Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-171 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-52/1006-382
Karar Tarihi : 05.08.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Can TANERİ
C. BİLDİRİMDE : - İstanbul Memorial Sağlık Yatırımları A.Ş.
BULUNAN Temsilcisi: Av. H. Emre ÖNAL
Gazi Umur Paşa Sokak Bimar Plaza 38/8 Balmumcu, 20
Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - ARGUS Capital Partners II (Sub-fund) L.P.
Kleinwort Benson House, P.O. Box 76, Wests Centre
St.Helier Jersey JE4 8PQ ŞANEL ADALARI
- ARGUS Capital Partners II A L.P.
Kleinwort Benson House, P.O. Box 76, Wests Centre
St.Helier Jersey JE4 8PQ ŞANEL ADALARI
- QFIB Healthcare 2 S.A.R.L.
412 F, Route d’Esch, L-2086 LÜKSEMBURG 30
- Aydın Sağlık Yatırımları San. ve Tic. A.Ş.
Halit Ziya Türkkan Caddesi, Famas Plaza, C Blok, Kat:8
Piyalepaşa Bulvarı, Şişli/İstanbul
- Turgut AYDIN
Kuleli Mahallesi, Kaldırım Caddesi, No:18, Çengelköy,
Üsküdar/İstanbul
- Ahmet Yaşar AYDIN
Baklacı Mahallesi, Fatih Caddesi, İbni Sina Sokak, No:17
Çavuşbaşı, Beykoz/İstanbul
- Zehra AYDIN 40
Halit Ziya Türkkan Caddesi, Famas Plaza, C Blok,
Piyalepaşa Bulvarı, Şişli/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: İstanbul Memorial Sağlık Yatırımları A.Ş.’nin %.... oranında
hissesinin, Argus Capital Partners II (Sub-fund) L.P. ve Argus Capital Partners
II A L.P. ile QFIB Healthcare 2 S.A.R.L. tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.07.2010 tarih ve 5768 sayı ile intikal
eden ve eksiklikleri en son 23.07.2010 tarih, 5805 sayı ile tamamlanan bildirim
10-52/1006-382
2
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet 50
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 30.07.2010 tarih ve 2010-2-171/Öİ-10-196.HSÖ
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 30.07.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/366
sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin;
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2. maddesi kapsamında bir devralma
işlemi olduğu, özel hastane işletmeciliği pazarında aynı Tebliğ’in 4. maddesinde 60
belirtilen ciro eşiğinin aşılması nedeniyle söz konusu işlemin izne tabi bir devralma
işlemi olduğu, bildirime konu işlem sonucunda özel hastane işletmeciliği pazarında
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında herhangi bir hakim durum yaratılmadığı
veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunun söz konusu olmadığı, bu nedenle dosya konusu
devralma işlemine izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu işlem; İstanbul Memorial Sağlık Yatırımları A.Ş.’deki (Memorial), Aydın
Sağlık Yatırımları San. ve Tic. A.Ş., Turgut AYDIN, Ahmet Yaşar AYDIN ve Zehra 70
AYDIN’a ait toplam %(….) oranındaki hissenin, Argus Capital Partners II (Sub-fund)
L.P., Argus Capital Partners II A L.P. (Argus) ile QFIB Healthcare 2 S.A.R.L. (QFIB
Healthcare) tarafından devralınmasına ilişkindir.
Bildirime konu devralma işleminin çerçevesi, taraflar arasında imzalanan 07.07.2010
tarihli Hisse Alım Sözleşmesi ve Hissedarlar Sözleşmesi ile belirlenmiştir. Söz konusu
işlem sonrasında Argus ve QFIB Healthcare ayrı ayrı olmak üzere, Memorial’da %(….)
oranında hisse sahibi olacaklardır. Ayrıca taraflar, sözleşmenin kapanmasından önce
Memorial’ın, İMH Sağlık Hizmetleri Temizlik Yönetim Danışmanlığı Güvenlik Sistemleri
İnş. San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin (İMH) hisselerinin (….) sahip olacağı konusunda
anlaşmışlardır. Buna göre, işlem neticesinde, İMH şirketinin hisselerinin (….) 80
Memorial’a ait olacaktır. Buna ek olarak taraflar, işlem sonrasında, Memorial’ın fiili iş
ilişkisi içinde bulunduğu Memorial Teşhis ve Tedavi Hizmetleri A.Ş. ile “Memorial”
isminin kullanılabilmesi amacıyla lisans sözleşmesi imzalanması yönünde de
anlaşmışlardır.
Memorial halihazırda, Aydın ailesi tarafından tek başına kontrol edilmektedir. Ancak
işlem sonucunda, aile çoğunluk hissedarı olarak kalmaya devam etmekle beraber
şirketin işlem sonrasındaki yapısına ilişkin olarak ayrıntılı düzenlemeler getirilmiştir.
Söz konusu düzenlemeler1 incelendiğinde azınlık hissedarları olan devralan tarafların
işlem sonrasında şirketin yönetiminde etki etme olanağı elde edecekleri
anlaşılmaktadır. 90
1 Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.1.2., 4.1.5., 4.1.6., 4.1.7., 4.2. maddeleri.
10-52/1006-382
3
H.2. Taraflar
H.2.1 Devralan Taraflar
H.2.1.1. Argus
Devralma işleminin alıcı taraflarından biri olan Argus, özel yatırım fonudur. Orta ve
Doğu Avrupa’da orta ve uzun vadeli yatırımlar yapmaktadır. Fonun oldukça geniş bir
yatırımcı portföyü bulunmakta ve söz konusu yatırımcılar farklı ülkelerde kurulmuş
şirketlerden oluşmaktadır. Bu kapsamda, şirketin oldukça dağınık ve kapsamlı bir 100
yatırım yapısı olduğu anlaşılmaktadır. Yatırımcıların, yatırım miktarları ve yatırım
oranları oldukça değişken bir seyir izlemektedir. Şirketin toplam yatırım miktarı ise
(….) Euro’dur. Fon yönetim şirketinin %(….)’üne sahip olan ARGUS Capital Holding
Limited’in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: ARGUS Capital Holding Limited’in ortaklık yapısı
Hissedar Pay (%)
Ali ARTUNKAL (….)
George COLLINS (….)
Robert HEJJA (….)
Pawel SCOTT (….)
H.2.1.2. QFIB Healthcare
Devralma işleminin bir diğer alıcı tarafı olan QFIB Healthcare, özel hastane
işletmeciliği alanında yatırımlar yapan bir teşebbüstür. QFIB Healthcare’in %(….)
hissesi, ana şirket niteliğindeki bir yatırım bankası olan Qatar First Investment Bank 110
(QFIB) LLC’ye aittir. QFIB LLC’nin (….) adet hissedarı bulunmaktadır.
H.2.2. Devreden Taraflar
Devralma işleminin devredenlerinden biri olan Aydın Sağlık Yatırımları San. ve Tic
A.Ş. özel hastane işletmeciliği alanında faaliyet göstermektedir. Devreden
taraflardan, Turgut AYDIN ve Ahmet Yaşar AYDIN, özel hastane işletmeciliği, tekstil
üretimi ve ticareti, perakende mağazacılık alanlarında faaliyet göstermektedirler.
Diğer hisse sahibi Zehra AYDIN ise herhangi bir alanda faaliyet göstermemektedir.
Aydın Sağlık Yatırımları ve Tic. A.Ş.’nin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Aydın Sağlık Yatırımları ve Tic. A.Ş.’nin ortaklık yapısı 120
Hissedar Pay(%)
Ahmet Yaşar AYDIN (….)
Zehra AYDIN (….)
Aydan AYDIN SAĞLIK (….)
Turgut AYDIN (….)
Ayhan AYDIN (….)
Şehminur AYDIN (….)
10-52/1006-382
4
H.2.3. Devredilen Taraf: Memorial
Memorial, bünyesinde Şişli Memorial, Ataşehir Memorial, Antalya Memorial, Suadiye
Tıp Merkezi, Etiler Tıp Merkezi gibi hastane ve tıp merkezlerini bulunduran bir
teşebbüs olup özel hastane işletmeciliği alanında faaliyet göstermektedir. Memorial’ın
hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 3: Memorial’ın ortaklık yapısı
Hissedar Pay(%)
Aydın Sağlık Yatırımları San. ve Tic. A.Ş. (….)
Ahmet Yaşar AYDIN (….)
Aydın Örme San. ve Tic. A.Ş. (….)
Zehra AYDIN (….)
Aydan AYDIN SAĞLIK (….)
Turgut AYDIN (….)
Aydın İplik San. ve Tic. A.Ş. (….)
Ayhan AYDIN (….)
Şehminur AYDIN (….)
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Özel hastanelerin faaliyetlerini ilgilendiren dosyalarda ilgili ürün pazarının “ özel
hastane işletmeciliği pazarı” olarak tanımlandığı görülmektedir.2 130
Söz konusu pazar tanımı, hastanelerin uzmanlaştıkları bir alan olup olmamasına,
değişik alanlarda genel sağlık hizmeti verip vermemesine göre
farklılaştırılabilmektedir. Ancak alıcı tarafların Türkiye’de hastane işletmeciliği ve/veya
etkilenen pazarlarda herhangi bir faaliyette bulunmamaları, piyasadaki aktör
sayısının değişmeyecek olması, işlem neticesinde sadece hisse devrine dayanan bir
kontrol değişikliği olacak olması ve yoğunlaşma artışının beklenmemesi gibi
nedenlerle dosya konusu devralma işleminin değerlendirilmesi aşamasında mutlak
bir ilgili ürün pazarı tanımlanmasının gerekli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bununla birlikte, devredilen tarafın faaliyeti göz önünde tutularak ilgili ürün pazarının
“özel hastane işletmeciliği pazarı” olduğu varsayılmış ve değerlendirmeler bu tanım 140
üzerinden yapılmıştır.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Alıcı tarafların halihazırda hastane işletmeciliği ve/veya etkilenen herhangi bir
pazarda faal olmaması, bu pazarda sadece devredilenin faaliyet gösteriyor olması,
işlem neticesinde sadece kontrol değişikliği olacak olması ve piyasada herhangi bir
yoğunlaşma artışı yaşanmayacak olması gibi nedenlerle dosya konusu devralma
işleminin değerlendirilmesi aşamasında mutlak bir ilgili coğrafi pazar tanımlanmasının
gerekli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2 25.11.2009 tarih ve 09-57/1392-361 sayılı, 24.6.2009 tarih ve 09-30/663-154 sayılı, 18.02.2009 tarih
ve 09-07/144-44 sayılı, 7.2.2008 tarih ve 08-12/125-42 sayılı, 09.10.2007 tarih ve 07-78/964-365,
21.8.2007 tarih ve 07-65/797-293 sayılı Rekabet Kurulu Kararları.
10-52/1006-382
5
Bununla birlikte, devredilen tarafın faaliyetleri ve hastanelerin bulunduğu iller göz
önünde tutularak, coğrafi pazarın ayrı ayrı olmak üzere “İstanbul” ve “Antalya” illeri 150
olduğu varsayılmış ve değerlendirmeler bu tanım üzerinden yapılmıştır.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in (Tebliğ) 2(b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul
edilmektedir.
Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, halihazırda Memorial’ın %100’üne sahip 160
olan Aydın ailesi, işlem sonucunda, Memorial’ın belli hisselerini devredecektir.
Alıcıların her biri ayrı ayrı %(….) hisse satın almak yoluyla toplamda Memorial’ın
%(….) hissesini elde edeceklerdir. Bu işlemin sonucunda, Aydın ailesi çoğunluk
payına sahip olmaya devam edecektir ancak teşebbüsü tam kontrol yetkisi ortadan
kalkacak tarafların ortak kontrolü devreye girecektir.
Dosya mevcudu belgelerde ayrıca, işlem sonrası yapının düzenlendiği Hissedarlık
Sözleşmesi’ne atıf yapılarak yönetim kurulunun oluşmasını ve toplantı yeter sayısını
düzenleyen hükümlerden teşebbüsün olağan işleyişine ilişkin kararlar bakımından
Aydın ailesi tarafından atanan temsilcilerin yeterli olduğunun anlaşıldığı ancak bazı
önemli işlerde alıcıların da olumlu oyunun aranmasının ve alıcıların atayabileceği 170
yönetim kadrolarının düzenlenmesinin göz önünde tutulması halinde alıcıların
Memorial yönetiminde belirleyici etki uygulayabilme olanağı sağladığının anlaşıldığı
ifade edilmiştir.
Bu bilgiler doğrultusunda başvuru konusu işlemin; bir teşebbüsün ortaklık paylarının
bir kısmının bir başka teşebbüse devredilmesi niteliğinde bir işlem olması ve
teşebbüs yönetiminin tam kontrolden ortak kontrole geçmesi nedeniyle, 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna
varılmıştır.
H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 2. maddesinde 180
belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" demek suretiyle hangi tür birleşme ya da
devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, işlem taraflarından Argus ve QFIB Healthcare’in veya
bu kuruluşların ana şirketleri olan Argus Capital Limited ve QFIB LLC.’nin işlem
öncesinde, Türkiye’de ve ilgili ürün pazarında hiçbir faaliyeti bulunmamaktadır.
Dolayısıyla söz konusu teşebbüslerin Türkiye sınırları içinde elde ettikleri gelir ve 190
gerçekleşen pazar payları bulunmamaktadır.
İşlem taraflarından Memorial’ın İstanbul ilindeki pazar payı %(….)-(….) olup, 1997/1
sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen pazar payı eşiğini aşmamaktadır.
10-52/1006-382
6
Bununla birlikte, Memorial’ın 2009 yılı içinde özel hastane işletmeciliği pazarında elde
ettiği ciro (….) TL olarak gerçekleşmiş olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde
öngörülen ciro eşiğini aşmaktadır. Dolayısıyla, işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.
H.4.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim
durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, 200
ülkenin bütününde yahut belli bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve
devralma işlemleri hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.
İşlemin alıcı tarafında yer alan Argus ile QFIB Healthcare’in ve ismi geçen şirketlerin
ana şirketleri olan Argus Capital Limited ile QFIB LLC.’nin işlem öncesinde
Türkiye’de, ilgili ürün pazarında hiçbir faaliyeti olmaması sebebiyle ilgili pazarda elde
ettikleri bir ciro veya gerçekleşen pazar payı bulunmamaktadır. Bu çerçevede işlem
sonucunda taraflar arasında sadece bir hisse değişimi gerçekleşecek olmakla
beraber, bu değişim kontrolde de değişime yol açacaktır. Ancak söz konusu
değişimin pazarda herhangi bir yoğunlaşma artışı doğurması beklenmemektedir. 210
Ayrıca, pazardaki aktör sayısında bir değişim ve/veya azalma meydana
gelmeyecektir.
Dosya mevcudu belgelerde, Türkiye genelinde kurulu bulunan 406, İstanbul özelinde
kurulu bulunan 137 özel hastanenin varlığı karşısında, Memorial’ın pazar payının
oldukça düşük gerçekleştiği ayrıca İstanbul ili pazarında en büyük rakibin Acıbadem
Hastaneleri olduğu ve söz konusu grubun pazar payının %(….)-(….) civarında olduğu
ifade edilmiştir.
İlgili sektör, kamu sağlığı ile yakından ilgili olması sebebiyle yoğun bir regülasyona
tabidir. Bu kapsamda, açılacak özel hastanelerin belirli koşulları yerine getirmesi,
Sağlık Bakanlığı’nın aradığı tüm yeterlilikleri taşıması gerekmektedir. Bununla 220
beraber, sektör devam eden süreç içinde de yoğun bir kontrole tabi bulunmakta,
sonradan gerekli niteliklerini yitiren veya düzenlemelere aykırı hareket eden
hastanelerin faaliyete devam etmesine izin verilmemektedir. Bunun yanında pazara
giriş için önemli bir mali güç gerekmektedir, çünkü günümüz koşullarında amaçladığı
tüm hizmetleri verebilmek isteyen bir hastanenin tüm donanımı ile kurulması önemli
bir maliyet içermektedir. Dolayısıyla pazara girişin önünde önemli engeller olduğu
anlaşılmaktadır.
Bununla beraber, dosya mevcudunda yer alan sektör raporlarından, 2004-2009 yılları
arasında 153 yeni özel hastanenin açıldığı bunların büyük bir çoğunluğunun da
İstanbul’da olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, özellikle zincir hastane 230
işletmecilerinin yanı sıra daha küçük çapta işletmecilerin de hastane açtıkları
görülmektedir. Bunun yanında halihazırda faaliyette bulunan zincir hastanelerin
hastane sayısını arttırmak yoluna gittikleri de anlaşılmaktadır. Esasen pazarın bu
yapısı mevcut bir tüketici talebini karşılamaya yönelik olup çok yüksek seviyede
olmamakla beraber pazarın büyümeye devam etmesi beklenmektedir. Bu beklenti
özellikle pazarın en yoğun olduğu il olan İstanbul için de geçerlidir.
Yukarıda yer verilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde bildirim konusu işlem
neticesinde özel hastane işletmeciliği pazarında hakim durum yaratılmasının veya
mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır. 240
10-52/1006-382
7
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 250
Full & Egal Universal Law Academy