Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-2-98 (Özelleştirme)
Karar Sayısı : 10-42/737-242
Karar Tarihi : 10.6.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, R. Özge ARITÜRK, Hatice YAVUZ
C. BİLDİRİMDE : - Er Televizyon Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.
BULUNAN Temsilcisi: Emine Eren KÜÇÜKKURT
Bağdat Caddesi Kosif Apt. No: 234 Kat:3 D:10 34730
Çiftehavuzlar Kadıköy/İstanbul
- Sebil Televizyon Yayıncılık A.Ş. 20
Temsilcisi: Ömer AYDIN
Dikilitaş Mah. Yenidoğan Sokak No: 6/A Bodrum 2/1
Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - T.C. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Büyükdere Cad. No:143 34394 Esentepe/İstanbul
- Er Televizyon Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.
Bağdat Caddesi Kosif Apt. No: 234 Kat:3 D:10 34730
Çiftehavuzlar Kadıköy/İstanbul
- Sebil Televizyon Yayıncılık A.Ş. 30
Dikilitaş Mah. Yenidoğan Sokak No: 6/A Bodrum 2/1
Beşiktaş/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Maxi TV Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün TMSF tarafından
satış ihalesinde en yüksek iki teklifi veren Sebil Televizyon Yayıncılık A.Ş. ile Er
Televizyon Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.10.2005 tarih ve 12859 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 40
Tebliğ ile 1998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik
Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in ilgili hükümleri
uyarınca hazırlanan Mesleki Daire görüşü 29.11.2005 tarih ve 5063 sayıyla TMSF’ye
gönderilmiştir.
Kurum kayıtlarına 5.4.2010 tarih, 2843 sayı ile giren TMSF'nin izin başvurusunda
eksiklikler bulunması nedeniyle TMSF’den 15.4.2010 tarih ve 1890 sayılı yazı ile
10-42/737-242
2
eksikliklerin tamamlanması istenmiş; cevabi yazılar en son 27.5.2010 tarih ve 4219
sayı ile Kurumumuz kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu bildirim üzerine 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan 50
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
çerçevesinde düzenlenen 1.6.2010 tarih ve 2005-2-98/Öİ-10-189.EÖ sayılı
Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 2.6.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/270 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 10-42 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Maxi TV Ticari ve İktisadi
Bütünlüğü (Maxi TV)’nün yapılan ihalede en yüksek teklifleri veren Sebil Televizyon
Yayıncılık A.Ş. (Sebil Televizyon) ve Er Televizyon Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. (Er
Televizyon) tarafından devralınması işleminin,
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla 60
Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna
Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve
Esaslar Hakkında Tebliğ” kapsamında olduğu,
- Ancak aynı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen pazar payı ve ciro eşiklerinin
aşılmaması nedeniyle izne tabi olmadığı
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Maxi TV’nin hukuki ve fiili kontrolü, yapılan ihalede en yüksek teklifi veren Sebil
Televizyon veya ikinci en yüksek teklifi veren Er Televizyon tarafından elde edilmek 70
istenmektedir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Sebil Televizyon
Maxi TV’nin satışına ilişkin yapılan ihalenin sonucunda Sebil Televizyon en yüksek
teklifi veren katılımcı olmuştur. Sebil Televizyon’un hissedarlık yapısı aşağıdaki
gibidir:
Tablo 1: Sebil Televizyon’un Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Ömer Aydın (…..) (…..)
Abdurrahman Pala (…..) (…..)
Halit Emre Aydın (…..) (…..)
Hüseyin Güler (…..) (…..)
Esra Betül Aydın (…..) (…..)
Mustafa Fazıl Aydın (…..) (…..)
Toplam (…..) 100
Dosya mevcudu bilgilere göre Sebil Televizyon’un hakim ortağı olan Ömer AYDIN,
televizyon yayıncılığı alanında MCT Yayıncılık A.Ş. (MCT A.Ş.), MMC Yayıncılık A.Ş.
(MMC A.Ş.) ve Kozmedikal Televizyon yayıncılık A.Ş. adlı firmalarda sırasıyla 80
%(…..), %(…..) ve %(…..) oranında hisse sahibi durumundadır. Kozmedikal
Televizyon Yayıncılık A.Ş. firmasının henüz bir faaliyeti bulunmadığı bildirilmiştir.
Sadece uydu platformundan yayın yaptığı ifade edilen MCT A.Ş. ve MMC A.Ş.
firmalarına ilişkin izlenme oranlarının ise AGB ölçümlerinde çıkmayan %(…..) oranın
10-42/737-242
3
altında olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre 2009
yılında, MCT A.Ş. (…..)TL, MMC A.Ş. ise (…..)TL ciro elde etmiştir. Bununla birlikte,
Sebil Televizyon’un 15.2.2010 tarihinde kurulduğu ve pazarda izlenme payı ve
reklam geliri bulunmadığı ifade edilmiştir.
H.2.2. Er Televizyon
Maxi TV için en yüksek ikinci teklifi veren Er Televizyon’un 11.3.2010 tarihinde Maxi 90
TV’ye sahip olarak yayıncılık faaliyeti yürütmek amacıyla kurulduğu bildirilmiştir.
Şirketin hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Er Televizyon’un Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Emine Eren Küçükkurt (…..) (…..)
Berna Akkor Türkeli (…..) (…..)
Hayriye Kurşun (…..) (…..)
Nermin Tekçe (…..) (…..)
Halil Kömür (…..) (…..)
Toplam (…..) 100
Bildirim Formu’nda Er Televizyon’un herhangi bir şirkete ortak olmadığı ve aynı
zamanda teşebbüsün ortaklarının da başka teşebbüslerde ortaklığının bulunmadığı
belirtilmiştir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. Genel Olarak
Televizyon yayıncılığı alanında pazar tanımlaması yapılırken kullanılan başlıca dört
kriter bulunmaktadır. 100
i. Yayın Alanlarının Genişliğine Göre
Yayın alanlarının genişliğine göre televizyon yayıncılığı piyasaları ulusal, bölgesel ve
yerel olarak sınıflandırılmaktadır. 15.05.2002 tarih ve 4756 sayılı Yasa ile değişik
3984 sayılı Radyo ve Televizyon Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun’un “Tanımlar”
başlıklı 3. maddesine göre;
- Ulusal yayın; bütün ülkeye yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
- Bölgesel yayın; birbirine komşu en az üç il ve en çok bir coğrafi bölge
alanının asgari yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
- Yerel yayın; mülki taksimat itibariyle en az bir ilçe (merkez ilçe dahil) veya
bir ilin alanının en az yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri 110
yayınını
ifade etmektedir.
ii. Yayın Türlerine Göre
Yayın türlerine göre, yayın kuruluşlarını genel ve tematik yayın yapanlar olarak
sınıflandırmak mümkündür. Buna göre;
- Genel nitelikte yayın yapan kanalları; yayın programları, filmler, kültür,
spor, magazin, çocuk, kadın, dizi, din, eğlence ve haber programları gibi
çok farklı konuları içeren kanallar,
- Tematik yayın yapan kanalları; haber, belgesel, spor, müzik ve benzeri
türlerde olmak üzere, yalnızca belli bir konuda yayın yapan kanallar 120
10-42/737-242
4
olarak tanımlamak mümkündür.
iii. Finansman Türlerine Göre
Bu kritere göre yayın kuruluşları açık ve paralı yayın yapanlar olarak
sınıflandırılmaktadır.
- Açık kanal, izleyicinin herhangi bir ücret ödemeden izleyebildiği yayıncılık
türüdür. Bu kanalların esas gelir kaynaklarını, yayınladıkları programların
aralarına, önlerine veya sonrasına aldıkları reklamlar ve sponsorluklar
oluşturmaktadır. Dolayısıyla, izleyici ve kanal arasında ticari bir ilişki
bulunmamaktadır. Ticari ilişki kanallar ile reklam verenler arasında olup, bu
piyasada tüketici konumunda olan reklam verendir. Bu nedenle de izlenme 130
payları reklam geliri ile finanse edilen kanallar için çok önemlidir.
- Paralı (şifreli) kanal; yayın hizmetinden faydalanabilmek için izleyicilerin
abone olarak belli bir süre için belirli meblağlar ödediği kanallardır. İzleyici
sayısı, abone sayısı ile sınırlıdır. Her ne kadar bu kanallar da reklam ve
sponsorluk alabiliyor olsalar da, gelirlerinin en önemli kısmı abonelerinden
aldıkları abonelik ücretlerinden oluşmaktadır. Dolayısıyla, parasız
kanallardan farklı olarak, abone ile kanal arasında ticari bir ilişki söz
konusudur ve kanallar için esas olan abone sayısı ve ücretidir.
iv. Yayın Şekillerine Göre
Yayın kuruluşlarını, yayın şekillerine göre karasal, uydudan ve kablolu olarak üçe 140
ayırmak mümkünse de TV kanalları genellikle ulaşılan izleyici sayısını arttırabilmek
için farklı iletim tekniklerini bir arada kullanarak yayın yapmayı tercih etmektedir.
Buna göre;
- Karasal yayın; uydu veya kablo aracılığı olmaksızın, karadan vericiler ve
yansıtıcılar vasıtasıyla gönderilen sinyallerle alıcılara ulaştırılan yayın
türünü,
- Kablolu yayın; radyo, televizyon ve veri yayınlarının kablo, cam iletken ve
benzeri bir fiziki ortam üzerinden abonelere ulaştırılmasını sağlayan yayın
türünü,
- Uydudan yayın; radyo ve televizyon programlarının yetkili yayıncı veya 150
hizmeti temin edecek kişi veya kuruluş tarafından şifreli veya şifresiz olarak
uzayda sinyal iletebilen herhangi bir araç vasıtasıyla yapılan ilk yayını
ifade etmektedir.
H.3.2. İlgili Ürün Pazarı
Yoğunlaşma işlemlerinin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazar(lar)ının
tanımlanılması;
- İlgili devir işleminin bildirime tabi olup olmadığı,
- İlgili devir işlemi sonucunda ilgili pazar(larda) hakim durum yaratılarak veya
hakim durum güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde engellenmesi
durumlarının belirlenmesi (mevcudiyeti) bakımından önem arz etmektedir. Bu 160
anlamda dosya konusu işlem bakımından ilgili pazar(lar)ın tanımlanması, devir işlemi
sonrasında ilgili pazarlar bakımından yoğunlaşmada meydana gelecek değişikliğin
tespitinden ziyade, özellikle devir işleminin bildirime tabi olup olmadığının
belirlenmesi bakımından önem kazanmaktadır.
10-42/737-242
5
Dosya konusu işlem Maxi TV’nin devrini öngörmesi nedeniyle, işlem sonucunda
etkilenen pazar Maxi TV’nin faaliyet gösterdiği pazar olacaktır. Söz konusu kanal
halihazırda Türksat uydu, D-Smart ve Kablo TV platformlarından yayın yapmaktadır.
Bu kapsamda, Maxi TV halihazırda kablolu yayın lisansı ve uydu yayın lisansına
sahiptir. Öte yandan Maxi TV, çocuk programları yayını alanında faaliyet
gösterdiğinden tematik, ülke genelinde yayın yaptığından aynı zamanda ulusal yayın 170
yapan bir kanal niteliğine haizdir.
Bu çerçevede, söz konusu devralma işlemine ilişkin olarak ilgili ürün pazarı en dar
şekilde değerlendirilerek “çocuk programları içerikli ulusal televizyon yayıncılığı”
olarak belirlenmiştir.
H.3.3. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılık arz etmesine neden olan
herhangi bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak ele
alınmıştır.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme 180
Bildirim Formu’nda, izin talebinde bulunulan işlem neticesinde Maxi TV’nin hukuki ve
fiili kontrolünün Sebil Televizyon’a ya da Er Televizyon’a geçeceği ifade edilmektedir.
Bu nedenle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamına giren bir
devralma işlemidir.
H.4.2. Bildirimin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Kapsamında
Değerlendirilmesi
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca “Bu 190
Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
Lirası’nı (yirmi beş milyon Yeni Türk Lirası) aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur”.
Dosya mevcudu bilgilerden;
Sebil Televizyon’un halihazırda televizyon yayıncılığı ile ilgili doğrudan
herhangi bir faaliyetinin ve dolayısıyla cirosunun bulunmadığı, hakim ortak
olan Ömer AYDIN’ın sahip olduğu, yayıncılık alanında faaliyet gösteren ve 200
%(…..) altında izlenme oranına sahip olan MMC A.Ş. ve MCT A.Ş. firmalarının
2009 yılı cirolarının sırasıyla (…..)TL ve (…..)TL olduğu,
Er Televizyon’un halihazırda televizyon yayıncılığı ile ilgili doğrudan veya
dolaylı olarak herhangi bir faaliyetinin ve dolayısıyla cirosunun bulunmadığı
anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Maxi TV’nin 2009 yılı toplam net satışlarının (…..) TL olduğu
bildirilmiştir. RTÜK’ten alınan bilgilere göre, RTÜK tarafından lisans ve yayın izni
10-42/737-242
6
verilen çocuk programları içerikli ulusal yayın yapan kanalların1 üst kurul payına göre
hesaplanan pazar payı aşağıdaki gibidir:
Tablo 3: RTÜK Tarafından Lisans ve Yayın İzni Verilen ve Çocuk Programları İçerikli Ulusal Yayın 210
Yapan Kanalların Üst Kurul Payına Göre Pazar Payları
Kanal Logo Adı Pazar Payı (%)
Maxi TV (…..)
JOJO (…..)
Yumurcak TV (…..)
Toplam 100
Ayrıca dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre çocuk programları içerikli ulusal
yayın yapan bazı kanalların reklam gelirlerine göre hesaplanan pazar payları
aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
Tablo 4: Çocuk Programları İçerikli Ulusal Yayın Yapan Kanalların Tahmini Reklam Gelirlerine Göre
Pazar Payları2
Kanal Logo Adı Pazar Payı (%)
Maxi TV (…..)
Cartoon Network (…..)
D Çocuk (…..)
Jojo TV (…..)
Kidsco (…..)
Nickelodeon (…..)
TRT Çocuk (…..)
Yumurcak TV (…..)
Toplam 100
Bununla birlikte, Maxi TV’nin 30.5.2009 tarihinden itibaren çocuk programları
yayınlamaya başladığı ve Şubat 2010’dan itibaren AGB ölçümlerine dahil olduğu
belirtilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, 2010 yılı için Yumurcak TV’nin tüm gün
izlenme oranı %(…..), Cartoon Network’un %(…..), Maxi TV’nin ise %(…..)3 220
olmaktadır.4 Çocuk programı yapan söz konusu bu üç kanal içinde bile Maxi TV’nin
payı %(…..) seviyesinde kalmaktadır.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde;
- devre konu teşebbüs olan Maxi TV ve devralmak isteyen Sebil Televizyon’un
toplam cirolarının ve pazar paylarının Tebliğ’de belirtilen eşikleri aşmadığı,
- yapılan ihalede en yüksek ikinci teklifi veren Er Televizyon’un ve Maxi TV’nin
toplam cirolarının ve pazar paylarının Tebliğ’de belirtilen eşikleri aşmadığı
anlaşıldığından Maxi TV’nin, ihalede en yüksek iki teklifi veren teşebbüslerden biri
tarafından devralınması işleminin 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında izne
tabi bir devralma işlemi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 230
1 TRT Çocuk adlı kanalın 4576 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca 20.6.2002 tarihinden itibaren
RTÜK’e reklam beyannamesi vermediği ifade edilmiştir.
2 Söz konusu hesaplamanın yapıldığı reklam gelirleri, The Nielsen Media Research Company firması
tarafından elde edilen tahmini değerlere dayanmakta olup liste fiyatları üzerinden hesaplanmaktadır.
3 Bu ortalama değerin Şubat-Nisan 2010 tarihleri arasını kapsadığı bildirilmiştir.
4 Söz konusu izlenme oranları ulusal yayın yapan televizyon kanalları içindeki izlenme paylarını ifade
etmektedir.
10-42/737-242
7
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 Kanun’un 7. maddesi ve 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların
Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde
ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” kapsamında
olduğuna; ancak tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ’de
öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
240
Full & Egal Universal Law Academy