Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-56 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-31/471-175
Karar Tarihi : 15.4.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan)
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Mustafa M. ÖZKARABİBER, Burak SAĞLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Sarten Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. P. Şila MURATOĞLU
Büyükdere Cd. Hukukçular Sit. No:24/14 34394
Mecidiyeköy/İstanbul
D. TARAFLAR :
Devralan - Sarten Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Barbaros Blv. No:68/7 Marmara Apt. Beşiktaş/İstanbul
Devreden - TKS Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. 20
Sanayi Sit. 13. Blk. No:3 Kırklareli
E. DOSYA KONUSU: TKS Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. (TKS)’nin Ayvalık’ta
kurulu ambalaj üretimi tesisinin, demirbaşları ve üzerinde bulunduğu arazinin
mülkiyeti ile birlikte Sarten Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Sarten) tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 26.3.2010 tarih ve 2629 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 7.4.2010 tarih
ve 2010-1-56/Öİ-10-MMÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 9.4.2010 tarih ve 30
REK.0.05.00.00-120/97 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-31 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olduğu;
- Devir sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim
durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması söz konusu
olmayacağından, işleme izin verilmesi gerektiği;
- Devralma işleminin Rekabet Kurulu’nun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi nedeniyle,
devralan teşebbüs olan Sarten’e bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi 40
gelirlerinin (………....) olmak üzere 46.075,91 TL. idari para cezası verilmesi gerektiği
10-31/471-175
2
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “teneke yemeklik yağ
ambalajı pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Tarafların Türkiye’nin tamamına hizmet veren teşebbüsler olması ve ilgili ürün
pazarını oluşturan ürünün ülke içindeki rekabet şartlarının bölgesel olarak 50
farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle, dosya özelinde
ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. İşlemin Niteliği
Dosya mevcudu bilgilerden, Sarten’in; Ayvalık sınırları içerisindeki, TKS’ye ait tesisin
üzerinde kurulduğu arazinin mülkiyetini 12.2.2010 tarihinde Ayvalık Tapu Dairesi’nde
gerçekleştirilen tapu devri işlemi ile devraldığı anlaşılmaktadır. Buna ek olarak, TKS
Ayvalık tesisinde bulunan makine ile teçhizatlardan oluşan demirbaşlar da Sarten
tarafından 15.2.2010 tarihinde fatura karşılığında devralınmıştır. Öte yandan, tesisin
bulunduğu arazi ile demirbaş haricinde TKS’den herhangi bir başka kalem 60
devralınmamış olup, TKS’nin Ayvalık tesisinde yürüttüğü faaliyetiyle ilgili daha önce
müşterileri veya tedarikçileri ile imzalamış olduğu sözleşmeler devir kapsamında
bulunmamaktadır.
Anılan devir işlemi sonunda Sarten’in ve TKS’nin hissedarlık yapılarında herhangi bir
değişiklik meydana gelmemiştir.
H.2.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
1998/2 sayılı Tebliğ ile Değişik 1997/1 Sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde
herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık
paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi 70
veren araçları devralması veya kontrol etmesi, birleşme ve devralma kabul edilen
haller içinde sayılmıştır. Anılan bentte, ortaklık paylarının tümünün ya da bir kısmının
ya da yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçların devralınması ya da kontrol
edilmesinin yanı sıra, bir teşebbüsün malvarlığının tümünün ya da bir kısmının devri
de birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir. Bu bağlamda, yukarıda ayrıntılarına
yer verilen, kontrol değişikliği sonucunu doğuran bildirim konusu işlemin 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu kanaatine varılmıştır.
Diğer taraftan, Sarten’in ilgili ürün pazarındaki 2009 yılı cirosunun (……….) TL.
olarak gerçekleşmesi nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ'in, 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 4. maddesinde belirtilen ciro eşiği aşıldığından, söz konusu devralma işlemi 80
izne tabidir.
Dosya mevcudu bilgilerden, bildirim konusu işlem sonunda Sarten’in teneke yemeklik
yağ ambalajı pazarındaki payının %(….) gibi bir orana ulaşacağı anlaşılmaktadır.
10-31/471-175
3
Bununla birlikte, bu durum büyük oranda Sarten’in hâlihazırdaki %(….) pazar
payından kaynaklanmakta olup TKS’nin Ayvalık tesisinden kaynaklanacak pazar payı
artışı ihmal edilecek düzeydedir. İşlem sonunda Sarten’in pazar payında önemli bir
artış yaşanmayacaktır. Bunlara ek olarak devralma işlemi Ayvalık’taki tesislere ilişkin
olduğundan ve TKS Kırklareli’ndeki faaliyetlerini sürdürmeye devam edeceğinden,
söz konusu işlem pazardan bir rakibin elimine olması sonucunu da doğurmayacaktır.
Yukarıdaki bilgilerden, söz konusu işlemin pazarın yapısını değiştirecek ya da 90
rekabet yapısını önemli oranda etkileyecek nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır. Bu
çerçevede, anılan devralma işleminin sonucunda ilgili pazarlarda 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim
durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz
konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.3. İşlemin Bildirilmemesine İlişkin Değerlendirme
TKS Ayvalık tesisinde bulunan demirbaşların ve bunların üzerinde bulunduğu
arazinin satın alınması 15.2.2010 tarihi itibariyle gerçekleştirilmiş bulunmaktadır. Her
ne kadar Sarten tarafından, Rekabet Kurulunun mezkûr devralma işlemine izin
vermesine değin Ayvalık tesislerinin üretime sokulmayacağına dair bir taahhütname, 100
Bildirim Formu eklerinde verilmiş olsa da, gerçekleştirilen işlemin bir devralma işlemi
olduğu açıktır ve bu devralma işlemi için 5.3.2010 tarihinde başvurulmuştur. 4054
sayılı Kanun’un 11. maddesinde, Kurula bildirilmesi zorunlu olan devralma işleminin
bildirilmediği hallerde, Kurul’un herhangi bir şekilde işlemden haberdar olduğu zaman
kendiliğinden devralmayı incelemeye alacağına ve sonucunda devralmanın Kanun’un
7. maddesinin birinci fıkrası kapsamına girmediğine karar vermesi durumunda
devralmaya izin vereceğine, ancak ilgililere bildirimde bulunmadıklarından dolayı
para cezası uygulayacağına hükmedilmiştir. Yine Kanun’un 16. maddesinde, izne
tabi devralmaların Kurul izni olmaksızın gerçekleştirilmesi halinde, devralan
teşebbüse, karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından 110
saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında idari para cezasının
verileceği hususu düzenlenmiştir. Bu itibarla, devir işlemi izne tabi olan dosya konusu
arazi ve demirbaşları devralan Sarten’e idari para cezası verilmesi gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne
tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim 120
durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle
bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
2. Bahse konu işlemin Rekabet Kurulunun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi
nedeniyle, Sarten Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilgili ürün pazarında 2009 mali yılı sonunda oluşan
gayri safi gelirinin (………………..) olmak üzere 46.075,91 TL. idari para cezası
verilmesine OYÇOKLUĞU ile
10-31/471-175
4
karar verilmiştir.
05-88/1226-356
5
Rekabet Kurulu’nun 15.04.2010 Tarih ve 10-31/471-175 Sayılı Kararına;
KARŞI OY GEREKÇESİ
Kurulumuzun mezkur kararının 2.maddesi ile, uyuşmazlık konusu izne tabi
devralma işleminin bildirilmemesi nedeniyle, devralan taraf olan Sarten Ambalaj Sanayi
ve Ticaret A.Ş.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilgili ürün
pazarında 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin (……………..) olmak üzere
(……….) TL. idari para cezası verilmesine karar verilmiş bulunmaktadır.
Kurulumuzca, Sarten Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin bir önceki mali yıl
sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirleri baz alınarak bu miktara göre (……….) TL. idari
para cezası verilmesi gerekirken, ilgili ürün pazarında 2009 mali yılı sonunda oluşan
gayri safi geliri baz alınarak (……….) TL. idari para cezası verilmesi yönündeki çoğunluk
kararına aşağıda açıklayacağım nedenlerle katılmıyorum.
4054 Sayılı ‘’Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 23.01.2008 gün ve
5728 sayılı Kanun’un 472.maddesi ile değişik 16.maddesinde ;
Kurul, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu
birliklerin üyelerine;
a) Muafiyet ve menfi tespit başvuruları ile birleşme ve devralmalar için izin
başvurularında yanlış ya da yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi,
b) İzne tabi birleşme ve devralmaların Kurul izni olmaksızın gerçekleştirilmesi,
c) Kanunun 14 ve 15 inci maddelerinin uygulanmasında eksik, yanlış ya da yanıltıcı bilgi
veya belge verilmesi ya da bilgi veya belgenin belirlenen süre içinde ya da hiç
verilmemesi,
d) Yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması,
hallerinden (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilenler için teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri
veya bu birliklerin üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun
hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve
Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında, (d)
bendinde belirtilenler için ise aynı şekilde saptanacak olan gayri safi gelirlerinin binde
beşi oranında idarî para cezası verir. Ancak bu esasa göre belirlenecek ceza onbin Türk
Lirasından az olamaz. Bu fıkranın (b) bendine göre idarî para cezası birleşme
işlemlerinde tarafların her birine, devralma işlemlerinde ise sadece devralana verilir.”
hükmü yer almıştır.
Yukarıda hükmü açıklanan maddede; devralan ‘’teşebbüsün cirosunun’’ baz
alınacağı ve buna göre ceza miktarının saptanacağı hükmü yoruma yer vermeyecek
şekilde açıkça yer almıştır. Çoğunluk görüşünde öngörüldüğü şekilde madde de ve
05-88/1226-356
6
yasanın bir başka maddesinde’’ ilgili ürün pazarındaki cironun’’ baz alınacağına ilişkin bir
hüküm bulunmamaktadır.
Yukarıda geniş olarak arz ve izah edilen nedenlerle; izne tabi devralma işleminin
bildirilmemesinden dolayı, kurulumuzca, Sarten Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin bir
önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirleri baz alınarak bu miktara göre
(……….) TL. idari para cezası verilmesi gerekirken ilgili ürün pazarında 2009 mali yılı
sonunda oluşan gayri safi geliri baz alınarak (……….) TL. idari para cezası verilmesi
yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.
Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy