Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-293 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-29/443-167
Karar Tarihi : 8.4.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Hatice YAVUZ
C. BİLDİRİMDE : - Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve
BULUNAN Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Av. Kayhan KARABAYIR, Av. Pınar PARLAK
KOYUNCU
Kemalpaşa Caddesi No: 4 Işıkkent/İzmir
20
D. TARAFLAR : - Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve
Tic. A.Ş.
Kemal Paşa Cad. No:4 Işıkkent/İzmir
- Merve İnşaat Taahhüt Müh. Nak. Ltd. Şti.
Maraş Cad. İpekyolu İş Merkezi Kat:6 No:108-109 Trabzon
E. DOSYA KONUSU: Merve İnşaat Taahhüt Müh. Nak. Ltd. Şti.’ye ait hazır beton
tesisinin Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.
tarafından kiralama yoluyla devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.12.2009 tarih ve 8789 sayı ile giren ve 30
eksiklikleri en son 26.03.2010 tarih ve 2588 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 30.03.2010 tarih ve 2009-2-293/Öİ-10-EÖK
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 01.04.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/163
sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, söz konusu işlemin 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi 40
bir devralma işlemi olduğu, söz konusu devir işleminin ilgili pazarlarda hâkim durum
yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yol açacak bir işlem
olmadığı ve bu sebeple 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bildirim
konusu işleme izin verilmesinde bir sakınca olmadığı ifade edilmiştir.
10-29/443-167
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirimin konusunu, Merve İnşaat ile Çimbeton arasında imzalanan 22.03.2010
tarihli Kira Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca, Merve İnşaat’ın kontrolünde bulunan 50
Edirne Tayakadın mevkiindeki hazır beton üretim tesisi ve bu tesisin üzerinde
bulunduğu taşınmaz ile ekipman, makine ve sair her türlü taşınır ve taşınmaz varlığın
Çimbeton tarafından kiralanması sureti ile devralınması işlemi oluşturmaktadır1.
İşlem sonucunda Merve İnşaat’ın hâlihazırda kontrol ettiği Edirne’deki tesis, beş yıllık
süre boyunca anlaşılan bedel üzerinden Çimbeton’a kira yoluyla devredilecektir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Merve İnşaat
Merve İnşaat’ın, ana faaliyet konularını müteahhitlik ve inşaat oluşturmaktadır. Merve
İnşaat’a ait ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 1: Merve İnşaat’ın Ortaklık Yapısı 60
Şirket Ortakları Pay Oranı (%)
Azmi KUVVETLİ (….)
Mustafa ERGÜN (….)
Devre konu tesisin bulunduğu arazinin mülkiyeti de Merve İnşaat’a aittir. Merve
İnşaat’ın 2008 yılı net cirosu (….) TL’dir.
H.2.2. Çimbeton
Çimbeton; İzmir, Aydın, Manisa, Balıkesir ve Malatya’da kurulu toplam 14 adet hazır
beton üretim tesisi ile hazır beton sektöründe faaliyette bulunmaktadır. Çimbeton
halka açık bir şirket olup, şirketin hisse senetleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası
(İMKB)’de işlem görmektedir. Çimbeton’un ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda yer
almaktadır:
Tablo 2: Çimbeton’un Ortaklık Yapısı
Hissedarın Unvanı Hisse Oranı (%)
Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türk A.Ş. (….)
Yapıtek A.Ş. (….)
Diğer2 (….)
Toplam 100,00
Tablo’dan da görüleceği üzere Çimbeton’un çoğunluk hissesi (%….) Çimentaş İzmir 70
Çimento Fabrikası Türk A.Ş. (Çimentaş)’ın elinde bulunmaktadır. Dolayısıyla
Çimbeton, Çimentaş tarafından kontrol edilmektedir. Çimentaş; Kars Çimento A.Ş.,
Elazığ Çimento A.Ş., Yapıtek A.Ş., Destek A.Ş. ve Bakırçay Çimento A.Ş.
firmalarının da hakim ortağı konumunda bulunmaktadır. Çimentaş’a ait hissedarlık
yapısı aşağıdaki tabloda sunulmaktadır:
1 Sözleşme’de Bölüm IV, 2. madde uyarınca taraflar kira süresinin, Rekabet Kurulu’nun vereceği izni
müteakip teslim tarihiyle başlayacağını belirtmektedir. Bu çerçevede, devralma işleminin Rekabet
Kurulu’na zamanında bildirildiği anlaşılmaktadır.
2 İMKB’de işlem gören hisselerdir.
10-29/443-167
3
Tablo 3: Çimentaş’ın Hissedarlık Yapısı
Hissedarın Unvanı Hisse Oranı (%)
Intercem S.A. (….)
Cementir Holding S.p.A.3 (….)
Simest S.p.A. (….)
Diğer4 (….)
Toplam 100,00
Tablodan da görüldüğü üzere Çimentaş’ın çoğunluk hisseleri Intercem S.A. 80
firmasının elinde bulunmaktadır.
Dosya mevcudu bilgilere göre, Çimentaş’ın hazır beton sektöründe faaliyet gösteren
tek iştirakinin Çimbeton olduğu bildirilmiştir. Çimbeton’un sahip olduğu hazır beton
tesisleri ve bu tesislerin kurulu bulundukları yerler aşağıdaki gibidir:
Tablo 4: Çimbeton’un Kontrolünde Bulunan Hazır Beton Tesisleri
Tesisin Bulunduğu İl Tesis Adı Tesisin Bulunduğu İlçe
Işıkkent Bornova
Çiğli Çiğli
Urla Urla
Torbalı Torbalı
Koyundere Menemen
Çeşme Çeşme
İZMİR
Zeytindağ Bergama
Aydın Merkez
Nazilli Nazilli AYDIN
Kuşadası Kuşadası
Manisa Merkez MANİSA
Akhisar Akhisar
BALIKESİR Burhaniye Burhaniye
MALATYA Malatya Merkez
Tablodan da görüldüğü üzere, Çimbeton halihazırda, İzmir, Aydın, Manisa, Balıkesir
ve Malatya’da bulunan 14 adet hazır beton tesisini kontrol etmektedir. Çimbeton’un
2009 yılında Ege Bölgesi’nde yürüttüğü hazır beton faaliyetinden elde ettiği toplam
ciro (….) TL’dir.
H.3. İlgili Pazar 90
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirime konu işlem, Merve İnşaat’a ait hazır beton tesisi ve bu tesisin üzerinde
bulunduğu taşınmaz ile bu taşınmaz üzerinde ekipman, makine ve sair her türlü
taşınır ve taşınmaz varlığın Çimbeton tarafından kiralanmasına ilişkindir. Bu nedenle,
ilgili ürün pazarının “hazır beton pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması
yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten sonra yaklaşık 1
saat içinde tüketilmesi gereken, bu nedenle stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli
3 İMKB’de işlem gören hisselerdir.
4 İMKB’de işlem gören hisselerdir.
10-29/443-167
4
bir mesafeden daha uzak bölgelere taşınması teknik ve ekonomik açıdan mümkün 100
olmayan bir üründür. Hazır beton hem yukarıda sayılan özellikleri hem de yüksek
taşıma maliyetlerinin varlığı nedeniyle üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km
uzaklığa götürülebilmektedir.
Devralma işlemine konu Merve İnşaat’a ait hazır beton tesisi Edirne ili Tayakadın
mevkiinde bulunmaktadır. Hazır beton ürünlerinin taşınmasına ilişkin yukarıda yer
verilen bilgiler göz önünde bulundurulduğunda, ilgili coğrafi pazarın “Edirne ili” olarak
belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar 110
Hakkında Tebliğ”in 2 (b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin
diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya
da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında “Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da
birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı
sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün
malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir
kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları
üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir.” 120
hükmü yer almaktadır.
Devralma işlemi sonrasında Çimbeton, Merve İnşaat’ın Edirne’de bulunan tesisini
kiralayarak, tesis üzerinde Sözleşme ile kurulan kullanım hakkı dolayısı ile 5 yıllık bir
kontrol hakkına sahip olacaktır. İlgili devralma işleminin, Merve İnşaat’a ait söz
konusu tesisin kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde; “Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili 130
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya
bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” ifadeleri yer almaktadır.
Dosya mevcudu bilgilere göre, Merve İnşaat’ın 2009 yılı tahmini pazar payı %
(….)’dir. Bu nedenle bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ’de
belirlenen pazar payı eşiğini aştığı ve dolayısıyla Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir
işlem olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinin “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum 140
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
10-29/443-167
5
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” hükmü uyarınca bir pazarda
hâkim durum doğuran ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendiren ve bunun
sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar
yasaklanmaktadır.
Bildirime tabi işleminin konusunu Merve İnşaat’ın Edirne ilinde bulunan hazır beton 150
tesisinin Çimbeton tarafından devranılması oluşturmaktadır. Devralan konumunda
bulunan Çimbeton’un Edirne ili sınırları içerisinde veya komşu olan Kırklareli,
Tekirdağ ve Çanakkale illeri sınırları içerisinde herhangi bir hazır beton tesisi
bulunmamaktadır. Çimbeton; İzmir, Aydın, Manisa, Balıkesir ve Malatya illerinde
kurulu tesisler ile faaliyette bulunmaktadır. Devralan taraf Çimbeton’un, Merve
İnşaat’ın faaliyet bölgesi olan Edirne ili ve (en riskli durumlar bakımından) Edirne ili
çevresindeki illerde herhangi bir faaliyeti bulunmaması nedeniyle, bildirim konusu
işlem sonrasında mevcut pazar paylarında herhangi bir değişme/artış
yaşanmayacak, yalnızca Merve İnşaat’a ait tesis üzerindeki kontrol değişikliğe
uğrayacaktır. Bu nedenle, başvuru konusu devralma işlemi neticesinde bir hâkim 160
durum yaratılarak veya hâkim durumun güçlendirilmesiyle rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 170
Full & Egal Universal Law Academy