Rekabet Kurumu - Karar Sayı 10-42/718-231

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Danıştay’ın Kararları Üzerine Verilen)
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2006-3-28
Karar Sayısı : 10-42/718-231
Karar Tarihi : 10.6.2010

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10

Başkan : Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Onur Yelda YÜKSEL, Fethullah GÜLER

C. İLGİLİ TARAFLAR:Sodexo Motivasyon Çözümleri A.Ş.
(eski ticaret unvanıyla Sodexho Restoran Servisleri A.Ş.)
Gülbahar Mah. Avni Dilligil Sok. No:24/A-6, Mecidiköy/İstanbul 20

Accor Servisleri International A.Ş.
Talatpaşa Cad. No:5 Kat:1 Gültepe/İstanbul

Network Servisleri A.Ş.
Valikonağı Cad. YKB Vakıf Apt. No:173 K:4 D:2
Nişantaşı 80220 İstanbul

D. DOSYA KONUSU: Sodexho Restoran Servisleri A.Ş., Accor Servisleri
International A.Ş. ve Network Servisleri A.Ş.’ye yerinde incelemenin 30
engellenmesinden dolayı idari para cezası uygulanmasına yönelik 28.4.2006
tarih 06-31/376-99 sayılı Rekabet Kurulu kararının Danıştay tarafından iptali
üzerine İdari Davalar Dairesi’ne yapılan itirazın reddedilmesi nedeniyle dosya
konusunun yeniden değerlendirilmesi.

E. DOSYA EVRELERİ: Kartel kurmak suretiyle müşteri paylaştıkları yönündeki dosya
konusu iddialara yönelik olarak Rekabet Kurulu, 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi 1.
fıkrası uyarınca Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. (yeni ticaret unvanıyla Sodexo
Motivasyon Çözümleri A.Ş.), Accor Servisleri International A.Ş., Multinet Kurumsal
Hizmetler A.Ş. ve Network Servisleri A.Ş. hakkında önaraştırma yapılmasına 40
14.4.2006 tarih ve 06-27/329-M sayı ile karar vermiştir. Yerinde incelemenin
engellenmesi üzerine hazırlanan 25.4.2006 tarihli Bilgi Notu, 27.4.2006 tarih ve
REK.0.07.00.00-110/85 sayılı Başkanlık önergesi ile 28.4.2006 tarihli Kurul
toplantısında görüşülerek 06-31/376-99 sayı ile karara bağlanmıştır. 28.4.2006 tarih
06-31/376-99 sayılı Rekabet Kurulu kararının Danıştay tarafından iptali üzerine İdari
Davalar Dairesi’ne yapılan itirazın da reddedilmesi nedeniyle dosya konusu yeniden
değerlendirilerek 4.6.2010 tarihli Bilgi Notu hazırlanmıştır. Söz konusu Bilgi Notu,
7.6.2010 tarih, REK.0.07.00.00-110/237 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-42 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
10-42/718-231
2
50
F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Görevli raportörler tarafından yerinde
inceleme yapılmasının engellenmesi sebebiyle, 4054 sayılı Kanun'un 15. maddesinin
(a) bendi delaletiyle,

1) Eski 17. maddenin (d) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca Sodexo Motivasyon Çözümleri A.Ş. (eski
unvanıyla Sodexho Restoran Servisleri A.Ş.)’nin,
a) İstanbul’da bulunan genel merkezinde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile, 60
b) Ankara’da bulunan bölge müdürlügünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile,
c) İzmir’de bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile
cezalandırılabileceği,

2) Eski 17. maddenin (d) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca, Accor Servisleri International A.Ş.’nin 70
a) İstanbul’da bulunan genel merkezinde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile,
b) Ankara’da bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile,
c) İzmir’de bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile
cezalandırılabileceği, 80

3) Eski 17. maddenin (d) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca, İstanbul’da bulunan genel merkezinde
yerinde inceleme yapılmasını engellemesi dolayısıyla Network Servisleri A.Ş.’nin 636
(Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden başlamak üzere 1 gün süreli idari
para cezası ile cezalandırılabileceği

sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 90

Sodexho Restoran Servisleri A.Ş., Accor Servisleri International A.Ş., Multinet
Kurumsal Hizmetler A.Ş. ve Network Servisleri A.Ş. hakkında Kurul, 14.4.2006 tarih
ve 06-27/329-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar vermiştir.

1-) Söz konusu önaraştırma kararı çerçevesinde, önaraştırmayı yapmak üzere
görevlendirilen Raportör Onur Yelda Yüksel ve yerinde inceleme safhasında görev
alan Raportör Orçun Senyücel tarafından 19.4.2006 tarihinde gidilen ve Talatpaşa
Cad. No:5 Gültepe/İstanbul adresinde bulunan Accor Servisleri International A.Ş.’nin
10-42/718-231
3
Genel Merkezinde, devam eden bir davanın bulunduğu ve avukatın bu şekilde 100
davranılmasını tavsiye ettiği gerekçesi ile Accor Servisleri International A.Ş. Genel
Müdürü Koray Özbay tarafından yerinde inceleme yapılması engellenmiştir.

Bunun üzerine Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nden 2006/1027 sayılı karar alınmış ve
söz konusu kararla birlikte 20.4.2006 tarihinde tekrar Accor Servisleri International
A.Ş.'ye gidilerek yerinde inceleme yapılabilmiştir.

2-) Aynı önaraştırma kararı çerçevesinde, yerinde inceleme safhasında görev alan
Raportörler Şahin Yavuz ve Esin Çerçioglu, 19.4.2006 tarihinde Valikonağı Cad.
No:173 Kat:4 No:2 Nişantaşı/İstanbul adresinde bulunan Network Servisleri A.Ş.’ye 110
gitmişler ancak, Network Servisleri A.Ş. Genel Müdürü Cüneyt Sabırcan tarafından,
devam eden bir davanın bulunduğu ve avukatın bu şekilde tavsiye ettiği gerekçesi ile
yerinde inceleme yapılması engellenmiştir.

Bunun üzerine Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nden 2006/1026 sayılı karar alınmış ve
söz konusu kararla birlikte 21.4.2006 tarihinde tekrar Network Servisleri A.Ş.'ye
gidilerek yerinde inceleme yapılabilmiştir.

3-) Aynı önaraştırma kararı çerçevesinde, önaraştırmayı yapmak üzere
görevlendirilen Raportör Bedia Sanem Şimşek ve yerinde inceleme safhasında görev 120
alan Raportör Ali Fuat Koç, 19.4.2006 tarihinde Gülbahar Mah. Avni Dilligil Sok.
No:24 Mecidiyeköy/İstanbul adresinde bulunan Sodexho Restoran Servisleri A.Ş.
Genel Merkezine gitmişler, ancak Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. Genel Müdürü
Nadir Levent tarafından, mahkeme kararı olmadan şirket bünyesinde yerinde
inceleme yapılmasına izin verilmeyeceği ifade edilerek, yerinde inceleme yapılması
engellenmiştir.

Bunun üzerine Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nden 2006/1025 sayılı karar alınmıs ve
söz konusu kararla birlikte 20.4.2006 tarihinde tekrar Sodexho Restoran Servisleri
A.Ş.'ye gidilerek yerinde inceleme yapılabilmiştir. 130

4-) Söz konusu üç teşebbüsün Genel Merkezleri’nin dışında, Sodexho Restoran
Servisleri A.Ş. ve Accor Servisleri International A.Ş.’nin Ankara ve İzmir Bölge
Müdürlükleri’nde de 19.4.2006 tarihinde söz konusu önaraştırma çerçevesinde
yerinde inceleme yapılmak istenmiş, ancak yerinde inceleme engellenmiştir. Bunun
üzerine Ankara 4. ve 5. Sulh Ceza Mahkemeleri'nden alınan 2006/632 ve 2006/485
sayılı kararlar ile aynı gün, İzmir 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nden alınan 2006/463 ve
2006/464 sayılı kararlar ile bir sonraki gün yerinde inceleme yapılabilmiştir. Aynı iki
teşebbüsün Antalya Bölge Müdürlüklerinde 20.4.2006 tarihinde, Antalya 3. Sulh Ceza
Mahkemesi’nin 2006/522 ve 2006/523 sayılı kararları ile doğrudan mahkeme kararı 140
ile yerinde inceleme yapılmıştır.

G.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

G.1.1. 28.4.2006 Tarih, 06-31/376-99 Sayılı Rekabet kurulu Kararı

Söz konusu Kurul kararında aşağıda yer verilen değerlendirmeler yapılmıştır:

10-42/718-231
4
“4054 sayılı Kanun'un 15. maddesinde yerinde incelemeye, 16. maddesinde para
cezalarına, 17. maddesinde ise süreli para cezalarına yer verilmiştir. 4054 sayılı 150
Kanun'un hem 16(b) hem de 17(d) maddeleri, yerinde incelemenin engellenmesini
düzenleyen hükümler içermektedir. Buna göre 16(b) maddesinde yer alan “Kurul
kararı ile bilgi isteme veya yerinde inceleme hallerinde hiç bilgi verilmemesi, eksik,
yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi halinde yüz milyon lira” hükmündeki “hiç bilgi
verilmemesi” durumu, yerinde inceleme yapılmasının engellenmesi de dahil olmak
üzere pek çok farklı yöntemle, hiçbir bilgi verilmemesi sonucunu doğuran eylemleri
kapsamaktadır. 17(d) maddesindeki “15 inci madde uyarınca Kurul uzmanlarının
yerinde inceleme yapmalarının engellenmesi halinde yirmi milyon lira” seklindeki
hüküm ise, yalnızca yerinde incelemenin engellenmesini içeren bir hükümdür. Bu
yönüyle 4054 sayılı Kanun'un 16(b) maddesi, 17(d) maddesini de kapsayan bir 160
hüküm konumundadır.

Söz konusu iki hüküm açısından önem arz eden bir diğer fark, 16(b) maddesi sabit,
süreye bağlı olmayan, bu yönüyle maktu bir cezayı öngörürken, 17(d) maddesinin
süreli, diğer bir ifade ile nispi nitelikte bir cezayı düzenlemiş olmasıdır. Yukarıda her
ikisinin de yerinde incelemenin engellenmesi halini düzenleyen bir yapıda olduğu
tespit edilen 16(b) ve 17(d) maddelerinden mevcut dosya bakımından hangisinin
uygulanacağını belirleyen unsur, cezanın ağırlığıdır. Yerinde incelemenin
engellenmesini cezalandıran bu hükümlerin, ceza hukuku bağlamında müessiriyet
sağlamak bakımından en ağır olanının uygulanması gerekmektedir. Aşağıda 170
belirtileceği üzere mevcut dosya bağlamında her bir teşebbüsün yalnızca bir gün
süre ile yerinde incelemeyi engelledikleri göz önünde bulundurulduğunda, 16(b)
maddesindeki maktu cezanın, 17(d) maddesine göre 1 gün süre ile verilecek nispi
cezadan daha ağır olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan söz konusu olayda, İstanbul merkezli Sodexho Restoran Servisleri
A.Ş., Accor Servisleri International A.Ş. ve Network Servisleri A.Ş.’nin Genel
Merkezlerinde yapılmak istenen yerinde incelemelerin bir gün süre ile engellendiği,
benzer şekilde Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. ve Accor Servisleri International
A.Ş.’nin İzmir Bölge Müdürlüklerinde de ancak bir gün sonra yerinde incelemenin 180
yapılabildiği, söz konusu iki teşebbüsün Ankara Bölge Müdürlükleri’nde yapılmak
istenen yerinde incelemelerin ise aynı gün içerisinde ancak engelleme nedeniyle
mahkeme kararları alındıktan sonra yapılabildiği dosya mevcudu bilgi ve belgeden
anlaşılmıştır.

Gerek Bölge Müdürlüklerinde, gerekse Genel Merkezde yapılmak istenen her bir
yerinde incelemede; birbirlerinden farklı mekanlarda, birbirinden farklı kişiler
tarafından ve farklı davranışlarla engellenmek suretiyle, hiçbir bilgi verilmemiştir. Söz
konusu mekanlarda yerinde inceleme yapmak suretiyle elde edilmek istenen bilgi ve
belgeler de, birbirlerinden farklıdır. Bu yönüyle, yerinde incelemenin engellendiği 190
Ankara ve İzmir Bölge Müdürlüklerinde, bu suretle hiçbir bilgi verilmemesi eylemleri,
farklı etkiler ve sonuçlar doğuran, birbirlerinden ayrı eylemlerdir. Ancak Ankara ve
İzmir Bölge Müdürlüklerinin ayrı birer tüzel kişiliklerinin olmaması nedeniyle, hem
Genel Merkezlerde hem de Bölge Müdürlüklerinde yapılmak istenen yerinde
incelemelerin engellenmesi suretiyle hiçbir bilgi verilmemesi eylemlerinden doğan
cezai sorumluluk, söz konusu Bölge Müdürlüklerini bünyelerinde barındıran Sodexho
Restoran Servisleri A.Ş. ve Accor Servisleri International A.Ş.’ye aittir.

10-42/718-231
5
Aynı iki teşebbüsün Antalya Bölge Müdürlüklerinde, doğrudan mahkeme emri ile
yerinde inceleme yapıldığından, hiçbir bilgi verilmemesi eylemi gerçekleşmemiştir. 200

Bölge Müdürlüklerine sahip olmayan Network Servisleri A.Ş.’de ise yalnızca Genel
Merkezde yapılmak istenen yerinde inceleme engellenerek hiçbir bilgi verilmemiştir.
Bu nedenlerle, Sodexho Restoran Servisleri A.Ş., Accor Servisleri International A.Ş.
ve Network Servisleri A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun'un 16(b) maddesi uyarınca, hiçbir
bilgi verilmemesi sonucunu doğuran her bir eylem için, maktu para cezasıyla
cezalandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.”

Bu değerlendirmeler sonucunda Kurul 28.4.2006 tarih 06-31/376-99 sayı ile;
210
“Görevli raportörler tarafından yerinde inceleme yapılmasının engellenmesi
sebebiyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 15. maddesinin (a)
bendi delaletiyle,

1) 16. maddenin (b) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca Sodexho Restoran Servisleri A.Ş.’nin,
a) İstanbul’da bulunan genel merkezinde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası ile,
b) Ankara’da bulunan bölge müdürlügünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası ile, 220
c) İzmir’de bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası ile
cezalandırılmasına,

2) 16. maddenin (b) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca, Accor Servisleri International A.Ş.’nin

a) İstanbul’da bulunan genel merkezinde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası ile,
b) Ankara’da bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını 230
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası ile,
c) İzmir’de bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası ile
cezalandırılmasına,

3) 16. maddenin (b) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca, İstanbul’da bulunan Genel Merkezinde
yerinde inceleme yapılmasını engellemesi dolayısıyla Network Servisleri A.Ş.’nin
3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası ile cezalandırılmasına,
240
4) Anılan teşebbüslerden Sodexho Restoran Servisleri A.S.’nin Yönetim Kurulu’nda
görev yapan Pierre Henry, Didier Sandoz, Nadir Levent, Marc Guy Louis Rolland’a
Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, teşebbüse 1. maddede verilen
toplam cezanın % 10’u oranında olmak üzere 955,20’şer YTL (Dokuzyüzellibes Yeni
Türk Lirası yirmi Yeni Kurus) ayrı ayrı idari para cezası verilmesine,

5) Anılan teşebbüslerden Accor Servisleri International A.Ş.’nin Yönetim Kurulu’nda
görev yapan John Maurice Gabriel du Monceau de Bergandal, Koray Özbay, Olivier
10-42/718-231
6
Marie Maurice Louise De Surville, Laurent Yves Bernard Therizen’e Kanun’un 16.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, tesebbüse 2. maddede verilen toplam cezanın 250
% 10’u oranında olmak üzere 955,20’ser YTL (Dokuzyüzellibes Yeni Türk Lirası yirmi
Yeni Kurus) ayrı ayrı idari para cezası verilmesine,

6) Anılan teşebbüslerden Network Servisleri A.Ş.’nin Yönetim Kurulunda görev yapan
Nadir Levent, Koray Özbay, Mustafa Emre Üge, Mert Yücesir’e Kanun’un 16.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, tesebbüse 3. maddede verilen cezanın % 10’u
oranında olmak üzere 318,40’ar YTL (Üçyüzonsekiz Yeni Türk Lirası kırk Yeni Kuruş)
ayrı ayrı idari para cezası verilmesine”

karar vermiştir. 260

G.1.2. Dava Süreci

Rekabet Kurulu’nun bu kararının, davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin
kısmının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Sodexho Restoran Servisleri
A.Ş. ile bu teşebbüsün yönetim kurulunda yer alan Nadir Levent, Mustafa Emre Üge,
Pierre Henry ve Marc Guy Louis Rolland vekilleri tarafından Danıştay 13. Dairesi’nin
2006/3092 E., 2006/3093 E., 2006/3094 E., 2006/3095 E. ve 2006/3098 E. sıra
numaralarına; Accor Servisleri International A.Ş. ile bu teşebbüsün yönetim
kurulunda yer alan Koray Özbay, Laurent Therezien, Oliver de Surville ve John 270
Maurrice Gabriel du Monceau de Bergandal vekilleri tarafından Danıştay 13.
Dairesi’nin 2006/3357 E., 2006/3350 E., 2006/3353 E., 2006/3352 E. ve 2006/3359
E. sıra numaralarına; Network Servisleri A.Ş. (Network) ile bu teşebbüsün yönetim
kurulunda yer alan Reşat Mert Yücesir, Koray Özbay ve Nadir Levent vekilleri
tarafından Danıştay 13. Dairesi’nin 2006/3354 E., 2006/3351 E., 2006/3356 E. ve
2006/3358 E. sıra numaralarına kayden açılan davalarda Danıştay 13. Dairesi
25.09.2007 tarih ve 2007/5258 K., 2007/5259 K., 2007/5250 K., 2007/5246 K.,
2007/5248 K., 2007/5249 K., 2007/5262 K., 2007/5253 K., 2007/5250 K., 2007/5251
K., 2007/5255 K., 2007/5252 K., 2007/5247 K., 2007/5257 K. ve 2007/5254 K. sayılı
kararlar ile dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir1. 280

Danıştay 13. Dairesi, yukarıda sayılan tüzel kişilerin açtığı davalardaki iptal
gerekçesini “dava konusu olayda davacı şirket nezdinde yerinde incelemenin
engellenmesi nedeniyle incelemenin başlamadığı açık olduğundan, davacının Kurul
kararıyla Kanun’un 17/1-d maddesi yerine 16/1-b maddesi uyarınca
cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” ifadeleriyle açıklamıştır.

Yukarıda sayılan gerçek kişilerin açtığı davalarda ise Danıştay 13. Dairesi’nin iptal
gerekçesi benzer şekilde; “…, dava konusu olayda davacı şirket nezdinde yerinde
incelemenin hiç başlamadığı sabit olduğundan, davacının Kurul kararıyla 17/1-d 290
yerine 16/1-b maddesi uyarınca cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı
gerekçesiyle Kurul kararının şirkete ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir. Bu
durumda Kurul kararının anılan şirketin yönetim Kurulu üyesi olan davacıya Kanun’un
16. maddesinin 3. fıkrası uyarınca para cezası verilmesine ilişkin kısmının da hukuki
dayanağı kalmamıştır.” ifadeleriyle açıklanmıştır. Danıştay 13. Dairesinin söz konusu
kararlarında, Kurum raportörlerince davacı şirkete yerinde inceleme amacıyla gidildiği

1 Danıştay 13. Dairesi söz konusu davalara ilişkin olarak yürütmenin durdurulmasına karar vermiş olup bu
kararlara karşı Hukuk Müşavirliğimizce itiraz yoluna gidilmiş olmakla birlikte, itirazlar reddedilmiştir.
10-42/718-231
7
halde şirket yetkililerince yerinde incelemenin engellendiği hususunda ihtilaf
bulunmadığı, ancak 4054 sayılı Kanun’da yerinde incelemenin engellenmesi fiilinin
yaptırımının 17/1-d maddesinde süreli para cezası olarak düzenlendiği, Kanun’un
16/1-b maddesinde öngörülen para cezasının ise yerinde incelemenin fiilen 300
yapılabilmesi durumunda inceleme sürerken istenilen bilgilerin verilmemesi, eksik,
yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi hallerinde uygulanabileceği görüşlerinin dile
getirildiği görülmektedir.

Danıştay 13. Dairesinin söz konusu iptal kararları Hukuk Müşavirliğimizce temyiz
edilmiştir. Ancak Müşavirliğimizce yapılan temyiz talebi, Danıştay İdari Dava
Dairelerinin 11.2.2010 tarihli kararları2 ile “Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen
kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin
kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı” gerekçesiyle reddedilerek,
Danıştay 13. Dairesinin iptal kararları onanmıştır. 310

G.1.3. Danıştay Kararının Gereği ve Hukuki Değerlendirme

4054 sayılı Kanun’un 16 ve 17. maddeleri 23.1.2008 tarih ve 5728 sayılı Kanun ile
değiştirilmiştir. Yeni 16. madde uyarınca, yerinde incelemenin engellenmesi ya da
zorlaştırılması halinde teşebbüsün karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya
bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda
oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin binde beşi
oranında idari para cezası verileceği düzenlenmiştir. 4054 sayılı Kanun’un yeni 17.
maddesi uyarınca ise yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halinde 320
fiilin gerçekleştiği günü takip eden günden itibaren her gün için aynı şekilde
hesaplanacak gayri safi gelirin onbinde beşi oranında idari para cezası verileceği
düzenlenmektedir. Yerince incelemeyi engelleyen teşebbüslerin ister 2005 yılı ister
2009 yılı gayri safi gelirleri dikkate alınsın, 4054 sayılı Kanun’un yeni 16 ve 17.
maddelerinin öngördüğü idari para cezası, eski 17. maddenin (d) bendi ve
31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ
uyarınca uygulanacak idari para cezasından daha ağırdır. Bu bağlamda lehte olan
hükmün uygulanması prensibi doğrultusunda 4054 sayılı Kanun’un yeni 16. ve 17.
maddelerinin mevcut olaya uygulanma imkanının olmadığı, Danıştay 13. Dairesi’nin
iptal gerekçesi dikkate alınarak teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un eski 17. 330
maddesinin (d) bendi uyarınca para cezası verilebileceği kanaatine varılmıştır.

Diğer yandan davacıların dava dilekçelerinde, bölge müdürlüklerinde yapılmak
istenen yerinde incelemelerin engellenmesinden dolayı teşebbüslere ayrıca ceza
verilmiş olmasının hukuki olmadığı savı dile getirilmiş olmasına ve 15 davanın
ikisinde Danıştay savcısının bu gerekçeyi yürütmenin durdurulması için ileri sürmüş
olmasına karşın, Danıştay 13. Dairesinin konuya ilişkin tüm yürütmenin durdurulması
ve iptal kararlarında bu hususa değinilmediği ve yürütmenin durdurulması veya iptal
gerekçesi olarak sadece 17. maddenin (d) bendi yerine, 16. maddenin (b) bendinin
uygulanmış olmasının gösterildiği anlaşılmaktadır. 340

Daha önce de belirtildiği üzere, Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. ve Accor Servisleri
International A.Ş.’nin Ankara Bölge Müdürlüklerinde 19.4.2006 tarihinde yapılmak
istenen yerinde inceleme engellenmiştir. Bunun üzerine Ankara 4. ve 5. Sulh Ceza

2 Accor Servisleri International A.Ş.’nin tarafı olduğu temyiz davası ile ilgili henüz Kurumumuza ulaşmış bir karar
bulunmamaktadır.
10-42/718-231
8
Mahkemeleri'nden 2006/632 ve 2006/485 sayılı kararlar alınmış ve bu kararlarla
birlikte aynı gün tekrar anılan bölge müdürlüklerine gidilmiştir. Yerinde incelemeler
ancak bu kararlarla Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. Ankara Bölge Müdürlüğünde
saat 14.00’da, Accor Servisleri International A.Ş. Ankara Bölge Müdürlüğünde ise
15.30’da başlamak suretiyle yapılabilmiştir. Söz konusu olayda, aynı gün mahkeme
kararı alınmak suretiyle yerinde inceleme yapılmış, ancak bu durum tüm adreslerde 350
eş zamanlı yapılması planlanan yerinde incelemelerde sırasıyla dört buçuk saat ve 5
saat 45 dakikalık gecikmelere neden olmuş, dolayısıyla da yerinde incelemenin
etkinliğinden beklendiği üzere delillerin kaybolmaması ve karartılmaması için
mümkün olan en kısa zamanda yerinde incelemeye başlanılamamıştır. 2.6.2005 tarih
ve 05-38/511-121 sayılı Kurul kararında3 da belirtildiği üzere, yerinde incelemenin
geciktirilmesinin de yerinde incelemenin engellenmesi olarak yorumlandığı AB
Komisyonu uygulamaları da dikkate alındığında, Sodexho Restoran Servisleri A.Ş.
Ankara Bölge Müdürlüğü ve Accor Servisleri International A.Ş. Ankara Bölge
Müdürlüğünde yapılmak istenen yerinde incelemelerin engellenmesi fiillerinin,
Kanun'un 17/d maddesi uyarınca bir günlük süreli para cezasıyla cezalandırılması 360
gerektiği, aksi bir karar ve yorumun teşebbüsleri yerinde incelemeyi
geciktirme/engelleme hususunda cesaretlendireceği ve etkisizleştireceği kanaatine
varılmıştır.

H. SONUÇ

Görevli raportörler tarafından yerinde inceleme yapılmasının engellenmesi sebebiyle,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 15. maddesinin (a) bendi
delaletiyle,
370
1) Eski 17. maddenin (d) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca Sodexo Motivasyon Çözümleri A.Ş.
(Sodexho Restoran Servisleri A.Ş.)’nin,

a) İstanbul’da bulunan genel merkezinde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile,

b) Ankara’da bulunan bölge müdürlügünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden 380
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile,

c) İzmir’de bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile

cezalandırılmasına,

2) Eski 17. maddenin (d) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca, Accor Servisleri International A.Ş.’nin 390


3 Rekabet Kurulu’nun bu kararı Danıştay 13. Dairesi tarafından 2005/8957 E., 2006/4722 K. Nolu karar ile
onanmıştır.
10-42/718-231
9
a) İstanbul’da bulunan genel merkezinde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile,
b) Ankara’da bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile,

c) İzmir’de bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 636 (Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden 400
başlamak üzere 1 gün süreli idari para cezası ile
cezalandırılmasına,

3) Eski 17. maddenin (d) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca, İstanbul’da bulunan genel merkezinde
yerinde inceleme yapılmasını engellemesi dolayısıyla Network Servisleri A.Ş.’nin 636
(Altıyüzotuzaltı) TL tutarında 19.4.2006 tarihinden başlamak üzere 1 gün süreli idari
para cezası ile cezalandırılmasına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 410







Full & Egal Universal Law Academy