Rekabet Kurumu - Karar Sayı 10-27/392-145

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2010-3-36 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 10-27/392-145
Karar Tarihi : 31.3.2010

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, İmren SEYRANTEPE

C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Desa Deri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, F. Hilal UTKU
ACTECON Danışmanlık A.Ş 20
Maya Akar Center, 100/10 Esentepe 34394 / İstanbul

D. TARAFLAR : Samsonite Europe NV
Westerring 17 Oudenaarde 9700 BELÇİKA

Desa Deri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Halkalı Cad. No:208 34620 Sefaköy / İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Halihazırda münhasıran Samsonite Europe NV tarafından
kontrol edilmekte olan Samsonite Seyahat Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’nin, 30
Samsonite Europe NV ve Desa Deri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ortak kontrolüne
geçmesi sonucuna yol açabilecek Vekaletname Taslağı’na menfi tespit belgesi
verilmesi/muafiyet tanınması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.2.2010 tarih ve 1216 sayı ile giren ve
en son 22.3.2010 tarih ve 2435 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 7. maddeleri ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 24.3.2010
tarih ve 2010-3-36/ Öİ-10-ÜG sayılı Birleşme/Devralma/Ortak Girşim Ön İnceleme 40
Raporu, 26.3.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/117 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-
27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Samsonite Seyahat Ürünleri San.
ve Tic. A.Ş. tarafından, Samsonite Seyahat Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’nin Yönetim
Kurulu Üyesi olan ve aynı zamanda azınlık hissedarı Desa Deri San. ve Tic. A.Ş.’yi
kontrol eden Melih Çelet’e, yönetim bakımından bir dizi kapsamlı yetki verilmesinin,
- 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir ortak girişim işlemi
olmadığı,
- menfi tespit belgesi almasının mümkün olmadığı, 50
10-27/392-145
2
- bununla birlikte yetki devrini içeren Vekaletname Taslağı’na Kanun’un 5.
maddesi kapsamında 2 yıl süre ile bireysel muafiyet tanınmasının uygun
olduğu
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Desa Deri San. ve Tic. A.Ş. (Desa) 60

1972 yılında kurulan Desa, ham deri işlenmesi, tabaklanması, kürk yapımı, deri
mobilya, deri aksesuar, deri konfeksiyon, deri ayakkabı, deri kimyasal ürünleri ve
seyahat ürünleri üretimi, ihracatı, satış ve pazarlaması faaliyetlerinde bulunmaktadır.
Desa’nın Türkiye çapında 66, yurtdışında 2 adet mağazası mevcuttur. Desa’nın
ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.

Tablo 1. Desa’nın Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Çelet Holding
Halka açık kısım
Melih ÇELET
Diğer

Hisselerinin %...’u halka açık olan Desa, Melih Çelet tarafından kontrol edilen Çelet 70
Holding bünyesinde faaliyet gösteren grup şirketlerinden biridir. Desa’nın yönetim
kurulu üyeleri; Melih Çelet, Nihal Çelet, Burak Çelet, Burçak Çelet ve Geza Ümit
Erwin Dologh’dan oluşmaktadır.

H.1.2. Samsonite Europe NV (Samsonite Europe)

Samsonite Europe, seyahat ürünleri alanında faaliyet gösteren Belçika menşeli bir
firma olup Türkiye’nin de dahil olduğu çok sayıda ülkede Samsonite marka seyahat
ürünleri ve aksesuarların satışını gerçekleştirmektedir.
80
Samsonite Europe NV’nin, %... oranındaki hissesi Kanada menşeli Samsonite
Canada Inc.’e kalan %..... oranındaki hissesi ise Danimarka menşeli SC Denmark
ApS’ye aittir. Samsonite Europe NV’nin hisselerinin %....’una sahip olan SC Denmark
ApS şirketinin hisselerinin tamamı Hollanda menşeli SC International Holdings CV’ye
aittir.

Samsonite Europe’un yönetim kurulu üyeleri; Fabio Rugarlı, Timothy Parker ve Kyle
Gandreau’dan oluşmaktadır.

H.1.3. Samsonite Seyahat Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (Samsonite Türkiye) 90

Kontrol değişikliğine konu teşebbüs Samsonite Türkiye, Samsonite marka ürünlerin
Türkiye’deki münhasır dağıtıcısı olup hisselerinin %60’ı Samsonite Europe’a,
%39,99’u Desa’ya, kalan %0,01 oranındaki bölümü ise Çelet ailesine aittir.
Samsonite Türkiye münhasıran Samsonite Europe tarafından kontrol edilmektedir.
Samsonite Türkiye’nin, çeşitli illerdeki alışveriş merkezlerinde ya da havalimanlarında
10-27/392-145
3
konumlanmış ve belirli tipte dekore edilmiş 9 adet “Samsonite” tabelalı mağazası
mevcuttur.

Samsonite Türkiye’nin yönetim kurulu üyeleri; Fabio Rugarlı, Melih Çelet, Timothy 100
Parker ve John Haney’den oluşmaktadır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Sektöre Yönelik Genel Bilgiler

Samsonite Türkiye’nin faaliyeti genel olarak valiz, evrak çantası gibi ürünlerin satış ve
pazarlamasına ilişkindir. Bu ürün grupları genel olarak deri ve deri ürünleri
sektörünün bir parçası olan saraciye sektörü içerisinde yer almaktadır.
110
Deri sanayi; deri ve kürk giyim, ayakkabı, saraciye ve deri işleme olmak üzere dört alt
sektörden oluşmaktadır. Saraciye sektörü, çanta, valiz, cüzdan, kemer gibi farklı ürün
gruplarını içermektedir. Sektörünün büyük çoğunluğunu küçük ve orta ölçekli
işletmeler oluşturmaktadır. Saraciye sektöründe en önemli üretim merkezleri
İstanbul’un Eminönü ilçesinde bulunan Mercan, Gedikpaşa ve Laleli’dir. Bu bölgeler
aynı zamanda çok sayıda fabrika satış mağazasının bulunduğu toptan satış
merkezleridir. Saraciye sektörü içerisinde yer alan el çantası, cüzdan ve valiz gibi
ürünler oldukça geniş bir fiyat yelpazesine sahiptir. Söz konusu ürünler Desa’nın da
aralarında bulunduğu Hotiç, Matraş, Divarese, Derimod, İnci, BETA, Kemal Tanca,
TOGO, Tergan, Gön Deri, Nine West, Benetton, Delsey, Pierre Cardin, Vakko gibi 120
yerli ve yabancı çok sayıda marka ile pazara sunulmaktadır.

Sektörde önemli miktarda ithalat ve ihracat da gerçekleştirilmektedir. Kaliteli ürün
sınıfında İtalya ve İspanya’dan, orta ve düşük kaliteli ürün sınıfında ise Çin, Brezilya,
Güney Kore ve Hindistan gibi ülkelerden ithal edilen ürünler bulunmakta olup özellikle
Çin ve Hindistan’dan gelen ucuz ürünler iç pazardaki rekabet üzerinde etkili
olmaktadır.

Dolayısıyla, Türkiye’de saraciye sektöründe çok sayıda oyuncunun yer aldığı, ithal
ürünlerin baskısının yoğun şekilde hissedildiği ve rekabetçi bir yapının bulunduğunu 130
söylemek mümkündür.

H.2.2. İlgili Ürün Pazarı

İlgili ürün pazarının tespitinde; tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve
nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar dikkate
alınmakta, ayrıca bu amaçla arz ikamesi gibi diğer unsurlar da
değerlendirilebilmektedir.

İşleme konu Samsonite Türkiye;’nin satışını gerçekleştirdiği ürünler arasında başta 140
valiz olmak üzere evrak çantaları, makyaj çantaları, elbise çantaları ve bilgisayar
çantaları sayılabilir. Temelde seyahat sırasında kullanılan ve bu yönüyle günlük
kullanıma yönelik çantalardan farklılaşan bu ürünler, seyahat ürünleri olarak
nitelendirilebilir. Seyahat ürünleri alışveriş merkezlerinde bulunan giyim, ayakkabı,
çanta satışı yapılan mağazalarda, çok departmanlı mağazalarda, sadece bu ürünlerin
satışında uzmanlaşmış mağazalarda ya da perakende zincirlerinde satılabilmektedir.
10-27/392-145
4
Pazarda aynı zamanda önemli miktarda ithalat gerçekleştirilmektedir. Çin, Brezilya,
Güney Kore gibi ülkelerden ithal edilen uygun fiyatlı ürünlerin yaygın olarak satıldığı
pazara teşebbüsler özellikle ithalat yoluyla kolayca girebilmektedir. Pazarda oldukça
geniş fiyat yelpazesine sahip çok sayıda üretici ya da ithalatçı faaliyet 150
göstermektedir.

Söz konusu ürünlere ilişkin olarak, seyahate yönelik kullanım amacına sahip olma,
arz ikamesinin kolaylığı ve pazardaki oyuncuların söz konusu ürün gruplarından
birçoğunda aynı anda faal olmaları gibi hususlar dikkate alınarak ilgili ürün pazarı
“seyahat ürünleri” olarak belirlenmiştir.

H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar

İncelemeye konu seyahat ürünleri satışlarının tüm Türkiye çapında gerçekleştirilmesi 160
ve bölgeler arasında rekabet koşulları bakımından belirgin farklılıkların olmaması
nedenleriyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İncelemeye Konu İşlem

Bildirime konu işlem, taraflar arasında herhangi bir hisse devrini öngörmemekle
birlikte, Desa Yönetim Kurulu Başkanı ve aynı zamanda Samsonite Türkiye’nin
Yönetim Kurulu üyelerinden biri olan Melih Çelet’e, Samsonite Türkiye’nin yönetimi 170
bakımından bir dizi kapsamlı yetki verilmesine ilişkindir.

Bildirim Formu’nda, münhasıran Samsonite Europe tarafından kontrol edilen
Samsonite Türkiye’nin, imzalanacak bir vekaletname ile fiilen Samsonite Europe ve
Desa tarafından ortak kontrol edilen bir şirket haline gelme olasılığına ilişkin olarak
bildirimde bulunulduğu belirtilmiştir. Bildirime konu Vekaletname Taslağı uyarınca,
halihazırda geçerli olan İmza Sirküleri’nden farklı olarak, Samsonite Türkiye’nin
%39,99 oranındaki hissedarı olan Desa’nın kontrolüne sahip Melih Çelet’e şirketin
yönetimi bakımından, normal ticari faaliyetin yapılması, her türden emtianın alım ve
satımı ile ilgili işlemlerin tamamının yerine getirilmesi ve bunları gerçekleştirmek için 180
şirket banka hesapları üzerinden maksimum 50.000 Euro’ya (her bir işlem için) kadar
olan işlemlerin yapılması gibi hususları da kapsayan birtakım münhasır yetkiler
verilecektir.

H.3.2. 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendine göre; “Amaçlarını gerçekleştirmek
üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak
ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)” birleşme ve 190
devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım çerçevesinde bir ortak
girişimin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için
aşağıda sayılan üç unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:
• Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
• Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
10-27/392-145
5
• Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması bir başka deyişle rekabetçi
davranışların koordinasyonuna yol açmaması.

H.3.2.1. Ortak Kontrol Altında Bir Teşebbüsün Bulunması 200

İki veya daha çok sayıda teşebbüs ya da gerçek kişinin başka bir teşebbüs üzerinde
belirleyici etki uygulama olanağına sahip olmaları halinde ortak kontrolün varlığından
bahsedilmektedir.

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Melih Çelet’e verilecek olan söz konusu vekaletin
sadece günlük ticari faaliyetlerin yürütülmesine ilişkin olduğu ve hukuki açıdan
herhangi bir kontrol değişikliği yaratmadığının Samsonite Europe tarafından beyan
edildiği anlaşılmıştır. Bahse konu Vekaletname Taslağı incelendiğinde ilk olarak,
Melih Çelet’e, stratejik kararlardan ziyade günlük işleri yönetme hakkının verildiği 210
izlenimi oluşmaktadır. Genel olarak yönetim hakkının devredilmesini öngören
“yönetim sözleşmeleri”nin kontrole imkân verebilmesi için sadece günlük işleri değil
stratejik kararları da yönetme hakkını içermesi gerektiğini söylemek mümkündür.

Ancak bahse konu Vekaletname Taslağı’nın azınlık hissedarıyla imzalanan türden bir
yönetim anlaşması niteliğinde olması, kontrolde gerçekleşecek değişikliğe ilişkin
incelemeyi genişletme gereği doğurmaktadır. Mehaz mevzuatta; azınlık hissedarlığı
gibi yapısal bir ilişki aracılığıyla fiili kontrolün elde edilmesine yönelik
değerlendirmelerde yönetim anlaşmalarının ilave unsur olarak kullanıldığı
söylenebilir. Şirketi yönetmekle yetkilendirilen tarafın aynı zamanda şirketle azınlık 220
hissedarlığı gibi yapısal bir bağ bulunduğu mevcut durumda, oluşturulması planlanan
yeni kontrol yapısının olaya özgü durumlar etrafında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda, Samsonite Türkiye’nin kontrol yapısında oluşacak değişiklikler, sadece
Vekaletname Taslağı metniyle sınırlı olarak değerlendirilmemeli, şirketin içinde
bulunduğu fiili durum da dikkate alınarak fiili ortak kontrolün oluşup oluşmayacağı
incelenmelidir.

Samsonite Türkiye’nin kontrolü 1.10.2007 tarihli hisse devri ile Samsonite Europe’a
geçtikten sonra, İstanbul Maslak’da şirket merkezi olarak bir ofis kurulmuş, John
Haney Genel Müdür olarak atanmış ve önemli sayıda personel alımı yapılmıştır. 230
Bununla birlikte, Bildirim Formu’nda da belirtildiği üzere, Samsonite Türkiye’nin
faaliyet gösterdiği iki yılın sonunda Türkiye pazarında hedeflenen ticari başarı ve
mağaza sayısına ulaşılamamış ve Türkiye’de ayrı bir yapılanmaya gidilmesine gerek
olup olmadığı sorgulanmaya başlanmıştır. Bu doğrultuda, 2010 yılı başı itibarıyla
Samsonite Türkiye’nin Maslak’taki ofisi kapatılmış ve tüm üst düzey personelin şirket
ile ilişiği kesilmiştir. Mevcut durumda, şirket merkezinin Desa’nın faaliyet gösterdiği
adrese taşınması planlanmaktadır. Bir başka ifadeyle halihazırda şirketi kontrol eden
ve Türkiye için yeni bir yapılanmaya giden Samsonite Europe, Türkiye pazarındaki
beklentilerini karşılayamadığı için Samsonite Türkiye’de kendi üst düzey personelini
bulundurmaktan vazgeçmiştir. Ticari sır 240
Ticari sır
Ticari sır
Samsonite Türkiye’nin günlük faaliyetlerinin idaresinin Desa’ya bırakılması şeklinde
bir ara çözüm gündeme gelmiştir. Bildirime konu Vekaletname Taslağı, Samsonite
10-27/392-145
6
Türkiye’nin fiili durumuyla doğrudan ilgili olup, şirketin ticari faaliyetlerine devam
edebilmesi amacıyla düzenlenmiştir.

Teşebbüsler Arasındaki Yoğunlaşmaların Kontrolü Hakkında 139/2004 No’lu
Komisyon Tüzüğü Bakımından Konsolide Kılavuz (Kılavuz)’da 1 çoğunluk hissedarın
azınlık hissedara yüksek derecede bağımlı olması halinin, çoğunluk hissedarın tek 250
kontrole sahip olması sonucunu doğuracak hukuki değerlendirmenin önüne geçerek,
fiili ortak kontrolü sağlayabileceği belirtilmektedir. Söz konusu bağımlılığa örnek
olarak, sadece azınlık hissedarın gerekli know-how’a sahip olduğu ve ortak girişimin
faaliyetlerinde esas rolü oynadığı, çoğunluk hissedarın ise yatırımcı pozisyonunda
bulunduğu bir durum verilmiştir. Böyle bir durumda, azınlık hissedarın stratejik
kararların alınmasını engelleyebileceği ve dolayısıyla kararların tarafların işbirliği ile
alınması zorunluluğunun doğacağı ifade edilmiştir.

Ticari sır
Ticari sır 260
Ticari sır
Ticari sır
Ticari sır ……….. Türkiye’deki fiziki varlığını tamamen sonlandırma
konusunda kesin karara varmış olan Samsonite Europe, halihazırda kontrolüne sahip
olduğu şirketin yönetimi için üst düzey personel istihdam etmeme kararı sonrası,
azınlık hissedar olmakla birlikte, uzun yıllar Samsonite markalı ürünlerin münhasır
dağıtıcılığını yapmış olması nedeniyle yeterli tecrübe ve know-how’a sahip Desa’ya
Samsonite Türkiye’nin faaliyetleri bakımından bağımlı hale gelmiştir. Desa’nın aynı
zamanda Samsonite Türkiye’nin en önemli alıcısı olması da bu bağımlılığı
güçlendirmektedir. Bunlara ek olarak Desa tarafından franchise ücreti benzeri 270
herhangi bir bedel ödemeden işletilen üç adet “Samsonite” tabelalı mağazanın
bulunduğu bilgisi edinilmiştir. Taraflarca, Samsonite markalı ürünlerin en önemli
alıcısı olan Desa tarafından bu mağazaların açılması ihtiyacının özellikle Samsonite
Europe yönetiminin Türkiye’den çekilme kararından sonra daha da önem kazandığı
ifade edilmiştir. Bu durumun da önümüzdeki dönemde Desa’nın, Samsonite Türkiye
üzerinde belirleyici etki uygulama gücüne sahip olacağının bir göstergesi olduğu
kanaati oluşmuştur.

Sonuç olarak, işlem sonrası Samsonite Türkiye’nin faaliyetlerindeki ana rolün,
şirketin azınlık ortağı ve aynı zamanda en önemli alıcısı olan Desa tarafından 280
oynanacağı anlaşılmaktadır. Samsonite Europe’un Türkiye’deki varlığını
sonlandırması ve şirketin yönetimini yukarıda bahsedilen türden girift ilişkilerinin
bulunduğu azınlık ortağına bırakması Samsonite Türkiye’nin fiili olarak, Samsonite
Europe ve Desa tarafından ortak kontrol edilmesi sonucunu doğuracaktır.

H.3.2.2. Ortak Girişimin Bağımsız Bir İktisadi Varlık Olması Ve Rekabetçi
Davranışların Koordinasyonuna Yol Açmaması

Ortak girişimin devamlılık arz edecek şekilde özerk bir iktisadi varlığın tüm
fonksiyonlarını yerine getirmesi gerekmektedir. Ortak girişim, pazarda faaliyet 290
gösteren diğer firmaların gerçekleştirdiği araştırma-geliştirme, üretim, dağıtım gibi
tüm faaliyetlerde bulunmalı ve faaliyet konusunu gerçekleştirebilmek üzere bir

1 Commission Consolidated Jurisdictional Notice under Council Regulation (EC) No139/2004 on the
control of concentrations between undertakings, (2008/C 95/01).
10-27/392-145
7
yönetime; personel de dahil mali, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını da içeren yeterli
kaynaklara sahip olmalıdır. Mevcut durumda Samsonite Türkiye’nin malvarlıkları
korunmakla birlikte, kendine ait bir ofisi ve yönetim kadrosu bulunmamaktadır.

Buna ek olarak ortak girişimin bağımsız bir varlık olarak ortaya çıkabilmesi için ticari
kararlarını özgürce alabilmesi, başka bir ifadeyle pazar stratejilerini kurucularından
bağımsız olarak belirleyebilmesi gerekmektedir. Ortak girişim şirketinin ticari
faaliyetlerinin büyük bir kısmını kurucu şirketlerle gerçekleştirmesi ya da kurucu 300
şirketlerin ortak girişimle aynı pazarda veya alt/üst pazarlarda faaliyet göstermesi
halinde ortak girişim şirketinin ticaret politikalarını bağımsızca belirlemesi söz konusu
olamayacaktır.

Ana şirketlerden Desa, Samsonite Türkiye’nin hem en önemli alıcısı hem de
perakende düzeyinde rakibi konumundadır. Samsonite Türkiye’nin ofisinin
kapatılması sonrası şirket merkezi olarak Desa’nın merkez ofisi kullanılacaktır. Ayrıca
Desa’nın ofisinde de Samsonite Türkiye tarafından istihdam edilen herhangi bir üst
düzey yöneticinin bulunmayacağı anlaşılmaktadır. Şirketin faaliyetleri Melih Çelet
tarafından yönetilecek ve Desa’nın ofisi kullanılacaktır. Öte yandan diğer ana şirket 310
Samsonite Europe, Samsonite Türkiye’nin münhasır tedarikçisidir. Dolayısıyla
Samsonite Türkiye’nin ticaret politikalarının ana şirketlerden bağımsız bir şekilde
belirlenemeyeceği, şirketin tam işlevsel bir yapı sergilemediği kanaati oluşmuştur.

Bu bilgiler ışığında Samsonite Türkiye’nin bağımsız bir iktisadi varlık olma kriterini
karşılamadığı görülmektedir.

İncelemeye konu Samsonite Türkiye ile ana şirketlerden Desa halihazırda aynı
pazarda faaliyet göstermektedir. Bir sonraki bölümde daha detaylı açıklanacağı
üzere, ortak girişimin tam işlevsel olmadığı ve bu nedenle kendisi ile aynı pazarda 320
faaliyet gösteren ana şirket Desa’dan bağımsız faaliyet gösteremeyeceği göz önüne
alınarak taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkinin de
söz konusu olacağı değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, inceleme konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in
2. maddesi çerçevesinde birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken
unsurlardan olan bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkma ve taraflar
arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya
etkisinin bulunmaması unsurlarını karşılamadığı, bu nedenle anılan işlemin 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir ortak girişim işlemi 330
niteliğinde olmadığı görülmektedir.

H.3.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi

İşlemin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girip girmediğinin
belirlenmesinde ise, ana şirketlerden Desa’nın, Samsonite Türkiye ile aynı pazarda
aktif faaliyet göstermekte olduğu ve aralarında dikey bir ilişkinin de bulunduğu dikkate
alınmalıdır. Alışveriş merkezlerinde yer alan Desa mağazaları ile Samsonite
Türkiye’ye ait Samsonite tabelalı mağazalar birebir rakip konumundadır. Mevcut
durumda Samsonite Türkiye’nin kendisiyle aynı pazarda faaliyet gösteren Desa’dan 340
bağımsız hareket etmesi mümkün olmadığından ilgili pazarda işbirliği doğurucu
etkilerin ortaya çıkması kaçınılmazdır. İncelemeye konu durum ortak girişim
10-27/392-145
8
işleminden bağımsız olarak değerlendirildiğinde de, halihazırda rakip konumunda
bulunan Samsonite Türkiye ve Desa’nın aynı kişi tarafından yönetilmesi sonucunun
doğacağı görülmektedir. Rakip konumunda bulunan teşebbüsler arası bu türden
ilişkilerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına gireceği ve bu nedenle
incelemeye konu Vekaletname Taslağı’na taraflarca talep edildiği üzere menfi tespit
belgesinin verilmesi uygun değildir.

H.3.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi 350

4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen iki olumlu, iki olumsuz koşulun birlikte
karşılanması halinde Kurul’un teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs
birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına
karar verebileceği düzenlenmiştir.

Taraflar, Kurul’un söz konusu Vekaletname Taslağı’nı 4. madde kapsamında
değerlendirmesi ve menfi tespit verilmemesi durumunda bireysel muafiyet talebinde
bulunduklarını beyan etmişler ve muafiyet koşullarını sağladıklarına ilişkin
açıklamalarda bulunmuşlardır. Bu açıklamalar ışığında ve 5. maddede öngörülen 360
koşullar çerçevesinde incelemeye konu işleme yönelik bireysel muafiyet
değerlendirmesi yapılacaktır.

H.3.4.1. Malların Üretim Veya Dağıtımı İle Hizmetlerin Sunulmasında Yeni
Gelişme Ve İyileşmelerin Ya Da Ekonomik Veya Teknik Gelişmenin Sağlanması

Taraflar Samsonite Europe’un, Samsonite Türkiye operasyonuna ilişkin personel
sayısında azaltmaya gitme ve ofis taşıma gibi girişimlerinin arkasında, başta
maliyetleri azaltmak yoluyla işletme etkinliği yaratılması amacının yattığını
belirtmektedir. Taraflarca, halihazırda şirketin ortağı ve Yönetim Kurulu üyesi olan, 370
1986 senesinden itibaren Samsonite markasını Türkiye’de temsil eden ve seyahat
ürünleri pazarının dinamiklerini çok yakından tanıyan Melih Çelet’e şirketin yönetimi
bakımından belirli yetkilerin verilmesini içeren Vekaletname Taslağı’nın, şirketin daha
etkin bir yapılanmayla faaliyet gösterebilmesi bakımından oldukça önemli olduğu
ifade edilmektedir.

Bu açıklamalar ışığında, Samsonite Türkiye’nin yeni yapılanmasını
sonuçlandırabilmesi bakımından, Melih Çelet’e yetki devrinin belirli bir süre için
gerekli olduğu ve bu nedenle de söz konusu koşulun sağlandığı kanaatine varılmıştır.
380
H.3.4.2. Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması

Samsonite Türkiye’nin Samsonite markalı seyahat ürünlerinin Türkiye’ye arzı ve
Samsonite tabelalı mağazaların işletilmesini içeren faaliyetlerinin devamlılığı
açısından pratik bir çözüm yolu sunan incelemeye konu Vekaletname Taslağı ile,
şirketin yeniden yapılanması sırasında tüketicilerin Samsonite markalı ürünlere
erişimde herhangi bir aksaklık yaşaması engellenmiş olacaktır. Taraflarca,
Samsonite Türkiye’nin ofis ve personel yapısındaki değişikliklerin maliyetlerde
sağlayacağı düşüşün de başta daha düşük fiyatlar olmak üzere doğrudan tüketiciye
yarar sağlayacağı ifade edilmektedir. Bu açıklamalar çerçevesinde inceleme konusu 390
yetki devrinin Samsonite markalı ürünlerin arzında devamlılık sağlanması ve
10-27/392-145
9
maliyetlerdeki düşüşün fiyatlara yansıtılması bakımından tüketiciye yararlı olacağı
kanaati oluşmuştur.

H.3.4.3. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması

Taraflar ellerinde pazar payına yönelik bir çalışma ya da kesin istatistiki verinin
bulunmadığını beyan etmekle birlikte pazar payının göstergesi olarak, Samsonite
Türkiye’nin 2008 yılı cirosunun, 2008 yılı “seyahat çantaları, el çantaları vb. taşıyıcı
eşya” kategorisindeki toplam ithalat rakamına2 oranının kullanılabileceğini 400
belirtmektedir. Buna göre Samsonite markalı ürünlerin pazar payı yaklaşık %...
seviyesindedir. Ancak ithal edilen tüm ürünler içerisindeki pazar payı oldukça düşük
olmakla birlikte, markalı ürünler içindeki pazar payının daha yüksek olacağı göz
önünde bulundurulmalıdır.

Samsonite markalı seyahat ürünlerine ilişkin olarak talep ikamesi bakımından Delsey,
Pierre Cardin, Benetton, Vox, Mandarina Duck, US Polo, Vakko, Pi, Titan gibi
markalarla rekabet halinde olduğu söylenebilir. Ayrıca, Migros, Metro, Real,
CarrefourSa gibi perakende zincirlerinde satılan uygun fiyatlı ürünlerden Louis
Vuitton ve Prada gibi lüks segmentteki ürünlere kadar oldukça geniş bir ürün 410
yelpazesinin bulunduğu pazarda, Çin, Brezilya ve Güney Kore gibi ülkelerden de
önemli miktarda uygun fiyatlı ürün ithal edilmektedir. Pazarda talebin markalı olanlara
göre daha uygun fiyatlı bu türden ürünlere de sıklıkla kayabilmekte olduğu ve bu
bağlamda pazarın dinamik ve rekabetçi bir yapı sergilediği görülmektedir. Dolayısıyla
gerek seyahat ürünleri gerekse de alt ürün grupları veya markalı ürünler bazında
Samsonite Türkiye’nin yüksek derecede pazar gücüne sahip olmadığı kanaati
oluşmaktadır. Desa’nın pazar payının ise, seyahat ürünleri pazarına ilişkin
faaliyetlerini temelde Samsonite markalı ürünler üzerinden yürüttüğü dikkate
alındığında %......’ten daha az olduğu değerlendirilmektedir.
420
Tarafların tahmini toplam pazar paylarının %....’ten daha düşük olacağı dikkate
alınarak, taraflar arası olası bir işbirliği sonucunda yukarıda ifade edilen türden bir
yapı sergileyen seyahat ürünleri pazarının önemli bir bölümünde rekabetin
kısıtlanmayacağı kanaatine varılmıştır.

H.3.4.4. Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçları Elde Etmek İçin Zorunlu
Olandan Fazla Kısıtlanmaması

Yukarıda belirtildiği üzere taraflar arası olası işbirliğinin, tarafların pazar payları ve
faaliyet gösterilen ilgili ürün pazarlarının yapısı nedeniyle rekabeti kısıtlayıcı önemli 430
bir etki doğurmayacaktır. Dolayısıyla taraflar arasında pazarın yaklaşık %...’ten daha
düşük kısmında oluşacak olası işbirliği sonucu rekabetin, (a) ve (b) bendi başlıkları
altında yer verilen amaçları elde etmek için zorunlu olandan fazla kısıtlanmayacaktır.

Bununla birlikte, Ticari sır
Ticari sır
Ticari sır sonuç itibarıyla pazarda rakipler arası işbirliğine yol açan
mevcut yapının ancak arzın devamlılığını sağlayabilme bakımından kabul
edilebilecek geçici bir çözüm olması gerekmektedir.

2 DPT tarafından yayınlanan İthalat ve İhracatın Uluslararası Standart Ticaret Sınıflandırmasına Göre Dağılımı
Raporu’ndaki ilgili kategoride yer alan ithalat tutarı kullanılmıştır.
10-27/392-145
10
440
I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1- Samsonite Seyahat Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından, Samsonite Seyahat
Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’nin yönetim kurulu üyesi olan ve aynı zamanda azınlık
hissedarı Desa Deri San. ve Tic. A.Ş.’yi kontrol eden Melih ÇELET’e, yönetim
bakımından bir dizi kapsamlı yetki verilmesinin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi
kapsamında bir ortak girişim işlemi olmadığına,
450
2- Bahse konu işleme menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığına,

3- Bununla birlikte yetki devri içeren Vekaletname Taslağı’na 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesi kapsamında 2 yıl süre ile bireysel muafiyet tanınmasına .

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.







Full & Egal Universal Law Academy