Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-34 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-36/574-204
Karar Tarihi : 12.5.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Nazlı VAROL, Nilgün KOCADAĞ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Ali Osman DAL
aosmandal@
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN: 20
- Şeker Piliç ve Yem Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Balıkesir Asfaltı 6.Km. P.K:30 10200 Bandırma
Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.
Dedeler Köyü Göynük / Bolu
E. DOSYA KONUSU: Şeker Piliç ve Yem Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Erpiliç
Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.’nin hipermarketlere
daha ucuza ürün sağlamak suretiyle rekabet koşullarını bozduğu iddiası.
30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; Mart 2010’un ilk haftasında
Antalya Kipa’da, Şeker Piliç ve Yem Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Şeker Piliç) üretimi olan
piliçlerin kg fiyatının 3,89 TL, Gülgen ve Mepaş marketlerde Erpiliç Entegre
Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. (Erpiliç) ürünlerin fiyatının da KDV
dahil 3,99 TL olduğu, ancak söz konusu teşebbüslerin kendilerine aynı ürünleri 4,55
TL’ye fatura ettikleri belirtilmiş, bu şekilde rekabet etmelerinin mümkün olmadığı ve
haksız rekabete maruz kaldıkları ifade edilerek, Erpiliç ve Şeker Piliç hakkında
gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.3.2010 tarih ve 2291 sayı ile giren 40
başvuru üzerine hazırlanan 23.3.2010 tarih ve 2010-3-34/İİ-10-NV sayılı İlk İnceleme
Raporu Rekabet Kurulu’nun 31.3.2010 tarih ve 10-27/401-M sayılı toplantısında
görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1.
maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 5.5.2010 tarih ve 2010-3-34/ÖA-10-376.NV
sayılı Önaraştırma Raporu 7.5.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-110/182 sayılı
Başkanlık önergesi ile 10-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
10-36/574-204
2
50
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; Şeker Piliç ve Yem Sanayi ve
Ticaret A.Ş. ile Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.’nin,
hakim durumda bulunmayan hipermarketlere düşük fiyatla satışta bulunmalarının
rekabeti bozduğu iddiasına ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına yer olmadığı, şikâyetin reddinin gerektiği sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar 60
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”da atıf yapılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin
gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya
hizmetlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir
ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar, ilgili
ürün pazarının tanımında esas alınmaktadır.
70
Şikayete konu iki teşebbüs de piliç eti üreticisi olup, şikayetçinin iddiasına konu
rekabete ilişkin sorun da piliç etine ilişkindir. Genel anlamda beyaz et sektörü içinde
yer alan ürünler tavuk, hindi, kaz, ördek gibi kanatlı hayvanlardan elde edilmektedir.
Ancak ülkemizde kaz, ördek ve hindi gibi kanatlı hayvanların tüketimi oldukça düşük
seviyelerdedir. Gerçekleşen kanatlı eti üretimine bakıldığında üretimin yaklaşık
%92’sinin piliç eti olduğu, hindi etinin üretim içinde sadece %4’lük bir payı olduğu ve
kalan %4’lük kısmın ise köy tavuğu, yumurta tavuğu ve diğer kanatlı hayvanlardan
oluştuğu görülmektedir. Bu nedenle piliç etinin diğer kanatlı etlerinden ayrı
değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bakımdan, 25.11.2009 tarihli, 09-57/1393-362
sayılı (beyaz et) Kurul kararına da uygun şekilde, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı 80
“piliç eti pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İnceleme konusu ilgili ürün pazarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz
kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir
farklılık göstermediği dikkate alınarak ve 25.11.2009 tarihli, 09-57/1393-362 sayılı
Kurul kararına uygun şekilde ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 90
Şikayette yer alan iddia, Erpiliç ve Şeker Piliç’in başvuru sahibine ait işletmeye
uyguladığı fiyat politikasının Kipa ve diğer yerel zincir marketlere uyguladığına göre
daha yüksek seyretmesidir. Söz konusu teşebbüslerin ikisi de piliç eti üretimi ve
pazarlaması faaliyetiyle iştigal etmektedir.
Şikayete konu düşük fiyatların, teşebbüsler arası bir anlaşmaya dayanarak
yapıldığına ilişkin bir iddia bulunmamaktadır. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılması gerekmemektedir. Ancak
10-36/574-204
3
teşebbüslerin tek taraflı olarak gerçekleştirdikleri fiyat indirimleri 4054 sayılı Kanun’un 100
“Hakim Durumun Kötüye Kullanılması” başlıklı 6. maddesi kapsamında ele
alınabilmektedir. Kanun’un 6. maddesi hakim durumdaki bir teşebbüsün bu
durumunu kötüye kullanmasını yasaklamaktadır ve teşebbüslerce gerçekleştirilen
zararına satışları kötüye kullanma olarak değerlendirmek mümkün olabilmektedir.
Ancak, bu tür bir değerlendirme yapabilmek için öncelikle söz konusu teşebbüsün
ilgili pazarda hakim durumda olması gerekmektedir. Hakim durumda olmayan
teşebbüslerin gerçekleştirecekleri maliyetinin altında satışları 4054 sayılı Kanun
kapsamında kötüye kullanma olarak değerlendirmek mümkün değildir.
Bu nedenle şikayete konu iddianın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde 110
değerlendirilebilmesi için öncelikle teşebbüsün hakim durumda bulunup
bulunmadığının ve teşebbüslerden biri hakim durumda bulunuyorsa söz konusu
teşebbüsün, rekabeti kısıtlamak amacıyla ya da böyle bir etkiyi doğuracak şekilde
(rakip teşebbüsleri dışlayıcı amaç ya da etki) yıkıcı fiyat uygulayıp uygulamadığının
tespiti esastır.
Hakim durum tespiti için öncelikle Şeker Piliç ve Erpiliç’in faaliyet gösterdiği piliç eti
pazarında yer alan teşebbüslerin pazar paylarına bakmak uygun olacaktır. Piliç eti
pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 2002-2008 yılları arasındaki pazar
paylarına Tablo 2’de yer verilmiştir: 120
Tablo 1: Piliç Eti Pazarındaki İlk 15 Teşebbüsün Gerçekleşen Satış Bazlı Pazar Payları
Ciro Bazında Yıllara Göre Pazar Payı (%)
Teşebbüs Unvanı 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
Banvit
Bey Piliç
Erpiliç
Şen Piliç
Cp Piliç
Keskinoğlu
Şeker Piliç
Abalıoğlu
Pak Tavuk
Gedik Piliç
Bozok
Kılıç Deniz (Mupi)
Arpi
Bupiliç
Ak Piliç
Kaynak: 12.6.2009 tarihli, 2008-3-116 / SR-09-OTÇ sayılı Soruşturma Raporu
Tablo 1’de görüldüğü üzere Şeker Piliç ve Erpiliç’in 2008 yılı pazar payları sırasıyla
%.... ve %......... olup, ilgili pazarda lider konumunda bulunmamaktadırlar. Söz
konusu iki teşebbüsün de pazarda lider konumda olmaması, dağıtımda veya
kendilerine iktisadi anlamda bir üstünlük tanıyan başka bir konuda, mevcut durumda,
yakın rakiplerine nazaran istisnai bir özelliği bulunmaması nedenleriyle hakim
durumda olmadıkları kanaatine varılmıştır. Hakim durumda bulunmayan 130
teşebbüslerin iktisadi gerekçelerle oluşturdukları pazarlama seçeneklerine göre
bireysel kararlarıyla düşük fiyat uygulaması 4054 sayılı Kanun tarafınca yasaklanan
yıkıcı fiyat eylemi kapsamında yer almamaktadır.
10-36/574-204
4
Bu çerçevede, Türkiye’de % …’in altında pazar payları ile hakim durumda olmadığı
açık olan her iki teşebbüs bakımından, Kanun’un 6. maddesi anlamında bir ihlalden
söz etmek mümkün değildir.
J. SONUÇ
140
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy