Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-50 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-36/606-210
Karar Tarihi : 12.5.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı 10
KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER , Burcu CAN
C. BAŞVURAN : …
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Makine Mühendisleri
Odası Karaman İl Temsilciliği
Özel İdare İşhanı Kat: 1 No: 105 - Karaman
- Karaman ilinde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Makine
Mühendisleri Odası’na bağlı olarak faaliyet gösteren makine
mühendisleri 20
E. DOSYA KONUSU : Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Makine Mühendisleri
Odası (TMMOB MMO) Karaman İl Temsilciliği üyesi makine mühendislerinin
aralarında anlaşmak suretiyle faaliyetlerini sıraya koydukları ve istenilen makine
mühendisi ile çalışılmasını engelledikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliği’nin
üyelerinin anlaşarak faaliyetlerini sıraya koydukları ve hizmet talep edenlerin istedikleri
makine mühendisi ile çalışılmalarını engelledikleri ileri sürülmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.3.2010 tarih ve 1814 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 16.3.2010 tarih ve 2010-4-50/İİ-10-AFK sayılı İlk İnceleme Raporu,
24.3.2010 tarih ve 10-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin 30
Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi
uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-26/356-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 10.5.2010 tarih ve 2010-4-50/ÖA-10-174.MA sayılı
Önaraştırma Raporu aynı tarih ve REK.0.08.00.00-110/166 sayılı Başkanlık önergesi ile
10-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054
sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne
yer verilmiştir.
40
10-36/606-210
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İncelemeye konu dosyanın içeriği ve şikâyet konusu iddiaların makine mühendislerinin
uygulamalarına ilişkin olması itibariyle, ilgili ürün pazarı “makine mühendisliği hizmetleri”
olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar 50
Makine mühendisleri proje çizimi ve fenni mesuliyet (teknik uygulama sorumluluğu)
olmak üzere baslıca iki alanda hizmet vermektedir. Proje hizmetleri sunabilmek için
herhangi bir coğrafi alan kısıtlaması olmayıp, farklı illerde bulunan mühendisler
Türkiye’nin her yerinde proje hizmeti sunabilmektedirler. Bu doğrultuda proje hizmetleri
için ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller
I.2.1. Yapılan Görüşmeler
I.2.1.1. TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliği Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Raportörlerin görüştüğü Temsilcilik yetkilisi konuya ilişkin olarak, halen serbest çalışan
13 üyelerinin bulunduğunu; Temsilcilik bünyesinde herhangi bir ortak hesap veya havuz 60
sistemi uygulaması bulunmadığını; Karaman dışındaki illerde faaliyet gösteren
mühendisler tarafından sunulan projelere de vize verdiklerini, 2009 yılı içerisinde bunun
bir örneğinin yaşandığını; ancak, fenni mesuliyet faaliyetleri bakımından belediyeler
tarafından ilgili mevzuat uyarınca mühendislerin il sınırı içerisinde veya 200 km’ye kadar
belirlenebilen alan içerisinde ikamet etmesi şartı arandığı için, yalnızca sözü edilen
şartları sağlayabilen mühendislerin bu hizmeti sunabildiğini ifade etmiştir.
I.2.1.2. TMMOB MMO Konya Şubesi Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Yetkili, Oda’nın havuz sistemi uygulamasının bulunmadığını ve başvuru konusu
hakkında bilgi sahibi olmadıklarını belirtmiştir.
I.2.1.3. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Karaman İl Temsilciliği Yetkilisi ile 70
Yapılan Görüşme
Raportörler, makine mühendisleri tarafından sunulan hizmetin alıcısı konumunda
bulunan inşaat mühendislerinden başvuru konusu iddialara yönelik bilgi almak üzere,
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Karaman İl Temsilciliği yetkilisi ile görüşme
yapmışlardır. Yetkili tarafından, makine mühendislerinin Oda bünyesinde ya da
haricinde müşteri paylaşımı kapsamına girecek bu tür bir uygulamalarının söz konusu
olmadığı; kendilerinin de makine mühendisleri ile çalıştıkları ve istedikleri mühendisten
hizmet alabildikleri; çoğu halde asgari fiyat tarifesi üzerinden ıskonto uygulandığı;
tarifeden yapılan % 20-30 ıskontonun dahi üzerinde indirim isteyen müteahhitlerle
karşılaşıldığı ifade edilmiştir. 80
I.2.2. Elde Edilen Belgeler
Önaraştırma kapsamında Raportörlerce yapılan incelemelerde, taraflar arasında
iddialara konu pazar paylaşımının gerçekleştirildiğine yönelik herhangi bir belge
bulunamamış, öte yandan TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliğinin Karaman ili dışında
faaliyet gösteren makine mühendislerinin sunduğu projelere vize verdiğini gösteren bir
belge temin edilmiştir.
10-36/606-210
3
Yapılan yerinde incelemelerde elde edilen diğer bir belge ise, 2009 yılında Karaman ili
sınırları içerisinde ve Karaman dışında faaliyet gösteren makine mühendisleri tarafından
sunulan ve TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliği tarafından vize verilen proje tutarları
ile bunlara uygulanan fatura tutarlarına ilişkindir. Belirtilen belge doğrultusunda, makine 90
mühendislerinin 2009 yılı proje dağılımları Tablo’da gösterilmiştir:
Tablo: Makine Mühendislerinin 2009 yılı proje dağılımları
MAKİNE MÜHENDİSİNİN ADI-
SOYADI
PROJE
ADEDİ
TOPLAM PROJE
(m2)
Ahmet KARAN … …
Ahmet KILINÇ … …
Bayram ÜNLÜER … …
H. Cahit ALMIŞ … …
Doğan IŞIK … …
H. Yalçın ÇOLAKOĞLU … …
İsa SAYDAM … …
Mehmet KARACA … …
Murat YÜKSEK … …
Recep SEZEN … …
Sami BULANIK … …
T. Sinan TARTAN … …
I.3. Değerlendirme
Başvuru konusu iddialar, Karaman ilinde faaliyet gösteren TMMOB MMO üyesi makine
mühendislerinin müşteri paylaşmaları ve hizmet talep edenlerin tercihlerini
sınırlamalarına yöneliktir.
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi; “Belirli bir mal veya
hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da
kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve 100
eylemleri hukuka aykırı ve yasak” olduğunu hüküm altına almaktadır. Mezkûr maddenin
ikinci fıkrasının (b) bendi ile “mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü
piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” söz konusu
maddenin ihlaline vücut verecek haller arasında sayılmıştır. Belirtilen hüküm ile iddia
konusu müşteri paylaşımı eylemi, 4054 sayılı Kanun kapsamında yasaklanmış
bulunmaktadır.
Öte yandan, yapılan önaraştırma kapsamında ilgili teşebbüslerin müşteri paylaşımına
yönelik anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde olduklarına ilişkin herhangi bir belge
tespit edilmemiştir. Ayrıca yukarıdaki tabloda yer verilen proje adet ve toplamları
incelendiğinde, makine mühendislerinin 2009 yılında sundukları proje dağılımlarının ve 110
proje sayılarının farklılık arz ettiği görülmektedir. Bununla birlikte, yapılan incelemelerde
TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliği tarafından Karaman ili sınırları dışında faaliyet
gösteren makine mühendislerinin de Karaman’da proje sunmasına vize verildiğine
yönelik uygulama örneklerine ilişkin belgeler elde edilmiştir.
10-36/606-210
4
Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde başvuru konusuna ilişkin olarak TMMOB
MMO Karaman İl Temsilciliği ve bu Temsilciliğe üye mühendisler hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
K. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik olarak
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, 120
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy