Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-43 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-36/578-208
Karar Tarihi : 12.5.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Ali Fuat KOÇ
C. BAŞVURAN : Ercan ÖZDEMİR
Schonbrunnerschloss str. 34/3/6 A-1120 Viyana AVUSTURYA
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş.
Basın Ekspres Yolu No:2 34303 Halkalı/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. (Pegasus Hava Yolları)’nın
2004 yılından itibaren her yıl Haziran-Eylül döneminde Viyana-İstanbul seferleri
için Viyana’da bulunan koordinatörü aracılığı ile bu şehirde bulunan Akın, Side ve
Yılmaz Seyahat acenteleri ile “gizli koltuk satış anlaşması” yaptığı, bu şekilde 20
sezonluk biletlerin takriben % 17’sinin hiçbir duyuru yapılmaksızın sadece adı
geçen acentelere verildiği, kendileri gibi diğer acentelerin ise mağdur olduğu,
haksız rekabete neden olunduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Pegasus Hava Yolları’nın Viyana’da bulunan Akın, Side ve
Yılmaz Seyahat acenteleri ile 2004 yılından itibaren her yıl Haziran-Eylül döneminde
Viyana-İstanbul seferleri için “gizli koltuk satış anlaşması” yaptığı, bu şekilde sezonluk
biletlerin takriben % 17’sinin hiçbir duyuru yapılmaksızın sadece adı geçen acentelere
verildiği, diğer acentelerin haksız rekabete neden olan uygulama nedeniyle mağdur
olduğu ileri sürülmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.2.2010 tarih ve 1217 sayı ile giren başvuru 30
üzerine hazırlanan 15.3.2010 tarih ve 2010-4-43/İİ-10-KT sayılı İlk İnceleme Raporu,
24.3.2010 tarih ve 10-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi
uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-26/375-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 5.5.2010 tarih ve 2010-4-43/ÖA-10-258.KT sayılı
Önaraştırma Raporu 7.5.2010 tarih ve REK.0.08.00.00-110/164 sayılı Başkanlık
önergesi ile 10-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, Pegasus Hava Yolları hakkında 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer 40
verilmiştir.
10-36/578-208
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Taraf- Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş.
Pegasus Hava Yolları, 1990 yılında Aer Lingus, Silkar Yatırım ve Net Holding'in ortak
girişimiyle İstanbul'da kurulmuş, Mayıs 1990'da ilk uçuşunu gerçekleştirmiştir. Bugün
itibarıyla iştiraki olan İzAir ile birlikte Boeing 737-800'lerin de içinde bulunduğu 24
uçaktan oluşan bir filoya sahiptir. Şirket, Türkiye'den 17 ülkedeki 100'ü aşkın farklı
noktaya tarifeli ve charter uçuşlar yapmaktadır. Ayrıca, charter operasyonları dışında 50
ekstra kapasite gerektiğinde diğer havayolu şirketlerine wet leasing (kiralama) hizmeti
de vermektedir.
ESAS Holding, Ocak 2005'te Pegasus Hava Yolları'nın tamamını satın almıştır. Şirket iç
hat tarifeli uçuşlarına 1.11.2005 tarihinde başlamıştır ve İstanbul Sabiha Gökçen
Havalimanı'ndan iç hatlarda Adana, Ankara, Antalya, Bodrum, Dalaman, Diyarbakır,
Gaziantep, Hatay, İzmir, Kayseri, Malatya, Mardin, Samsun, Trabzon ve Van dış
hatlarda ise Amsterdam, Atina, Basel, Berlin, Brüksel, Düsseldorf, Krasnodar,
Kopenhag, Köln, Lefkoşa, Londra, Münih, Stuttgart, Tahran, Viyana ve Zürih'e tarifeli
seferler ile uçmaktadır.
I.2. İlgili Pazar 60
İnceleme konusu olay çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “havayolu ile yolcu taşımacılığı
hizmetleri pazarı”; ilgili coğrafi pazar ise “İstanbul (Türkiye)-Viyana (Avusturya) hattı”
olarak belirlenmiştir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
Yukarıda ifade edildiği üzere başvuru konusu iddialar, Pegasus Hava Yolları’nın Viyana
çıkışlı uçuşlarında üç seyahat acentesine diğer acentelere nazaran avantajlı koşullar
sağladığı, bu uygulamanın ise söz konusu üç acenteyi tekel/kartel konumuna sürükleyen
ve rekabeti bozan nitelikte olduğu şeklindedir.
Pegasus Hava Yolları’nın İstanbul-Viyana hattında gerçekleştirilen havayolu ile yolcu
taşımacılığı pazarında hâkim durumda olması halinde, şikâyet konusu uygulamanın 70
Viyana merkezli faaliyet gösteren acenteler arasında ayrımcılığa yol açtığı ve bu şekilde
rekabetin bozulduğu değerlendirilebilir. Pegasus Hava Yolları’nın ilgili pazarda hâkim
durumda olmaması halinde ise, şikâyet konusu uygulama, doğru olarak kabul edilse
bile, bir teşebbüsün kendi ticari karar alma ve uygulama serbestîsi içerisinde uyguladığı
pazarlama stratejisi ve bu bağlamda ilgili şirketin belirli acenteler ile çalışmayı tercih
etmesi ile ilişkilidir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, Pegasus Hava Yolları’nın Viyana-Türkiye arasındaki
uçuşları 2006 yılından itibaren yaz döneminde kısıtlı sürede icra edilmektedir. 2010 yılı
için bu süre 12.6.2010-30.10. 2010 tarihleri arasındadır. Bu dönemde, söz konusu hatta,
karşılıklı olarak, Haziran 2010-Eylül 2010 tarihleri arasındaki dönem için 11 sefer, Eylül 80
2010-Ekim 2010 arasında ise haftada 3 sefer gerçekleştirilmesi planlanmıştır.
Öte yandan, Türk Hava Yolları A.O. (THY) bütün yıl boyunca Viyana-Türkiye arasında
haftada karşılıklı 30 sefer düzenlemektedir. Avusturya Havayolları ise haftada karşılıklı
11 sefer düzenlemektedir.
Viyana-Türkiye hattında uçan THY ve Avusturya Hava yolları dışındaki firmalar göz
önünde bulundurulmadan hesaplandığında bile, Pegasus Havayollarının pazar payı
Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında sefer bazında % 21, Eylül ve Ekim aylarında,
10-36/578-208
3
% 7 yılın kalanında ise % 0’dır. Buna göre, tüm yıl ortalaması alındığında şikâyete konu
şirketin pazar payı % 4 bile olmamaktadır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ve THY’nin gerek iç gerekse de dış hatlarda havayolu ile 90
yolcu taşımacılığı pazarında sahip olduğu lider konumu tespit eden Rekabet Kurulu
kararları ışığında, İstanbul-Viyana hattında gerçekleştirilen havayolu ile yolcu
taşımacılığı pazarında hâkim durumda bulunmayan Pegasus Hava Yolları hakkında
4054 sayılı kanun kapsamında soruşturma açılmasına yer olmadığı kanaatine
varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik olarak
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy