Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-62 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 10-31/474-177
Karar Tarihi : 15.4.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Harun GÜNDÜZ, Burak SAĞLAM
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Halis Koca Petrol İşletmeciliği
Yeni Mh. Oğuzhan Cd. Kayseri Yolu Üzeri
Göksun/Kahramanmaraş
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILAN : - Akpet Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş.
Söğütlü Çeşme Cd. No:87 Kadıköy/İstanbul
- Aytemiz Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş.
Söğütlü Çeşme Cd. No:87 Kadıköy/İstanbul 20
E. DOSYA KONUSU: Akpet Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş. (Akpet),
Aytemiz Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş. (Aytemiz) ile Halis Koca Petrol
İşletmeciliği (Halis Petrol) arasında düzenlenen intifa sözleşmesinin 4054 sayılı
Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı olduğu iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.3.2010 tarih ve 2085 sayı ile intikal eden
şikâyet başvurusunda öne sürülen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun çerçevesinde incelenmesi sonucu düzenlenen 8.4.2010 tarih ve
2010-1-62/İİ-10-HU sayılı İlk İnceleme Raporu, aynı tarih ve REK.0.05.00.00-110/101
sayılı Başkanlık önergesi ile 10-31 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır. 30
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Halis Petrol ile Akpet arasında, akaryakıt istasyonunun bulunduğu gayrimenkul
üzerinde ve dağıtıcı lehine 10.12.2002 tarihinden itibaren 15 yıllık intifa hakkı tesis
edildiği ve 24.2.2003 tarihinde akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiği,
- Dağıtıcı şirketin intifa sözleşmesine dayanarak Halis Petrol’ü akaryakıt bayilik
sözleşmesinin yenilenmesi konusunda baskı altına aldığı, söz konusu durumun 4054
sayılı Kanuna, rekabet mevzuatına, Danıştay’ın ve Rekabet Kurulu’nun almış olduğu
kararlara aykırılık oluşturduğu
ifade edilerek, 15.12.2002 tarihli intifa sözleşmesinin grup muafiyetinden yararlanıp
yararlanmadığının, taraflar arasında mevut olan rekabet yasağına dayalı iktisadi 40
ilişkinin, başvuruyu yapanın rızası olmaksızın uzatılmaya zorlanmasının 4054 sayılı
Kanuna aykırılık teşkil edip etmeyeceğinin tespiti ve Akpet hakkında anlatılan
gerekçelerle işlem yapılması talep edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu akaryakıt
istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ile intifa sözleşmesinden oluşan
ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey
10-31/474-177
2
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden
yararlandığı, görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Dosya mevcudu bilgilere göre, Akpet, 2007-2008 yılları arasında daha önce %50 50
hissesine sahip olan Aytemiz tarafından tek başına kontrol edilmekte iken, halen
Lukoil Euresia Petrol A.Ş.’nin % 99,99’una sahip olduğu bir şirkettir.
Her ne kadar başvuruda intifa sözleşmesinin Akpet lehine kurulduğu belirtilmiş ise
de, başvuru ve ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, intifa
sözleşmesinin Aytemiz lehine, 15 yıllık bir süre için tesis edildiği, öte yandan
akaryakıt bayilik sözleşmesinin ise Halis Petrol ile Aytemiz Grubu şirketlerinden
Akpet arasında 24.2.2003 tarihinde imzalandığı anlaşılmaktadır.
Rekabet Kurulunun konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar
çerçevesinde, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme
yükümlülüğü süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı 60
tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5
yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi, söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti
kapsamı dışına çıkarmaktadır.
Bununla birlikte, Kurulun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu
kararlar çerçevesinde, 18.9.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla
kalan süreleri beş yılı aşan anlaşmaların, 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı
Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır.
Dosya konusu, bu açıklamalar çerçevesinde değerlendirildiğinde, Halis Petrol ile
Aytemiz arasında 10.12.2002 tarihinde imzalanan 15 yıl süreli intifa sözleşmesinin
18.9.2005 tarihi itibariyle kalan süresi 5 yılı aştığından, son akaryakıt bayilik 70
sözleşmesi ve intifa sözleşmesinden oluşan dikey anlaşma bütününün, 18.9.2010
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ’de belirtilen kapsamda olduğu ve grup
muafiyetinden yararlandığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre, başvuru konusu akaryakıt istasyonuna
ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ile intifa hakkı tanıyan sözleşmeden oluşan ve
rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden
yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy