer mağazaların faaliyet
göstermesinin zorlaştığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Migros Ticaret A.Ş. (Migros)’ye ait Migros 30
ve Tansaş mağazalarında her sene yılbaşı döneminde satışa sunulan ve içerisinde
alkollü içecek, sigara ve yiyecek çeşitlerinin yer aldığı yılbaşı sepetlerinin maliyetinin
altında fiyatlandırıldığı, bu nedenle benzer ürünleri satan diğer mağazaların
satışlarının yılbaşında % 50 oranında azaldığı, hatta bu mağazaların faaliyet
gösteremez hale geldikleri belirtilerek, konu hakkında gereğinin yapılması talep
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.01.2010 tarih ve 266 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 20.1.2010 tarih ve 2010-3-10/İİ-10-BB sayılı İlk İnceleme
Raporu Rekabet Kurulu’nun 6.1.2010 tarih ve 10-01/15-M sayılı toplantısında 40
görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1.
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 17.2.2010 tarih ve 2010-3-10/ÖA-10-BB
sayılı Önaraştırma Raporu 19.2.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-110/60 sayılı
Başkanlık önergesi ile 10-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
10-19/241-95
2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; dosya konusu iddialara ilişkin olarak
4054 sayılı Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve 50
kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Şikayet Konusu Teşebbüs: Migros Türk Ticaret A.Ş. (Migros)
Gıda ve tüketim maddelerini belediye kontrolü altında üreticiden temin ederek bu
ürünleri tüketiciye ulaştırma amacıyla 1954 yılında kurulan teşebbüs, 1975 yılında
çoğunluk hisselerinin devri ile Koç Holding’in kontrolüne geçmiştir. 13.3.2008 tarih ve
08-24/240-76 sayılı Rekabet Kurulu Kararı ile de teşebbüs, Koç Holding tarafından 60
Moonlight Capital S.A. unvanlı, menşei Lüksemburg olan bir yatırım şirketine
devredilmiştir. Migros yurtiçinde Migros, Tansaş, Şok, Macrocenter, Kangurum
formatları ile organize perakende sektöründe faaliyet göstermektedir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Başvuru sahibi, Migros ve Tansaş tarafından yılbaşı sepeti adı ile satışa sunulan ve
içinde alkollü ve alkolsüz içecekler, sigara, çikolata, kahve, çay, bisküvi, puding gibi
çeşitli ürünlerin yer aldığı paket için belirlenen fiyatın, bu ürünlerin toplam maliyetinin
altında olduğunu iddia etmektedir. İddia sahibi, sepette yer alan ürünlerden sadece 70
alkollü içecek ve sigara satış fiyatları toplamının, tüm sepete ödenen bedelden daha
yüksek olduğunu belirterek sepet fiyatının, ürünlerin piyasa fiyatlarından %200-300
daha ucuz olduğunu ifade etmiştir.
4054 sayılı Kanun’un “hâkim durumun kötüye kullanılması” başlıklı 6. maddesi, bir
veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya
hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı
anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanmasını yasaklamaktadır. 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilen kötüye kullanma hâllerinden
biri de “yıkıcı fiyatlandırmadır”. Yıkıcı fiyatlandırma, hâkim durumdaki teşebbüsün 80
rakiplerini pazar dışında bırakmak amacıyla bilinçli olarak fiyatlarını maliyetin altında
tutması şeklinde gerçekleşir. Rakipler pazardan dışlandıktan sonra hâkim durumdaki
teşebbüs fiyatlarını artırarak yüksek karlar elde edebilecek ve böylece yıkıcı fiyatlama
yaptığı dönemdeki zararını telafi edebilecektir.
Rekabet hukuku literatüründe, bir eylemin yıkıcı fiyatlandırma olarak
nitelendirilebilmesi için dört unsurun varlığı aranmaktadır. Bu unsurlar;
- eylemi gerçekleştiren teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda bulunması,
- teşebbüsün söz konusu ürünü/ürünleri maliyetin altında fiyatlandırarak satması,
- bu fiyatlandırma politikasının piyasadaki diğer teşebbüsleri piyasa dışına çıkarma 90
amacı taşıması ya da piyasada bu tür bir etki yaratması ve uzun süreli olması,
- rakipler piyasa dışına itildikten sonra ise fiyatın artırılmasıyla normalüstü kâr ve
dolayısıyla söz konusu zararı telafi etme imkanı sağlayacak olan pazara giriş
engellerinin mevcudiyetidir.
Başvuruda belirtilen eylemin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir ihlâl
olarak değerlendirilebilmesi için yukarıda sayılan dört unsurun bir arada bulunması
gerekmektedir.
10-19/241-95
3
Yukarıda sayılan ve “yıkıcı fiyat” uygulaması için gerekli olan unsurlardan ilki, 100
şikâyete konu teşebbüsün yıkıcı fiyatın yaşandığı ilgili pazarda hâkim durumda
olmasıdır. 13.3.2008 tarih ve 08-24/240-76 sayılı Kurul Kararında Migros’un Türkiye
perakende pazarında sahip olduğu pazar payının %......... olduğu belirtilmiştir. Bu
bilgi ışığında Migros’un Türkiye genelinde hakim durumda olduğu ileri sürülemez ise
de perakende pazarında coğrafi pazarın dar tanımlanması gerekliliğinden hareketle,
Migros’un Denizli’deki pazar payının bilinmesi gerekmektedir. Ancak teşebbüs Denizli
perakende pazarında hakim durumda olsa dahi, Migros’un maliyet altında yaptığı
satışların yıkıcı fiyatlandırma olarak değerlendirilebilmesi için, bu satışların piyasada
etki doğuracak şekilde uzun bir süre devam etmesi ve teşebbüsün rakiplerini piyasa
dışına itme amacı taşıması gerekmektedir. 110
Şikayete konu iddia, Migros’un yılbaşı döneminde satışını yaptığı “yılbaşı sepeti”
isimli pakete yönelik olup, bu ürünün satışları yalnızca yılbaşı öncesi dönemle sınırlı
kalmıştır. Nitekim Migros’un internet satış kanalı olan sitesi
incelendiğinde de bu ürünün mevcut durumda stoklarda yer almadığı görülmektedir.
Bu nedenle, kısıtlı bir süre ve stoklardaki ürün ile sınırlı olan bu paket satışının,
başvuruda iddia edildiği üzere rakipleri piyasa dışına çıkarma amacı ya da etkisi
bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla, şikayete konu eylem yıkıcı
fiyatlandırma olarak değerlendirilebilmesi için gerekli unsurları taşımamaktadır.
120
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy