Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-122 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 10-44/783-260
Karar Tarihi : 17.06.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Mustafa Oğuzcan BÜLBÜL, Cemal Ökmen YÜCEL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Novartis AG
Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN
Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Novartis AG
Lichtstrasse 35, 4056 Basel İSVİÇRE
- Ebewe Spezial-Pharma Holding GmbH
Sickenberggasse 10 A-1190 Viyana AVUSTURYA 20
E. DOSYA KONUSU: Ebewe Spezial-Pharma Holding GmbH şirketlerinin
hisselerinin tamamının Novartis AG tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında olmadığına ilişkin menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 25.05.2010 tarih, 4158 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 8. maddesi ile
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 09.06.2010 tarih ve 2010-1-
122/MM-10-336.MOB sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 09.06.2010 tarih ve
REK.0.05.00.00-130/193 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-44 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır. 30
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda bildirim konusu işlemin; 4054 sayılı Kanun
ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, ancak aynı Tebliğ ile getirilen pazar payı ve
ciro eşiklerinin aşılmaması nedeniyle izne tabi olmadığı, bu bağlamda söz konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca, aynı Kanun’un 7. maddesine aykırı olmadığını
gösteren menfi tespit belgesi verilmesinin uygun olacağı
görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
Ebewe Spaziel-Pharma Holding GmbH (Ebewe), uluslararası faaliyetlerle iştigal eden
şirketler grubunun tüm varlıklarını kontrol etmek üzere dosya konusu devre hazırlık için 40
oluşturulmuş Avusturya merkezli bir şirkettir. Hisseleri devre konu olan Ebewe, özellikli
jenerik farmasötik ürünlerin üretimi ve dağıtımı, grubun mamul ilaçlarının –sıvı sitotoksik
enjekte edilebilirler ve enjekte edilebilir sıvı ampullerin- başka şirketler için fason üretimine
10-44/783-260
2
ilişkin tüm aktiflerini kapsamaktadır. Ebewe’nin yanı sıra sadece Amerika Birleşik
Devletleri’nde satışları bulunan Ebewe Parenta Pharmaceutical Inc. şirketi de söz konusu
devralma işlemi kapsamına dahil edilmiştir. Ebewe, Türkiye’deki faaliyetlerini EBV Sağlık
Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (Ebv Türkiye) ile yürütmektedir. Ebewe’nin 2008 yılında
Türkiye’deki faaliyetlerinden elde edilen cirosu yaklaşık (……….) TL’dir.
Novartis AG (Novartis) ise, reçeteli ilaçlar, reçetesiz satılan ilaçlar, insan aşıları ve hayvan
sağlığı ürünlerini kapsayan tıbbi ürünlerin geliştirilmesi, üretilmesi ve dağıtılması 50
alanlarında faaliyet gösteren İsviçre merkezli bir farmasötik şirketidir. Novartis’in 2008
yılında Türkiye’deki faaliyetlerinden elde edilen cirosu yaklaşık (……….) TL’dir.
31.12.2009 tarihi itibarıyla Novartis’in %5’inden fazlasını elinde bulunduran bir hissedarı
bulunmamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
Beşeri ilaçların rekabet hukuku analizlerinde ATC-3 sınıflandırması bir başlangıç noktası
olarak alınmakta ve dosya konusu olayın niteliğine göre analiz derinleştirilmekte ve ilgili
ürün pazarı farklı tanımlanabilmektedir. Bu bağlamda her iki taraf teşebbüsün
faaliyetlerinin çakıştığı tek pazar olan L1X pazarı analiz edilmiştir.
Bu kapsamda dosya konusu başvuru kapsamında ilgili ürün pazarının belirlenmesi 60
amacıyla L1X ATC-3 sınıfında Ebewe ve Novartis’in ilaçlarının birbiriyle ikame ya da
birbirinin tamamlayıcısı olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim, Bildirim
Formu’nda Novartis, L1X2 ürün grubundaki ürünler L1X4 ürün grubundaki ürünlerden
tamamen farklı kanser tiplerinin tedavisinde kullanıldığı ve farklı etkime metotlarına sahip
olduğu için birbirleriyle ikame edilebilir olmadığı ve farklı ilgili ürün pazarlarında yer alması
gerektiği belirtmektedir.
Dosya konusu devralmanın incelendiği Avrupa Komisyonu (Komisyon) kararında1
Komisyon’un daha önceki kararlarında belirtildiği üzere onkoloji sektörü kapsamında
kanser tedavisi için kullanılan ilaçları ATC-3 sınıfına göre belirlemenin her zaman uygun
olmayacağı ifade edilmiştir. Bunun nedeni olarak ise, kanser tedavisinin, kanserin tipi, 70
oluştuğu bölge, başlangıç ya da ileri bir seviyede olup olmadığına göre değiştiği
gösterilmiştir. Ancak L1X’in de içinde bulunduğu gruplar için rekabetçi açından bir sorun
çıkmaması nedeniyle derinlemesine bir analiz yapılmamıştır. Bununla birlikte atıf yapılan
Teva/Barr kararında2 kanser ilaçları için ATC-3 değil molekül bazında ilgili pazar tanımları
yapılmış bu dosyanın konusu olan iki ilacın etken maddesi olan Carboplatin ve Cisplatin
ayrı ilgili ürün pazarları olarak kabul edilmiştir.
Yukarıdaki değerlendirmelerle birlikte dosya konusu ilaçlardan L1X ATC-3 sınıfında
çakışan ilaçların (Ebewe’nin, Oxebewe, Carboplatin ve Cisplatin adlı ilaçları; Novartis’in
ise Glivec adlı ilacı) birbirlerinin ikamesi olup olmadığına yönelik olarak konu uzmanlarıyla
görüşmeler yapılmıştır. Bu çerçevede raportörlerce; Dr. Abrurrahman Yurtaslan Ankara 80
Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden Baş Eczacı (……….) ve Onkoloji Uzmanı Dr.
(……….) ile Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi (……….) ile
yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen bilgiler ve yukarıda yer alan değerlendirmeler
ışığında ilgili ürün pazarları, “L1X2 Platin Bileşikler, L1C Bitkisel Alkaloidler ve Diğer Doğal
Ürünler, L1B Antimetabolitler, L1D Sitotoksik Antibiyotikler v.b. Maddeler ve V3D
Antineoplastik Tedavileri için Detoks Ajanları”; ilgili coğrafi pazar ise, ülke genelinde
rekabet şartlarının bölgesel olarak farklılık göstermemesi nedeniyle “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
1 Karar No: M.5555 Novatis/Ebewe 22.9.2009
2 Karar No: M.5295 Teva/Barr 19.12.2008
10-44/783-260
3
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 90
Dosya konusu işlem, Ebewe şirketinin hisselerinin tamamının Novartis tarafından 2009
yılının son çeyreğinde devralınması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Kurul
iznine tabi olmadığına dair menfi tespit belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Söz konusu
işlemle, taraflar arasında 19.05.2009 tarihinde imzalanan Hisse Satınalma ve Devir
Sözleşmesi (Sözleşme) sonucu Ebewe’nin hisselerinin mülkiyeti ve kontrolü tamamıyla
Novartis’e geçmiştir. Bu çerçevede söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi
anlamında bir devralma işlemidir.
Bildirim konusu işlem kapsamında, Novartis ve Ebewe’nin her ikisinin birden faaliyet
gösterdiği tek pazar olan L1X pazarı, daha detaylı bir değerlendirme yapabilmek için ATC-
4 sınıflandırması temelinde incelenmiş ve taraflardan Ebewe’nin ürettiği ilaçların 100
bulunduğu L1X2 ile Novartis’in ürettiği ilacın bulunduğu L1X4 pazarı arasında ikame
edilebilirlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, Ebewe’nin faaliyet gösterdiği
ilgili ürün pazarları L1X pazarı hariç ATC-3 sınıflandırmasına göre, L1X pazarı ise
yukarıda açıklanan sebepler nedeniyle ATC-4 sınıflandırmasına göre tanımlanmıştır. Bu
bağlamda, eşikler bakımından yapılan değerlendirme, Novartis ile Ebewe’nin ürünlerinin
çakışmaması nedeniyle sadece devralınan Ebewe’nin ürünlerin bulunduğu pazarlar
bakımından yapılmıştır. Dosyadaki bilgilerde yer alan Ebewe’nin toplam pazar payı ve
ciroya ilişkin veriler incelendiğinde, 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in
4. maddesinde belirtilen pazar payı ve ciro eşiklerinin aşılmadığı; dolayısıyla söz konusu
işlemin Rekabet Kurulu iznine tabi olmadığı görülmektedir. 110
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında olduğuna; ancak tarafların toplam pazar
payları ve cirolarının aynı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi
olmadığına,
2. İşleme 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy