Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-112 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 10-47/869-302
Karar Tarihi : 1.7.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Zeynep ŞENGÖREN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Kale Oto Radyatör San. Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Azra ERÖZLER
Cumhuriyet Blv. Mayıs İşhanı No: 23/304 Alsancak/İzmir
D. TARAFLAR : - Kale Oto Radyatör San. Tic. A.Ş.
İstiklal Cd. No:5 41420 Çayırova Gebze/Kocaeli
- Koçkaya Holding A.Ş.
Sanayi Mh. Turan Sk. No:6, 34416 Levent/İstanbul
- Koçkaya Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş. 20
Sanayi Mh. Turan Sk. No:6, 34416 Levent/İstanbul
- Behr GmbH& Co. KG
Mauserstr 3, 70469 Stuttgart ALMANYA
- Behr Holding International GmbH
Mauserstr 3, 70469 Stuttgart ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: Kale Oto Radyatör San. ve Tic. A.Ş. (Kale) ve Behr GmbH &
Co. KG. (Behr) tarafından üretilen belli başlı ısı değiştirici ürünlerin satışı, ihracı ve
ithalatı işleriyle iştigal edecek olan anonim şirket statüsünde bir ortak girişim
kurulması işlemine izin veya menfi tespit belgesi verilmesi ya da muafiyet
tanınması talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 23.6.2010 tarih ve 4877 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 24.6.2010 tarih ve 2010-4-
112/Öİ-10-258.KT sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu aynı tarih ve
REK.0.08.00.00-120/247 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-47 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Kale, Koçkaya Holding A.Ş. (Koçkaya Holding) ve Koçkaya Motorlu Araçlar San. ve
Tic. A.Ş. (Koçkaya Motorlu Araçlar) ile Behr ve Behr Holding International GmbH (Behr 40
Holding) arasında imzalanan “Satış Ortak Girişim Sözleşmesi”nin 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi
kapsamında bir ortak girişim olmadığı,
10-47/869-302
2
- Söz konusu ortak girişim anlaşmasının taraflar arasındaki rekabeti sınırlayan amaç ya
da etki taşıması nedeniyle işleme, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi
tespit verilemeyeceği,
- Bununla birlikte işlemin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen şartları
karşılaması nedeniyle, Satış Ortak Girişim Sözleşmesi’ne 5 yıl süre ile muafiyet
tanınması gerektiği
görüşü ifade edilmiştir. 50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Ortak Girişim’in faaliyet alanı dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “otomotiv ısıtma-
havalandırma ve motor soğutma sistemlerinin dağıtımı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ortak Girişim’in faaliyetlerinin ülkemizin tümünde satışı yapılan ürünleri kapsaması ve
ilgili ürün açısından rekabetin ülke çapında homojen olduğunun aksine göstergeler
bulunmaması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 60
H.2.1. İşlemin Niteliği
Kale, Koçkaya Holding ve Koçkaya Motorlu Araçlar ile Behr ve Behr Holding arasında
20.11.2009 tarihinde imzalanan “Satış Ortak Girişim Sözleşmesi” uyarınca taraflar,
motor soğutma sistemleri, modülleri ve parçalarının satılması ihraç ve ithal edilmesi
alanlarında faaliyette bulunacak “Kale Behr Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.”(yeni şirket)
ticaret unvanına sahip yeni bir şirket kurmayı amaçlamaktadır. Yeni şirketin statüsü
anonim şirket olacak ve işlemlerine Rekabet Kurumunun onayının ardından
başlayacaktır. Bu sözleşme ile taraflar, Behr lisansı altında Kale tarafından üretilen tüm
ürünlerin yeni şirket aracılığıyla satılacağı ve/veya ihraç edileceği hususunda mutabık
kalmışlardır. Şirketin başlangıç sermayesi 500.000 TL (beşyüzbin Türk Lirası) olacaktır. 70
…
Tablo 4: Yeni Şirket Hissedarlık Yapısı
Hissedar Unvanı Sermaye Tutarı Hisse Oranı (%)
Kale … …
Koçkaya Holding … …
Koçkaya Motorlu Araçlar … …
Behr … …
Behr Holding … …
Toplam … …
Yeni şirketin kurulmasının hemen ardından Behr ile Kale, … bir lisans ve teknik yardım
sözleşmesi akdedecektir. … Behr, Kale tarafından üretilecek olan ürünler için gerekli
olan know-how ve ticari sırları Kale’ye devredecek; Kale ise bunu münhasıran Kale-Behr
şirketi tarafından satılacak ürünlerin üretimi esnasında kullanacaktır. Bu lisans
sözleşmesi gelecekteki diğer lisans ve teknik yardım sözleşmeleri için referans olarak
A
GRUBU
B
GRUBU
%...
%...
10-47/869-302
3
kullanılacaktır ve tarafların yeni şirket aracılığıyla gerçekleştirilmeye karar vereceği
herhangi bir projeye uygulanabilir olacaktır.
H.2.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde 80
Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin (c)
bendine göre, “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak
şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya
taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak
girişimler (joint venture)” 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler
arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
Bu çerçevede, teşebbüsler arası bir işlemin birleşme ve devralma sayılabilmesi için
taşıması gereken unsurlar şunlardır:
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması, 90
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti
sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
Dosya mevcudu bilgilere göre, mezkûr ortak girişim ilk şartı taşımaktadır.
Ancak, söz konusu bilgiler bir arada değerlendirildiğinde, Ortak Girişim’in piyasada
başka teşebbüslerle tedarik ilişkisinin önünde bir engel olmamasına rağmen esas
itibariyle Kale tarafından üretilen Behr lisanslı ürünlerin dağıtımı amacıyla kurulduğu
anlaşılmaktadır. Yine ana teşebbüslerin ilgili pazarda ve üst pazar olan motor soğutma
ürünlerinin üretilmesi pazarında faaliyet gösteriyor olması Ortak Girişim’in kararlarında
etkili olacaktır. 100
Böyle bir durumda da kurucularından bağımsız karar almasının mümkün olmadığı
açıktır.
Bu açıklamalardan hareketle, yeni kurulacak olan şirketin Behr ve Kale’nin ürettiği
ürünleri satacağı, daha açık bir ifade ile ana teşebbüslerin fonksiyonlarından sadece
satış fonksiyonunu yerine getireceği anlaşılmaktadır. Üretim için gerekli olan lisanslar da
Ortak Girişim’e değil, Kale’ye devredilmektedir. Ayrıca ana teşebbüsler ile Ortak
Girişim’in alt ve üst pazarlarda faaliyet gösterecek olması yeni kurulacak şirketin
bağımsız karar vermesini engelleyecektir. Tüm bunlardan dolayı Ortak Girişim’in
bağımsız bir iktisadi varlık/tam işlevsel olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Öte yandan, tarafların Ortak Girişim’in faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif 110
olmamaları, ana teşebbüslerden sadece birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine
devam etmesi ya da ana teşebbüslerin Ortak Girişim’in faaliyet göstereceği ilgili ürün
pazarındaki tüm faaliyetlerini Ortak Girişim’e devretmeleri hallerinde bağımsız
teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski bulunmadığı kabul
edilebilir. Buradan hareketle dosya konusu işlemde de motor soğutucu sistemlerinin
üretimi pazarında rakip olan teşebbüslerin bu ürünlerin dağıtımı pazarında işbirliğine
gitmeleri rekabetçi faaliyetlerin koordinasyonu riskini doğurabilecektir.
Netice itibarıyla, inceleme konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi
çerçevesinde birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlardan olan
bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkma ve taraflar arasında rekabeti sınırlayıcı 120
amaç ya da etki taşımama unsurlarını karşılamadığı, bu nedenle anılan işlemin 1997/1
10-47/869-302
4
sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir ortak girişim işlemi
niteliğinde olmadığı görülmektedir.
H.2.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi
Yukarıda da ifade edildiği üzere, bildirim konusu Ortak Girişim’in Kanun’un 7. maddesi
kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, Kanun’un 4. maddesi
kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Esasen, Ortak Girişim anlaşmasının
taraflar arasındaki rekabeti sınırlayıcı amaç ya da etki taşıması nedeniyle menfi tespit
belgesi alması mümkün değildir.
H.2.4 Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi 130
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen iki olumlu, iki olumsuz koşulun birlikte
karşılanması halinde, Kurul teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs
birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar
verebilir. Taraflar, Kurulun söz konusu Ortak Girişim’i 4. madde kapsamında
değerlendirmesi ve menfi tespit vermemesi durumunda bireysel muafiyet talebinde
bulunduklarını beyan etmişlerdir.
İlgili maddede yer alan şartları;
a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b) Tüketicinin yarar sağlaması, 140
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla
sınırlanmaması
olarak sayabiliriz. Yapılan inceleme sonunda anılan şartların sağlanması nedeniyle,
bildirimin konusunu oluşturan, “Satış Ortak Girişim Sözleşmesi”ne bireysel muafiyet
tanınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Kale Oto Radyatör San. ve Tic. A.Ş., Koçkaya Holding A.Ş. ve Koçkaya Motorlu
Araçlar San. ve Tic. A.Ş., Behr GmbH & Co. KG. ve Behr Holding International GmbH 150
arasında imzalanan “Satış Ortak Girişim Sözleşmesi”nin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2. maddesi kapsamında
bir ortak girişim olmadığına,
2- Söz konusu ortak girişim anlaşmasının taraflar arasındaki rekabeti sınırlayan amaç ya
da etki taşıması nedeniyle işleme, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi
tespit belgesi verilemeyeceğine,
3- Bununla birlikte işlemin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen şartları
karşılaması nedeniyle, Satış Ortak Girişim Sözleşmesi’ne 5 yıl süre ile muafiyet
tanınmasına 160
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy