Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-82 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-38/658-225
Karar Tarihi : 27.05.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN, Can TANERİ
C. BİLDİRİMDE : - Stago International S.A.S.
BULUNAN Temsilcisi: Av. Nilüfer ÇAKMAKLI
Eski Büyükdere Caddesi No:22 Park Plaza Kat:11 34398 20
Maslak/İstanbul
D. TARAFLAR :
- Stago International S.A.S.
5, Rue des Frères Chausson Boite Postale 218, 92604
Asnières sur Seine Cedex FRANSA
- Trinity Biotech Plc.
One Southern Cross IDA Business Park Bray, Co
Wicklow İRLANDA 30
E. DOSYA KONUSU: Trinity Biotech Plc (Trinity)’nin, diagnostik kan pıhtılaşma
sistemleri (hemostaz sistemleri) iş kolunu oluşturan tüm sözleşmelerinin,
çalışanlarının, şirketlerinin ve malvarlıklarının Stago International S.A.S.
(Stago)’a devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.03.2010 tarih ve 2617 sayı ile intikal
eden ve eksiklikleri en son 28.04.2010 tarih, 3419 sayı ile tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 10.05.2010 tarih ve 2010-2-82/Öİ-10-345.AÖU 40
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 11.05.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/232
sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-38 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin;
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2. maddesi kapsamında bir devralma
işlemi olduğu, hemostaz testleri pazarında aynı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen
pazar payı eşiklerinin aşılması nedeniyle söz konusu işlemin izne tabi bir devralma
10-38/658-225
2
işlemi olduğu, ancak IVD tanı sistemleri pazarında ilgili eşiklerin aşılmaması 50
nedeniyle ilgili pazar açısından izne tabi bir işlemin söz konusu olmadığı, bildirime
konu işlem sonucunda hemostaz testleri pazarında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
anlamında herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun söz
konusu olmadığı, bu nedenle dosya konusu devralma işlemine izin verilmesinde bir
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu işlem; Trinity’nin diagnostik kan pıhtılaşma sistemleri işinin tüm
kontrolünün Stago tarafından devralınmasına ilişkindir. 60
Stago ve Trinity arasında 10.03.2010 tarihinde imzalanan alım-satım anlaşmasına
göre, söz konusu devralma işlemi, Trinity grubunun diagnostik kan pıhtılaşma iş
kolunu oluşturan tüm sözleşmelerinin, çalışanlarının, şirketlerinin ve malvarlıklarının
belirli koşullar altında Stago’ya satışını içermektedir. Stago söz konusu iş kolunun ilgili
malvarlıklarını ve iştiraklerin hisselerinin tümünü satın almak suretiyle devralacaktır.
Devir işlemi sonrasında, Stago aşağıdaki Trinity iştiraklerinin tüm malvarlıkları ve
yükümlülükleriyle birlikte mevcut hisselerini devralacaktır:
- Trinity Biotech (UK Sales) Limited, İngiltere
- Trinity Biotech GmbH, Almanya
- Trinity Biotech France S.A.R.L., Fransa 70
İşlem sonunda, Stago, İrlanda ve Almanya’da kurulu iki yeni üretim tesisini devralmış
olacak, in vitro diagnostik (IVD) pazarında üçüncü büyük ülke olan Almanya’da direkt
varlık elde edecektir. Almanya ve Birleşik Krallık’taki iki Trinity bağlı ortaklığı entegral
olarak Stago’ya transfer edilecektir. Ayrıca Trinity grubunun Türkiye’deki tek
malvarlığını oluşturan bağımsız distribütörü Tokra ile mevcut sözleşmesi de Stago’ya
devredilecektir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan: Stago
Genel olarak, diagnostik kan pıhtılaşma sistemleri alanında kullanılan çok çeşitli
belirteçler (reagents) ve analitik enstrümanların formüle edilmesi, üretilmesi ve dünya 80
çapında pazarlanması işlerini yürüten bir şirketler grubu olan Stago Grubu’nun
holding şirketi olan Stago, Fransa’da kurulmuş bir şirkettir. Stago Grubu, iştirakleri
aracılığıyla, hemostaz alanındaki in vitro analiz ürünlerinin de global olarak
pazarlanması işini yürütmektedir. Stago Grubu distribütörleri aracılığıyla 110’un
üzerinde ülkede faaliyet göstermektedir. Grubun ürünleri, tanı konulması, hemostaz
bozukluklarının (hemofili, tromboz) tedavisi ve tromboembolik risklerin öngörülmesi
alanlarında klinik uygulamalarda kullanılmaktadır.
Stago Grubu’nun Türkiye’deki faaliyetleri üç iştiraki tarafından gerçekleştirilmektedir.
Bunlar, Diagnostica Stago S.A.S., Biocytex S.A.R.L. ve Thrombinoscope BV.’dir.
Diagnostica Stago S.A.S.’ın Türkiye’deki tüm faaliyetleri, bağımsız distribütörü olan 90
Albio Kimyevi Maddeler İthalat ve Ticaret A.Ş. tarafından yürütülmektedir. Ayrıca
araştırma amaçlı kullanılan Thrombinoscope BV.’nin ürünleri de Türkiye’de Albio
tarafından satılmaktadır. Biocytex S.A.R.L.’nin Türkiye’deki satışları ise nihai
10-38/658-225
3
tüketiciler tarafından yapılan doğrudan siparişler üzerinden gerçekleştirilmektedir.
Türkiye’de pek fazla satışı bulunmadığı için bu alanda distribütör atanmamıştır.
Stago’nun ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: Stago’nun ortaklık yapısı
Hissedar Hisse Oranı(%)
(……) (……)
(……) (……)
(……) (……)
H.2.2. Devreden: Trinity
Tanı ürünleri endüstrisinde faaliyet gösteren Trinity Grubu’nun holding şirketi olan
Trinity, 1992 yılında İrlanda’da kurulmuştur. Trinity Grubu, tanı ürünleri pazarındaki 100
kişisel kullanımlar (point-of-care) ve klinik laboratuar kullanımları için belirteç ve
cihazların da dahil olduğu tanı sistemlerinin geliştirilmesi, devralınması, üretilmesi ve
pazarlanması işi ile uğraşmaktadır. Anılan ürünler; enfeksiyon hastalıklarının ve kan
pıhtılaşma bozukluklarının belirlenmesi ile Hemoglobin A1c ve serum, plazma ve tam
kan sayımlarındaki diğer kimyasal parametrelerin belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Trinity Grubu, ABD, Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa’da doğrudan satış yapmakta,
75 civarı ülkede ise uluslararası distribütörleri ve stratejik ortaklarından oluşan bir ağ
sayesinde satışlarını yürütmektedir.
Trinity Grubu’nun Türkiye’deki tüm faaliyetleri, bağımsız bir distribütör olan Tokra
Medikal Ticaret Ltd. Şti. üzerinden gerçekleştirilmektedir. 110
Trinity halka açık bir şirket olup hisseleri NASDAQ’ta işlem görmektedir. Trinity’nin
hisselerinin yaklaşık %50’si tüzel kişilerin, %40’ı gerçek kişilerin, %10’u ise yönetimin
elinde bulunmaktadır.
Trinity’nin en büyük hissedarları aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Trinity’nin en büyük hissedarları
Hissedar Hisse Oranı(%)
Heartland Advisors Inc. 9.5
William Blair Capital Management LLC 8.6
Goldman Capital Management Inc. 7.7
Ronan O’Caomih 7.4
Jim Walsh 2
Roary Nealon 0.9
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. Pazar Hakkında Genel Bilgiler
Bildirim konusu işlem genel anlamda, in vitro diagnostik (IVD) kan pıhtılaşma
sistemlerinin üretimi ve satışı ile ilgilidir. 120
10-38/658-225
4
Koruyucu tıp veya klinik çalışmalarda bireylerin sağlam olup olmadıklarını belirlemek
amacı ile kullanılan laboratuar tekniklerine, klinik gözlemlere veya özgün gereç
ölçümlerine bağlı olarak karara erişilen değerlendirme kurgularına "Tanı Testleri"
denilmektedir. Tıbbi alanda kullanılan tanı sistemleri ve testleri oldukça geniş
kapsamlı bir sektör oluşturmaktadır. Tanı testleri veya tanı sistemleri, “in vivo” ve “in
vitro” olmak üzere iki ana alandan oluşmaktadır. “İn vivo tanı sistemleri”, yaşayan
organizmalar üzerinde uygulanmakta iken “in vitro tanı sistemleri”, yaşayan
organizmaların dışında, kontrollü bir çevrede uygulanmaktadır.
Şekil 1: Tanı Sistemleri Pazarı ve Alt Segmentleri
130
IVD tanı sistemleri, insan vücudunun dışında uygulanan ve hastanın doku, idrar ya
da kan örneklerindeki maddelerin, hekimlere tanı koyma, tedavi etme ve görüntüleme
olanakları sağlama amacıyla tanımlanması ve ölçülmesinde kullanılan testlerdir.
Bildirim konusu işlem tarafları, ait oldukları şirket grupları da dahil olmak üzere,
sadece IVD sistemlerinde kullanılan ürünlerin geliştirilmesi, pazarlanması ve
satılması işinde faaliyet göstermektedir. Taraflar ve dahil oldukları gruplar, in vivo tanı
sistemleri alanında herhangi bir faaliyette bulunmamaktadırlar.
Avrupa Komisyonu, Siemens/Dade Behring kararında1 IVD tanı sistemlerinin alt
sınıflarına ayrılması uygulamasını esas almıştır. Buna göre Komisyon, Avrupa
Diagnostik Üreticileri Birliği’nin tanımları doğrultusunda genellikle altı ana kategoride 140
yapılan IVD testleri alt sınıflandırmasından faydalanmıştır. Söz konusu alt
sınıflandırmaya göre IVD testleri: (1) klinik kimya, (2) immünokimya, (3)
hematoloji/histoloji, (4) genetik testler, (5) enfeksiyonel immünoloji ve (6)
mikrobiyolojik kültür olarak sınıflandırılmaktadır.
Rekabet Kurulu da 07-78/966-367 sayılı Siemens/Dade Behring kararında ilgili ürün
pazarını (1) klinik kimya testleri, (2) immünokimya testleri, (3) kan pıhtılaşma test
sistemleri ve (4) mikrobiyoloji test sistemleri pazarlarından oluşur şekilde
tanımlamıştır.
Bildirime konu işlem, münhasıran Trinity Grubu’nun diagnostik kan pıhtılaşma işine
yönelik olduğundan işlemin, yukarıda sayılan IVD testlerine ait alt kategorilerden 150
1 COMP/48.65 sayılı ve 25.10.2007 tarihli Avrupa Komisyonu kararı.
10-38/658-225
5
sadece hematoloji/histoloji testlerini içerdiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte Stago
Grubu söz konusu alt pazarlardan sadece hematoloji/histoloji testleri alanında faaliyet
göstermekte, Trinity Grubu ise, klinik kimya, immünokimya, hematoloji/histoloji,
enfeksiyonel immünoloji testleri alt pazarlarında faaliyet göstermektedir.
Dosya kapsamından hematoloji/histoloji testleri alt kategorisinin heterojen bir özellik
gösterdiği, dolayısıyla tek bir ürün pazarı temsil etmesinin gerekmediği anlaşılmıştır.
Buna göre hematoloji/histoloji testleri kategorisi kendi içinde üç test alanından
oluşmaktadır: (1) hemostaz (2) temel (core) hematoloji (3) histoloji.
Hemostaz testleri, kan pıhtılaşma çalışmalarını içermektedir ve kan pıhtılaşma
sistemleri olarak da bilinmektedir. Hemostaz, kanamanın/hemorajın durdurulması ve 160
önlenmesine karşı vücudun verdiği normal psikolojik tepkiye tıbben verilen addır. Bu
da herhangi bir damarın yırtılmasının durdurulması sonucunu doğurur ve kan
damarlarının entegrasyonu ile kan akışkanlığına yardımcı olur. Hemostazdaki
anomaliler, kanama (hemoraj) veya kan pıhtılarına (tromboz) neden olur. Kan
damarlarında bir yırtılma veya çatlama olduğunda, ilk öncelik (primer hemostaz) bu
yırtılmayı “tıkamak”tır. Bu ilk aşamadan sonra, pıhtının oluşması daha ileri bir
kanamayı (sekonder hemostaz) durdurur. Bu biyolojik süreç, çeşitli plazma bileşenleri
içeren bir dizi kimyasal tepkimeden oluşur. Pıhtılaşma problemleri, kanın pıhtılaşması
sürecinin laboratuarda test edilmesi ile teşhis edilir. Söz konusu testler, normal
koşullarda, hastanın operasyonundan önce veya operasyon sırasında ya da anti-170
pıhtılaşma tedavisindeki hastaların takibi sırasında yürütülür.
Temel (core) hematoloji, kandaki beyaz ve kırmızı kan hücrelerinin, trombositlerin ve
yaygın hemoglobinin ölçümü ve sayımı ile ilgili olmakla beraber bu alandaki testler,
hastalarda lösemi dahil yaygın hematolojik anomalilerin kontrolü için kullanılır.
Histoloji, hücre elementlerinin ölmesi ile ilgili olarak çalıştığı için patoloji ile ilgilidir. Bu
alan, genellikle biyopsi ile alınmış hücreler üzerinde mikroskop, elektron mikroskop
ve immünokimya aracılığıyla yapılan testleri içerir.
Dosya içeriğinden, hemotoloji/histolojinin üç alt kategorisinin farklı amaçlara yönelik
olduğu, farklı analiz elementleri ve belirteçlerinin kullanımını gerektirdiği, bu üç alan
arasında herhangi bir talep ve arz ikamesinin bulunmadığı, birbirleriyle ilişkisiz 180
ekonomik faaliyetler oluşturdukları anlaşılmıştır.
H.3.2. İlgili Ürün Pazarı
Birçok hastalığın teşhisinde, hastanın genel durumu hakkında bilimsel veriler
toplamak için kullanılan kan, idrar ve doku tetkikleri hastanın genel durumu hakkında
hekime tıbbi dille bilgi veren en güvenilir araçlardır. Bu bakımdan, söz konusu
testlerin her biri belli ölçüm ve gözlemleri yapmak amacıyla tasarlanmıştır ve bu
amaçlarına paralel olarak kullanılmaktadır. Ayrıca her bir tanı testinin belirli bir
çalışma ve sonuçlama yöntemi vardır. Bir test aracılığıyla birden fazla veriye ulaşmak
ve bu veriler üzerinde gözlem yapmak mümkün olmakla beraber her test tasarlandığı
ana amaç çerçevesinde veri elde etmede kullanılmaktadır. Hastalıkların teşhisinin 190
doğru yapılmasının hasta sağlığı üzerindeki önemi de düşünüldüğünde belirli bir
amaca yönelik olarak tasarlanmış testin başka bir tanıyı ortaya koymada kullanılması
pek olanaklı görülmemektedir.
Bildirime konu işlem tarafları temel olarak tanı testleri alanında faaliyet göstermekle
beraber işlem kapsamında tarafların kesişen faaliyetleri içinden yalnızca “diagnostik
kan pıhtılaşma sistemleri/hemostaz testleri” devre konu olduğundan, söz konusu
testlerin başka bir testin yerine kullanılması veya başka bir testle ikame edilmesi
10-38/658-225
6
olanaklı görülmediğinden ilgili ürün pazarı “hemostaz testleri pazarı” olarak
belirlenmiştir.
Bununla birlikte, etki analizi için “IVD tanı sistemleri pazarı” da göz önünde 200
bulundurulmuştur.
H.3.3. İlgili Coğrafi Pazar
Tarafların faaliyetleri açısından hizmetlerin sunumunun tüm Türkiye’de
gerçekleştirilebilmesinin önünde herhangi bir engelin ve pazardaki rekabet koşullarını
farklılaştıran ya da bölge ayrıştırmasını gerektiren herhangi bir unsurun bulunmaması
sebebiyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in (Tebliğ) 2(b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da 210
kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul
edilmektedir.
Dosyada yer alan bilgilere göre, Trinity’nin hemostaz testleri iş kolunu oluşturan tüm
sözleşmeleri, çalışanları, şirketleri ve malvarlıkları belirli koşullar altında Stago’ya
devredilecektir. Söz konusu devir işlemi, devre konu iş kolunun ilgili malvarlıklarının ve
iştiraklerinin tüm hisselerinin Stago tarafından satın alınması suretiyle
gerçekleştirilecektir. Buna göre, işlem sonucunda söz konusu iş kolu üzerindeki kontrol
ve sahiplik Stago’ya geçecektir. 220
Bu bilgiler doğrultusunda başvuru konusu işlemin bir teşebbüsün malvarlığının ve
ortaklık paylarının bir kısmının bir başka teşebbüse devredilmesi niteliğinde bir işlem
olması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir
devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır.
H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 2. maddesinde
belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi aşması halinde Rekabet 230
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" demek suretiyle hangi tür birleşme ya da
devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
Dosyada yer alan bilgilere göre, işlem taraflarından Stago’nun hemostaz testleri
pazarındaki pazar payı %(……), Trinity’nin pazar payı ise %(……)’dır.
Tarafların söz konusu pazardaki payları toplamı %(……) olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’in
4. maddesinde öngörülen pazar payı eşiğini aşmaktadır.
Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, işlem taraflarından Stago’nun 2009 yılında
hemostaz testleri pazarında elde ettiği ciro (……), Trinity’nin 2009 yılında aynı
10-38/658-225
7
pazarda elde ettiği ciro ise (……) olarak gerçekleşmiştir. Tarafların ilgili cirolarının TL
olarak karşılığı, Stago için (……)2, Trinity için (……)TL’dir. 240
İşlem taraflarının ciroları toplamı (……) TL olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde
öngörülen ciro eşiğini aşmamaktadır.
Bununla birlikte, dosya kapsamında göz önünde tutulan IVD tanı sistemleri
pazarında, ek bilgi yazısında yer alan bilgilere göre, işlem taraflarından Stago’nun
pazar payı %(……), Trinity’nin pazar payı ise %(……)’dir.
Tarafların söz konusu pazardaki payları toplamı %(……) olup 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesinde öngörülen pazar payı eşiğini aşmamaktadır.
Ek bilgi yazısında yer alan bilgilere göre, işlem taraflarından Stago’nun 2009 yılında
IVD tanı sistemleri pazarında elde ettiği ciro (……), Trinity’nin IVD pazarında 2009
yılında elde ettiği ciro ise (……) olarak gerçekleşmiştir. Tarafların ilgili cirolarının TL 250
olarak karşılığı, Stago için (……)TL3, Trinity için (……)TL’dir.
İşlem taraflarının ciroları toplamı (……) TL olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde
öngörülen ciro eşiğini aşmamaktadır. Dolayısıyla, devralma işlemi üst pazar olarak
kabul edilen “IVD tanı sistemleri pazarı” açısından değerlendirildiğinde işlemin izne
tabi bir devralma olmadığı ancak hemostaz sistemleri pazarında tarafların pazar
payları toplamının ilgili eşiği aşması nedeniyle devir işleminin izne tabi olduğu
sonucuna varılmıştır.
H.4.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim 260
durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak,
ülkenin bütününde yahut belli bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve
devralma işlemleri hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.
Daha önce de belirtildiği üzere, tanı sistemleri “in vitro” ve “in vivo” olmak üzere ikiye
ayrılmaktadır. Her iki sistem türü de sahip oldukları özellikler nedeniyle farklı pazarlar
olarak değerlendirmeyi gerektirmektedir. “İn vitro” sistemler, canlı organizmalar
dışında ve kontrollü bir çevrede uygulanması nedeniyle, canlı organizmalar üzerinde
uygulanan “in vivo” testlerden ayrılmaktadır. Ayrıca tarafların hiçbirinin “in vivo”
sistemler alanında faaliyette bulunmaması nedeniyle söz konusu pazar 270
değerlendirilmemiştir. Bununla birlikte tarafların IVD tanı sistemleri pazarında faaliyet
gösteriyor olması, söz konusu pazarın uygulamada, alt dallarına ayrılmak suretiyle
incelemeye tabi tutulması ve devre konu iş kolunun bu alt pazarlardan
hematoloji/histoloji testlerinin alt kolu olan hemostaz testlerine ilişkin olması
nedeniyle yukarıda ilgili ürün pazarı “hemostaz testleri pazarı” olarak tanımlanmakla
beraber dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, IVD tanı sistemleri pazarı da
göz önünde bulundurulmuştur.
2 Tarafların 2009 yılı ciroları Bildirim Formu’nda ABD Doları olarak verilmiş ve ciroların TL’ye
çevrilmesi işleminde TCMB’nın 2009 yılı ortalama döviz alış kuru esas alınarak 1 ABD Doları=1,5471
TL paritesi kullanılmıştır.
3 Tarafların 2009 yılı ciroları Bildirim Formu’nda Euro olarak verilmiş ve ciroların TL’ye çevrilmesi
işleminde TCMB’nın 2009 yılı ortalama döviz alış kuru esas alınarak 1 Euro=2,1505 TL paritesi
kullanılmıştır.
10-38/658-225
8
IVD sistemleri pazarındaki tüm tedarikçilerin hemostaz testleri segmentine görece
kolay girebileceklerinin düşünüldüğü taraflardan ek olarak talep edilen dosya
mevcudu bilgilerden anlaşılmıştır. Bazı büyük tedarikçilerin, söz konusu sistemlerin 280
üretimiyle ilgili tesis ve teknolojilerinin yanı sıra satış ekipleri, satış sonrası
organizasyonları ve müşteri temeli zaten bulunduğu, bununla beraber büyük bazı
şirketlerin, söz konusu ürünleri Türkiye’ye tedarik etmeye başlamak için oldukça iyi
konumda oldukları ve her bir şirketin, mevcut patentlerin giriş engeli yaratmasını
önlemek amacıyla kendi patentini geliştirme eğiliminde olduğu belirtilmiştir.
Stago tarafından, mevcut bir IVD ürünleri sağlayıcısının, hemostaz belirteçleri ve
enstrümanlarının tedariği işine başlamak için yaklaşık 12 aylık bir süre ve yaklaşık 10
milyon ABD Doları sermayeye ihtiyaç duyacağı, bununla beraber, büyük tedarikçilerin
çoğunun yurtdışında üretim yaptırıp Türkiye’ye ithalat yapması nedeniyle, piyasaya
yeni girecek bir oyuncunun üretim tesislerini Türkiye’de kurmak zorunda olmadığı 290
ifade edilmiştir. Üretim tesislerine yatırım yapmaya gerek kalmaksızın tedariğe
başlamanın bir başka yolunun da üçüncü kişilerce üretilen ürünlerin tedariği olduğu
söz konusu uygulamanın IVD alanında ve özellikle hemostaz belirteçleri alanında çok
sık görülen bir strateji olduğu, bu anlamda Beckman Coulter’in Instrumentation
Laboratory (IL) ürünlerini pazarlamasının bu yöntemin bir örneğini gösterdiği ifade
edilmiştir.
Son olarak, Stago tarafından, herhangi bir IVD ürünleri tedarikçisinin, mevcut birçok
kan pıhtılaşma ürünleri tedarikçisinden birini devralma ya da onunla birlikte orijinal
ürün üretimini geliştirme yolunu seçme yollarından birini kullanarak da hemostaz
pazarına doğrudan girebileceği ifade edilmiştir. 300
IVD pazarında faaliyet gösteren piyasa oyuncularının kolaylıkla alt pazarlarda ve
hemostaz testleri segmenti bazında faaliyet göstermeye başlayabilecek olmaları,
hemostaz ürünleri pazarında faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün var olması
ancak bunların pek çok ülkede satış yapmakla beraber Türkiye piyasasında henüz
tanıtım yapmamaları, tarafların faaliyetlerinin kesiştiği ve devre konu iş kolunda, son
5 yılda aralarında Tulip Grup ve Grifols’un da aralarında bulunduğu teşebbüslerin
pazara girmiş olması, bunlardan Tulip Grup’un %(……) pazar payına, Grifols’un
%(……) pazar payına sahip olması, pazara yeni giriş yapan Çinli üreticiler olan Precil
ve Steellex gibi üreticilerin %(……) pazar payı elde etmiş olmaları, pazarın oldukça
rekabetçi yapıda olması ve pazar payı oldukça yüksek birçok rakibin yer alması, IVD 310
pazarının Türkiye’deki toplam büyüklüğünün 300 milyon Euro olması ve hemostaz
testleri pazarının IVD pazarı içindeki payının tahmini olarak %3,3’lük bir dilime denk
gelmesi, Türk kan pıhtılaşma sistemleri pazarına girmek isteyen üreticiler için
herhangi bir idari engelin bulunmaması, gerçekleştirilmesi gereken tek hususun
ürünün ihalelere girebilme yeterliliği kazanması için Sağlık Bakanlığı’nın Ulusal Bilgi
Bankası’na kayıt yaptırılması olması, AB’den ithal edilen ürünler için gümrük
işlemlerinin tamamlanması gibi göreli olarak kolay prosedürler dışında engel
bulunmaması, bu pazardaki distribütör sayısının çok olması nedeniyle Türkiye
pazarında distribütör bulmak bakımından zorluk çekilmemesi hususları birlikte
değerlendirildiğinde bildirim konusu işlem neticesinde hemostaz pazarında hakim 320
durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu
olmadığı anlaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
10-38/658-225
9
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 330
Full & Egal Universal Law Academy