Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-121 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-52/999-360
Karar Tarihi : 5.8.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Canan KARAMANOĞLU
C. BAŞVURAN : …
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - TMMOB Makina Mühendisleri Odası Denizli Şubesi
Fethiye İlçeTemsilciliği
Cumhuriyet Mh. Dispanser Sk. Aygün İşhanı K:1 No:101
Fethiye/Muğla
- TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Denizli Şubesi Ortaca
İlçeTemsilciliği 20
Şerif Naz Başoğlu Cd. No:9 K:2 Ortaca/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Muğla ili Dalaman, Ortaca ve Köyceğiz ilçelerinde
faaliyet gösteren makina ve elektrik mühendislerinin bağlı bulundukları Türk
Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Makina Mühendisleri Odası ve
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası bünyesinde havuz sistemi kurarak,
sistem dışında faaliyet gösteren mühendislerin faaliyetlerini zorlaştırdıkları
iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Dalaman, Ortaca ve Köyceğiz
ilçelerinde faaliyet gösteren makina ve elektrik mühendislerinin havuz sistemi
kurarak sistem dışında faaliyet gösteren mühendislerin faaliyetlerini zorlaştırdıkları 30
iddia edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.5.2010 tarih 3805 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 8.6.2010 tarih ve 2010-4-121/İİ-10-257 MH sayılı İlk
İnceleme Raporu, 17.6.2010 tarih ve 10-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş
ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin
ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi
amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-44/779-
M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 28.7.2010 tarih ve 2010-4-121/ÖA-10-174.MA
sayılı Önaraştırma Raporu 29.7.2010 tarih ve REK.0.08.00.00-110/309 sayılı 40
Başkanlık önergesi ile 10-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
10-52/999-360
2
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İncelemeye konu dosyanın içeriği ve yapılan şikâyetin makine ve elektrik,
mühendisleri odalarının uygulamalarına yönelik olması sebebiyle ilgili ürün 50
pazarının “makina mühendisliği hizmetleri” ve “elektrik mühendisliği hizmetleri”
olarak tespit edilmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Mühendisler proje çizimi ve fenni mesuliyet (teknik uygulama sorumluluğu) olmak
üzere başlıca iki alanda hizmet vermektedir. Proje hizmetleri sunabilmek için
herhangi bir coğrafi alan kısıtlaması olmayıp, farklı illerde bulunan mühendisler
Türkiye’nin her yerinde proje hizmeti sunabilmektedirler. Bu doğrultuda proje
hizmetleri için ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
Önaraştırma kapsamında görüşü alınan şikâyetçi 18.11.2009 tarihli telefon 60
görüşmesinde raportörlere: Mimarlar Odası tarafından “Havuz” uygulamasının
yürürlüğe konulduğu, buna göre havuza dâhil olmayan mimarların projelerinin fiili
durum hatta taciz yaratılarak onaylanmadığı, hâsılanın %20’si havuza aktarılırken
%80’inin proje sahibi mimarda kaldığı, 252 2826511 numaralı telefondan irtibat
kurulduğu takdirde Oda yetkililerinin aleni olarak havuza dâhil olunmasını salık
verdiği ve uygulamanın inkâr edilmediği, Makine Mühendisleri için de benzer bir
durumun geçerli olduğu, teknik eksiklik bahaneleri ile projelerin onaylanmasından
imtina edildiği ifade edilmiştir.
… ile yapılan görüşme üzerine, … ile gerçekleştirilen telefon görüşmesinde
aşağıdaki hususlar belirtilmiştir: 70
“Fethiye’de mukim makina mühendisiyim. Projelerimiz eksiklik bahanesi ile
onaylanmamakta veya geç onaylamaktadır. Uygulama Ortaca mesleki Denetim
birimince yürütülmektedir. Muğla’daki başvurularımda projelerim hemen
onaylanırken Ortaca ve Fethiye’de onaylanmamakta, buna karşın o İlçelerdeki
mühendislerin projeleri hemen onaylanmaktadır. TUS kapsamındaki projeler için
200 Kilometre mesafedeki ya da aynı ildeki mühendislerin eserleri onaylanacak
olsa da TUS kapsamında olmayan projelerde böyle bir kısıt dahi yoktur ve
Türkiye’nin herhangi bir yerindeki mühendisin projesinin de teknik olarak yeterli
olması durumunda onaylanması gerekir. Bazı kişisel nedenlerle Oda yönetimi
hakkında şu ana kadar suç duyurusu ya da başkaca bir şikâyette bulunmadım. 3-80
4 aydır sürmekte olan uygulama öncesinde her şey olması gerektiği gibi idi.”
Yapılan bu görüşmelerde, … ve … Ortaca, Fethiye ve Köyceğiz’deki mühendis ve
mimarlar odası ilçe temsilciliklerinin üyeleri dışındaki proje sahiplerinin proje
onaylarını fiilen geciktirerek faaliyetlerini zorlaştırdıklarını iddia etmektedir. Kurul
Kararı uyarınca başlatılan önaraştırma safhasında her iki temsilcilikten üyeleri
10-52/999-360
3
dışındaki mühendislerin yapmış oldukları onaylı proje sayıları istenmiştir. Bu
bilgiler üzerine hazırlanan tablolar aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: TMMOB Makina Mühendisleri Odası Denizli Şubesi
Üye Ad-Soyad
Bağlı Bulunduğu
İlçe
İlçe Dışından Onaylanmış
Proje Sahibi Adı-Soyadı
Proje Onay
Tarihi
Karel Erol Depolo Ortaca Mustafa Toksöz 27.1.2010
Mesut İlhan Ortaca Erdem Öztürk 3.2.2010
Hasan Karaçelik Ortaca Hilmi Hakan Göçer 17.3.2010
Tolga Yıldırım Ortaca Mehmet Ziya Türker 14.4.2010
Mustafa Salih Güngör Dalaman Nurgül Dindaruk 21.4.2010
Nazan Dağcı Köyceğiz Mehmet Nazlı Bafalı 12.5.2010
Hilal Tanyıldızı Ortaca Erkan Karigin 12.5.2010
Emrah Ayyıldız Ortaca Hilmi Hakan Göçer 26.5.2010
Murat Özkoç Dalaman Abdülkadir Aktar 24.6.2010
Olcay Emir Ortaca Ali Ulvi Avanoğlu 2.7.2010
Nejat Ülgen Şenel Köyceğiz Mehmet Nazlı Bafalı 2.7.2010
Altan Polat Beslek Dalaman Hilmi Hakan Göçer 7.7.2010
Mahmut Yurtseven Ortaca
Caner Emeksiz Ortaca
Ömür Tanyıldızı Ortaca
Süreyya Çakıroğlu Ortaca
Tablo 2: TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Denizli Şubesi 90
Üye Ad-Soyad
Onaylanmış
Proje Sayısı*
İlçe Dışından
Onaylanmış Proje Sahibi
Adı-Soyadı
Onaylanmış
Proje Sayısı* Son Proje
Onay Tarihi*
Sedat Tunçer 33 Suat Türk 21 7.7.2010
Baki Arık 0 Hüseyin Turgut 2 14.1.2010
İsrafil Güler 22 Hasan Akmazoğlu 10 15.7.2010
Orhan Akıntürk 10 Türker Özcan 50 17.5.2010
Reşat Kundakçı 73 Gündüz Pirinccioğlu 16 14.7.2010
Ümit Ercan Kara 62 Mehmet Kürşad 4 17.6.2010
Akif Kutlu 49 Arif Hasan Güven 1 19.2.2010
Gürol Güler 83 Ünay Afyonlu 2 10.3.2010
Ayşe Gül Ersoy 8 Hamdi Ercan 1 29.3.2010
Erdem Yerbağ 20 Umut Bakır 13 25.6.2010
Müfit Olgun 41 Murat Ulaş 1 19.4.2010
Bahadır Tunçer 43 Caner Karakulak 1 21.4.2010
Erhan Ergün 5 Harun Çelik 2 13.5.2010
Veli Önver 3 3.6.2010
Yasemin Özturk 1 17.6.2010
Gürkan Sular 1 17.6.2010
Alpay Şükrü Toker 1 1.7.2010
Ahmet Ercan 1 1.7.2010
* Veriler 7.1.2010-15.7.2010 tarihleri arasındaki zaman diliminde gerçekleşen rakamlardır.
10-52/999-360
4
TMMOB Mimarlar Odası Genel Merkezi’nden gelen yazı ve eklerindeki bilgiler ise
aşağıdaki gibidir:
- Mimarlar Odası’na bağlı birimlerin uygulamalarının yürürlükte olan yasa ve
yönetmeliklere uygunluğu Mimarlar Odası Ana Yönetmeliği hükümlerine göre,
yetkili Oda organları eli ile denetlenmekte olup, 6235 sayılı “Türk Mühendis ve
Mimar Odaları Birliği Kanunu” çerçevesinde yaptırımlar uygulanabilmekte ve
aykırı uygulama yapan birimler hakkında görevden alma kararları verebilmektedir. 100
Nitekim geçmiş yıllarda havuz sistemi gibi uygulamalarda bulunan bir
temsilciliğimiz hakkında görevden alma kararı verilmiştir.
- Mimarlar Odası mesleki denetim uygulamalarını 2.6.2005 tarihli Resmi
Gazete’de yayımlanan “Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama,
Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği” kurallarına uygun olarak yürütmektedir.
Anılan Yönetmelik kurallarına uygun olarak mesleki denetim uygulamalarının
sürdürülmesi, kota vb. kısıtlamalarının kaldırılması konusunda birimler
uyarılmaktadır.
Yazı ekindeki toplantı tutanaklarından, İstanbul Büyükkent Şubesine kayıtlı üye …
Mimarlar Odası İskenderun temsilciliğinin mesleki denetim uygulamaları ile ilgili 110
şikâyeti konusunda yapılan incelemeler sonucunda, temsilciliğin mesleki denetim
uygulamaları konusunda onay için dışarıdan gelen projelere zorluk çıkardığı ve
havuz sistemi kapsamında ayrı bir banka hesabına para yatırılarak bu paranın
belli bir süre tutulmasını istediğinin tespit edildiği ve Mimarlar Odası Serbest
Mimarlık Hizmetlerini Uygulama, Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği uyarınca
temsilcilik yönetim kurulunun görevden alındığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, Mimarlar Odası 29.6.2010 tarihinde gönderdiği yazıda tüm şube ve
temsilcilikleri yönetmeliklere aykırı olarak kota vb. uygulamaların yapılmaması
konusunda uyarmaktadır.
Somut olayda, önaraştırma kapsamında mühendis odaları temsilciliklerinden 120
alınan ve Tablo 1 ve Tablo 2’de yer alan bilgiler, başvuru sahibinin, ilçe dışından
gelen projelerin onaylanmadığı iddiasını destekleyici nitelikte değildir. Her iki
mühendis odasının da temsilcilik dışındaki mühendislerin projelerini yakın zamana
kadar onayladıkları görülmektedir. Öte yandan, projelerin onayının geciktirilerek
fiili bir zorlaştırmada bulunulduğu iddiasına bakıldığında ise, bu gecikmelerin
teknik eksikliklerden mi kaynaklandığı yoksa rekabetin kısıtlanması amacıyla mı
yaşandığı sorusu gündeme gelmektedir. Ancak böyle bir durumda, mühendis ve
mimar odaların kendi iç düzenlemelerinde bu tür fiili zorlaştırma eylemlerine karşı
yaptırımlar bulunmaktadır. Dolayısıyla somut olaydakine benzer şikâyetlerin
TMMOB bünyesindeki ilgili birimlere aktarılmasıyla çözümlenmesinin daha 130
sağlıklı, etkin ve hızlı çözümler üreteceği değerlendirilmektedir.
Yukarıda yer verilen deliller ve değerlendirmeler sonucu Muğla ili Dalaman,
Ortaca ve Köyceğiz ilçelerinde faaliyet gösteren makina ve elektrik
mühendislerinin bağlı bulundukları Makina Mühendisleri Odası ve Elektrik
Mühendisleri Odası bünyesinde havuz sistemi kurarak, sistem dışında faaliyet
gösteren mühendislerin faaliyetlerini zorlaştırdıkları iddiası hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
10-52/999-360
5
J. SONUÇ 140
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy