Rekabet Kurumu - Karar Sayı 10-42/728-235

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-28 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-42/728-235
Karar Tarihi : 10.6.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Zeynep ŞENGÖREN 10
C. BAŞVURAN : Burdur Tüketicileri Koruma Derneği
Çeşmedamı Mh. Eski Belediye Cd. No:16 Burdur
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Burdur Özel Dershaneler Birliği
Burç Mh. Cumhuriyet Meydanı Kınaytürk İşhanı No:1 Burdur
- Burdur Özel Dershaneler Birliği Üyeleri
- Uğur Dershanesi
Burç Mh. Cumhuriyet Meydanı Kınaytürk İşhanı No:1 Burdur
- Final Dergisi Dershanesi
Bahçelievler Mh. Şehit Kalmaz Cd. No:10 Burdur 20
- Zafer Dershanesi
Özgür Mh. Halk Pazarı Cd. No:2 Burdur
- Birey Dershanesi
Otogar Arkası, Ticaret Borsası Binası Burdur
- Gölcük Dershanesi
Özgül Mahallesi Gazi Cad. No:102 Burdur
- Özel Burdur Tutkum Dershanesi
Konak Mh. Göksavaş Sk. No:2 Burdur
- Seviye Dergisi Dershanesi
Konak Mh. Gazi Cd. Bakırcılar Sk. No:4 Burdur 30
E. DOSYA KONUSU: Burdur ili merkezinde faaliyet gösteren dershanelerin
oluşturduğu Burdur Özel Dershaneler Birliği (Birlik)’nin dershane ücretlerinin alt
sınırını, uygulanacak indirim oranlarını, indirim dönemlerini ve promosyon
koşullarını birlikte belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’a aykırı hareket ettikleri
iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle; Burdur’da faaliyet gösteren Birlik
üyesi dershanelerin 2010-2011 eğitim ve öğretim döneminde dershane ücretlerinin alt
sınırını, indirim dönemleri ve oranlarını ve öğrencilere verilecek diğer promosyon
koşullarını belirlemeye yönelik kararlar aldığı iddia edilmiştir.
10-42/728-235
2
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.1.2010 tarih ve 0725 sayı ile giren başvuru 40
üzerine hazırlanan 1.3.2010 tarih ve 2010-4-28/İİ-10-M.Y. sayılı İlk İnceleme Raporu,
11.3.2010 tarih ve 10-22 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi
uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-22/311-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 31.5.2010 tarih ve 2010-4-28/ÖA-10-257.MH sayılı
Önaraştırma Raporu 1.6.2010 tarih ve REK.0.08.00.00-110/200 sayılı Başkanlık
önergesi ile 10-42 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;
- Burdur Dershaneler Birliği toplantı tutanağında yer alan fiyat ve taksitlendirmeye ilişkin 50
kararların piyasada uygulanmadığı ve tavsiye niteliğinde olduğu,
- Ancak indirim oranlarının bazı dershanelerce uygulandığının görüldüğü, fakat
uygulamanın kısa bir süre ile gerçekleşmesi nedeniyle teşebbüsler hakkında 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı; taraflara
Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde teşebbüs birliği kararlarının
bağlayıcı olması ve uygulanma zorunluluğunun bulunması halinde 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi ihlal edilmiş olacağına yönelik görüş yazısı gönderilmesi gerektiği,
- Burdur Dershaneler Birliği tüzüğünde yer alan ücret birlikteliğine ilişkin hükmün 4054
sayılı kanun’un 4. maddesine aykırı olduğu ve bu hususta Burdur Dershaneler Birliği’ne
maddenin kaldırılması yönünde görüş yazısı gönderilmesi gerektiği 60
görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Başvuruya konu protokolde, 4. sınıftan başlayarak tüm sınıflara verilecek eğitime ilişkin
birtakım düzenlemeler yer almaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarı “ilk ve orta öğretime
yönelik dershanecilik hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Burdur ilinde gerçekleşiyor olması ve bu ilde ikamet eden
öğrencilerin başka bir ilde dershaneye gitmesinin mümkün olmaması dikkate alınarak, 70
ilgili coğrafi pazar “Burdur ili” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller
I.2.1. Yapılan Görüşmeler ve Elde Edilen Belgeler
I.2.1.1. Burdur İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Müdürlük yetkilisi konuya ilişkin olarak, dershanelerin fiyat birlikteliğine gittiğine ilişkin
birtakım haberlerin gazetelerde yer almasının ardından kendilerinin bu hususa ilişkin
soruşturma başlattıklarını, ancak milli eğitim müfettişlerinin başvuru sahibi Burdur
Tüketicileri Koruma Derneği ile görüşme yapmak istemeleri üzerine, Dernekten
kendilerinin aslında İl Milli Eğitim Müdürlüğünden de şikâyetçi olduklarına ve bu nedenle
10-42/728-235
3
soruşturmanın onları da kapsayacak şekilde daha üst bir mercii tarafından yapılması 80
gerektiğine ilişkin bir cevap aldıklarını belirtmiştir. Yetkili, bunun üzerine müfettişlerin
hazırladığı raporu valiliğe sunduklarını, ancak bu hususta herhangi bir soruşturmanın
başlatılıp başlatılmadığına dair bilgilerinin olmadığını dile getirmiştir. İlaveten görüşmede
Burdur’daki dershane fiyatlarının çevre illere göre çok düşük olduğu bilgisi edinilmiştir. İl
Milli Eğitim Müdürlüğünden dershanelerin 2008-2009,2009-2010 ve 2010-2011 öğretim
yılına ilişkin “İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri Yönetim Bilgi Sistemi” (İLSİS)’ne girdikleri
ders saat ücreti bilgileri alınmıştır.
I.2.1.2. Burdur Özel Dershaneleri Birliği ve Uğur Dershanesi Yetkilisi ile Yapılan
Görüşme
Raportörlerin görüştüğü yetkiliden, dosya konusu 9.12.2009 tarihli Birlik kararı ve 90
dershanelerin fiyatlamalarının nasıl gerçekleştiği konularında bilgi edinilmiştir. Yetkili,
birlik kararında yer alan fiyatların “tavsiye edilen fiyatlar” olduğunu vurgulayarak;
dershanelerin uygulayacakları birim fiyatlar ve ders saatlerini İLSİS’e veri olarak
girdiklerini, dolayısıyla bu fiyatları sadece İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve ilgili dershanenin
bildiğini; 9.12.2009 tarihli toplantıda sekiz adet dershanenin bir araya geldiğini, bu
toplantıda konuşulan konuları yazıya döktüklerini; öğretmen maaşları, verilen ders saati
ve diğer maliyetleri dikkate alarak, kaliteli bir eğitim verilebilmesi için yaklaşık ne kadar
bir maliyete katlanmak ve ücret uygulamak gerektiğini hesaplayarak tavsiye niteliğinde
fiyatlar oluşturduklarını; ilk metinde orada belirtilen fiyatların önünde “tavsiye edilen”
ifadesinin yer almadığını; bu durumu fark edip bir veya iki gün sonra bu ibareyi 100
eklediklerini; asıl belgede yer alan fiyatların tavsiye edilen fiyatlar olduğunu; fiyat
tavsiyesinin birliğin karar defterine geçmediğini ve bağlayıcılığının bulunmadığını; tüm
dershanelerin farklı fiyatlar uyguladığını belirtmiştir.
Yerinde inceleme esansında Birlik’in toplantı karar defteri incelenmiş ve dosya konusu
iddialara yönelik herhangi bir kayıt tespit edilmemiştir.
I.2.1.3. Final Dergisi Dershanesi Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Dershane yetkilisi, görüştüğü raportörlere, yerel bir dershane olmadıklarını, kurumsal bir
yapıya sahip olduklarından fiyatlama kararlarında merkeze bağlı olduklarını; ilke olarak
başarılı öğrenciyi ucuza, daha az bilgiye sahip öğrencileri daha pahalıya kaydettiklerini;
Birlik’in amacının, sektörün sorunlarına çözüm bulmak, sorunlara karşı birlikte hareket 110
etmek olduğunu, sektörde yasa dışı faaliyet gösteren birtakım dershaneler hakkında
birlikte yapılan şikâyetlerin bu çeşit faaliyetlere örnek olarak gösterilebileceğini;
9.12.2009 tarihli toplantı tutanağında yer alan fiyatların tavsiye niteliğinde olduğunu,
bağlayıcının bulunmadığını; kendilerinin tavsiye edilen fiyata dahi karşı olduklarını ifade
etmiştir.
Yetkili ayrıca; Burdur’daki ortalama dershane fiyatlarının, Isparta ve Antalya’ya göre çok
düşük olduğunu görüşmede dile getirmiştir.
I.2.1.4. Zafer Dershanesi Yetkilisi ile Yapılan Görüşme
Şirket yetkilileri Birlik’i, sektörün sorunları ve kalitesini arttırmak için bir araya gelmiş bir
dernek olarak tanımlamışlar ve resmi tatil günleri çalışmamak gibi sektörün bazı kurallar 120
çerçevesinde işlemesini sağlamak için birtakım kararlar alındığını söylemişlerdir.
10-42/728-235
4
Raportörlerce, 9.12.2009 tarihli toplantı tutanağında yer alan fiyatlar hakkında bilgi talep
edildiğinde, bu fiyatların tavsiye niteliğinde olduklarının altı çizilmiş ve şu hususlar
belirtilmiştir:
“İlk protokol imzalandığında tavsiye ifadesi yer almıyordu. Biz bu hatamızı fark edince
tutanağı değiştirdik. Bu tutanakta, herkesin maliyetlerini kurtaracak bir fiyat
hesaplanmıştır. Bu fiyatlar, Milli Eğitim Bakanlığı’na bildirilen ilan edilen fiyatların
altındadır. Bu durum da zaten protokoldeki fiyatların maliyetlere çok yakın olduklarını
göstermektedir. Bu fiyatlar, bize ışık oldu. Ancak, o fiyatın altında ve de üstünde öğrenci
kayıt ettik. Burdur’da dershane sayısının talebe göre fazla olduğunu düşünüyoruz. Bu 130
da, kaliteli hizmet veren dershanelerin maliyetlerini diğerlerine göre yükseltmektedir.
Sektörde hizmetten ödün verilerek maliyetlerde avantaj sağlanabilmektedir. Protokoldeki
tavsiye fiyatlar aslında kaliteden ödün verilmesinin önüne geçmek üzere öngörülmüştür.
Fiyatların uygulanmasına yönelik herhangi bir zorlama bulunmamaktadır. Burdur’daki
ortalama dershane fiyatları, Isparta, Denizli Afyon’a göre %20-%30, Antalya’ya göre
%40 düşüktür.”
I.2.1.5. Elde Edilen Belgeler
Söz konusu dershanelerden son üç yıl içerisinde Milli Eğitim Bakanlığı’na bildirdikleri
ders saati fiyatları ile son üç yıla ilişkin fatura veya senet örnekleri edinilmiştir.
I.3. Değerlendirme 140
Şikâyete ilişkin dilekçenin ekinde yer alan ve sonrasında yerinde inceleme esnasında
Birlik’ten de edinilen belgeden 9.12.2009 tarihli Birlik toplantısında promosyonlar ortak
ilan ve reklam gibi hususların yanı sıra eğitim-öğretim fiyatları ve indirimlere ilişkin
konuların da görüşüldüğü anlaşılmaktadır. Toplantıda fiyatlara ve indirimlere ilişkin ele
alınan başlıca hususlar şu şekilde özetlenebilir:
- 2010-2011 dönemi taksitlendirmeleri Haziran ayını, mezunlarda ise Ağustos ayını
geçmeyecektir.
- 2010-2011 öğretim yılındaki eğitim ücretleri aşağıda belirtildiği gibi olacaktır:
Tablo 1: 2010-2011 Yılı İçin Birlik Kararı ile Belirlenen (Tavsiye)1 Ücretler
Evreler
Sınıflar
4
Sınıf
5
Sınıf
6
Sınıf
7
Sınıf
8
Sınıf
9
Sınıf
10
Sınıf
11
Sınıf
12
Sınıf MEZUN
Ocak-Şubat 600 700 1.100 1.300 1.400 - 1.200 1.500 1.800
Mart-Nisan 600 700 1.200 1.400 1.500 - 1.300 1.600 1.900
Mayıs-Haziran 700 800 1.250 1.450 1.600 - 1.400 1.650 1.950
Temmuz ve Sonrası 700 800 1.300 1.500 1.700 1.200 1.500 1.700 2.000 2.200
- Başarılı öğrencilere indirim yapılmayacak, ancak il ve Türkiye dereceleri yapan 150
öğrenciler ödüllendirilecektir. Bursluluk ve indirimli seviye belirleme sınavları
yapılmayacaktır. Toplu kayıtlarda herhangi bir indirim yapılmayacaktır. Kardeş indirimi
%10, peşin indirimi %10 ilçe ve köy indirimi %10, şirket ve dershane çalışanları ile Milli
Eğitim Müdürlüğü çalışanlarının çocuklarına yapılan indirim %50 olacak, kurum

1 Birlik’ten edinilen belgede tavsiye ibaresi yer almakta iken başvuru dilekçesinin ekinde yer alan belgede
bu ibare bulunmamaktadır.
10-42/728-235
5
ortaklarının kardeş ve çocukları ücretsiz kaydedilecektir. Bu indirimlerden sadece bir
tanesi uygulanacaktır.
- Promosyon, sponsorluk verilmeyecek, öğrencilere kırtasiye malzemesi haricinde
bisiklet, bilgisayar ve benzeri hediye edilmeyecektir.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında “Belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama 160
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler
arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri
hukuka aykırı ve yasaktır” hükmüne yer verilmekte, aynı maddenin ikinci fıkrasının (a)
bendinde “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar
gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satış şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller
arasında sayılmaktadır.
Burdur Dershaneler Birliği 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesindeki tanım uyarınca bir
teşebbüs birliğidir. Dosya konusu Birlik kararında, teşebbüsler, teşebbüs birliği çatısı
altında bir araya gelmiş ve dershanecilik hizmetinin fiyatı, bu fiyattan uygulanacak
indirim tür ve tutarları ile ücretlerin ödenmesi usullerine ilişkin olarak birtakım tespitlerde 170
bulunmuşlardır. Basına yansıyan ve Kurumumuza yapılan başvuru ekinde yer verilen
toplantı kararında, belirlenen fiyatların tavsiye niteliğinde olduğuna dair herhangi bir
ibare bulunmamaktadır. Ancak Birlik’in kendisinden edinilen kararda, fiyatların
öncesinde şu ibare yer almaktadır: “2010-2011 Tavsiye Edilen Eğitim Ücretleri aşağıdaki
gibi belirlenmiştir.” Taraflarca, toplantı kararı ilk imzaya açıldığında, tavsiye edilen
ifadesinin eklenmesinin unutulduğu, bunun fark edilmesi üzerine hemen yeni bir tutanak
hazırlandığı ve bunun tüm üyelere gönderilerek tekrar imzaya açıldığı belirtilmiştir.
Teşebbüs birlikleri amaçları doğrultusunda üyelerini yönlendirecek birtakım kararlar
alabilmektedirler. Söz konusu tavsiyeler satış fiyatları matbu sözleşme taslakları ya da
benzer konularda olabilmekte ve rekabeti kısıtlayıcı amaç ve/veya etki taşıyabilmektedir. 180
Bu yöndeki teşebbüs birliği tavsiyelerinin doğrudan bağlayıcı teşebbüs birliği kararları
şeklinde sonuçlanıp sonuçlanmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Birlik’te
raportörlerce yapılan yerinde inceleme esnasında birliğin karar defteri incelenmiş ve
toplantıda konuşulan hususların karar defterine geçirilmediği görülmüştür. Nitekim
taraflar da bu kararların herhangi bir bağlayıcılığın olmadığı hususunu dile getirmişlerdir.
Dolayısıyla, anılan kararın tavsiye niteliğinde olup olmadığının tespiti için kararın
piyasada uygulanıp uygulanmadığını incelemek yerinde olacaktır. Ama öncesinde ilgili
mevzuat uyarınca dershanelerin ücretlerini nasıl belirledikleri hususu incelenmiştir:
Özel öğretim kurumlarının tahsil edecekleri ücretlere ilişkin hususlar, 5580 sayılı Özel
Öğretim Kurumları Kanunu’na dayanılarak çıkarılan ve 11.2.2009 tarihinde yürürlüğe 190
giren “Özel Öğretim Kurumları Öğrenci ve Kursiyer Ücretleri Tespit ve Tahsil
Yönetmeliği” ile düzenlenmiştir. Bu Yönetmeliğe göre özel öğretim kurumları bir sonraki
eğitim-öğretim yılında uygulayacağı ücretleri her yıl Ocak ayından Mayıs ayının sonuna
kadar ilan etmek zorundadır. Bu tarihe kadar ücretlerini ilan etmeyen kurumlar bir önceki
yıl uyguladıkları ücretleri tahsil etmek durumunda kalmaktadır. Öte yandan ilan edilen
ücretlerden daha fazla bir tutarın tahsil edilmesi Yönetmeliğin 6. maddesinin (d)
bendinde yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır. Ancak, bu tutarın altına
inilmesinin mümkün olduğu anılan Yönetmeliğin 6. maddesindeki “…Bu ilanlarda ders
yılı, aylık veya ders saati ücretiyle birlikte, peşin veya süreli ödemeler ve kurumca
10-42/728-235
6
belirlenecek diğer indirimler belirtilir...” ifadesinden anlaşılmaktadır. Buna göre, ilan 200
edilen ücretler maksimum fiyat niteliğindedir. Aşağıda Burdur İl Milli Eğitim
Müdürlüğünden alınan dershanelerin ders saati başına ilan ettikleri ücretler yer
almaktadır:
Tablo 2: Burdur’daki Dershanelerin 2010-2011 Öğretim Dönemi için İlan Ettikleri Fiyatlar (Ders Saati
Ücretleri, TL)

Çağdaş
Zafer D.
Final
Dergisi
D.
Burdur
Uğur
D.
Burdur
Tutkum
D.
Seviye
Dergisi
D.
Burdur
Birey
D.
Gölcük
D.
(Burdur
Gazi
Şubesi)
Gölcük
D.
(Merkez)
Gölcük
D. Çarşı
Şubesi
İlköğretim 8 … … … … … … … … …
İlköğretim 7 … … … … … … … … …
İlköğretim 6 … … … … … … … … …
İlköğretim 5 … … … … … … … … …
İlköğretim 4 … … … … … … … … …
Ortaöğretim mezun … … … … … … … … …
Ortaöğretim Lise 4 … … … … … … … … …
Ortaöğretim Lise 3 … … … … … … … … …
Ortaöğretim Lise 2 … … … … … … … … …
Ortaöğretim Lise 1 … … … … … … … … …
Tablo’dan da görüldüğü üzere, ilan edilen fiyatlar arasında bir uyum söz konusu değildir.
Örneğin lise 4 öğrencisinden alınan ders saati ücretleri … TL ile … TL arasında
değişmektedir. Önceki yıllarda da ücretleri benzer bir seyir sergilemiş ve dershaneler
arasında farklılaşmıştır. Ayrıca, 2010-2011 eğitim döneminde ücretlerde gerçekleştirilen
artışlar da incelenmiş ve dershaneler arasında bir paralellik bulunamamıştır. Ücretlere 210
ek olarak dershanelerin her yıl her sınıf için kaç saat ders verecekleri de Milli Eğitim
Müdürlüklerine bildirilmektedir. Bu husus da göz önüne alınırsa, ders saati ücreti düşük
olan bir dershanenin daha fazla ders saati uygulayarak daha yüksek ücrete sahip ama
daha az ders saati uygulayan bir dershane ile yıllık bazda aynı ücreti tahsil etmesi
mümkün olabilecektir. Bu nedenle saat başı ücreti olarak ilan edilen bedeller yine İl Milli
Eğitim Müdürlüğünden alınan ilan edilen ders saatleri ile çarpılarak aşağıdaki yıllık ücret
tutarlarına ulaşılmıştır2:


220




2 2010-2011 öğretim yılına ilişkin ders saatleri henüz yayımlanmadığından 2009-2010 yılı ders saatleri
kullanılmıştır. Esasen, İl Milli Eğitim Müdürlüğü yetkilileri ders saatlerinde yıldan yıla önemli bir değişikliğin
olmadığını ifade etmişlerdir.
10-42/728-235
7
Tablo 3: Burdur’daki Dershanelerin 2010-2011 Öğretim Dönemi için İlan Ettikleri Yıllık Ücretler (TL)

Çağdaş
Zafer D.
Final
Dergisi
D.
Burdur
Uğur
D.
Burdur
Tutkum
D.
Seviye
Dergisi
D.
Burdur
Birey
D.
Gölcük
D.
(Burdur
Gazi
Şubesi)
Gölcük
D.
(Merkez)
Gölcük D.
Çarşı
Şubesi
İlköğretim 8
… … … … … … … … …
İlköğretim 7
… … … … … … … … …
İlköğretim 6
… … … … … … … … …
İlköğretim 5
… … … … … … … … …
İlköğretim 4
… … … … … … … … …
Ortaöğretim
Mezun
… … … … … … … … …
Ortaöğretim
Lise 4
… … … … … … … … …
Ortaöğretim
lise 3
… … … … … … … … …
Ortaöğretim
Lise 2
… … … … … … … … …
Ortaöğretim
Lise 1
… … … … … … … … …
Bu tabloya göre, dershanelerin ilan ettikleri ücretlerin yıllık tutarları da birbirlerinden
farklılaşmaktadır. Örneğin, lise 4 sınıfındaki bir öğrenciye uygulanacak ilan edilen fiyatlar
… ile … TL arasında değişmektedir. Ayrıca, bu ücretlerin Birlik toplantısında alınan
kararla da uyumlu olmadığı görülmektedir. Lise 4 sınıfı için Birlik toplantısında kayıt
dönemine göre 1.800 ile 2.000 TL arasında bir tutar öngörülmüştür.
Yukarıda da değinildiği üzere, ilan edilen ücretler maksimum fiyat özelliği taşımakta ve 230
dershaneler dilerlerse bu fiyatların altına inebilmektedirler. Bu nedenle toplantıda
uzlaşıya varılan ve tarafların tavsiye olduğunu iddia ettikleri fiyatlarla dershanelerin
piyasada uyguladıkları fiyatların karşılaştırılması daha anlamlı olacaktır. Bu nedenle
yerinde inceleme esnasında gidilen anılan toplantı kararında imzası olan dershanelerin
içinden en çok öğrenciye sahip olanlarından 2010-2011 öğretim döneminde kayıt
ettikleri öğrencilere kestikleri faturalar incelenmiştir. Bu faturalar içinden Lise 43 sınıfına
ait olanlar aşağıda yer almaktadır:


240

3 Karşılaştırmada Lise-4 sınıfının tercih edilmesinin nedeni fatura sayısının diğer sınıflara oranla daha
fazla olması ve talebin bu sınıfta özellikle yoğunlaşmasıdır. Nitekim bütün dershanelerin bu yıl uyguladığı
fiyatlar diğer sınıflara göre daha yüksektir.
10-42/728-235
8
Tablo 4: 2010-2011 Öğretim Döneminde Uygulanan Yıllık Ücretler (TL)
Birlik Kararı Uğur Dershanesi Final Dershanesi Zafer Dershanesi
… …
…
…
… Ocak-
Şubat
1.800
…
…
…
…
…
…
…
…
…
… Mart-
Nisan
1.900
…
- …
2010-2011 yılında uygulanan ücretler dershaneler arasında farklılık gösterdiği gibi, bu
ücretler 2009 yılı sonundaki toplantı kararında belirtilen ücretlerden de farklılaşmaktadır.
Her teşebbüsün kendi fiyatını belirlediği hatta öğrencilere göre fiyatlarını değiştirdiği
görülmektedir. Dolayısıyla teşebbüs birliği kararın bağlayıcı olmadığı, tavsiye niteliğinde
kaldığı ve teşebbüsler tarafından uygulanmadığı görülmektedir. Yine başvuruya konu
kararda dershane ücretleri taksitlerinin Haziran ayına ve mezunlarda ise Ağustos ayına
kadar düzenleneceği belirtilmiştir. Dosya mevcudu senet ve ödeme planlarında; Final
Dershanesi’nin vadesi … tarihinde ve Zafer Dershanesi’nin ise vadesi … (8. sınıf), … ve
… olan senetlerine rastlanmıştır. Ancak, Zafer Dershanesi’nin uyguladığı indirim 250
tutarlarının, kararda belirtilen oranlarla aynı olduğu göze çarpmaktadır.
Öte yandan, Burdur Dershaneler Birliği Dernek Tüzüğü’nün derneğin amacı ve faaliyet
alanlarını düzenleyen 2. maddesinde Birlikçe sürdürülecek çalışma konuları ve biçimleri
arasında “dershanelerin aldıkları ücretlerde birliktelik ve istikrarı sağlamak için çalışmalar
yapmak” ifadesi yer almaktadır. Bu madde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a)
bendine ayrılık taşımaktadır.
Tüm bunlardan hareketle, Birlik toplantı tutanağında yer alan fiyat ve taksitlendirmeye
ilişkin kararların piyasada uygulanmadığı ve tavsiye niteliğinde olduğu; ancak indirim
oranlarının bazı dershanelerce uygulandığının görüldüğü ve fakat uygulamanın kısa
sürmesi (4 ay) nedeniyle, teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı; 260
taraflara Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde teşebbüs birliği
kararlarının bağlayıcı olması ve uygulanma zorunluluğunun bulunması halinde 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi ihlal edilmiş olacağına yönelik görüş yazısı gönderilmesi
gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, Birlik’in dernek tüzüğünde yer alan
ücret birlikteliğine ilişkin hükmün 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı olduğu ve bu
hususta Burdur Dershaneler Birliği’ne maddenin kaldırılması yönünde görüş yazısı
gönderilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;
1. Burdur Dershaneler Birliği toplantı tutanağında yer alan fiyat ve taksitlendirmeye 270
ilişkin kararların piyasada uygulanmaması ve tavsiye niteliğinde olması, indirim
oranlarının ise bazı dershaneler tarafından kısa bir süre uygulanması dikkate alınarak
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığına,
10-42/728-235
9
2. a) Bununla birlikte, teşebbüs birliği kararlarının bağlayıcı olmasının ve uygulama
zorunluluğunun bulunmasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil
edebilecek nitelikte olduğunun, aynı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
ilgili teşebbüslere bildirilmesi ve
b) Burdur Dershaneler Birliği tüzüğünde yer alan ücret birlikteliğine ilişkin hükmün 4054
sayılı kanun’un 4. maddesine aykırı olduğunun ve ilgili Tüzük’ten çıkarılması gerektiğinin 280
Burdur Dershaneler Birliği’ne bildirilmesi
hususlarında Başkanlığın görevlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.






Full & Egal Universal Law Academy