Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-171 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-47/855-293
Karar Tarihi : 01.07.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler :Doç.Dr. Mustafa ATEŞ Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Bayram Ali GEÇGİL, Ayşe Özlem UZUN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : -OlmukSA International Paper – Sabancı Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Muharrem AYTAÇOĞLU, Selda ERCANTAN AKSOY 20
Sabancı Center Kule 2 Kat: 13, 34330, 4. Levent-İstanbul
D. TARAFLAR : - DS Smith Luxemburg S.a.r.l.
37 rue d’Anvers, L-1130, Luxemburg
- OlmukSA International Paper – Sabancı Ambalaj San. ve Tic.
A.Ş.
Sabancı Center Kule 2 Kat: 13, 34330, 4. Levent-İstanbul
E. DOSYA KONUSU: DS Smith Luxemburg S.a.r.l.’nin (DS Smith) ve azınlık 30
hissedarlarının sahip DS Smtih Çopikas ve bağlı kuruluşu DS Smtih Trakya’nın
hisselerinin tamamının Hacı Ömer Sabancı Holding ve International Paper
Company Inc. ortak kontrolünde olan OlmukSA International Paper Sabancı
Ambalaj San. Tic. A.Ş.’ye (OlmukSA) devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.6.2010 tarih ve 4328 sayı ile intikal eden
ve eksiklikleri 9.6.2010 tarih ve 4551 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
çerçevesinde hazırlanan 22.6.2010 tarih ve 2010-2-171/Öİ-10-325.BAG sayılı 40
Devralma Ön İnceleme Raporu, 24.6.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/308 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 10-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; DS Smith’in ve azınlık hissedarları
DS Smith Çopikas ve bağlı kuruluşu DS Smith Trakya’nın hisselerinin tamamının
H.Ö. Sabancı Holding ve International Paper Company Inc. ortak kontrolünde olan
OlmukSA’ya devredilmesi işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem
olduğu, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un
7 nci maddesi anlamında bir hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu 50
10-47/855-293
2
daha da güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında
herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuran bir işlem olmadığı; bu nedenle söz konusu işleme izin
verilebileceği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. DS Smith
DS Smith, tamamiyle DS Smith International S.a.r.l. tarafından kontrol edilen ve devir
işleminin finansmanından sorumlu olan holding şirketidir. Öte yandan, DS Smith’in
kontrolünün tamamı ise DS Smith Holdings Ltd.’ye ait olup DS Smith Holdings Ltd. 60
de DS Smith Plc tarafından kontrol edilmektedir. DS Smith Holdings Ltd. ise hisseleri
Londra’da işlem gören halka açık bir şirkettir. Oluklu mukavva kutu üretimi ile iştigal
eden devre konu DS Smith Çopikas ve DS Smith Trakya’nın ortaklık yapıları
aşağıdaki gibidir. DS Smith’in Türkiye’de bunlar haricinde başka şirketi
bulunmamaktadır.
Tablo 1: DS Smith Çopikas Ortaklık Yapısı
Ortaklar Pay Oranı (%)
DS Smith Luxemburg S.a.r.l. ~99,99
Oliver Laurent ~0,00
Jean Lienhardt ~0,00
Alain Sirop ~0,00
Christophe Schoor ~0,00
Toplam 100
Tablo 2: DS Smith Trakya’nın Ortaklık Yapısı
Ortaklar Pay Oranı (%)
DS Smith Çopikas ~99,99
H. Mithat Özbek ~0,00
Ömüral Orhon ~0,00
Serhan Karakale ~0,00
Berna Demiral ~0,00
Toplam 100
H.1.2. OlmukSA 70
OlmukSA, Olmuk Mukavva Sanayi ve Ticaret A.Ş. adıyla 1963 yılında kurulmuştur.
Kuruluştaki ortakları Akbank, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası, Transtürk Holding,
Özdemir Antimuan Madenleri Ltd. Şti. ve Sadıkoğlu Aileleridir. 1984 yılında Hacı
Ömer Sabancı Holding A.Ş’nin yönetimdeki etkinliği artmış ve şirketin adı OlmukSA
Mukavva Sanayi Ve Ticaret A.Ş. olarak değişmiştir. International Paper Company
(IP) ile eşit oranda hisseyle ortaklığa gidildikten sonra ise 1998 yılında şirketin adı da
OlmukSA Internatıonal Paper - Sabancı Ambalaj Sanayi Ve Ticaret A.Ş. olarak
değiştirilmiştir. Sabancı ve IP’nin Türkiye’de ilgili ürün pazarında OlmukSA dışında
kontrol ettikleri bir teşebbüs bulunmamaktadır. OlmukSA’nın ortaklık yapısı aşağıdaki
gibidir. 80
Tablo 3: OlmukSA Ortaklık Yapısı
Ortaklar Pay Oranı (%)
Sabancı Holding 43,73
Union Camp Holding BV1 43,73
Halka Açık Kısım 12,54
1 IP’nin %100 iştirakidir
10-47/855-293
3
Toplam 100
OlmukSA’nın sahibi olduğu ve atık kağıt işleme faaliyetinde bulunan Dönkasan
Dönüşen Kağıt Hammaddeleri San. ve Tic. A.Ş.’nin ortaklık yapısı ise aşağıdaki
gibidir.
Tablo 4: Dönkasan Ortaklık Yapısı
Ortaklar Pay Oranı (%)
Kartonsan Karton Sanayi ve Tic. A.Ş. 49,99
Olmuksa 29,98
H.Ö. Sabancı Holding A.Ş. 20,00
Selka Holding A.Ş 0,001
Ak Sigorta A.Ş. 0,03
Toplam 100
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Hisseleri devre konu DS Smith Çopikas ve bağlı kuruluşu DS Smith Trakya’nın
faaliyet alanı oluklu mukavva kutu üretimidir. Bu sebeple, dosya kapsamında ilgili 90
ürün pazarı, 31.8.2007 tarih ve 07-65/798-294 sayılı Kurul kararına paralel
olarak“oluklu mukavva kutu pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2.İlgili Coğrafi Pazar
Oluklu mukavva kutu üretimi ve satışı bakımından pazar ayrıştırmasına gitmeyi
gerektirecek herhangi bir hukuki veya fiili sebebin bulunmaması ve rekabet
koşullarının ülke genelinde benzer olması sebepleriyle ilgili coğrafi pazar, "Türkiye"
olarak kabul edilmiştir.
H.3. Değerlendirme 100
1997/1 sayılı Tebliğin 2 nci maddesinin (b) bendinde “herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” birleşme ya da devralma sayılan hallerden biri olarak
belirlenmiştir.
Bildirim konusu işlemde, DS Smith’in ve azınlık hissedarları DS Smith Çopikas ve
bağlı kuruluşu DS Smith Trakya’nın hisselerinin tamamının OlmukSA’ya
devredilmektedir. Bu anlamda işlem, kontrolün el değiştirmesini içermesi sebebiyle
Tebliğ’in anılan maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4 üncü maddesinde Rekabet 110
Kurulu’ndan izin alınması zorunlu olan birleşme veya devralmalar düzenlenmektedir.
Buna göre:
“Bu tebliğin 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam
pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur. ”
Dosya konusu devralma işleminde, DS Smith Çopikas’ın 2009 yılında Türkiye’deki
pazar payı%3, OlmukSA’nın %12,5’tir. Dosya mevcudunda DS Smith Trakya’nın tüm
satışlarını DS Smith Çopikas’a yaptığı belirtilmesi sebebiyle DS Smith Trakya’nın ilgili 120
pazardaki payı dikkate alınmamaktadır. Dolayısıyla tarafların devralma işlemi
10-47/855-293
4
sonrasındaki payları toplamı %15,5 olacak ve devir işlemi pazar payları açısından
Tebliğ’deki eşikleri aşmayacaktır. Öte yandan, DS Smith Çopikas’ın Türkiye’de 2009
yılına ilişkin cirosu (….) TL iken, OlmukSA’nın cirosu (….) TL’dir. Devralma işlemi
ertesinde tarafların ciroları toplamı (….) TL olmakta ve Tebliğ’deki eşiği aşmaktadır.
Ciroların toplamı bakımından işlem, izne tabi bir nitelik arz etmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 7 nci maddesi uyarınca “bir ya da birden fazla teşebbüsün
hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik
olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya 130
herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut
ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere,
devralması hukuka aykırı ve yasaktır.”
Bu bakımdan, devir işleminin ilgili pazarda hâkim durum yaratıp yaratmayacağı veya
hâkim durumu daha da güçlendirip güçlendirmeyeceğinin incelenmesi gerekmektedir.
Türkiye’de oluklu mukavva kutu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar
payları aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.
Tablo 5: Oluklu Mukavva Kutu Pazarındaki Oyuncuların 2009 Yılı Satışlarına Göre Pazar Payı Verileri
Firma Adı Pazar Payı (%)
Tire Kutsan -Mondi 15
Omluksa IP 12,5
Dentaş 9
Modkar 9
Kaplamin, SCA, Ova 7
Camiş 4
Torkut-OMK 4
Çopikas 3
Diğer 36,5
Toplam 100
Tablodan da görüldüğü üzere, ilgili pazarda birçok teşebbüs faaliyet göstermektedir. 140
Bu teşebbüslerin pazar paylarının birbirlerine yakın ikili veya üçlü gruplar şeklinde
gerçekleşmiş olması hususları dikkate alındığında, mevcut durumda herhangi bir
teşebbüsün hakim duruma sahip olduğundan bahsetmek mümkün olmamaktadır.
Bununla birlikte devralma işlemi ertesinde tarafların toplam pazar payı 12,5+3=%15,5
olacak ve bu durumda OmlukSA çok az bir farkla pazardaki lider firma olacaktır.
Ancak devralma sonrası ortaya çıkan bu durum pazarın önceki yapısını, herhangi bir
firmanın hakim duruma geçmesine veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesine yol açacak şekilde değiştirecek nitelikte değildir. Gerek pazarda
faaliyet gösteren teşebbüslerin sayısı, gerek bu teşebbüslerin pazar paylarının
durumu birlikte değerlendirildiğinde bildirim konusu devralma işleminin Kanun’un 7. 150
maddesi anlamında bir ihlal teşkil edecek niteliğe sahip olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
Devir işlemi bakımından incelenmesi gereken bir diğer husus, Hisse Satım ve Alım
Sözleşmesi’nin 9. maddesinde yer alan rekabet yasağıdır. İlgili maddeye göre,
“…Satıcı, Satıcı’nın Şirket ile rekabet halinde olan herhangi bir kişi ya da kuruluşa
hizmet vermesi veya sair suretle herhangi işleriyle iştigal etmesi halinde Hedef’in ve
İştirak’in telafisi olanaksız şekilde zarar görebileceğini ikrar ve kabul eder…..Satıcı,
Kapanış tarihinden 3 yıl boyunca Türkiye Cumhuriyeti içerisinde İş ile rekabet eden
10-47/855-293
5
hiçbir iş ile doğrudan ya da dolaylı olarak iştigal etmeyecektir ve Bağlı Şirketlerinin de
etmemesini sağlayacaktır.” 160
Rekabet hukuku açısından, birleşme ve devralmalarla birlikte taraflara getirilen
rekabet etmeme yükümlülüklerinin süresi, uygulanacak coğrafi alanı, konusu ve ilgili
olduğu kişiler bakımından kapsamı, gerçekleştirilmek istenen amacı aşmayacak
şekilde makul ve orantılı biçimde düzenlenmiş olmalıdır. Coğrafi alan ve faaliyet
konusuna ilişkin sınırlamalar, devreden teşebbüsün devirden önce faaliyet gösterdiği
alan ve ürettiği mal ve hizmetler ile sınırlı olmalıdır.
Başvuru konusu devralma işleminde söz konusu olan rekabet yasağının 3 yıl ile
sınırlı olması, bu yasağın satıcıya devre tabi iş kolunda çalışan şirket ile bağlı
şirketlerine getirilmiş olması ve ilgili faaliyetlerin gerçekleşeceği belli bir coğrafi alanla
sınırlı tutulması sebepleriyle söz konusu yasak makul bir yan sınırlama olarak 170
değerlendirilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
180
Full & Egal Universal Law Academy