Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-254 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 10-53/1057-391
Karar Tarihi : 6.8.2010
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail
Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B- RAPORTÖRLER : Orçun SENYÜCEL, Esin AYGÜN, Muhammed
GÜNDOĞDU, Selvi KOCABAY, Burcu CAN
C- ŞİKAYETÇİ : Aloğlu Turizm ve Ticaret A.Ş.
Akbelen Caddesi Zeki Ayan Mahallesi No:58 Mersin 20
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN TARAFLAR:
1. ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş.
İstanbul Yolu No:414 Şaşmaz Kavşağı Ergazi Yenimahalle/Ankara
2. Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.
Sanayi Siteleri Bitimi Tortum Yolu Erzurum
3. Açı Otom. Turz. İnş. San. ve Tic. A.Ş. 30
Zeynep Kamil Nuhkuyusu Cd. No:10 Altunizade Üsküdar/İstanbul
4. Aloğlu Turizm ve Tic. A.Ş.
Akbelen Caddesi Zeki Ayan Mahallesi No:58 Mersin
5. Amca Otomotiv Madeni Yağlar Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.
Çanakkale Cad. No:61 35060 Pınarbaşı/İzmir
6. Arıner Otom. Petrol Ürün. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.
Yeni Sanayi Sitesi G-1 Blok No:1 39750 Lüleburgaz/Kırklareli 40
7. Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
Akçay Cad. No:70/A Gaziemir İzmir
8. Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş.
10-53/1057-391
2
Zincirlikuyu Mahallesi Çevreyolu No:574 Bursa Yolu Üzeri 1.km Eskişehir
9. Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti.
Bostancı Oto Sanayi Sitesi Huzurhoca Sk. No:82/7-8-9-10 İçerenköy
Kadıköy İstanbul
50
10. Bayram Otom. Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti.
Anadolu Bulvarı No:2A 61100 Değirmendere Trabzon
11. Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti.
Sahil Yolu Kennedy Cad. No:134 Yenikapı Fatih İstanbul
12. Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti.
4. Levent Sanayi Sitesi Altınay Cad. Papatya Sk. No:5 Seyrantepe
İstanbul
60
13. Burç Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.
Şanlıurfa Yolu 1.km Tedaş Karşısı No:151 Diyarbakır
14. Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş.
Bostancı Yolu Cd. Özenç Sk. No:42 Yukarı Dudullu Ümraniye İstanbul
15. Çakmaklı Otomotiv Kuyumculuk Yatçılık İnş. Tur. Paz. Tic. San. Ltd. Şti.
Akdeniz San. Sitesi 5009 Sk. No:76 07040 Antalya
16. Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. 70
İzmir Yolu 6.km Merkez Balıkesir
17. Demaks Oto Servis Hizmetleri ve Tic. A.Ş.
Mareşal Fevzi Çakmak Cad. Yalı Mah. No:74 34844 Maltepe İstanbul
18. Demirbek Otomotiv Ltd. Şti.
Örnek Oto Sanayi Sitesi 2.Cad. No:1-2-3 06370 Ostim Ankara
19. Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.
Yeni Mahalle Öğretmenler Bulvarı 01260 Adana 80
20. Efe Otomotiv Paz. A.Ş.
Eski Büyükdere Cad. No:41 4. Levent Beşiktaş İstanbul
21. Erler Oto Servisi San. ve Tic. Ltd. Şti.
Fevzi Çakmak Mah. Cemal Gürsel Cad. No:40/A Kaynarca Pendik
İstanbul
22. Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnş. Taah. Tic. Tarım
Sanayi İth.İhr. Ltd. Şti. 90
Kemer Yolu Üzeri Sarısu Mevkii Akdeniz Bulvarı Konyaaltı Antalya
10-53/1057-391
3
23. Fatih Motorlu Taşıtlar San. Tic. Ltd. Şti.
Büyük Sanayi 1. Cad. No:28 İskitler Ankara
24. Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.
Sani Konukoğlu Bulvarı No:57 Şehitkamil Gaziantep
25. Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
Konya Yolu No:202 Balgat Ankara 100
26. Gören Otomotiv İnş. Nak. Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.
İstanbul Yolu E5 üzeri Önerler Kavşağı 59860 Çorlu Tekirdağ
27. Günay Otom. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.
İskenderun Yolu Üzeri 7.Km. Antakya Hatay
28. Halil Öztürk Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.
Burak Reis Cad. No:5 35030 Çamdibi İzmir
110
29. Haşim Balaban Otomotiv ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti.
Sinan Mh. Havaalanı Yolu Üzeri No:291 Altınova Antalya
30. Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.
Ankara Asfaltı 6.Km Karakavak Mevkii Vakıflar Bölge Müdürlüğü Karşısı
Malatya
31. İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
Ankara Yolu 12. km. 38070 Kayseri
120
32. İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
Mürselpaşa Bul. No:162/1 Halkapınar 35110 İzmir
33. İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Bulgurlu Mh. Libadiye Cd. No:24 81190 Üsküdar İstanbul
34. Kahyaoğulları Otomotiv Tur. Pet. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.
Aydın İzmir Yolu 3. km 09100 Merkez Aydın
35. Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. 130
Ankara Yolu 3. km Çorum
36. Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti.
Kostim Organize Sanayi Bölgesi Hüdai Cad. No:14 42030 Fevzi Çakmak
Konya
37. Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.
10-53/1057-391
4
Ankara karayolu 7. km Afyon
38. Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.
Beysan Sanayi Sitesi Sanayi Cad. No:1/3 Haramidere Avcılar İstanbul 140
39. Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.
Atatürk Mh. 87. Sk. No:2 Mezitli Mersin
40. Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
Yeni Yalova Yolu Cd. No:433 16250 Panayır Bursa
41. Ofz Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.
Yeşilyurt Mh. Çevre Yolu Kılavuz Kavşağı Sivas
150
42. Ototeknik Otomotiv Ltd. Şti.
Sefa Sirmen Bulvarı İzmit
43. Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş.
Mersin Yolu Üzeri Turhan Cemal Beriker Bulvarı No: 56 Seyhan Adana
44. Özdemirler Otomotiv İnş. İlaç. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Sarıgüllük Mh. Zübeyde Hanım Blv. 6. Sk. Özdemirler Apt. No:2/A
Gaziantep
160
45. Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Erenler Mh. D-100 Karayolu Üzeri No:115 54200 Adapazarı Sakarya
46. Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti.
Piyalepaşa Bulvarı Pim3 İş Merkezi Zemin Kat Okmeydanı Şişli İstanbul
47. Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti.
Kirazlık Mah. Atatürk Blv. No:69 Kutlukent Samsun
48. Sevimli Motorlu Ar. San. ve Tic. Ltd. Şti. 170
İpekyolu üzeri Sevimli Sok. No:4 Van
49. Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti.
Adnan Menderes Bulvarı No:49 20020 Gümüşler Denizli
50. Şançelik Otomotiv Makine San. Ltd. Şti.
İzmir Yolu 5.Km Ataevler Karşısı Beşevler 16149 Bursa
51. Uyararslan Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş.
Sancak Mh. Dr. Sadık Ahmet Cd. Yeni Otogar Karşısı 42250 Selçuklu 180
Konya
52. Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
10-53/1057-391
5
Anadolu Cd. No:679 Şemikler Karşıyaka İzmir
53. Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Kavaklık Mah. Devrek Yolu Cad. No:26 67300 Karadeniz Ereğli
Zonguldak
54. Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. 190
Mardin yolu üzeri 2. km Şanlıurfa
55. Yıldırım Otomotiv Servis San. ve Tic. A.Ş.
Akgüvercin Sk. No:3/5 Küçükyalı Maltepe İstanbul
56. Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
Kayseri Yolu Üzeri 2. Km 46100 Kahramanmaraş
E- DOSYA KONUSU: Peugeot Türkiye Bayi Konseyi tarafından gerçekleştirilen
uygulamalarla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlal 200
edildiği iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesi ve eklerinden Peugeot bayilerinin
yeni araç satış fiyatları, indirim oranları ile yedek parça satış ve bakım-
onarım hizmetlerine uygulanan iskonto oranlarını birlikte belirledikleri
şüphesi hâsıl olmuştur.
G- DOSYA EVRELERİ:
7.11.2008 tarih ve 7257 sayılı şikâyet başvurusu üzerine hazırlanan 24.11.2008 210
tarih ve 2008-4-254/İİ-08-MHA sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun
27.11.2008 tarih ve 08-67 sayılı toplantısında görüşülmüş, iddiaların gerçeği
yansıtıp yansıtmadığının belirlenmesi amacıyla önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. Yapılan önaraştırma sonucunda hazırlanan 30.12.2008 tarih ve
2008-4-254/ÖA-08-MHA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurul’un 8.1.2009 tarih ve
09-01 sayılı toplantısında görüşülmüştür. Söz konusu toplantıda 09-01/8-M
sayılı Karar alınarak Peugeot Türkiye Bayi Konseyi üyesi olan 56 adet Peugeot
yetkili satıcısı ve servisi teşebbüsün 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti için aynı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. 220
Rekabet Kurulu'nun almış olduğu soruşturma kararının ardından, hakkında
soruşturma başlatılan taraflara soruşturma açıldığına dair bildirim 4054 sayılı
Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 16.1.2009 tarihinde yapılmış ve
taraflardan 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
Hakkında soruşturma yürütülen tarafların ilk yazılı savunmaları süresi içinde
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
10-53/1057-391
6
Yürütülen soruşturma sonunda hazırlanan ve Soruşturma Heyeti’nin görüş ve
tespitlerini içeren 8.1.2010 tarih ve SR/10-1 sayılı Soruşturma Raporu, aynı 230
Kanun’un 45. maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş
ve 30 günlük savunma süre uzatım talebi bulunan taraflara ek süre tanınmıştır.
Gönderilen bildirime cevaben tarafların ikinci yazılı savunmaları 18.1.2010-
25.3.2010 tarihleri arasında Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İkinci yazılı
savunmalara ilişkin Soruşturma Heyeti görüşlerini içeren Ek Görüş, Kanun’un
45. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu üyeleri ile hakkında soruşturma yürütülen
taraflara 9.4.2010 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Üçüncü yazılı savunmalara ilişkin savunma süre uzatım talebinde bulunan
taraflara 30 günlük ek süre verilmiştir. Hakkında soruşturma yürütülen tarafların 240
üçüncü yazılı savunmaları 26.4.2010-11.6.2010 tarihleri arasında Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. 3.8.2010 tarihinde taraf temsilcilerinin katılımıyla
Sözlü Savunma Toplantısı yapılmış, toplantıya katılanlar iddia ve savunmalarını
bir defa da sözlü olarak dile getirmiştir. Kurul 6.8.2010 tarihli toplantısında nihai
kararını vermiştir.
H- RAPORTÖR GÖRÜŞÜ:
Soruşturma Heyetinde yer alan raportörler tarafından;
250
1- Peugeot Türkiye Bayi Konseyi üyesi olan,
ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş.
Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.
Açı Otom. Turz. İnş. San. ve Tic. A.Ş.
Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş.
Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti.
Bayram Otom. Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti.
Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti.
Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti. 260
Burç Motorlu Araçlar Ltd. Şti.
Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş.
Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.
Efe Otomotiv Paz. A.Ş.
Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnşaat Taahhüt Ticaret
Tarım Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti.
Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.
Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
Gören Otomotiv İnş. Nak. Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. 270
Günay Otom. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.
Haşim Balaban Otomotiv Ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti.
Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.
10-53/1057-391
7
İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti.
Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.
Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. 280
Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.
Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
Ofz Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.
Ototeknik Otomotiv Ltd. Şti.
Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti.
Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti.
Sevimli Motorlu Ar. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti.
Şançelik Otomotiv Makine San. Ltd. Şti. 290
Uyararslan Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş.
Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Yıldırım Otomotiv Servis San. ve Tic. A.Ş.
Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
unvanlı teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikte
eylemlerde bulundukları ve söz konusu teşebbüslere aynı Kanun’un 16.
maddesi çerçevesinde idari para ceza verilmesi gerektiği, 300
2- Ancak haklarında soruşturma yürütülen
Aloğlu Turizm ve Tic. A.Ş.
Amca Otomotiv Madeni Yağlar Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.
Arıner Otom. Petrol Ürün. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.
Çakmaklı Otomotiv Kuyumculuk Yatçılık İnş. Tur. Paz. Tic. San. Ltd. Şti.
Demaks Oto Servis Hizmetleri ve Tic. A.Ş.
Demirbek Otomotiv Ltd. Şti.
Erler Oto Servisi San. ve Tic. Ltd. Şti. 310
Fatih Motorlu Taşıtlar San. Tic. Ltd. Şti.
Halil Öztürk Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.
Kahyaoğulları Otomotiv Tur. Pet. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.
Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş.
Özdemirler Otomotiv İnş. İlaç. San. ve Tic. Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri,
10-53/1057-391
8
4- Ayrıca ihlalde belirleyici etkisi olduğu tespit edilen Hasan Şükrü ILISAL,
Nezih ALLIOĞLU, Mehmet Levent ATALAY, Bülent İRİ, Necip Rıza İRDE, 320
Ahmet İhsan ÇELEBİ, Erkan AKALINLAR, Serkan ŞARLI, Ali BAYRAM, Vedat
İNCİROĞLU, Naci EFE, Ahmet PARLAR, Bekir Aykut CİVELEK, Bülent
ŞENER, Erol KARADAŞ, Murat ZABUN, Mehmet Cenap YEĞİN, Yıldırım
DAĞITMAÇ, Mustafa MEHMETOĞLU ve Halef GÜNAY hakkında 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesi kapsamında idari para cezası verilmesi gerektiği
kanaat ve sonuçlarına ulaşılmıştır.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 330
I.1. Peugeot Türkiye Bayi Konseyi ve Hakkında Soruşturma Yürütülen
Teşebbüsler
I.1.1. Peugeot Türkiye Bayi Konseyi
Peugeot İstanbul bayileri arasında gerçekleştirilen bir oluşum daha sonra 2006
yılında Türkiye çapında yeni araç satış ve satış sonrası hizmetleri sunan (3S)
tüm bayilerin katıldığı ve “Bayi Konseyi” (Konsey) olarak adlandırılan bir
yapılanmaya dönüşmüştür. Konsey’in kuruluş amacı Peugeot bayilerini bir çatı 340
altında toplamak, Peugeot ile olan ilişkileri düzenlemek, fiyatlar, prim sistemi,
iskonto oranları, kâr marjı, kampanya, valör gibi konularda tüm bayileri temsilen
Peugeot ile görüşmelerde bulunmak olmakla birlikte Konsey, üye bayilerin
kârlılığını artırmak amacıyla fiyat birlikteliğine yönelik çalışmalarda da
bulunmuştur.
Bayi Konseyi’nin 2006 yılında oluşturulan ilk yapılanması aşağıdaki tablolarda
gösterilmiştir. Türkiye beş ayrı bölgeye ayrılmış olup, Konsey söz konusu
bölgelerde faaliyet gösteren Peugeot bayilerinden oluşmuştur. Konsey yönetimi
ise başkan ve başkan yardımcısı ile söz konusu beş bölgenin sorumlularından 350
teşkil edilmiştir.
Tablo-1: 2006 Yılı Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (1)
Marmara Bölgesi Orta Anadaolu Bölgesi
Güney-Güneydoğu Anadolu
Bölgesi
İstanbul Can Ankara Göral Hatay Günay
İstanbul Yıldırım Eskişehir Banaz Adana Dörtler
İstanbul Mepa Zonguldak Tüylüoğlu - Zaimoğlu
İstanbul Açı Trabzon Bayram Gaziantep Özdemirler
İstanbul Aktif-İriyıl Samsun Ses Urfa Yavuz
İstanbul Berke Kayseri İnciroğlu Diyarbakır Burç
İstanbul Efe Çorum Karataş Kahramanmaraş Zabunoğlu
İstanbul Parlar Konya Uyararslan Mersin Aloğlu
Adapazarı Öztürkler
İstanbul Sonkar
10-53/1057-391
9
İzmit Ototeknik
Kırklareli Gören
Tablo-2: 2006 Yılı Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (2)
Ege-Akdeniz Bölgesi Karadeniz-Doğu Bölgesi
İzmir İrde Erzurum Abdullahoğlu
İzmir Ünallar Trabzon Bayram
Aydın Kahyaoğulları Samsun Ses
Antalya Haşim BALABAN Malatya Ilıcak
Denizli Sözoto Van Sevimli
Afyon Kutlu Kardeşler
Balıkesir Çanga
Bursa Şançelik
Tablo-3: 2006 Yılı Bayi Konseyi Yönetimi
Başkan M. Cenap YEĞİN Can Otomotiv-İstanbul
Başkan Yrd. Nezih ALLIOĞLU Göral Otomotiv-Ankara
Bölge Sorumlusu Üye Yıldırım DAĞITMAÇ Yıldırım Otomotiv-İstanbul
Bölge Sorumlusu Üye Mustafa MEHMETOĞLU Mepa Otomotiv-İstanbul
Bölge Sorumlusu Üye Necip Rıza İRDE İrde Otomotiv-İzmir
Bölge Sorumlusu Üye Ahmet İhsan ÇELEBİ Abdullahoğlu Otomotiv-Erzurum
Bölge Sorumlusu Üye Halef GÜNAY Günay Otomotiv-Hatay
27.2.2007 tarihinde Konsey başkanı M. Cenap YEĞİN’in başkan yardımcısı ve 360
bölge sorumlularına gönderdiği “görev değişikliği” başlıklı e-posta mesajında;
kendisi ile Yıldırım DAĞITMAÇ ve Mustafa MEHMETOĞLU’nun Konsey
yönetim kurulundan ayrıldığı, Şükrü ILISAL, Levent ATALAY ve Bülent İRİ’nin
oybirliği ile yönetim kuruluna seçildiği ve başkanlık görevini yine oybirliği ile
Şükrü ILISAL’ın devraldığı ifade edilmiştir. Bu durumda, ilk Konsey yapılanması
ve yönetim kurulu Şubat 2007 tarihine kadar devam etmiş, sonrasında yeni bir
yapı oluşturulmuştur.
Tablo-4 ve Tablo-5’te Konsey’in 2007 ve 2008 yıllarındaki yapılanmasına ilişkin
sunulan bilgilere göre, Türkiye altı bölgeye ayrılmış olup, Konsey yönetimi bir 370
başkan ve altı bölge temsilcisinden teşkil edilmiş, yine her biri bir bölgeden
sorumlu altı yedek bölge sorumlusu atanmıştır.
Tablo-4: 2007 ve 2008 Yılları Bayi Konseyi Yönetimi-Başkan ve Bölge Sorumluları
Başkan H. Şükrü ILISAL İstanbul-Efe
1. Bölge Sorumlusu Levent ATALAY İstanbul-Berke
2. Bölge Sorumlusu Bülent İRİ İstanbul-Aktif İriyıl
3. Bölge Sorumlusu SERKAN ŞARLI İzmir-Arkas
4. Bölge Sorumlusu Naci EFE Ankara-ABC
5. Bölge Sorumlusu Vedat İNCİROĞLU Kayseri-İnciroğlu
6. Bölge Sorumlusu Ali BAYRAM Trabzon-Bayram
Tablo-5: 2007 ve 2008 Yılları Bayi Konseyi Yönetimi-Yedek Bölge Sorumluları
1. Bölge Sorumlusu Ahmet PARLAR İstanbul-Parlar
2. Bölge Sorumlusu Aykut CİVELEK İstanbul-Açı
10-53/1057-391
10
3. Bölge Sorumlusu Bülent ŞENER Bursa-Şançelik
4. Bölge Sorumlusu Erol KARATAŞ Çorum-Karataş
5. Bölge Sorumlusu Murat ZABUN K.Maraş-Zabunoğlu
6. Bölge Sorumlusu Emin ILICAK Malatya- Ilıcak
Tablo-6 ve Tablo-7’de 2007 ve 2008 yıllarında her bir bölgeden Konsey’e üye
olan bayilerin isimleri ve faaliyet gösterdikleri illere ilişkin bilgi yer almaktadır.
Konsey’in ilk kuruluşunda 39 adet üyesi mevcutken, zaman içerisinde üye
sayısı 56’ya yükselmiştir. Buna ek olarak, ilk Konsey yapılanmasında yalnızca 380
yeni araç satışı ile yedek parça satış ve yetkili servislik faaliyetlerinin tümünü
gerçekleştiren (3S) bayiler bulunmakta iken, sonrasında Konsey’e sadece
yedek parça satış ve/veya yetkili servislik faaliyetlerinde bulunan (2S ve 1S)
bayiler de katılmıştır.
Tablo-6: 2007-2008 Yılları Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (1)
Tablo-7: 2007 ve 2008 Yılları Peugeot Türkiye Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (2)
4. Bölge 5. Bölge 6. Bölge
Ankara Abc Kayseri Inciroğlu Trabzon Bayram
Ankara Göral Adana Dörtler Malatya Ilicak
Ankara Tekoto Adana Özçete (1S) Erzurum Abdullahoğlu
Ankara Fatih (2S) Mersin Aloğlu Diyarbakir Burç
Ankara Demirbek (2S) Mersin Meroto Van Sevimli
Zonguldak Tüylüoğlu Konya Uyaraslan Urfa Yavuzlar
Eskişehir Banaz Konya Korkmaz (2S)
Afyon Kutlu kardeşler K.maraş Zabunoğlu
Çorum Karataş G.antep Gazikent
Samsun Ses G.antep Özdemirler
Sivas Ofz Antakya Günay
Konsey’e üye olabilmek için her bir üye, Konsey tarafından temsil edildiğine 390
ilişkin bir “Temsil Belgesi” imzalayarak Peugeot Türkiye distribütörü Peugeot
Otomotiv Pazarlama A.Ş. (POPAŞ)’ye göndermek durumundadır. Konsey,
yürütülen çalışmalar kapsamında “Method Araştırma Şirketi” isimli bir şirketten
hizmet satın almıştır. Şirket ile 2007 yılının Eylül ayında çalışılmaya başlanmış
olup, söz konusu çalışma “Peugeot Gizli Müşteri Araştırması” adıyla
1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge
İstanbul Avrupa Berke İstanbul Anadolu Aktif-İriyıl İzmir Arkas
İstanbul Avrupa Parlar İstanbul Anadolu Açı İzmir İrde
İstanbul Avrupa Efe İstanbul Anadolu Yıldırım İzmir Ünallar
İstanbul Avrupa Efe İstanbul Anadolu Can İzmir Halil Öztürk (2S)
İstanbul Avrupa Mepa İstanbul Anadolu Tekoto İzmir Amca (2S)
İstanbul Avrupa Mepa İstanbul Anadolu Başaran (2S) Bursa Şançelik
İstanbul Avrupa Bolluk (2S) İstanbul Anadolu Demaks (2S) Bursa Nilkar
Kırklareli Gören İstanbul Anadolu Erler(2S) Balıkesir Çanga
Tekirdağ Arıner (2S) Adapazarı Öztürkler Aydın Kahyaoğulları
İzmit Ototeknik Denizli Sözoto
Antalya Esay
Antalya Balaban
Antalya Çakmaklı (2S)
10-53/1057-391
11
anılmaktadır. “Ekim 2007 Peugeot Gizli Müşteri Araştırma Raporu”nda yer alan
“Araştırmanın ana amacı Peugeot Türkiye yetkili bayilerinin satın alma
sürecinde, müşterilerine yaklaşımları ve finansal konularda yapılan indirimlerin
istenilen standartlarda olup olmadığının belirlenmesidir.” ifadeleriyle yapılan
çalışmanın amacı belirtilmiştir. 400
2008 yılının Haziran ayından itibaren Konsey bünyesindeki fiyat birlikteliğine
ilişkin tüm faaliyetlere son verilmiş, Ağustos-Eylül aylarında ise Konsey
çalışmaları tamamıyla sona erdirilmiştir.
I.1.2. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.2.1. ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş. (ABC Otomotiv)
1984 yılında Ankara’da kurulan ve 2003 yılında ticaret unvanını ABC 410
Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş. olarak değiştiren ABC Otomotiv, 2007 ve 2008
yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası
olarak faaliyet göstermeye devam etmiştir.
I.1.2.2.Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti. (Abdullahoğlu
Otomotiv)
1999 yılındaki unvan değişikliği ile ticaret unvanı Abdullahoğlu Dağıtım
Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti. halini alan Abdullahoğlu Otomotiv, 2006 ve 2007
yıllarında Erzurum ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça 420
satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.3. Açı Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Açı Otomotiv)
2001 yılında İstanbul ili Üsküdar ilçesi merkezli olarak kurulmuş olan Açı
Otomotiv, 2006 yılında Kadıköy (yeni araç satış noktası/showroom) ve Üsküdar
ilçelerinde (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası); 2007 ve
2008 yıllarında ise Üsküdar’daki bir işletmesi ile Peugeot bayisi olarak faaliyet
göstermiştir.
430
I.1.2.4. Aloğlu Turizm ve Tic. A.Ş. (Aloğlu Otomotiv)
1989 yılında şirket merkezi Mersin ilinde olmak üzere kurulan, 2006 ve 2007
yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası
olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.5. Amca Otomotiv Madeni Yağlar Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Amca
Otomotiv)
10-53/1057-391
12
2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot İzmir bayisi olarak faaliyet gösteren 440
Amca Otomotiv yetkili servis ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet
göstermektedir.
I.1.2.6. Arıner Otomotiv Petrol Ürünleri Ltd. Şti. (Arıner Otomotiv)
1997 yılında merkezi Kırklareli ilinde olmak üzere kurulan şirket, 2007 ve 2008
yıllarında Peugeot yetkili servisi ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini
sürdürmüştür. 450
I.1.2.7. Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (Arkas Otomotiv)
2003 yılında kurulmuş olan Arkas Otomotiv, 01.12.2007 tarihinden itibaren İzmir
ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak
faaliyet göstermektedir.
I.1.2.8. Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş. (Banaz Otomotiv)
Banaz Otomotiv 1997 yılında kurulmuştur. Şirket 2006-2008 yılları arasında 460
Eskişehir ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek
parça bayiliğini yapmıştır.
I.1.2.9. Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti. (Başaran Otomotiv)
Başaran Otomotiv 1998 yılında kurulmuştur. Şirket, 2006-2008 döneminde
İstanbul ilinde Peugeot marka araçların yetkili servislik ve yedek parça satıcılığı
faaliyeti ile iştigal etmiştir.
I.1.2.10. Bayram Otom. Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti. (Bayram Otomotiv) 470
Bayram Otomotiv 1997 yılında kurulmuş olup 2006, 2007 ve 2008 yıllarında
Ordu ve Trabzon illerinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve
yedek parça bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.11. Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti. (Berke Otomotiv)
1997 yılında Atalaylar Motorlu Araçlar Ticaret Limited Şirketi unvanıyla kurulan
ve 2004 yılında unvan değişikliği ile hâlihazırdaki ticaret unvanını alan Berke
Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında İstanbul ili Bakırköy ve Fatih ilçelerinde 480
Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak
faaliyet göstermiştir.
I.1.2.12. Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti. (Bolluk Otomotiv)
10-53/1057-391
13
1993 yılında kurulmuş olan Bolluk Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında
Peugeot İstanbul bayisi sıfatıyla yedek parça satış ve yetkili servis noktası
olarak faaliyetine devam etmiştir.
490
I.1.2.13. Burç Motorlu Araçlar Ltd. Şti. (Burç Otomotiv)
2006 yılında yalnızca Diyarbakır’da, 2007 yılından itibaren ise Diyarbakır (yetkili
servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası) ve Batman (showroom)
illerinde Peugeot bayisi olarak faaliyet gösteren Burç Otomotiv 2006, 2007 ve
2008 yıllarında söz konusu faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.14. Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş. (Can Otomotiv)
500
Can Otomotiv 1992 yılında kurulmuştur. Soruşturma konusu belgelerin
düzenlendiği 2006, 2007 ve 2008 tarihlerinde şirket İstanbul’da Peugeot yetkili
servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermeye
devam etmiştir.
I.1.2.15. Çakmaklı Otomotiv Kuyumculuk Yatçılık İnş. Tur. Paz. Tic. San.
Ltd. Şti. (Çakmaklı Otomotiv)
Çakmaklı Otomotiv 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Antalya Merkez’de Peugeot
marka araçların yetkili servislik ve yedek parça satıcılığı faaliyeti ile iştigal 510
etmiştir.
I.1.2.16. Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Çanga Otomotiv)
Çanga Otomotiv Balıkesir ilinde 2007 yılı Ocak ayında kurulmuştur. Şirket 2007
ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış
noktası olarak faaliyet göstermiştir.
I.1.2.17. Demaks Oto Servis Hizmetleri ve Tic. A.Ş. (Demaks Oto)
520
1995 yılında kurulan Demaks Oto, Peugeot ile yetkili satıcılık ilişkisini
18.03.2003 tarihinde, yetkili servislik ilişkisini ise 30.04.2008 tarihinde sona
erdirmiştir.
I.1.2.18. Demirbek Otomotiv Ltd. Şti. (Demirbek Otomotiv)
Demirbek Otomotiv 1993 yılında kurulmuştur. Şirket soruşturma için önem arz
eden 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Ankara ilinde Peugeot yetkili servisliği ve
yedek parça bayiliği faaliyetini göstermiştir.
530
I.1.2.19. Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti. (Dörtler Otomotiv)
10-53/1057-391
14
1984 yılında Adana’da kurulan Dörtler Otomotiv, 2006 ve 2007 yıllarında Adana
ili merkez (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası) ve
Seyhan ilçesinde (showroom), 2008 yılında ise yalnız Adana il merkezinde
Peugeot bayisi olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.20. Efe Otomotiv Paz. A.Ş. (Efe Otomotiv)
Efe Otomotiv 2005 yılında kurulmuştur. Şirket 2006-2008 döneminde İstanbul 540
ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak
faaliyet göstermiştir.
I.1.2.21. Erler Oto Servisi San. ve Tic. Ltd. Şti. (Erler Otomotiv)
1993 yılında kurulmuş olan Erler Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında
İstanbul ilinde Peugeot yetkili servisi ve yedek parça satış noktası olarak
faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.22. Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnşaat Taahhüt 550
Ticaret Tarım Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti. (Esay Otomotiv)
2005 yılında şirket merkezi Antalya ilinde olmak üzere kurulan ve ticaret unvanı
2006 yılında değişikliğe uğrayarak Esay Otomotiv Pazarlama Turizm
Taşımacılık İnşaat Taahhüt Ticaret Tarım Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti. halini
alan Esay Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni
araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.23. Fatih Motorlu Taşıtlar San. Tic. Ltd. Şti. (Fatih Otomotiv)
560
Fatih Otomotiv Ankara ilinde faaliyet gösteren Peugeot yetkili servisi ve yedek
parça bayisidir.
I.1.2.24. Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. (Gazikent Otomotiv)
Gazikent Otomotiv 2005 yılı Temmuz ayında kurulmuştur. Şirket 2007 ve 2008
yıllarında Gaziantep ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek
parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.
I.1.2.25. Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (Göral Otomotiv) 570
Göral Otomotiv 1992 yılında kurulmuştur. Şirket, 2006-2008 döneminde Ankara
ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak
faaliyet göstermeye devam etmiştir.
I.1.2.26. Gören Otomotiv İnş. Nak. Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.
(Gören Otomotiv)
10-53/1057-391
15
2003 yılında merkezi Tekirdağ olmak üzere kurulmuş olan Gören Otomotiv,
2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek 580
parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.27. Günay Otom. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. (Günay Otomotiv)
Günay Otomotiv 1984 yılında kurulmuştur. Şirket, soruşturma bakımından önem
arz eden 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Hatay’da Peugeot marka yeni araç
satışı, yetkili servisi ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.
590
I.1.2.28. Halil Öztürk Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Halil Öztürk Otomotiv)
Halil Öztürk Otomotiv 2006, 2007 ve 2008 yıllarında İzmir ilinde Peugeot marka
araçların yetkili servislik ve yedek parça satıcılığı faaliyeti ile iştigal etmiştir.
I.1.2.29. Haşim Balaban Otomotiv ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti. (Haşim
Balaban Otomotiv)
Haşim Balaban Otomotiv 1997 yılında kurulmuştur. Şirket, 2006-2008
döneminde Antalya ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça 600
satış noktası olarak faaliyet göstermiştir. Şirket ayrıca 2006 ve 2007 yıllarında
Isparta ilinde Peugeot marka yeni araç satış noktası (showroom) ile faaliyet
göstermiştir.
I.1.2.30. Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti. (Ilıcak Otomotiv)
Ilıcak Otomotiv 1994 yılında kurulmuştur. Şirket 2006, 2007 ve 2008 yıllarında
Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliği
faaliyetini sürdürmüştür.
610
I.1.2.31. İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (İnciroğlu Otomotiv)
1993 yılında limited şirket olarak kurulan İnciroğlu Otomotiv’in şirket merkezi
Kayseri ilinde bulunmaktadır. Adı geçen şirketin 10.04.2009 tarihinde şirket nevi
anonim şirket olarak değişikliğe uğramıştır. Şirket, 2006, 2007 ve 2008
yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası
olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.32. İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (İrde Otomotiv)
620
1996 yılında kurulmuş olan İrde Otomotiv; 2006 yılında İzmir ilinin Karşıyaka
(Showroom), Bornova (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış
noktası) ve Konak (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası)
ilçelerinde, 2007 ve 2008 yıllarında ise yalnızca Bornova ve Konak İlçelerinde
Peugeot bayi olarak faaliyetini sürdürmüştür.
10-53/1057-391
16
I.1.2.33. İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (İriyıl-
Aktif Otomotiv)
1996 yılında Burak Elektronik İthalat İhr. ve Tic. Ltd. Şti. unvanı ile kurulan ve
Nisan 2000 tarihinde ticaret unvanını İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. 630
ve Tic. Ltd. Şti. olarak değiştiren İriyıl-Aktif Otomotiv, 2006 ve 2007 yıllarında
İstanbul ili Üsküdar (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası)
ve Kadıköy (showroom) ilçelerinde, 2008 yılında ise yalnız Üsküdar ilçesinde
Peugeot bayisi olarak faaliyet göstermiştir.
I.1.2.34. Kahyaoğulları Otomotiv Tur. Pet. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.
(Kahyaoğulları Otomotiv)
Kahyaoğulları Otomotiv 1997 yılında kurulmuş olup 2006-2008 yılları arasında
Aydın ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça 640
bayiliğini yürütmüştür.
I.1.2.35. Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (Karataş Otomotiv)
Karataş Otomotiv 1993 yılında kurulmuş olup 2006, 2007 ve 2008 yıllarında
Çorum ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça
bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.36. Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti. (Korkmaz Otomotiv)
650
Şirket merkezi Konya ilinde bulunan Korkmaz Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008
yıllarında Peugeot yetkili servisi ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini
sürdürmüştür.
I.1.2.37. Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Kutlu Kardeşler
Otomotiv)
Kutlu Kardeşler Otomotiv 1994 yılında Afyon’da kurulmuştur. Şirket 2006-2008
döneminde Afyon’da Peugeot marka yeni araç satışı, yetkili servis ve yedek
parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir. 660
I.1.2.38. Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. (Mepa Otomotiv)
Mepa Otomotiv 1996 yılında kurulmuş olup, şirket 2006, 2007 ve 2008
yıllarında İstanbul ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça
satış noktası olarak faaliyet göstermeye devam etmiştir.
I.1.2.39. Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. (Meroto)
10-53/1057-391
17
Meroto 2006 yılı Aralık ayında Mersin ilinde kurulmuştur. Şirket 2007 ve 2008 670
yıllarında Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça
bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.40. Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (Nilkar Otomotiv)
1982 yılında kurulan ve 2001 ve 2005 yıllarındaki unvan değişikliklerinden
sonra ticaret unvanı Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. olan Nilkar Otomotiv,
Mayıs 2007 tarihinden itibaren otomotiv sektöründe faaliyet göstermeye
başlamıştır. Adı geçen şirket 2007 ve 2008 yıllarında Bursa ilinde Peugeot
yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini
sürdürmüştür. 680
I.1.2.41. Ofz Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti. (Ofz Otomotiv)
Ofz Otomotiv 2007 ve 2008 yıllarında Sivas ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni
araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.42. Ototeknik Otomotiv Ltd. Şti. (Ototeknik Otomotiv)
Ototeknik Otomotiv 2001 yılında kurulmuştur. Şirket 2006 ve 2007 yıllarında
Kocaeli ilinde Peugeot yetkili servisliğini ve yedek parça bayiliğini yürütmüştür. 690
I.1.2.43. Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş. (Özçete Otomotiv)
Özçete Otomotiv 1997 yılında kurulmuştur. Şirket 2006-2008 döneminde
Peugeot marka araçların yetkili yedek parça satış noktası olarak faaliyet
göstermiştir.
I.1.2.44. Özdemirler Otomotiv İnş. İlaç. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özdemirler
Otomotiv)
700
Özdemirler Otomotiv 1998 yılında kurulmuştur. Şirket 2006 ve 2007 yıllarında
Gaziantep ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek
parça bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.45. Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özöztürkler Otomotiv)
1996 yılında Sakarya merkezli olarak kurulan Özöztürkler Otomotiv, 2006, 2007
ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış
noktası olarak faaliyet göstermiştir.
710
I.1.2.46. Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti. (Parlar Otomotiv)
1997 yılında kurulmuş olan Parlar Otomotiv, 2006 yılında İstanbul ilinin Şişli
(yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası) ve Beşiktaş
10-53/1057-391
18
(showroom) ilçelerinde, 2007 yılında ise yalnızca Şişli ilçesinde Peugeot bayi
olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.47. Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti. (Ses
Otomotiv)
Ses Otomotiv 1997 yılında Samsun ilinde kurulmuştur. Şirket 2006-2008 720
döneminde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça
bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.48. Sevimli Motorlu Ar. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Sevimli Otomotiv)
2005 yılında şirket merkezi Van ilinde olmak üzere kurulmuş olan Sevimli
Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış
ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.49. Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti. (Sözoto Otomotiv)
730
1997 yılından bu yana Denizli ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili
servis ve yedek parça bayiliğini yürüten Sözoto Otomotiv’in bayilik akdi
10.08.2009 tarihinde feshedilmiştir.
I.1.2.50. Şançelik Otomotiv Makine San. Ltd. Şti. (Şançelik Otomotiv)
Şançelik Otomotiv 1994 yılında kurulmuştur. Şirket 2006-2008 döneminde
Bursa ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası
olarak faaliyet göstermiştir.
740
I.1.2.51. Uyararslan Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş. (Uyararslan
Otomotiv)
Uyararslan Otomotiv 1993 yılında kurulmuştur. Şirket 2006, 2007 ve 2008
yıllarında Konya ilinde Peugeot marka yeni araç satış, yetkili servis ve yedek
parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.
I.1.2.52. Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (Ünallar Otomotiv)
1982 tarihinde kurulmuş olan Ünallar Otomotiv, soruşturmaya dayanak 750
oluşturan belgelerin oluşturulduğu 2006-2008 tarihleri arasında İzmir ilinde
Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası ve bir adet
showroom ile faaliyet göstermeye devam etmiştir.
I.1.2.53. Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd.
Şti. (Tüylüoğlu Otomotiv)
2000 yılında Zonguldak merkezli olarak kurulmuş olan Tüylüoğlu Otomotiv,
soruşturma bakımından önem arz eden 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot
Zonguldak bayisi olarak faaliyet göstermiştir 760
10-53/1057-391
19
I.1.2.54. Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Yavuz Otomotiv)
Yavuz Otomotiv, Şanlıurfa’da Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek
parça satış noktası olarak faaliyet göstermekte olup söz konusu faaliyetini 2006,
2007 ve 2008 yıllarında sürdürmüştür.
I.1.2.55. Yıldırım Otomotiv Servis San. ve Tic. A.Ş. (Yıldırım Otomotiv)
770
Yıldırım Otomotiv 1999 yılında kurulmuş ve 2006, 2007 ve 2008 yıllarında
İstanbul ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış
noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.
I.1.2.56. Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (Zabunoğlu Otomotiv)
2005 yılında şirket merkezi Kahramanmaraş ilinde olmak üzere kurulmuş olan
Zabunoğlu Otomotiv; 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni
araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.
780
I.2. Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.2.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraflarla Yapılan Görüşmeler
I.2.1.1. İriyıl-Aktif Otomotiv ile Yapılan Görüşme
1.12.2008 tarihinde İriyıl-Aktif Otomotiv ile yapılan görüşmede, bayileri temsile
yetkili bir organizasyon olan Konsey’in amacının prim sistemi, fiyat, kar marjları,
indirim oranları gibi konularda Peugeot ile olan ilişkileri düzenlemek olduğu,
Konsey’in 2006 yılında İstanbul bayileri ile başladığı, ardından genişlediği, 790
ancak hâlihazırda faaliyet göstermediği ifade edilmiştir. Konsey’in 2008 yılında
3-4 defa toplandığı, katılımın genelde Türkiye çapında olduğu belirtilmiş,
Konsey’in 2008 yılı Haziran ayında iç çekişmeler nedeniyle dağıldığı dile
getirilmiştir.
Görüşmede, Konsey’in yıkıcı rekabetin önlenmesini amaçladığı, bu nedenle
denetim yapıldığı ve yıkıcı fiyat uygulayanlara ceza kesilmesinin öngörüldüğü,
bu amaçla Konsey’in Metot Araştırma Firması ile çalıştığı ifade edilmiş, denetim
sonunda ceza çıktığı ve tahsilat yapıldığı, ancak bunların geri ödendiği
belirtilmiştir. Firma ile olan çalışmanın müşteri memnuniyetini de içerdiği dile 800
getirilmiştir. Peugeot’nun bu uygulamaya hiç karışmadığı, kendi bayileri aracılığı
ile indirimli satış yaptığı ifade edilmiştir.
Yapılan görüşmede geçmişte, araç satışında fiyat birlikteliği arandığı ancak
uygulanamadığı, yedek parça, indirim oranları, sigorta konularında ise birliktelik
arandığı ifade edilmiş, birliktelikte başarılı olunmasının alınan kararlara bayilerin
10-53/1057-391
20
uyması ile mümkün olacağı belirtilmiştir. İstanbul bayilerinin %90’ının birliktelik
aradığı, dolayısıyla diğer bayilerin de uymak zorunda kalacağınının
düşünüldüğü, ancak böyle bir sistemin Peugeot desteği olmadan
uygulanamayacağı dile getirilmiştir. 810
I.2.1.2. Berke Otomotiv ile Yapılan Görüşme
1.12.2008 tarihinde Berke Otomotiv ile yapılan görüşmede, Metod Araştırma
Firması’nın Peugeot’nun yapmış olduğu müşteri memnuniyeti çalışmalarının
benzerini yapan bir şirket olduğu belirtilmiştir. Konsey’in amacının bayiler arası
rekabeti kısıtlamak olmadığı ifade edilmiş, Konsey’in hâlihazırda aktif olmadığı,
1,5 yıl sürdüğü, kuruluş amacının bayilerin Peugeot’a karşı ortak pazarlık gücü
oluşturması olduğu dile getirilmiştir. Ancak beklenilen sonuçlara ulaşılamadığı
için Konsey’e son verildiği belirtilmiştir. 820
I.2.1.3. Bayram Otomotiv ile Yapılan Görüşme
1.12.2008 tarihinde Bayram Otomotiv ile yapılan görüşmede Konsey’in 2006 yılı
sonunda kurulduğu, Konsey’e hemen hemen tüm Türkiye’deki bayilerin üye
olduğu belirtilmiş, Konsey’in temel amacının, bayilerin rekabet gücünün
artırılması, bayiler arasındaki bağların güçlendirilerek ticari faaliyetlerde eş
güdümün sağlanması, bayilerin kar marjlarının yükseltilebilmesi, piyasaya ve
Popaş’a karşı tek bir ses olabilmek adına işbirliği yapmak olduğu ifade
edilmiştir. Kar marjlarının piyasa koşulları çerçevesinde belirlendiği, ancak 830
özellikle talebin daraldığı dönemlerde, bazı müşterilerin birden fazla bayiden
fiyat alarak ve bunları birbirine karşı kullanarak bayilerin daha düşük fiyatlarla
satış yapmalarına yol açabildiği, Bayiler Konseyi gibi platformlarda ise benzeri
yıkıcı davranışlardan kaçınılması yönünde prensip kararları alınabildiği ifade
edilmiştir. Ancak bu kararların pratikte tüm bayiler tarafından uygulandığının
söylenmesinin mümkün olmadığı, Ocak 2008’den sonra aykırı davranışların
önüne geçilmesine yönelik cezai yaptırımlar öngörüldüğü dile getirilen hususlar
arasında yer almaktadır.
Yapılan görüşmede, Ali Yaşar BAYRAM’ın 2008 yılının Ocak ayında Konsey’de 840
bölge temsilcisi olduğu, bölgede Ordu, Trabzon, Van, Erzurum, Malatya ve
Diyarbakır illerinin bulunduğu ifade edilmiş, bölgedeki bayilerin sorunlarını bölge
temsilcilerine ilettiği, bölge temsilcilerinin ise çoğunlukla İstanbul’da bir araya
gelerek Konsey adına karar aldığı belirtilmiştir. Konsey toplantılarının ardından
gerekli görüldüğü durumlarda Peugeot ile de görüşüldüğü dile getirilmiştir.
Metod Araştırma Firması’nın Konsey tarafından bayilerin müşterileri ile olan
ilişkilerinin araştırılması için görevlendirildiği ancak şirketin faaliyetinin birkaç ay
sürdüğü ifade edilmiştir. Konsey’in 2008 Eylül ayı başında dağıldığı
söylenmiştir.
850
I.2.1.4. İrde Otomotiv ile Yapılan Görüşme
10-53/1057-391
21
1.12.2008 tarihinde İrde Otomotiv ile yapılan görüşmede ekonomik krizin de
etkisiyle bayiler arasında yoğun bir rekabet olduğu dile getirilmiş, filo veya
bireysel araç satışlarında indirim oranlarının distribütörün belirleyip güncellediği
fiyat listeleri doğrultusunda ve karlılık oranları hesaplanarak belirlendiği ifade
edilmiştir.
I.2.1.5. Arkas Otomotiv ile Yapılan Görüşme
1.12.2008 tarihinde Arkas Otomotiv ile yapılan görüşmede bayiler arasında 860
yoğun bir rekabet olduğu, fiyat birlikteliğinin söz konusu olmadığı, ayrıca böyle
bir birlkteliğin uygulanması ve devamlılığının sağlanmasının da piyasanın yapısı
gereği mümkün olmadığı belirtilmiş, distribütörün belirleyip güncellediği fiyat
listeleri doğrultusunda ve karlılık hesaplanarak indirim oranlarının belirlendiği
ifade edilmiştir.
I.2.1.6. Dörtler Otomotiv ile yapılan görüşme
1.12.2008 tarihinde Dörtler Otomotiv ile yapılan görüşmede, Konsey
toplantılarında, POPAŞ’ın garanti politikaları, sigorta şirketlerine ve bankalara 870
yönelik politikalar, verilen en düşük fiyatlar ve bunların nedenleri, rakip otomotiv
firmalarının yaptığı kampanyalar gibi her türlü güncel konunun görüşüldüğü ve
düşüncelerin çalışma grupları vasıtasıyla Peugeot’ya iletildiği ifade edilmiştir.
Bunun ötesinde, Konsey toplantılarında kar marjlarına ve fiyatlara ilişkin olarak
ortak bir uygulamanın benimsenmesinin mümkün olmadığı, çünkü her bölgenin
şartlarının ve gerekliliklerinin farklı olduğu dile getirilmiş, Konsey’in Ağustos
2008 itibarıyla feshedildiği belirtimiştir.
I.2.1.7. ABC Otomotiv ile Yapılan Görüşme
880
1.12.2008 tarihinde ABC Otomotiv ile yapılan görüşmede, bayilerin elinde
bulunan araçları birbirlerinden alıp müşterilere satmak ve Peugeot karşısında
sorunlarını daha doğru aktarmak için kendi aralarında bazı toplantılar yaptığı
ancak hâlihazırda böyle toplantıların yapılmadığı belirtilmiştir.
I.2.1.8. Ünallar Otomotiv ile yapılan görüşme
2.12.2008 tarihinde Ünallar Otomotiv ile yapılan görüşmede araç satışlarında
Peugeot’un tavsiye fiyat listesi üzerinden indirim oranını belirledikleri, yedek
parçada ise sigorta şirketleri ile yapılan sözleşmelerde belirlenen oranlar 890
doğrultusunda indirim yapıldığı ifade edilmiştir.
I.2.1.9. Yıldırım Otomotiv ile yapılan görüşme
2.12.2008 tarihinde Yıldırım Otomotiv ile yapılan görüşmede, Konsey tarafından
belirli bir fiyatın uygulanmaya çalışıldığı ancak bunun yürütülemediği
belirtilmiştir. Ayrıca POPAŞ’tan yedek parça ve işçilikte belli oranların
uygulanmasının talep edildiği dile getirilmiştir. Ceza mekanizması kapsamında
10-53/1057-391
22
bayilerden çekler alındığı ancak sonrasında iade edildiği belirtilmiştir. Konsey’in
düşük fiyat verenlere ceza verilmesi amacıyla Metod Araştırma Firması ile 900
çalıştığı, söz konusu firmanın müşteri gibi görüşmeler yaptığı ve raporlar
hazırladığı, çalışmanın müşteri memnuniyetini de içerdiği ifade edilmiştir.
I.2.1.10. Gazikent Otomotiv ile Yapılan Görüşme
1.12.2008 tarihinde Gazikent Otomotiv ile yapılan görüşmede, Konsey
tarafından Gazikent Otomotiv’e ceza verildiği ancak cezanın ödenmediği,
sonrasında ise Konsey toplantılarına katılınmadığı ve Konsey yapılanması
içinde bulunulmadığı ifade edilmiştir.
910
I.2.1.11. Meroto Otomotiv ile Yapılan Görüşme
14.10.2009 tarihinde Meroto Otomotiv ile yapılan görüşmede, Bayi Konseyi’nin
hiçbir toplantısına katılınmadığı, Konsey çalışmalarına herhangi bir aktif
katılımın olmadığı ve Konsey tarafından alınan kararlara uyulmadığı
belirtilmiştir. Satış temsilcisinin bir müşteriye düşük fiyat vermesinden dolayı
Meroto Otomotiv’e Konsey tarafından ceza verildiğinin yapılan yazışmalardan
öğrenildiği, ancak bu cezanın tahsilâtının yapılmadığı, sadece uyarı
mahiyetinde bir bilgilendirme olduğu ifade edilmiştir. Düşük fiyat veren satış
temsilcisinin işten çıkarılması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, satış 920
temsilcisinin daha sonra başka sebeplerle kendi isteğiyle işten ayrıldığı dile
getirilmiştir.
I.2.1.12. Özçete Otomotiv ile Yapılan Görüşme
15.10.2009 tarihinde Özçete Otomotiv ile yapılan görüşmede, Özçete
Otomotiv’in Peugeot’nun 1S bayisi olarak faaliyet gösterdiği, sadece yedek
parça satışı yapıldığı belirtilmiş, Peugeot Bayi Konseyi’nin varlığından haberdar
oldukları ancak Konsey’e üye olmadıkları ifade edilmiştir. Konsey toplantılarına
sadece bir kez katıldıkları, ancak toplantıda sadece 3S bayi faaliyetleri ile ilgili 930
konular görüşüldüğünden sonrasında Konsey toplantılarına ve Konsey’in
faaliyetlerine katılım sağlanmadığı dile getirilmiştir.
I.2.1.13. Günay Otomotiv ile Yapılan Görüşme
16.10.2009 tarihinde Günay Otomotiv ile yapılan görüşmede, Konsey’in
bayilerin Peugeot ile sorunlarını çözmek için bir araya geldiği bir yapı olduğu,
amacının Peugeot markasının satışlarını artırmak, piyasadaki imajını
güçlendirmek, piyasadaki rakip firmalarla ilgili pazar araştırmaları yaparak
servis, yedek parça ve araç fiyatlarının pazar şartlarına uyumu konusunda 940
POPAŞ’a rapor vermek olduğu ifade edilmiştir. Konsey’in araç satışı yanında
yedek parça, servis, müşteri memnuniyeti konusunda da çalışmalar yaptığı
söylenmiştir. Method Araştırma Firması’nın müşteri memnuniyetini ölçmek
amacıyla çalışılan bir firma olduğu ve gölge müşteri çalışması yaptığı, bu
10-53/1057-391
23
kapsamda müşteri görünümde gelen araştırma şirketi çalışanlarının satış
elemanlarının müşterilerle olan iletişimini değerlendirdiği dile getirilmiştir.
Konsey tarafından bayiler arasında ortak fiyat tespitine yönelik çalışmalar
yapılmadığı, Konsey’in yapılan çalışmalar sonuç vermediği için dağıldığı
belirtilmiştir.
I.2.1.14. Zabunoğlu Otomotiv ile Yapılan Görüşme 950
20.10.2009 tarihinde Zabunoğlu Otomotiv ile yapılan görüşmede, Bayi
Konseyi’nin 2005 yılında blok muafiyetinin yürürlüğe girmesinden sonra
Peugeot ile yapılan bayi sözleşmelerinin düzenlenmesi, müşteri memnuniyetinin
sağlanması, kalitenin artırılması, pazar payının yükseltilmesi ve Peugeot ile olan
ilişkilerin düzenlenmesi amacıyla kurulduğu belirtilmiştir. Konsey’in ilk yılında
çok güzel çalışmalar yapıldığı ancak ikinci yılında Konseyin çalışmalarının kısa
sürdüğü belirtişmiş, Konseyin 3 ya da 4 toplantısına katılındığı, Konsey’e çok
fazla müdahil olunmadığı söylenmiştir. Zabunoğlu Otomotiv’in Konseyin 5.
Bölge temsilci yardımcısı olarak görevlendirilmesinin irade dışında gerçekleştiği, 960
Zabunoğlu Otomotiv’e Konsey çalışmaları kapsamında herhangi bir ceza
verilmediği dile getirilmiştir.
I.2.1.15. Halil Öztürk Otomotiv ile Yapılan Görüşme
10.12.2009 tarihinde Halil Öztürk Otomotiv ile yapılan görüşmede Bayi Konseyi
oluşturulduğuna ilişkin e-mail gönderildiği ve Halil Öztürk Otomotiv’in söz
konusu oluşuma katılıp katılmayacağının sorulduğu belirtilmiş, ancak Konsey’e
dahil olmanın ve Konsey tarafından temsil edilmenin kabul edilmediği ifade
edilmiştir.” 970
I.2.1.16. Amca Otomotiv ile Yapılan Görüşme
10.12.2009 tarihinde Amca Otomotiv ile yapılan görüşmede, Bayi Konseyi İzmir
Sorumlusu tarafından Amca Otomotiv’in Konsey’e katılması için bir temsil
belgesi imzalamasının istendiği ancak belgenin imzalanmadığı, Bayi Konseyi
toplantılarının ve çalışmalarının hiçbirine katılınmadığı ifade edilmiştir.
I.2.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
980
1. 26.9.2006 tarihinde M. Cenap YEĞİN tarafından Günay Otomotiv,
Abdullahoğlu Otomotiv, İrde Otomotiv, Göral Otomotiv, Mepa Otomotiv ve
Yıldırım Otomotiv’e gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“Henüz daha Tolga beyden istenen sözleşme ekleri elimize ulaşmadı kendisiyle
Yıldırım bey görüştü hafta sonuna doğru geleceğini belirtti 4 ekimde yapılacak
olan toplantıya yetişirse sonuçlarını tartışabiliriz. Arkadaşlar sizlerden gelen
mailleri diğer konsey üyesi arkadaşlara forvard ediyorum İstanbul bayilerinin
temsil belgeleri tamam diğer bayi arkadaşlardanda büyük orando konseye
katılım ve temsil belgeleri geldi. Sizlerde uygun görürseniz 5 ekim toplantının 990
10-53/1057-391
24
ertesi günü için popaşdan randevu isteyeceğim. Konsey üyesi arkadaşlar olarak
kendilerini ziyaret edeceğimizi bildireceğim. Bu konuda düşüncelerinizi acilen
bekliyorum.”
2. 13.10.2006 tarihinde Halef GÜNAY tarafından M. Cenap YEĞİN’e
gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:
“Kendi aramızda yaptığımız toplantıda bahsini ettiğim anket formunu ilişikte
gönderiyorum. Sende uygun görürsen diğer konsey üyelerine ve bölge
bayilerine gönderip onlarında anketi yaparak fikirlerini almak istiyorum.” 1000
Ekte yer alan ve “Bayi Memnuniyet Araştırması” başlığını taşıyan 13 soruluk
anket formunun içeriği başıklar halinde şöyledir:
“
1. Araçların pazara ve rekabete uygun fiyatlandırılması
2. Araçlar için istikrarlı fiyat politikası uygulaması
3. İhtiyaç duyulduğunda muhatap bulma
4. Firmanın uyguladığı stratejilerin müşterilere kliteli hizmet vermek
için yeterli düzeyde olması 1010
5. Ürüne yönelik müşteri şikâyetlerinin son bir yıla oranla düzeyi
6. Yedek parçaların pazara ve rekabete uygun fiyatlandırılması
7. Bütün bayilere eşit muamele yapılması
8. Yedek parça siparişlerinin bir seferde ve tam olarak teslimi
9. Markanın bayisi olma istekliliği
10. Kurallarda esneklik
11. Ortalama kar marjından memnuniyet
12. Finansal konularda destek
13. Firmanın zayıf yönü olduğunu düşünme.”
1020
3. Halef GÜNAY tarafından 1.8.2007 tarihinde şirket çalışanlarına gönderilen
e-postada yapılan alıntı ile birlikte aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“TÜM SATICILARIN DİKKATİNE,
ÖNEMLİ NOT: AŞAĞIDA YAZILI KONU HAKKINDA HERKESİN GEREKEN
DİKKATİ GÖSTERMESİ AKSİ DURUMDA İŞTEN ATILMA NEDENİDİR.
Değerli Bayi Arkadaşlarım,
Şükrü beyinde mailinde belirtmiş olduğu gibi bu ay hem 2007 hem de 2008 1030
modeller için Temmuz ayı indirimleri uygulanacaktır. Ancak bu indirimlerin
telefonda değil showroomda yüz yüze yapılan görüşmelerde uygulanması
gerekmektedir. Bazı bayi arkadaşların indirimleri telefonda yaptığı tespit edilmiş
olup bu düzeltilmesi için yaptığımız son uyarıdır. Konuya gereken hassasiyeti
göstereceğinizi umar, iyi çalışmalar dilerim.
10-53/1057-391
25
Saygılarımla
Erhan AKALINLAR Bayi Konsey Bölge Sorumlusu”
4. Günay Otomotiv’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, oluşturulma 1040
tarihi 29.9.2007 olan “Boya Fiyatları” başlıklı belgede aşağıdaki ifadelere yer
verilmiştir:
“07.09.2007 tarihinde yapmış olduğumuz konsey toplantısında yaptığımız
çalışma sonucunda boya fiyatları ile ilgili tavsiye edeceğimiz parça başına
fiyatlar ekte mevcuttur. Bol kazançlar dilerim.
Bülent İRİ
Aktif İriyıl Otomotiv
Tamir Etme Değiştirilme
Eski Yeni Eski Yeni
Tampon 130 150 120 150
Marşbiyel 120 150 180 220
Çamurluk 120 150 120 150
Kapı 130 170 180 220
Kaput 150 200 180 220
Arka Çamurluk 130 170 150 180
Tavan 200 240 200 240
Ufak Parçalar 80 100 80 100
A” 1050
Aynı içeriği haiz 28.9.2007 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından Berke Otomotiv,
Aktif-İriyıl Otomotiv, Göral Otomotiv, İrde Otomotiv, Burç Otomotiv ve
Abdullahoğlu Otomotiv’e gönderilen e-postada ise aşağıdaki ifadelere yer
verilmiştir:
“Değerli Arkadaşlar,
Son yapmış olduğumuz genel toplantıda Sn.Yıldırım DAĞITMAÇ’ın gündeme
getirdiği ve herkesin destek verdiği boya fiyatlarında zarar etmeyecek bir
mantıkla Taban rakamların tespiti çalışması sonuçlanmıştır. Sn 1060
DAĞITMAÇ’ın hazırladığı rakamlar ekli dosyada bilgilerinize sunulmakta.
Servislerimizin yetkililerinin 01.10.2007 tarihi itibarıyla başlayacak bu
uygulamaya azami dikkati göstermelerini rica ediyoruz.
H. Şükrü ILISAL
Peugeot Türkiye Bayi Konseyi Başkanı”
5. Şükrü ILISAL tarafından 9.10.2007 tarihinde Berke Otomotiv, Göral
Otomotiv, İrde Otomotiv, Burç Otomotiv ve Abdullahoğlu Otomotiv’e gönderilen
sonrasında Günay Otomotiv çalışanları arasında iletilen e-posta aşağıdaki 1070
gibidir:
10-53/1057-391
26
“Yapmış olduğum yazışma ve görüşmeler sonucunda rakip fırmalarla psikolojik
sınır sagladığını tespit ettiğimiz ve çoğunlukla mutabakat sağladığımız ilave
iskontolar aşağıdaki gibidir.
Eski Yeni
207 200 250
Partner 200 300” 1080
6. Şükrü ILISAL tarafından 2.11.2007 tarihinde atalay@, Bülent
İRİ, Nezih ALLIOĞLU, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR’a
gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“LÜTFEN TÜM BÖLGE BAYİ ARKADAŞLARIMIZA FW EDİNİZ
Değerli Meslektaşlarım,
Mart 2007 den bugüne bizlere vermiş olduğunuz görevi üst seviyede sorumlu
ve takım anlayışı içerisinde yürütmeye çalışıyoruz. 1090
…
İç rekabetin hepimizde farklı boyutlarda, ekonomik zarar ve moralsizlik seklinde
yaşanması, kar odaklı, birlikte hareket etme ve sorun çözmemiz gereğini ortaya
koymaktadır.
…
Bu nedenle tüm bayi arkadaşlarımızın müşterek kararlarıyla anlaşma yaptığımız
denetim firması, ilk çalışmalarının sonuçlarını çıkarmışlardır. 07 Kasım 2007
tarihinde her bayiliğin sahibine mail ortamında ilk sonuçları ulaştıracaklardır. Bu 1100
sonuçları hem teşkilat içerisinde firma olarak nerede olduğumuz hem de
Peugeot’un CSI sonuçları ile kritik etme imkânımız olacaktır.
Eylül ayının ilk yarısında evrakların tamamlanması sonucu resmen başlayan bu
çalışma döneminde 3-4 kez fiyatlarda değişiklik olmuştur. Bu değişikliklerin
çalışma gurubunu zorladığı bir gerçektir. Ayrıca çalışan personelimizde,
başlatılan bu çalışmaya hakim olmayanlar, hata yapanlar, işvereni yanlış
yönlendirenler olabileceği gibi, bizlerinde çalışan üzerinde kontrol kaybımız
olduğunu bu çalışmada tespit ettik.
1110
Arkadaşlar, bizler Peugeot bayi teşkilatı olarak diğer markalardan farklı bir ekip
anlayışı ile bugünlere geldik. Çarşamba günü kriterler sizlerde olacak.
Eksiklerimiz var, hatalar yapılmış. Görüşmede olumlu sonuç alınmış ancak
telefonda yanlışlar yapılmış. Belki de bazı arkadaşlarımız da sorumlu
davranmamış. Fiyat konusunda yapılan çalışmanın birinci aşamasındaki ilk
alınan olumsuz sonuçlar aşağıdaki gibidir.
ALOĞLU-MERSİN YÜZYÜZE
10-53/1057-391
27
BERKE-İSTANBUL TELEFON
DÖRTLER-ADANA YÜZYÜZE 1120
GAZİKENT-G.ANTEP(2 KEZ) TELEFON
GÖRAL-ANKARA YÜZYÜZE
KUTLU KARDEŞLER-AFYON YÜZYÜZE
ÖZDEMİRLER-G.ANTEP YÜZYÜZE
ÖZÖZTÜRKLER-A.PAZARI YÜZYÜZE
TÜYLÜOĞLU-K.EREĞLİSİ YÜZYÜZE
UYARARSLAN-KONYA(2KEZ) YÜZYÜZE
YILDIRIMİSTANBUL YÜZYÜZE
Bu firmalar Metod Araştırma denetimi sonuçları ile , 1130
ABC-ANKARA TELEFON
Bir yetkili satıcımızın kayıt sunumu ile kriter hataları yapmışlardır.
Bu çalışmanın kayıtları, ilgili arkadaşlara mail ortamında denetim firması
tarafından ulaştırılacaktır. Arkadaşlarımızın itiraz hakları olabileceği gibi,
çalışmada hata da söz konusu olabilir. Buda ayrıca bildirilecektir.
…..
Yine Sn.Bülent İRİ başkanlığında satış sonrası ile 2008 yılında başlatmayı 1140
hedeflediğimiz bir çalışma gurubu oluşturduk. Amacımız daha karlı bir satış
sonrası birlikteliği.
Bu nedenle denetim firmasının ilk çalışma ayı olması ve bizlerinde kendimizi
test etmemiz nedeniyle bu ay sonuçlarını müşterek hoşgörü ile karşılamamızı
rica ediyorum.
Tabii ki arkadaşlarımızın da, hem ekiplerini kontrol etmesi ve gözden geçirmesi,
hem de takım çalışmamıza saygı gösterilmesi konusunda duyarlı
davranmalarını bekliyorum. 1150
Vermiş olduğunuz görev anlayışı ile ekonomik yaptırımların KASIM ayı itibarıyla
başlamasını onayınıza sunuyorum ve ben KASIM ayı itibarıyla KESİN
uygulanmasını istiyorum. Lütfen görüşlerinizi e-mail olarak şahsen bana
ulaştırınız. Çoğunluğun kararına saygı göstereceğimizden kuşku duymayınız.
Değerli Arkadaşlarım, Kasım ayı ve sonrası, kaidelerden taviz vermediğimiz ve
takım olma, güç birliği anlayışımızın netleştiği ve uygulandığı bir dönem olsun
diliyorum.”
1160
7. Şükrü ILISAL tarafından 5.11.2007 tarihinde atalay@, Bülent
İRİ, Nezih ALLIOĞLU, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR’a
gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
10-53/1057-391
28
“Değerli konsey üyesi arkadaşlarım,
Geçen hafta tüm bayi arkadaşlarımıza gönderdiğim ve ‘’şahsen bana e-mail
atınız’’diye bildirdiğim ekonomik müeyidelerin KASIM ayı başlaması önerime 12
bayiden yazılı cevap geldi.
1170
Sizden ricam bugün ACİLEN bana bölge bayilerinizle telefonla konuşarak ve
MUHAKKAK yazılı teyit alarak eksiksiz bir şekilde bildirmeniz.
Yeni kampanya öncesi bu bilgiler doğrultusunda davranabiliriz. Yoksa geçen ay
itibarıyla kesinti yapmamız gerekecek.
BAYİ İSMİ EKİM UYGULANSIN KASIM BAŞLASIN(KESİN) ÇEKİMSER
BURÇ +
NİLKAR +
SÖZOTO +
ABDULLAHOĞLU + 1180
GAZİKENT
EFE +
GÜNAY
İRDE +
ILICAK
SES
YAVUZ +
OFZ +
AÇI +
” 1190
8. Bu iletinin ardından 5.11.2007 tarihinde atalay@ adresinden
Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın Başkanım,
Parlar: Kasım
Mepa: Çoğunluğa uyarım dedi.
Gören: Kasım
Çanga: Kasım
Berke: Ekim” 1200
9. Arzu SAVAŞ DOĞAN tarafından Şükrü ILISAL’a 6.11.2007 tarihinde
gönderilen iletide, daha ayrıntılı bir liste ile bayilerin vermiş oldukları cevaplara
ilişkin bir tablo yer almaktadır. Söz konusu tabloya aşağıda yer verilmiştir:
Bayii Adı Ekim Kasım Çekimser Cevap Vermedi
Dörtler (Plaza) +
Göral (Showroom) +
ABC (Plaza) +
Esay Otomotiv (Plaza) +
Kahyaoğulları (Plaza) +
Çanga (Plaza) +
Burç (Showroom) +
10-53/1057-391
29
Şançelik (Plaza) +
Nilkar (Plaza) +
Karataş (Plaza) +
Sözoto (Plaza) +
Abdullahoğlu (Plaza) +
Banaz (Showroom) +
Gazikent (Plaza) +
Günay (Plaza) +
Haşim Balaban (Showroom) +
Berke (Plaza) +
Mepa (Plaza) +
Efe LTD. +
Aktif-İriyıl (Showroom) +
Can (Showroom) +
Yıldırım (Plaza) +
Parlar (Plaza) +
Açı (Plaza) +
Ünallar (Plaza) +
İrde (Showroom) +
Zabunoğlu (Plaza) +
İnciroğlu (Plaza) +
Uyararslan (Showroom) +
Ilıcak (Plaza) +
Bayram (Plaza) +
Özöztürkler (Plaza) +
Ses (Plaza) +
Yavuz (Showroom) +
OFZ (Plaza) +
Gören (Plaza) +
Sevimli (Plaza) +
Tüylüoğlu (Plaza) +
Kutlu Kardeşler +
Özdemirler +
Aloğlu +
Oto Teknik +
10. 2.11.2007 tarihinde atalay@ adresinden, Necip Rıza İRDE,
Şükrü ILISAL, Bülent İRİ, İhsan ÇELEBİ, Nezih ALLIOĞLU ve Erkan
AKALINLAR’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
1210
“ …. Method firmasının yapmış olduğu çalışmanın sonucu beni şahsen firmam
adına çok üzmüştür. … Çünkü telefon kaydındaki satıcım adı sorulduğunda da
yalan söylüyor. Bu da yakın zamanda davranışları yüzünden hakkında tutanak
tuttuğumuz bu satıcının art niyetli ve şirkete zarar verme yaklaşımını anlatıyor.
Satışa dönüşmesi sonuçta imkânsız olan bu kaydın bahanesi yoktur. Bu
satıcımız […] bu kaydı dinledikten hemen sonra işten çıkartılmıştır. Bu
çıkan sonuçtan dolayı herkesten özür diliyorum. …”
11. Bu iletinin ardından cevap olarak Necip Rıza İRDE tarafından 2.11.2007
tarihinde gönderilen ve Bülent ŞENER, Melih ÜNAL, Kutlukardeşler, Cihan 1220
KAHYAOĞLU, Hüseyin SABUNCUOĞLU, Haşim BALABAN, Yusuf GÖYÜK,
10-53/1057-391
30
Serdar SAVU ve ÇANGA’ya bilgilendirilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer
almıştır:
“… başımıza “haysiyetsiz personel” tarafından gelmesi olası, sizin başınıza
gelen bu tatsız duruma gösterdiğiniz hassasiyet ve daha da ötesi reaksiyondan
dolayı şahsım adına teşekkür ederim.
Bildiğiniz üzere diğer, şahsım adına ‘çekimser’ oy kullandığım ‘ekonomik
yaptırım konusu’, ilk ve son kez tüm bayilerimizin kararı paralelinde 1230
belirlenecektir. …”
12. Hüseyin SABUNCUOĞLU ise 5.11.2007 tarihinde Necip Rıza İRDE’ye
gönderdiği iletide şu ifadeyi kullanmıştır:
“Necip Bey benim şahsi fikrim her şeyin bir başlangıcının olması yoksa bu işin
önüne geçemeyiz.”
13. Halef GÜNAY tarafından Burç Otomotiv’e gönderilen 03.11.2007 tarihli ve
“Araştırma Sonuçları ve Yorum” konulu e-posta aşağıdaki gibidir: 1240
“Erhan Abi, Kasım ayından itibaren yaptırımın başlaması taraftarıyım. Konu ile
ilgili çalışmalarınızdan dolayı size ve tüm konsey üyelerine teşekkür ediyorum.”
14. Erhan AKALINLAR tarafından 8.11.2007 tarihinde Aloğlu Otomotiv, Günay
Otomotiv, Dörtler Otomotiv, Ilıcak Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Özdemirler
Otomotiv, Dörtler Otomotiv, Yavuz Otomotiv ve Gazikent Otomotiv’e gönderilen
“308 Fiyat ve Kasım ayı indirimleri hk” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:
“Değerli Bayi Arkadaşlarım 1250
308 1.6 VTI 120 Hp 30.800,00 YTL
308 1.6 HDI 90 Hp 34.990:00 YTL
308 1.6 HDI 110 Hp 36.900,00 YTL
308 1.6 Premium 110 HDI 40.590,00 YTL
308 1.6 Premium Pack 110 HDI 44.390,00 YTL
Saygılarımla
Erhan AKALINLAR
Bayi Konsey Bölge Sorumlusu”
1260
15. 30.11.2007 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından Ünallar Otomotiv Tic. ve San.
A.Ş.’ye gönderilen ve Necip Rıza İRDE, Nezih ALLIOĞLU, Bülent İRİ,
atalay@, İhsan ÇELEBİ ve Erhan AKALINLAR’a bilgilendirilen
iletide, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli meslektaşım,
10-53/1057-391
31
Ticari araçlar fuarında bahsetmiş olduğum, sizinde bilgilenmek istediğiniz
maalesef üzücü bir o kadarda haksız rekabet yarattığını gördüğümüz kayıtları
mail sonrası ayrı ayrı ulaştırıyoruz.
1270
İki gün önce yapmış olduğumuz konsey toplantısında görüşmeler birlikte
dinlenmiştir, yinede bir hataya ve yanlış düşünceye sebep vermemesi için diğer
bayi arkadaşlarda da yapıldığı gibi sizden görüşlerinizi genel açıklamadan önce
almak durumundayız.
Umuyoruz ki mesai arkadaşlarınız talimatınızla daha duyarlı bir tavır alacaklar
ve size mevcut savunmalarını ileteceklerdir.
Konu ile ilgili görüşlerinizi 01.Aralık 2007 tarihine kadar bizlerle paylaşmanızı
bekliyoruz. 1280
İyi çalışmalar diliyoruz.
H.Şükrü ILISAL
Bayi Konseyi adına
Not: Bu bilgiler, methot araştırma şirketi harici konseyimize ulaştırılan bilgilerdir.
Methot araştırma firmasının genel bilgileri ayrıca ulaştırılacaktır.”
16. Bu iletiye cevaben 3.12.2007 tarihinde Melih ÜNAL tarafından Şükrü 1290
ILISAL’a gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…
Yaklaşık 3 aydır diğer firmamız Helvacıoğlu A.Ş. ' nin memleketimiz olan Aydın
ilinin Çine ilçesindeki Shell Akaryakıt istasyonumuzun yenileme çalışmalarını
takip etmekteyim. Bu sebep ile Peugeot bayiliğinin satış bölümünün
sorumluluğunu babam Mehmet Emin Ünal ve satış müdürümüz Faruk Arı beye
bırakmıştım.
Haftasonu sizden gelen mailden sonra satış ekibi ve babam ile, konseye
verdiğim sözümün arkasında olduğumu ve bu tür olayların bir daha
yaşanmaması gerektiği üzerine bir toplantı yaptım. 1300
Peugeot camiası içersindeki yerimi bir iki müşteriye değişmeyeceğimi, her türlü
karara uyumlu olacağımı tekrar belirtmek isterim.”
17. Şükrü ILISAL, yukarıda (8) sıra numarası ile yer verilen iletiyi
naciefe@ adresine de 28.11.2007 tarihinde göndermiştir. Buna
cevaben 1.12.2007 tarihinde Naci EFE tarafından Şükrü ILISAL’a gönderilen
iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sözlerime ilk önce özür dileyerek başlamak istiyorum. Yeni bir bayi 1310
olmamızdan dolayı, yaşanan eleman ve ekip kurma zorluklarını yaşadığımızı
10-53/1057-391
32
belirtmek isterim. Elemanlarımızla defalarca konuşmamıza rağmen böyle
olumsuzluklar yaşayabiliyoruz.
206 van araç için arayan müşteriyi banttan defalarca dinledim. Satış temsilcisi
22490,00 ytl fiyatını verdikten sonra, müşterinin arkadaşıma filo fiyatı 20900,00
ytl fiyat verilmiş sözüne satış temsilcisi araç fiyatını kontrol etmeden, filo
fiyatının o olduğunu düşünerek ezbere fiyat veriyor. Böyle bir fiyatın olması
zaten mümkün değil. Sadece satış temsilcisinin tecrübesizliğinden ve işe yeni
başlamanın getirmiş olduğu satış heyecanından kaynaklanmıştır. … 1320
Aralık ayında Metod firmasının daha fazla gözlemci yollamasını talep ediyorum
ve bu konuya olan hassasiyetimizi dahada arttırarak dikkat edeceğimizi ve
böyle bir olayla karşılaşmayacağımızın sözünü size verdiğimizi bildirmek
isterim.
Bu konuya karışmış olan satış temsilcilerinin de cezasız kalmayacağını ve
kademeli olarak işten çıkarılacaklarını size bildiririm.
Bu birlikteliğin (fiyat birlikteliğinin) devam etmesi için kendimize düşen her türlü 1330
görevi yapacağımızdan emin olmanızı isterim. …”
18. Bülent İRİ tarafından 22.11.2007 tarihinde silisal@,
n.irde@, Nezih Allıoğlu, ihsancelebi@, Erhan
Akalınlar, atalay@’ye gönderilen ve aynı tarihte Nezih ALLIOĞLU
tarafından banaz@, Erol KARADAŞ,
hulyaozgun@, m.albayrak@,
musauyararslan@, naciefe@,
vedat@’ye iletilen mesajda:
1340
“Sayın Arkadaşlarım,
Filo satış fiyatlarında yaşanan yanlışlıklar ve hatalar üzerine konuya açıklık
getirmek istiyorum. Filo satış fiyatlarında herhangi bir kesinti yapılmaması
gerekir. Bu konuya dikkatlerinizi rica ederim.
Örnek: A tablosu 21.220 ytl olan araç da 20 ytl küsürat atılamaz fiyat 21.220 ytl
dir.
Bülent İRİ 1350
Aktif-İriyıl Otomotiv”
ifadelerine yer verilmiştir.
19. Şükrü ILISAL tarafından 3.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU,
atalay@, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve
Bülent İRİ’ye gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
10-53/1057-391
33
“Yeni ürünümüz BİPPER için aynı 308 aracımız gibi taviz vermeden liste fiyatını
uygulayarak karlılığımızı artıralım ve bölge bayilerini bilgilendirelim. … 1360
Ayrıca Methot Araştırma kayıtları çarşamba günü ulaştıracağını söyledi.
İsterseniz aranızda konuşarak ne gün sizler için uygunsa İstanbul’da buluşup
dinleyip karar verelim. …”
20. Necip Rıza İRDE tarafından 3.12.2007 tarihinde atalay@,
Bülent İRİ, Nezih ALLIOĞLU, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Şükrü
ILISAL’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… Sn. Ilısal’ın Bipper için sıfır iskonto teklifini aynen benimsiyorum. Kararımız
kesinse bölgeme bildirmem gerekir. …” 1370
21. Şükrü ILISAL tarafından 4.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU,
atalay@, Necip Rıza İRDE ve Bülent İRİ’ye gönderilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Aralık ayı iskonto rakamlarımız kasım ayı ile aynı devam etmektedir.
Kampanya şartlarının değişmemesi bu karar için örnek teşkil edecektir. Ayrıca
yeni ürünümüz BİPPER için iskonto uygulanmaması yönünde ortak karar
açıklanmıştır. …
1380
Konsey kavramının ciddiyeti ve kabul görmesini yeni BİPPER filo kar
marjlarında makul ölçülerde görebiliyoruz. A-3 …. B*2.5…..C-2
…. İsterim ki şu Aralık ayını birlik ve beraberlik içinde kapatalım. 2008 Allah
kerim. …”
22. Bülent İRİ tarafından 4.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU,
atalay@, Necip Rıza İRDE ve Şükrü ILISAL’a gönderilen cevap
iletisinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
1390
“Şükrü Bey’in görüşlerine tamamıyle katılıyorum. Bu arada aidatlar sadece 3
bayimizden gelmiştir. Bunların takibini rica edeceğim.”
23. Şükrü ILISAL tarafından 5.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU’na
gönderilen ve Banaz Otomiv, Çanga Otomotiv, Demirbek Otomotiv, Fatih
Otomotiv, İnciroğlu Otomotiv, Karataş Otomotiv, Korkmaz Otomotiv, Şançelik
Otomotiv, Tekoto Motorlu Taşıtlar Ankara San. ve Tic., Tekoto Motorlu Taşıtlar
Bursa San. ve Tic., Tüylüoğlu Otomotiv, Uyarslan Otomotiv’in bilgilendirildiği
iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
1400
“…Bizler ilk defa teşkilatımızın sorunları, talepleri ve 2008 yılı ile ilgili
beklentilerini için 29 KASIM 2007 tarihinde Peugeot üst yönetimi ile Radisson
Sas Otelde 10 saat süren bir toplantı yaptık…..
10-53/1057-391
34
…
Maalesef sorunlarımız artmaya başlamıştır, uzun vadeli bir takım oluşturmada
bireysel olarak yorgunluk çekmekteyim. Bizim yazılı olmayan bu kaliteli
duruşumuz bilinmelidir ki kesin,katı ve radikal ancak birazda bireysel
uygulamalarla asla çözüme kavuşmaz.Tam tersi koparız.Bu nedenle
hepimizin özellikle konsey üyesi arkadaşlarımızın problemleri kopma
noktasına getirmeden,gerekiyorsa birkaç arkadaş toplanarak hatayı 1410
ve/veya hatalıyı makul baskı ve bedellerle cezalandırmak ancak sistemin
içinde tutmak için emek sarf etmemiz gerekmektedir.Yıkılan ve kırılan bir
şeyi eski haline getiremeyiz.Diğer markaların sürekli yaz-boz tahtası misali
birliktelik çalışmaları biliyoruz ki maalesef yürümüyor.Çünkü onlar başta
özen gösteremediler….
…
Bu arada, Kasım ayının Method araştırma şirketi diaları bu akşam bana
ulaşacak(bana öyle bilgi verdiler) ki anlık takip etme lüksümde yok.Ancak
geldiğinde incelemeye başlayabiliyoruz. Tüm konsey üyesi arkadaşlarımı
isterlerse C.Tesi günü İstanbul’a gelerek kaydı dinlemeye bekliyorum. Yine bu 1420
süre içerisinde haksız rekabet oluştuğunu düşünen ve bireysel ve özel
kayıtlarla hataları tespit eden arkadaşlarımız olmuştur. Bu kayıtlar
dinlenmiş ve ilgili bayi arkadaşlarımızdan konu ile ilgili görüşleri yazılı ve
sözlü olarak alınmıştır. Uygun görülen ceza Method araştırma şirket
sonuçları ile birlikte sistemin devamı için bildirilecek ve tahsil edilecektir.
Arkadaşlar, bu işin devamı herkesin ama herkesin sistemi desteklemesi ve
yanında olması ile devam eder. Tekrar toparlayamayız, çünkü güven kalmamış
olur. Bakın daha geçen ayın Araştırma firma ödemeleri dahi çoğunuz tarafından
hesaba yatırılmadı. Bu ay yine ödenecek. Aciliyeti vardır. Ödemeyen 1430
arkadaşlarımızı herkese bildireceğiz.
Sonuç olarak, Peugeot Toplantısındaki ilk ve en önemli 10 ana başlığı sizlere
açıklayarak sözlerimi sonlandırıyorum.
…
3-Fiyat müşterekliğine destek
….”
24. Bu mesaja cevap olarak Vedat İNCİROĞLU tarafından Şükrü ILISAL’a 1440
gönderilen 5.1.2008 tarihli iletide, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Çok doğru noktalar ve çok doğru tespitler efektifte bir sunuş olmuş. Sadece
eklemek istediğim araç fiyatları ile ilgili gözüme bir şey çarpmadı. Tahmin
ediyorum daha önceki görüşmelerinizde işlediniz ki şu anda göremiyorum.”
25. 7.12.2007 tarihinde Efe Otomotiv çalışanı Arzu SAVAŞ DOĞAN tarafından
Günay Otomotiv çalışanı Sunay CÖMERT’e gönderilen e-posta aşağıdaki
gibidir:
10-53/1057-391
35
1450
“Sabah telefonda konuşmuş olduğumuz Bayi Konseyi araştırma şirketi icin
ödeme yapılacak hesap numarası aşağıda ilginize sunulmuştur. Hesap
numarasını bahsetmiş olduğunuz diğer bayilere de bildirmenizi rica ederim.”
26. 7.12.2007 tarihinde Halef GÜNAY tarafından Burç Otomotiv, Ilıcak
Otomotiv, Aloğlu Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Özdemirler Otomotiv, Yavuz
Otomotiv, Gazikent Otomotiv ve Dörtler Otomotiv’e gönderilen “Bayi Konseyi”
konulu e-posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın Başkan, 1460
İkinci dönem Bayi Konseyi olarak yaptığınız çalışmaları ve konu ile ilgili
görüşlerinizi dikkatle okudum. Öncelikle bu konseyde görev yapan tüm
arkadaşlara özverili çalışmalarından dolayı şahsınızda teşekkür ederken, ilk
konseyde bölgem adına görev yapan bir bayi olarak konuya ilişkin görüşlerimi
sizinle ve bölge bayi arkadaşlarımla paylaşmak istiyorum. Şöyleki
1) Bu konsey, çalışma döneminde çok özverili ve faydalı çalışmalar yapmıştır.
2) Konulara ilişkin ayrıntıları ele alması, Popaş yönetimi ile bayiler arasındaki
ilişkileri düzenlemedeki üslubu, yerinde ve olumludur. 1470
3) Daha önceleri hepinizin rahatsız olduğu özellikle bayiler arası ilişkileri (fiyat
rekabeti) daha dengeli ve adil bir sistem içinde düzene sokması, bağımsız
denetim firmasına, bayinin çalışma kalitesini denetmesi ve bayi sahibine bunu
tarafsız bir gözle göstermesi bu konseyin başarısıdır.
Bu tespitlerimden hareket ederek;
1) Bu konsey en az bir dönem daha çalışmaya devam etmelidir.
2) Çok yorulduk, yıprandık denilir ise ilk konseyde yaptığımız gibi %50 yenileme
yaparak (4 bölgenin temsilcileri yenilenmiştir. Bu dönem diğer 3 bölge
yenilemeleri yapılır ve geleneksel hale getirilir) Popaş’la ilişkilerde her bayi 1480
arkadaşın bir dönem geçirmesi sağlanarak sağlıklı bir bayi konseyi kalitesi
oluşur.
3) illaki bu konsey işi bırakmak isterse, bayi toplantısında teşekkür edilir ve yeni
Konsey (3.dönem) oluşturulur. Bu konudaki bölge bayisi arkadaşlara önerim,
bölgemız adına, Adana bayisi Dörtler Mot. Araçlar’dan Sayın Olcay
Değirmenci’nin konsey adına bölge temsilciliği yapmasıdır.”
27. Şükrü ILISAL tarafından 8.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU,
atalay@, Necip Rıza İRDE, İhsan CELEBİ, Erhan AKALINLAR ve
Bülent İRİ’ye gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1490
“Bugün Method kanalıyla gelen Ankara ve İstanbul ili sonuçları mevcut
arkadaşlarımızla dinlenmiş, gelen 5 bayi arkadaşımızla ilgili kayıtlarda cezayı
gerektirecek bir sonuç çıkmamıştır.
10-53/1057-391
36
- Kampanyalarda değişen filo tanımının değişkenliği
- 2500 bakımının ücretsiz yapılması vb. tespitlerin ilgili firma tarafından
bilinmemesi nedeniyle sonuç olumlu çıkmıştır.
1500
Anadolu ile ilgili kayıtlar ayın 15’ine kadar teslim edileceği bildirilmiştir. Ayrıca
dinlenip sonuçlar aktarılacaktır.
Aşağıda teşkilata yazmayı düşündüğümüz yazıyı öncelikle bilgilerinize
aktarıyorum. Oy çokluğu uygulanacak olan yazımız yada farklı bir yazı ve kararı
uygulayacağım.
Bilgilerinizi rica ediyorum.
Şükrü Ilısal 1510
TEŞKİLATA GÖNDERİLECEK YAZI ÖRNEĞİ
Değerli meslektaşlarım,
…
Method araştırma şirketinden bilgiler toplu halde gelemiyor. Bu nedenle Ocak
ayı itibarıyla kayıt aktarımları ayda 2 kez yapılacak, tesislerle ile ilgili bilgiler ise
ayda bir kez aktarılacaktır. Method araştırma şirketi ve diğer kayıtlardan gelen
bilgilerin, konseyimiz tarafından yapılan dinleme ve değerlendirilmelerinde
teşkilatımızın genel çoğunlukla çalışma koşullarımıza destek verdiklerini 1520
görmekteyiz. Ancak bu süreçte 2 arkadaşımızdan hatalı sonuçlar tespit
edilmiştir. Bu hatanın satış ekiplerinin bireysel hataları olduğu konusunda
samimi düşüncelerimizi korumaktayız. Aksi bir düşünce sistemin topyekün
kullanılamamasıdır. Ancak teşkilat ve konsey olarak almış olduğumuz
müşterek kararlarında sorumluluğunu taşımaktayız. Gerçek amacımız, bu
hatalarında sistemin devamını bozucu değil, gelecek aylar için telafi edeci
bir sonuç içermesidir.
Bu nedenle
Yapılacak Tahsilat Tahsil için Bekletilen
ANKARA-ABC 10.000.ytl 10.000. ytl 1530
İZMİR-ÜNALLAR 10.000. ytl 10.000. ytl
Sorumlu meslektaşlarımızın belirtilen tutarları (10.000.’er ytl) 14.12.2008
tarihine kadar mevcut hesap numarasına yatırmalarını,şirket
personellerinin benzeri hataları tekrar yapmaları ve tespiti halinde hata
bedelinin yanında bekletilen 10.000.ytl’ninde devreye sokulmasına karar
verilmiştir.
Tüm markalara ve bayi teşkilatlarına örnek teşkil eden bu çalışmamızın
azami titizlik ve sorumlulukla devam etmesini diliyoruz.” 1540
10-53/1057-391
37
28. Necip İRDE tarafından gönderilen aynı tarihli cevapta ise aşağıdaki
ifadelere yer verilmiştir:
“…
Sn. Başkan’ın önerisini olumlu karşılıyorum.
Ancak ayın 15’inde geleceği belirtilen Anadolu raporunda da aynı firmaların
vakaları tekrar çıkarsa ne olacak? Bunu da netleştirerek, yani rafta bekleyen
10.000.-ytl ların o zaman tahsil edileceğini kendilerine bildirmek kaydiyle
önerinizi kabul ediyorum.” 1550
29. Erhan AKALINLAR tarafından 11.12.2007 tarihinde Şükrü ILISAL’a
gönderilen ve Nezih ALLIOĞLU, atalay@, Necip Rıza İRDE, Bülent
İRİ ve İhsan ÇELEBİ’nin bilgilendirildiği iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… ABC Otomotivin 3 adet araca düşük fiyatlar vermesi neticesinde kendilerine
10.000 ytl ceza uygulamamız parayı hesaba geçirmeleri sonucunda
gerçekleşmiştir. Ancak uygulamanın her bir araç için ayrı uygulanması
gerekliliği ABC Otoya belirtilmekle beraber, 1. cezai işlem uygulaması
yapıldıktan sonra tekerrürü halinde bir nevi askıda tutulan 2 cezanın da 1560
kendilerine uygulanacağının belirtilmesini zaruri görmekteyim. Böylelikle her
bayiinin yapacağı haksız rekabetin karşılıksız kalmayacağı imajı da verilmiş
olacaktır. ..”
30. Bülent İRİ tarafından 28.12.2007 tarihinde Erhan AKALINLAR,
silisal@, nezih.allioglu@, n.irde@, İhsan
ÇELEBİ ve atalay@‘ye gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Son yapılan toplantıda 2008 Ocak itibarıyla yukarıda açıklanan sorunların 1570
çözümü ile birlikte Türkiye Peugeot bayi teşkilatı max iskonto oranlarında
aşağıdaki şekilde fikir birliğine varmıştır.
A. Sigorta şirketlerine yedekparça iskontosu max %10
B. Sigorta şirketlerine işçilik iskontosu max %10
C. Servis filo müşteri iskonto oranı max %10
D. Tedarik iskontoları tüm sigorta şirketlerine max %15
E. Banko satış iskontoları max %15 …”
31. 29.12.2007 tarihinde Sunay CÖMERT tarafından 1580
t.gokce@ ve e.akalinlar@ adreslerine
gönderilen ve halefgunay@ adresine bilgilendirilen iletide
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Sayın Erkan AKALINLAR,
10-53/1057-391
38
Gazikent ile yapılan ve kayda alınan telefon görüşmesinde Gazikent’te çalışan
[…] adındaki satıcının 37.100 ytl’lik araca 36500 ytl fiyat verdiği tespit edilmiştir.
Gereğinin yapılmasını arz ederim. …”
32. Erhan AKALINLAR tarafından 29.12.2007 tarihinde Bülent İRİ, Necip Rıza 1590
İRDE, Nezih ALLIOĞLU, İhsan ÇELEBİ’ye ve atalay@ ile
silisal@ adreslerine Sunay CÖMERT’in göndermiş olduğu ileti
gönderilmiş ve gereğinin yapılması talep edilmiştir:
33. Nezih ALLIOĞLU tarafından 3.1.2008 tarihinde atalay@,
Bülent İRİ, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Şükrü
ILISAL’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Listeyi inceledikten sonra görüşlerinizi bekliyorum.
1600
Nezih.
İND. ORT. NET KAR
107 300 354
206 400 320
207 300 724
307 SERBEST SERBEST
308 500 1416
407 500 1460
PARTNER 300 228
YENİ BOXER 500 1944
YENİ EXPERT 500 1362
YENİ BİPPER 500 526
34. Bu iletiye cevaben aynı tarihte Bülent İRİ tarafından Nezih ALLIOĞLU,
atalay@, Necip Rıza İRDE, İhsan CELEBİ, Erhan AKALINLAR ve
Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bence 107,206,207,Bibber 200
307 serbest
308 partner 300 1610
407 400
boxer expert 500 olabilir”
35. Aynı tarihte Şükrü ILISAL tarafından Nezih ALLIOĞLU,
atalay@, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve
Bülent İRİ’ye gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“….
Şimdiden 300-500 ytl bazında indirim yaparsak, alacakları kararı olumsuz
etkileriz. Sanıyorum zaten aralık ayı satışlarında fiktif düşüşlerde var. 1620
10-53/1057-391
39
Bu yıl daha zor geçecek hem adette hem de karda. Birlikteliği devam ettirmek
daha zor olacak. Konsey üyesi arkadaşlarımızın daha bölgesel kontrole hakım
olması gerekecek iyi niyetle.
Method firmasını gerekiyorsa tekrar masaya yatıralım. Farklı alternatiflerde hep
birlikte üretelim. Bu iş 1*2 kişinin üzerinde ne bölgesel nede geneli kapsayarak
yürümez.
Mevcudu değiştirmeyelim,,,,,,,,,,,,,,yine aynısını devam edelim.
Sadece sisteme giren 308’e 300 ytl yapalım. 1630
Sisteme girmeyen,reklamı dahi yapılmayan Bipper’e niye indirim yapıyoruz.
Yani;
107……..100 ytl
206…… 200
207…….200
307…….Maliyet serbest
308…….300
407…….400
Partner…300 1640
Boxer*expert……FİLO
Bipper…küsürat kaldırma
Bu ay satılacak adet ortada
Bugün Ünallar ödemesini yapacağını ve sistemde olduklarını söylediler!!Ayrıca
Arkasın metalik indirimi sözlerini duyuyoruz dediler.Necip bey Arkas’la
görüşürseniz sevinirim.
1650
Ortak kararınızı bekliyorum
…”
36. Bu yazışmalara cevaben Necip Rıza İRDE tarafından Şükrü ILSAL’a
gönderilen, atalay@, İhsan CELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Bülent
İRİ, Nezih ALLIOĞLU’nun bilgilendirildiği aynı tarihli iletide ise şu ifadeler yer
almaktadır:
“Şükrü Bey;
1660
Önerinize ve görüşlerinize aynen katılıyorum. Ancak;
Ünallar’ın davranış biçimi aynen devam etmekte olup, aralık ayına ait ses kaydı
da Konseyimize sunulmak üzere elimizdedir.
Dolayısıyla, kaydın uygun bulunması halinde önceki tecil edilmiş 10.000ytl ile
birlikte toplam 20.000ytl daha ceza ödemeleri gerekmektedir.
10-53/1057-391
40
Arkas’a gelince; beni dahi bu birliktelikten soğutan, Ünallar’ın haksız ve etiğe
aykırı satış politikası devam ettiği sürece, Arkas’ı FB’ne
dahil edebilmenin ne kadar zor olacağını takdirlerinize bırakıyorum, fakat
üstlenmiş olduğum görev gereği kendileri ile görüşeceğim. 1670
Kısacası bayi toplantısında masaya yatırılacak çok şey var!!.”
37. 4.1.2008 tarihinde Nezih ALLIOĞLU tarafından
banaz@, Erol KARADAŞ, hulyaozgun@,
m.albayrak@, musauyararslan@,
naciefe@, vedat@’ye gönderilen elektronik posta
mesajında:
“107……….100 ytl 1680
206……….200
207……….200
307……….Maliyet serbest
308……….300
407……….400
Partner……300
Boxer&Expert…… FİLO
Bipper…….Küsürat kaldırma”
ifadeleri bulunmaktadır. 1690
38. Şükrü ILISAL tarafından 5.1.2008 tarihinde Necip Rıza İRDE’ye gönderilen
iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bugün … şükrü-levent-bülent üçlüsü gelen kayıtları dinledik. Doğal olarak önce
sadece kendileri gönderi yaparak bilgilenmelerini ve bizlerde olabilecek hataları
ortadan kaldırmak için görüşlerini istiyoruz.
Bu arada sizin firmada da hata olduğunu düşündüğümüz kaydı size iletiyoruz.
Sizin de bir dinlemenizi istedik. …” 1700
39. Necip Rıza İRDE tarafından 5.1.2008 tarihinde Şükrü ILISAL’a gönderilen
ve atalay@ ile Bülent İRİ’ye bilgilendirilen iletide aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“… Şu anda elimde Ünallar’ın uygunsuz fiyat arz eden kaydı var. Kopyasını
gönderebilirim. Rafa kalkan diğerleri ile işleme konmasını -yani 20.000 olarak-
teklif ediyorum.
Benim firmamla ilgili kaydı inceledik. Henüz 1 adet dahi gelmemiş bir modelin 1710
fiyatı hatta ve hatta beygir gücünde adamım, evet çuvallamış. Yoksa hiç bilinçli
bir durum yok. Zira yoğun bir ay olan aralıkta 2 eski satışçım işi bıraktığından
10-53/1057-391
41
yoğun adam çuvallıyor!!.. Yoksa sistemin bu kadar ateşli savunucusu olan
bendenizin böyle bir talimatı olamayacağını takdirlerinize sunuyorum.
Şayet bundan öncesinde benzer eleman hataları affa uğramadıysa, mazeret
beyan etmiyorum. …”
40. 7.1.2008 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından Necip Rıza İRDE’ye gönderilen
iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
1720
“Şirketiniz ile ilgili kaydı sadece sizi bilgilendirmek için gönderdik. … gelen her
kayıtı defalarca dinliyoruz, özellikle sizin de söylediğiniz gibi “benzer eleman
hataları, iyi niyet, aracın varlığı-yokluğu, BG hatası vb” dikkate alıyoruz, geçmiş
örneklerde olduğu gibi. Uyararslan, Özöztürkler, kutlu kardeşler vb. Tabii ki
başta ben ve dinleyen arkadaşlarımızın işi bilet kesiciliği misali ceza kesmek
değil. Arkadaşları uyararak devamlılığı sağlamak ve bir disiplin içerisinde geneli
içeren sorumlu davranmak. Kaydınız Method firması tarafından alınmıştır. Sizin
savunuculuğunuz tartışılmaz, mazeret beyanı beklemek gibi bir düşünce
içerisinde de değiliz, öyle düşünürseniz üzüntü duyarız.
1730
Bizler Ünalların da sistem içerisinde olacağını (özellikle ödemesini yaptığı için)
Arkasında sistem içerisinde olacağını düşünüyoruz. Satışların alt seviyede
olacağı bu ayı inanıyorum ki kazasız atlatırız ve genel toplantıda yeni
tartışmalar, bilgi aktarımları ve bir ortak payda ile yeni arkadaşlarımıza görevi
teslim ederiz. …”
41. 1.2.2008 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından ABC Otomotiv, Aktif-İriyıl
Otomotiv, Arkas Otomotiv, Bayram Otomotiv, Berke Otomotiv ve İnciroğlu
Otomotiv’e gönderilen “İlk Toplantı Tarihi Hk.” başlıklı e-posta mesajında
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1740
“Değerli Konsey Üyesi Arkadaşlarım,
İlk toplantımızı önümüzdeki hafta yapıp, gündemi ve fiyat politikamızı
netleştirmemiz ve arkadaşlara aktarmamız lazım.
Sanıyorum Şubat kampanyası P.Tesi en geç Salı günü açıklanır.
Kim ne zaman müsait bilmiyorum ancak Salı günü toplanmayı öneriyorum.
İstanbul’da Levent’te…
Sizlerden cevap bekliyorum. 1750
Sevgi ve Saygılarımla
H. Şükrü ILISAL
Gündem
- Görev dağılımlarının yapılması
- Bölge yapılarının gözden geçirilmesi ve/veya değiştirilmesi
- Bölge içi toplantı, bildirim şekli ve zamanı tespiti
- Fiyat politikasının tespiti
10-53/1057-391
42
- Satış sonrası ile yapılacak çalışmaların düzenlenmesi
- Farklı konularla ilgili alt çalışma grupları kurma 1760
- Peugeot’a yazılacak ilk ortak görüşün hazırlanması
- Genel görüş ve düşüncelerin paylaşılması”
42. Günay Otomotiv’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, oluşturulma
tarihi 21.2.2008 olan “27.11.2007 Konsey Toplantı” başlıklı belgenin ilgili
kısımlarına aşağıda yer verilmiştir:
“• Konseyin durumu – gerekliliği – duruşu
- 2008 Pazar payı - %4,35
- 2008 ortalama araçbaşı kar yüzdesi 1770
- 2008 yedek parça hedef primleri
• Kampanya kaldırılsın.(dolaysıyla geri dönüşler iptal)
• LEGAL OLMAK Baskıcı olması/Tam Fatura
• Şeffaflık.(CSI Hariç; tüm bayilerin aysonu kapanışları ve hedefleri tüm bayilere
bildirilsin.)
• Fiyat müşterekliği. Peugeot Genel Müdürünün desteğini alarak...
• %60 Alım koşulunu hemen kaldırın. Hukuka aykırı
• Satışta kar marjı.
Aylık ortalama = 2.500—3.000 başabaş.
Ortalama Satışta Kar = %7,2(mevcut durum) 1780
Kampanya Sonrası = %4,2
Müşteriye = (2)
=(2,2) (kumbara dahil!) fiyat birlikteliği sonrası gerçeği
KAR MARJI KAMPANYA SONRASI
3-107 5 0,8 4,2
10-206 7 5 2
6-206 SDN 6 2,2 3,8
25-207 6 1,7 4,3
11-307 8 5 3 1790
11-308 6 1,5 4,5
12-407 9 4,7 4,3
28-PRT 7,7 6,7 1
5-BXR 7,5 6 5,5
………
• HEDEFTE REVİZE YAPILMIYOR - Samimi Değil!!!
- Hedef geç ve yanlış bildiriliyor. Pazar yanlış okunuyor.
- Son hafta öncesi revize uygularnnca tüm ekip kopuyor. 1800
• BÖLGESEL ÇALIŞMALAR DUYURULMALI!
• FİLO KAR MARJLARI ORTALAMA KAR MARJININ %50’SİNDEN AŞAĞI
OLMAMALI!
• YENİ BAYİLİK VERİLMESİN!!!(KESİNLİKLE!!!)
10-53/1057-391
43
• (Devir/ satılık seviyesinde birçok bayilik bulunmaktadır.)”
43. 3.3.2008 tarihinde Naci EFE tarafından Vedat İNCİROĞLU’na gönderilen
elektronik posta mesajında aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Sevgili Konsey başkanım ve değerli bayi konseyi arkadaşlarım 1810
Şubat ayı içinde Popaş ‘tan bizlere fatura edilen Bipper araçlarda dikkat
etmemiz gereken bir konu var sizlerle paylaşmak istiyorum.
Araç faturasında sırasıyla
Aksesuarlar:
Bagaj PVC kaplama GB23---------76.87
15 jantlar OL06-------------------------38.44
Konfor Paketi WC11----------------192.18 1820
RC35 Radyo CD çalar WLFG---269.06
Modüler ara bölme PX20----------230.62 (çok fonksiyonlu yolcu koltuğuda
bereber sunulmaktadır.)
Sürgülü sağ yan kapı PC17------399.74
Aksesuarlar faturada bu rakamlarla gözükmektedir. Farkındaysanız Modüler ara
bölmeyi biz parekende satışta 150.00 YTL ‘ye satıyoruz. Burada fabrikanın
bizlere gönderdiği Ticari araç fiyat listesinin alt kısmında araç donanımları
bölümünde modüler ara bölmeli araç istendiğinde çok fonksiyonlu yolcu koltuğu
opsiyonuda ilave edilecektir bilgisi verilmiştir. Efes programında aracın 1830
aksesuarlar bölümünde çok fonksiyonlu yolcu koltuğu araçta olmasına rağmen
ekranda donanım gözükmektedir. Popaş bizden moduler ara bölme fiyatına
çok fonksiyonlu yolcu koltuğu bedelini ilave edilerek etmektedir. Bu bilgiyi
sizlerle paylaşmak istedim. Müşterilerimize fiyat verirken moduler ara bölme
olan araçlarda çok fonksiyonlu yolcu koltuğunuda unutmadan fiyata eklememiz
gerekmektedir.
Fabrikadan bu donanımla gelen bir aracın filo A tablosuna göre fiyatlandırılması
aşağıdaki gibi olmalıdır.
1840
Araç fiyatı filo A tablosuna göre: 20.034
Bagaj PVC kaplama GB23----- +100
15 jantlar OL06--------------------- +100
Konfor Paketi WC11------------- +250
RC35 Radyo CD çalar WLFG-- +350
Modüler ara bölme PX20 (çok fonksiyonlu yolcu koltuğuda bereber
sunulmaktadır.):150+150--------- +300
Sürgülü sağ yan kapı PC17------ +520
Yakıt desteği------------------------ -1000
Toplam : 20.654 1850
10-53/1057-391
44
Saygılarımla.
ABC Otomobilcilik ve Turizm Ticaret A.Ş.
Naci Efe
44. 17.3.2008 tarihinde Murat TİRYAKİ tarafından m.tiryaki@.
adresinden Levent ATALAY’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“15.3.2008 tarihi saat 16.30 sularında şirketimize yönelik method araştırma 1860
firmasının telefon ile yapmış olduğu araştırma neticesinde, satış danışmanımız
[…] 207 Trendy 1.4 HDI MP3’lü araca 30.600.00 YTL fiyat söyleyip daha sonra
30.000.00 YTL rakama bıraktığı telefon kayıtlarından tespit edilmiştir. Adı geçen
danışman arkadaşımız 25-28 gün önce şirkete başlamış ve henüz Peugeot
tarafından eğitime tabi tutulmamıştır. Bunun yanı sıra yine kendi arkadaşımız
daha önceden de otomotiv sektörü ile ilgili hiçbir bilgisi bulunmamaktadır.
Kendisi araç satışı yapmayıp sadece öğrenme aşamasındadır. Sizlerde takdir
edersiniz ki konsey kurulduğu günden beri şirket personelimiz konsey kararları
dışına çıkmamıştır. Temel ilkemiz görevimizi layıkıyla yapmak olup diğer bayi
arkadaşlarımızın hakkını göz ardı etmemektir. Verilen rakam tamamen 1870
arkadaşımızın yeni olduğundan kaynaklanmıştır. Yapılan bu yanlığın telafisi için
yardımlarınızı rica eder saygılarımı sunarım. …”
45. 24.3.2008 tarihinde Burç Otomotiv Satış Müdürü M. Taneri GÖKÇE
tarafından Ali BAYRAM’a gönderilen mesajda aşağıda ifadeler bulunmaktadır:
“Sayın Ali Bayram,
14.03.2008 Tarihinde Diyarbakır da Beyaz eşya satıcılığı yapan […] adlı
müşterimiz ile, 308 Comfort 1.6 110 HDI Stil Paket Arka Cam Otomatik Siyah 1880
renk araç için görüşme yapılmış ve ilgili şahsa anahtar teslim 38.500 ytl fiyat
verilmiştir. Fiyat konusunda mutabakata varılmış ve Müşterimize Akon
kayıtlarından da anlaşılacağı gibi 30.000 YTL. Kredi onaylatılmıştır. Peşinatın
ödenmesi için müşteri arandığı ve showroom a davet edildiği gün müşteri,
Mersin Mer otodan Gökhan adlı satış danışmanından aynı özelliklere sahip araç
için 37.500 YTL Fiyat aldığını bu sebeple bizlere çok kızgın olduğunu neden
kendisini kandırmaya çalıştığımızı bilmek istediğini söyleyerek şu an sizlere
yazamayacağım bir takım hakaretlerde bulunarak telefonu kapatmıştır. Biz
Müşterinin söylediklerini aynen Mer Oto satış müdürü Necip Beye ilettik ve
kendilerinden bu isme araç satmayacakları konusunda söz aldık. Ancak aracın 1890
ilgili müşteriye satıldığını ve Ş.Urfa’dan teslimat yapılacağını öğrenmiş
bulunmaktayız. Satış Müdürü Necip beyi tekrar aradığımızda ve bu olayın
gerçek olup olmadığını sorduğumuzda Mersin de bulunan Aloğlu Otomotiv
sebebiyle bazen böyle düşük fiyatlara araç sattıklarını itiraf etmiş ve bu konuda
Konsey ile görüştüklerini ve haklı bulunduklarını beyan etmiştir. Sözde, Konsey
10-53/1057-391
45
Mer Oto ya Aloğlu kapanana kadar bu durumu görmezden geleceklerini
söylemiş. Bunun gerçekliği konusunda bilgi vermenizi rica ediyoruz.
Aşağıda Şase numarası ve müşteri adını verdiğimiz satış için konseyin nasıl bir
çalışma yapacağını merakla bekliyor, konuyu bilgilerinize sunuyoruz. 1900
Saygılarımızla,
M. Taneri GÖKÇE
B U R Ç OTOMOTİV
SATIŞ MÜDÜRÜ
…”
46. Ali ERKANOĞLU tarafından Vedat İNCİROĞLU’na 25.3.2008 tarihinde
cevaben gönderilen mesajda ise:
1910
“Sayın Vedat bey,
Sizin mailinizle öğrenmiş olduğum konuyu başta satış müdürümle birlikte satış
personelimle söz konusu olan olayı araştırmış bulunuyorum.
Öncelikle böyle bir olayın sorunlar yumağına dönmesinden dolayı bizim de
sizler gibi aynı üzüntüleri ve sıkıntıları yaşadığımızı bilmenizi isterim.
Tabir edilen “konseyin bu konulara olan hak verme olayı ya da görmezden
gelecekleri” diye bir şey söz konusu bile olamaz. Satış müdürüm bu konudaki
(Aloğlu otomotiv ile olan) sıkıntılarını sadece dile getirmiş olduğunu belirtmiştir. 1920
Konu ile ilgili olarak yapmış olduğum araştırma neticesinde;
Diyarbakır’dan gelen telefondan sonra satış müdürümüz bu konuda gerekli
hassasiyeti göstereceğini ve konuyla ilgileneceğini belirtmiştir. Ayrıca Aloğlu’nun
fiyatlandırmaları konusundaki sıkıntılarından da kendilerine bahsetmiştir. Satış
danışmanlarına da görüştükleri kişilerle ilgili bilgilerini alıp gerekli açıklamaları
ve verebilecekleri son fiyatları bildirmiştir. Ancak bu yaşanan olayda ilk
başta Diyarbakır’la ilgili bir konu geçmemiş olduğundan sıkıntı buradan baş
göstermiştir. Mersin’de bulunan bir beyaz eşyacı, […] satış danışmanımızla 1930
araç için görüşmeye başlıyor. Bu kişi Aloğlundan 37.500.- ytl’ye aracı anlaşmış
olduğunu, ancak o bayinin 1-2 ay içerisinde kapanacağını öğrendikden sonra
oradan almak istemediğini, bizden araç almayı ve aynı şartlarda almak istediğini
belirtmiştir. Sonuçta satış danışmanı aloğlu bu fiyata verebiliyorsa bizim de aynı
fiyatı uygulayabileceğimizi düşünerek ve kendi kararıyla böyle bir fiyat vererek
fiyat anlaşması yapmıştır. Bu fiyat anlaşmasından sonra mersindeki beyaz
eşyacı kendi hesabından bizim hesabımıza para göndererek satışı bağlamıştır.
Her hangi bir kredi talebi de olmamıştır. Plakanın ankara’da çıkmasını istemiştir
ancak daha sonra da araç teslimatının urfada yapılmasını talep etmiştir. Hatta
elimizdeki aracın sevkiyatı çok maliyetli olacağından dolayı yeni bir araç sipariş 1940
vererek yeni aracın sevkiyatının urfaya yapılması sağlanmıştır. Vergi ve
10-53/1057-391
46
faturalama aşamasına gelindiğinde de aracın ruhsat sahibinin […] ismine
çıkmasını talep etmişlerdir.
Söz konusu olayda adı geçen şahıs olan satış danışmanımız […]I, bu
konuda yönetiminden onaysız bir satış gerçekleştirmesinden dolayı
şirketimizden 25.03.2008 tarihi itibarıyla ilişiği kesilmiştir.
Son olarak; yaşanan bu olay çok uç bir örnek olmuştur ve hiçbir şekilde kimseye
bir kazanç sağlamayacak bir satıştır. Yaşanan her olay bize tecrübe 1950
kazandıracağı için bu olaydan da alacağımız dersler olduğunu düşünerek böyle
bir olayın bir daha tekrarlanmayacağı konusunda en üst gayretlerimizin
olacağını bilmenizi isterim. Konu hakkındaki görüşlerimizin de çok net olarak
tarafınızdan anlaşılması konusunu da önemle rica ederim.
Saygılarımla,
ALİ ERKANOĞLU”
denilmektedir.
1960
47. Şükrü ILISAL tarafından 26.3.2008 tarihinde ABC, Aktif İriyıl, Arkas
Otomotiv, Bayram, Berke ve İnciroğlu’na gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“… 29.01.2008 tarihinde yapılan Türkiye Peugeot bayileri toplantısından sonra,
konseyimiz kendi arasında 2 kez toplanmış, Peugeot yönetimi ile de 1 kez
toplantı yapmıştır.
Bilgi olarak aktarmak istediğimiz öncelikli konu diğer tüm markaların
bölgesel olarak yaptıkları-yapmaya çalıştıkları asgari müştereklerde 1970
bütünlük ilkesine biz tüm teşkilatımızla yapıyoruz.
Yapıyoruz diyoruz ancak, maalesef bu zor ve sorunlu devam ediyor. Gelen
bireysel uyarı ve tespitler, tespite gerek kalmaksızın yüz yüze yaşananlar,
konuşmalar, metot araştırma firmasının değerlendirmeleri konsey üyelerinde
yoğun özveri ve hoşgörü ile ciddi bir mesai harcanarak değerlendiriliyor.
Dolayısıyla hiçbir arkadaşımızın diğerlerine rencide ve suistimal edecek bir tavır
içerisinde bulunmaması lazım. Ayrıca Göral Otomotiv ve Ofz Otomotiv yetkilileri
yeni seçilen konsey üyelerinin bütünü temsil eden temsil yetkisine ibrazı olan
KONSEY TEMSİL YETKİ BELGELERİNİ imzalamamışlardır.
1980
Yapılan çalışmalarda konseyimizin almış olduğu kararlar (bireysel satıcı hataları
ve sürekliliği, iyi niyet vb hatalar dikkate alınarak) aşağıdaki sonuçlar
bilgilerinize sunulmuştur.
Bayi Tahsilat Tahsil için bekleyen
Gazikent 10.000 10.000
Esay 10.000 10.000
10-53/1057-391
47
H.Balaban 10.000 10.000
Mer Oto - 10.000
Çanga - 10.000 1990
Ünallar - 10.000
Can - 10.000
Yıldırım - 10.000
Özöztürkler - 10.000
Ofz - 10.000
Uyararslan - 10.000
Tahsil için bekleyen diye nitelendirilen ödemeler tekrar yapılacak bir tespitte
tahsil edilme şeklindedir. Bütün arkadaşlarımızın hassasiyet içinde olmalarını
konsey olarak rica ediyoruz. 2000
Söz konusu iletiye ek olarak Peugeot yetkilisi Vieux’tan talep edilen hususlar
sunulmuştur. Aşağıda bu hususlara yer verilmektedir:
“Sayın VİEUX
Yeni seçilen bayi konseyinin yapmış olduğu ilk toplantı ve akabinde İstanbul ili
bayilerinin ayrıca yapmış oldukları toplantıda, Peugeot’nun açıklamış olduğu
yeni strateji, hedefler ve ilk iki ay sonuçları değerlendirilmiş sonucunda
aşağıdaki konularda görüş birliğine varılmıştır. 2010
…
SATIŞ SONRASI
Banko satış – tedarikçi – sigorta şirketlerine uygulanacak iskonta oranlarını
müştereken tespiti ve POPAŞ desteğinin alınması.
Alınan karar Y.Parça İşçilik
Banko –tedarik 15 15
Sigorta şirketleri 10 10 2020
1-Bu uygulamaların tek otolar 1-2S bayilerle birlikte yürütülebilmesi için POPAŞ
ın otorite olması gerekir.
2-Sigorta şirketlerine karşı POPAŞ neznin de tedbir alınması ve alternatif
iskontolar yaratılması.
3-İşçilik ücretlerinin servis girişlerindeki doğal düşüşten kaynaklanan kar kaybını
finanse edilebilmesi için acilen arttırılması.
…
8.Kaporta – boya fiyatlarının efes programı içerisine POPAŞ tarafından tekrar
gözden geçirilmesi ve mevcut Pazar şartlarına uyarlanması. 2030
…
Saygılarımızla,
Bayi Konseyi adına”
10-53/1057-391
48
48. Şükrü ILISAL tarafından 13.5.2008 tarihinde ABC, Aktif İriyıl, Arkas
Otomotiv, Bayram, Berke ve İnciroğlu’na gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“…. 09.05.2008 tarihinde kendi aramızda yapmış olduğumuz konsey
toplantısında müştereken almış olduğumuz kararları tekrar gözden geçirmek ve 2040
paylaşmak istiyorum.
26.03.2008 tarihinde teşkilatımıza göndermiş olduğum yazıda “hiçbir
arkadaşımızın birbirlerini rencide ve suistimal edecek bir tavır içerisinde
bulunmaması lazım ve tüm markaların yapmaya çalışıp yapamadıkları bir işi
yapmaya çalışıyoruz” diye iki cümle kullanmıştım. Ancak bu dönem içinde
aşağıdaki tespitleri yapmış bulunmaktayız.
Bayi Tahsilat Tahsil için bekleyen
Sevimli 10.000 10.000 2050
İrde - 10.000
Dörtler - 10.000
Açı - 10.000
Kahyaoğulları - 10.000
Günay - 10.000
Parlar - 10.000
Tüylüoğlu - 10.000
Nilkar - 10.000
Şançelik - 10.000
2060
Ayrıca Tekoto Ankara ve Tekoto İstanbul da tespitler yapılmış ve Sayın
Vieux ile paylaşılmıştır.
….
Aslında bizler birliktelik adı altında birliktelik yapmıyoruz.,yapamıyoruz.Geçmiş
dönemdeki listeler dahil olmak üzere açıklanan isimler ve meblağların
haricinde, dinlemeler sonucunda iyi niyetle yapılmış hata sonucu çıkardığımız
onlarca tespit daha bulunmaktadır.Geçmiş dönemlerde görev alan değerli
konsey üyelerimiz ile birlikte başlattığımız bu çalışmalarda müşterek çaba ve
amacımız ceza kesmek ve uygulamak değil, hepimizi içeren iyi niyetle 2070
birlikteliğimizi devam ettirmekti ve halende düşüncemizi korumaktayız.
Genel amacımızda Pazar piyasanın rekabet nedeniyle alıp götürdüğü
bizlere ait karların, yani, işimizin hakkı olan karların bizlerde kalmasını
sağlamaktır. Ancak görünen o ki, ekli dosyada da toplamını gösterdiğimiz liste,
metod araştırma şirketi ve internet yazılı doküman ve iç bilgilendirmelerle
randum olarak seçilen ve ayda 2-3 kere yapılan kayıtlardan oluşan tespitlerdir.
Randum çalışmalarının % 100 ‘ü içermesi mantıkende imkânsızdır. Dolayısıyla
bu ve buna benzer suistimal lerin bazılarımızda sürekliliğide aşikârdır. Yanlış
10-53/1057-391
49
ama bilinçli uygulanan fiyatlandırma ötesinde, bayinin kendi stoğundaki araçları 2080
içeren münferid indirimler, il ya da bölgeyi içermeyen Peugeot destekli yapılan
özel iskontolu kampanyalar, takas sisteminin etiğine uymayan fiyatlandırmalar,
fiyatların uyumundan bahsettiğimiz bu dönemde maalesef birbirimizin bölgesine
gönderdiğimiz perakende ve esnaf satışları, ay sonu hedefine ulaşmak amaçlı
nasıl olsa yakalanmayız mantığıyla yapılan iskonto ve v.b eylemlerde maalesef
alınan ortak kararlara sürekli uyum sağlayan diğer arkadaşlarımızı suistimal
etmenin ve onları rencide etmenin ötesine geçmemektir.
Bu nedenle konseyimizin toplantıda almış olduğu kararlara istinaden iç
denetimin, kontrolün ve fiyatlandırmanın her bölge için ayrı olarak 2090
yapılmasına ve bölge başkanlığının sorumluluğunda olmasına karar
verilmiştir. Bölge başkanları temsil ettikleri bölge bayilerini her ay kampanya
döneminin başında toplayarak, fiyatlandırma, iç rekabet, tespitler ve bölgenin
Peugeottan beklentilerini alacak önce konseye daha sonrada Peugeot genel
müdürlüğe sunarak iletecektir.
Bölgeler kendi iç denetimlerini kendileri yapacak, gerekiyorsa bölgesel denetim
amaçlı ayrı denetim firmaları tutabileceklerdir ve yedek konsey
üyelerimizde bölgelerinde aktif görev alacaklardır.
2100
Ayrıca her bölge temsilcisinin Sayın Bülent İri’den bilgi alarak tahsil
edilmeyen-edilemeyen aidatların ve müeyidelerin en kısa sürede hesaba
yatırılması konusunda azami sürat ve özen göstermeleri gerekmektedir.
Yine 09.05.2008 tarihinde yapılan konsey toplantısında, konseyimizin
müşterek kararı olan yeni uygulama aşağıdaki gibidir.
1.tespit 5.000
2.tespit 7.500
3.tespit 10.000 2110
4.tespit 12.500 v.b şeklinde uygulanmasına karar verilmiştir.
Bu vesileyle bölge temsilcisi arkadaşlarımız bölgelerinde daha sorumlu ve etkin
dolayısıyla iç içe bir çalışma ortamı içerisinde olacaklardır. Umarım almış
olduğumuz bu kararlar, bizim yaşam hakkımız olan kar marjlarımızı
başkalarına aktarmamızı engeller ve kendi içimizdeki haksız ve sessizden
yapılan iç rekabeti ortadan kaldırır.
….”
49. 16.5.2008 tarihinde Seval TANGÜNER tarafından 2120
s.tanguner@ adresinden atalay@ adresine
gönderilen ve aynı tarihte Şükrü ILISAL’a iletilen mesajda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Sayın Atalay,
10-53/1057-391
50
Yapılan kayıtları dinledim,
1.kayıtta satış danışmanı arkadaşımız […] araç fiyatı olan 30.340 ytl yi 30.330
ytl olarak telafuz ediyor. Ancak arayan şahıs ısrarla 30.000 ytl değil mi? Diyerek
rakamı teyit ettirmeye çalışıyor hatta kendi arkadaşının bu aracı metalik boya 2130
dahil 30.000 e aldığını belirtiyor. Bizim satış danışmanımız ise metalik boyanın
ancak 30.500 e verilebileceğini tekrarlıyor ve kayıt orada kesiliyor.
2.kayıtta ise kesinlikle emin olmanızı isteriz ki verilen rakam bir üst sırada yer
alan Partner Kapalı kasa 190 C araca ait rakamdır. O tarihte bahsettiğimiz
aracın fiyatı tüm kampanya indirimleri yapıldıktan sonra 23.270 ytl idi ancak, biz
fiyat pazarlığı yapacağını düşündüğümüz telefondaki müşterilere bu rakamı
yukarı doğru yuvarlayarak söylediğimizden 23.500 ytl gibi bir rakam telafuz
ediyorduk. Zaten dikkat edilirse metalik boya farkı olan araca 23.800 ytl fiyat
veriliyor. Ve müşteriye kesinlikle hediye babında bir aksesuar verilemeyeceği ve 2140
son fiyat olduğu üstüne basa basa belirtiliyor. Ancak ya Müşterinin Kombivan
istediği anlaşılamıyor ya da bir üstte bulunan kapalı kasa aracın fiyatı sehven
yanlış veriliyor.
Bilmenizi isterim ki yapılan uygulamadan son derece memnunum. Özellikle fiyat
kırmalar konusunda ençok canı yanmış bayilerden biri olarak kendi
bayiliğimizde böyle bir indirime asla taviz vermem. …
Erhan AKALINLAR
Burç Motorlu Araçlar” 2150
50. 17.5.2008 tarihinde Günay Otomotiv çalışanları arasında iletilen “Hdi
Kampanyası” konulu e-posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Hdi kampanyası ile ilgili olarak Konseyin aldığı karar, Peugeot’nun sınırlı
sayıdaki toplam 400 araç için uyguladıkları iskontoyu eşdeğer diğer tüm
araçlara -öncelikle stoktaki araçlara- (konseyin daha önce belirlediği 200 ytl
iskonto yapılmadan) uygulanmasıdır. Ancak bilmenizi isterim ki stokumuzda
olmayıp yeni aldığımız bir aracı verirken bu iskontoyu uyguladığınızda maalesef
hiç kar etmediğimiz gibi ufak bir zararımızda olmaktadır. Bu yüzden takas vade 2160
gibi unsurlarda çok dikkatli olmanız gerekmektedir.
Konseyin bu kararı tamamıyle satış artırmak amacıyla alınmış olup diğer
araçlara Peugeot’nun hiçbir desteği olmayacaktır.”
51. 22.5.2008 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından ABC, Aktif İriyıl, Arkas
Otomotiv, Bayram, Berke ve İnciroğlu’na gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“Arkadaşlar, 2170
10-53/1057-391
51
Geçen gün göndermiş olduğum yazı da AİDATLARIN ve TASHİL EDİLMESİ
GEREKEN CEZALARIN toplanması konusunda ricada bulunmuştum. Sistemin
ciddiyetinin korunabilmesi ve devamının sağlanabilmesi için mecburiyetimiz
bulunmaktadır ve acildir. Lütfen konu üzerinde hassasiyet gösteriniz. Ayrıca bu
ay içerisinde her bölge temsilcisi kendi bölgesinde ilk toplantılarını yaparsa;
*Haziran ayı için artık kendi fiyatlandırmalarını yapabilmeleri
*Kendi iç denetimlerini bölge olarak kendilerinin yapmaları
*Bölgesel ve marka problemlerinin karşılıklı tartışılması 2180
*bölge bayilerinin birbirleri ile yüzleşmesi ve güven ortamı yaratılması
*konsey kanalı ile taşınacak sorunların tespiti açısından faydalı olacaktır. …”
52. Vedat İNCİROĞLU tarafından 10.6.2008 tarihinde, konsey üyelerine
gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… 4 Haziran 2008 günü konsey üyeleri ve yedek üyeler dahil (Zabunoğlu-
Şançelik Yedek üyeler yurtdışı seyehatlarından dolayı katılamamıslardır) olağan
konsey toplantımızı yapmış bulunmaktayız. Gündemimiz ve ele alınan konular
aşağıdaki gibidir: 2190
1-Ana ve önemli konulardan bir tanesi fiyatlarla ilgili birlikteliğimizin sıkıntılı
gitmesi, bu da ne yazık ki her ay yaklaşık aynı bayi arkadaşlarımızın olduğudur.
Bu arkadaşlarımız için öngörülen müeyyidenin acilen yerine getirilmesi,
2-Tahsilâtta ve birliktelikte aşılmasında imkânsızlığa varan sıkıntılı bayi
arkadaşımızın da konseyin daha önce aldığı kararla cezai sürecin aşamalarının
çalıştırılması karar alınmıştır.
3-Yine bu konuya ek olarak bölgelerin daha faal çalışması adına bölge konsey 2200
üyeleri ve yedek üyesinin, bölge başkanı ve yardımcısı olarak aylık toplantıları
bölgesel olarak yapmaları, bu toplantılarda Türkiye konseyinde alınan ortak
fiyatlandırmanın bildirilmesi, bölgesel denetimin etkin hale gelip kendi içerisinde
yapılması ve bölgesel olarak daha samimi bir hava oluşturulması adına karar
alınmıştır.
4-Konsey aidatlarının, metot araştırmaya ödenecek paranın üyelerden ivedi
tahsilâtı karar alınmıştır.
5-Bu ayki fiyatlandırmamız 200 ytl ile devam etmektedir.(kobi, filo ve 9’una 2210
kadar devam eden hdi kampanyası hariçtir)
6-Muhtemelen 20.06.2008 Cuma günü popaş bir toplantı yapacaktır. Tarih
netleşince, bir gün öncesi Türkiye bayi konsey toplantısı yapılması karar
alınmıştır
7-Daha önce ki popaşla yaptığınız toplantıda satış sonrası sigortalı şirketleriyle
ilgili istek ve problemlerimizin yerine getirilmesiyle ilgili sayın Vieux te satış
10-53/1057-391
52
sonrasıyla ilgili konseyden bir birim oluşturulmasına ve popaş içerisinden satış
sonrasıyla birlikte çalışma yapmalarını istemişti. Bunun üzerin sayın konsey
üyemiz Bülent İri’nin önderliğinde bayilerden de bir ekip oluşturularak popaş 2220
satış sonrası ziyaret edilmiş, konular tartışılmış ve süreç devam etmektedir.
Görüşülen ve süreçte ki konular aşağıdaki gibidir.
8-Yukarda yazmış olduğumuz konulara ilaveten popaş ta daha önceki
görüşülmüş olan konuları ve süreçleri gözden geçirilmiş olup takip
aşamasındadır.
Değerli bayi arkadaşlarım birlik beraberliğin ve alınan kararların hepimiz
tarafından son derece önemsenmesi ve uygulanması kazançlılığımızı,
mutluluğumuzu artıracağı gibi örgüt içindeki kişisel karşılıklı saygı seviyesini de 2230
yükselteceği ümidiyle sevgiler sunarım.
Bilgilerinize.
Satış Sonrası Toplantısı hakkında Sayın Bülent İri Bey’den gelen mail aşağıdaki
gibidir:
“Sevgili Meslektaşlarım,
Türkiye Bayi Konseyinin Görevlendirmesi Üzerine Peugeot Satış Sonrası 2240
problemlerini görüşmek üzere 03.06 2008 tarihinde Şahsım Bülent İri
Arkadaşlarımız Yıldırım Dagıtmaç ve Ahmet Parlar’la birlikte Peugeot genel
müdürlügünü ziyaretimiz gerçekleşmiştir. Bu toplantıda bayi istek ve şikâyetleri
dile getirilmiştir. Toplantıda peugeot’dan Sayın M.Fürth, T.Erener ve G. Karaca
bulunmuştur.
Toplantıda alınan kararlar kısaca aşağıdaki gibidir.
Haziran ayı itibarıyla gerekli, ön çalışmalar yapılıp Anadolu Sigorta, Axa oyak
sigorta, Koç Allianz ve ak sigorta ile randevu alınarak görüşülüp sigortalı 2250
araçların yetkili servislere yönlendirilebilmesi için isteklerin belirlenmesi ve
peugeot la karşılıklı görüşmelerde bu isteklerin karşılanıp karşılamayacagının
belirlenmesi, Eğer sigorta şirketleriyle bu anlaşmalarda başarılı olunabilirse
tedariginde dogal olarak ortadan kalkması.
Yukarıdaki maddeye baglı olarak efes-pro nun boya kaporta fiyatlarının
incelenip Türkiye şartlarına uyumlu hale getirelerek sigorta şirketleri içindaha
gerçekçi ve tek fiyat verebilecek bir sisteme geçebilmek.
…….
2260
Saygılarımla,
Bülent İRİ
Aktif-İriyıl Otomotiv”
10-53/1057-391
53
53. 14.6.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından m.aloglu@,
olcay.degirmenci@, zeynep.kayali@,
halefgunay@.tr, vedat@,
a.ertanoglu@, mehmet.ozdemir@,
musauyararslan@, uyararslan@,
m.zabun@, f.korkmaz@, ÖZÇETE, 2270
ihsancelebi@, ali.bayram@,
e.akalinlar@, emin.ilicak@,
salim.ilicak@ , v.sevimli@, s.yavuz@
ve b.yavuz@’ye gönderilen iletide aşağıda belirtilen
açıklamalarda bulunulmuştur:
“Değerli Arkadaşlarım,
… Maalesef uzun süredir devam eden Konsey yapılanmamamız ve bizler bazı
arkadaşlarımız tarafından speküle edilmekte, yozlaştırılmakta ve haksız 2280
mesnetlerle yıpratılmaktadır. Sektörün tüm oyuncularında olduğu gibi,
markamız ve temsilcileri de bölge, il ve şirket bazlı bireysel davranış içinde
ticaretin tanımı gereği bulunmak durumundadırlar. Ticari ilişkilerin deşifresi
bizlerin birliktelik tanımında bulunmamaktadır. Yeter ki bizler ASGARİ
MÜŞTEREK ÇALIŞMALARIMIZDAN TAVİZ VERMEYELİM. … İl pazar payını
artırarak diğer bölge ve illerimizi de rahatlatsın. Konseyimizdeki İstanbul ili
temsilcisi asil ve yedek tüm arkadaşlarımla birlikte şahsımda hiçbir şekilde
haksız isnat ve yorumları kabul etme lüksünde değiliz. Bu konuyu dolayısıyla
yoğun emek ve mesai harcayarak, kendi içimizde yaşanan her türlü karmaşa ve
yanlışları müşterek hoşgörü içerisinde çözüm üreten bizler, bugüne kadar 2290
Teşkilatımızı büyüten Peugeot neznindeki tüm kazanımları unutmadan, Konsey
yapılanmamızı ve temsiliyetimizi açıklanan güven bunalımı tereddüdü içerisinde
tekrar gözden geçireceğimizi bildirmek istiyoruz.
Saygılarımızla
H. Şükrü ILISAL
İstanbul İli Konsey Temsilcileri adına
Konsey Başkanı”
54. Vedat İNCİROĞLU tarafından 16.6.2008 tarihinde ABC Otomotiv, Aktif İriyıl 2300
Otomotiv, Arkas Otomotiv, Bayram Otomotiv, Berke Otomotiv, Zabunoğlu
Otomotiv, Gazikent Otomotiv, Günay Otomotiv, Merotomotiv, Uyararslan
Otomotiv ve Dörtler Otomotiv’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Değerli bölge bayi arkadaşlarım, 13.06.2008 tarihinde gereği üzerine bölgemiz
temsilcileri olarak Sayın Murat Zabun ve tarafımın katılımıyla, diğer bölgelerdeki
asil ve yedek üyeler dâhil İstanbulda olağanüstü konsey toplantısı yapmış
bulunmaktayız. Toplantı bildirgesi sayın başkan tarafından sizlere mail
10-53/1057-391
54
edilmiştir. Gündem konusu hakkındaki görüşmeler ve gelişmeleri paylaşmamız 2310
ve fikir teatisi yapmamız için 17.06.2008 tarihinde Adana ili Dörtler bayimizde
olağanüstü bölge toplantısı gereği önemlidir. Tüm bölge bayi dostlarımın aynı
hassasiyetle eksiksiz katılımını rica ediyor saygılar sunuyorum.”
55. Vedat İNCİROĞLU tarafından Dörtler Otomotiv, Gazikent Otomotiv, Günay
Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Uyararslan Otomotiv ve Merotomotiv’e
gönderilen 19.6.2008 tarihli “Popaş’a görüşler” başlıklı e-postada aşağıdaki
ifadelere yer verilmiştir:
“Sayın mösye Vieux, 2320
11.06.2008 tarihinde bir bayimiz tarafından, İstanbul bayilerine yapılmış olan
özel bir uygulamanın olduğu yönündeki soruya bilgim olmadığı için cevap
veremedim. Akabinde, içeriğine vakıf olmak amacıyla, 13.06.2008 tarihinde
olağanüstü konsey toplantısı davetine iştirak ederek, konun içerik ve gelişimini
öğrenmiş bulunmaktayım.
Konseyde bulunduğum görevim ve misyonum gereği İstanbul bayilerine yapmış
olduğunuz uygulamadan dolayı, İstanbul bölgesi hariç tüm bölgelerde yaşanan
kaosun doğru anlaşılması ve doğru ele alınması adına sorumluluğumu yerine 2330
getirmek için bölgemde bir toplantı yapılması gereğini duymuş bulunmaktayım.
Konsey toplantısında aldığım bilgileri, bölge bayilerime 17.06.2008 tarihinde
Adana Dörtler bayinde yapmış olduğumuz olağanüstü toplantıda aktardım.
Genel görüş ve düşünceler aşağıdaki gibidir.
-Türkiye bir siyasi yönetim sıkıntısı çekerken olumsuzluklardan ticari hayatta
bulunan her sektörün nasibini alması kaçınılmaz aşikârdır. Dolayısıyla marka
olarakta bölge, yer, zaman, zemin, şart gözetmeksizin bizlerde bu
olumsuzluktan nasibimizi almaktayız.
-Markalar arası rekabette son derece acımasızdır. 2340
-Global kötü giden ekonomik konjoktörün Türkiye’ye yansımasından tüm
sektörler nasibini almaya devam etmektedir.
Dolayısıyla tüm bayi örgütümüz tüm bu olumsuzluklardan eşit şartlarda
mücadele etmektedir. Markamızın diğer markalara nazaran birkaç senedir
süregelen düşüşünün sebebinin, yeni gelen siz yöneticilerimizin ve bayi
örgütünün ortak görüşü, “güven”, “şeffaflık” ve “takım olamama” yönündedir.
Operasyonun başında yöneticimiz ve genel müdürümüz olarak operasyon
realizesinde hakkaniyetin dağıtılmasında eşitlik ilkesi kaçınılmaz beklentimizdir.
Para kazanamama, zarar etme, pazar kaybı ve problemler bölgeler arası küçük 2350
nüanslarla farklılık yaratsa da, ana ilkede birbirinden çok farkı yoktur.
Bu görüşü doğrulamak adına İstanbul bölgesine olan farkındalığınızın diğer
bölgelerde de olması gerektiği inancındayız.
10-53/1057-391
55
Çünkü İstanbul‘un dışında diğer bölgeleri tanımak adına tek tek ziyaretiniz
mümkün olmamıştır. Dolayısıyla bölge bayilerimiz tüm Türkiye örgütünü,
yerleriyle ve operasyonlarıyla görüp tanımadan, kararınızla İstanbul bölgesine
yapılan bu ayrıcalığı, eşitlik ilkesine takım olgusuna güven unsuruna ve
şeffaflığa gölge düşürdüğü. İstanbul bölgesinin içinde bulunduğu sıkıntıların ve 2360
zararların diğer tüm bölgelerde de kaçınılmaz olduğu, fakat Anadolu’nun
mütevazı tutum ve davranışları sonucu her platformda dile getirilmediği bir
gerçektir.
Bölge bayilerimizin ısrarla tüm ana fikri şimdiye kadar temsil edilen çeşitli
markalar dâhil hiçbir markada örneğinin olmayışıdır. Bölge bayilerimin temsil
ettiği diğer marka sayılarını da sizlere aşağıda aktaracağım.
Şahsıma sorulan sıkça bir soru İstanbul da deprem yangın, su felaketi falan mı
oldu da böyle bir uygulama yapıldı, haberimiz yok sorusudur. 2370
Siz yöneticimiz ve genel müdürümüzden bölgemizin isteği ve ortak görüşü
ayrımcılık mantığından uzak, hakkaniyet, takım oluşumu, güven ve şeffaflık
olgusunu pekiştirip bu uygulamayı zemini zamanı tarafınızdan tespitiyle, tüm
Türkiye’ye uygulanmasıdır.
Bölge bayilerimiz ve temsil ettiği marka sayıları
Halef Günay -Antakya: 3 Marka
Musa Uyararslan -Konya: 3 Marka 2380
Zeynep Kayalı - Gaziantep: 2 marka
Murat Zabun -Kahramanmaraş: 1 marka
Ali Erkanoğlu -Mersin: 2 marka
Olcay Değirmenci - Adana: 1 marka (daha önce 3 ayrı markayla da çalışmıştır.)
Vedat Inciroğlu - Kayseri 6 marka
KONSEYİMİZ yapmış olduğu tüm çalışmalara devam ederken, araç satış
fiyatlarındaki çalışmaların 1 TEMMUZ 2008 tarihi itibarıyla SERBEST
bırakılmasına karar vermiştir. Bu arada bölge başkanlıkları bu konu harici tüm
bölgesel konularda bölge taleplerini, sorunlarını çözme konusunda çalışmalar 2390
yapacaklardır. Müşterek proje, sorunlar ve talepler Konseyimiz tarafından dile
getirilecek ve çözüm aranacaktır.
Konseyimiz mevcut yapısı içerisinde Peugeot Genel Müdürlükle devam eden
tüm projeleri takip edecek, teşkilatımızın karlılığını daha da artırma konusunda
çalışmalarını sürdürecektir. Umarım emeklerimiz boşa gitmez, umarım bazı
arkadaşlarımız kısa vadede aklıselime dönerler, umarım hepimizde elbirliğinin
faydasını kısa/orta vadede görür, anlar ve düzeliriz.
H.Şükrü ILISAL
Peugeot Türkiye Bayileri Konsey Başkanı” 2400
10-53/1057-391
56
56. Vedat İNCİROĞLU tarafından Dörtler Otomotiv, Gazikent Otomotiv, Günay
Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Uyararslan Otomotiv ve Merotomotiv’e
gönderilen 19.6.2008 tarihli ve “Konsey’e Görüşler” başlıklı e-posta aşağıdaki
gibidir:
“Son konsey toplantımızda da belirttiğim gibi, konumuz olan uygulamayı ve
sizlerden aldığım bilgilerle, başlangıcını, süreci ve gelişimini 17.06.2008
tarihinde Adana ili Dörtler bayimizde bölge bayilerini toplayarak aktarmış
bulunmaktayım. Görüş, düşünce ve duyguları şöyledir: 2410
Bizler konsey üyesi olarak Zabun ve şahsım dâhil bölge bayileri konseyin
oluşumundan bugüne kadar emeği geçen herkese ve sayın başkanın
önderliğinde yapılan tüm operasyonlara takdir ve minnettarlıklarımızı dile
getirmiş bulunmaktayız. Lakin bu son operasyonda ki oluşan olayın, doğruluğu
ve yanlışlığı bir tarafa, İstanbul bayileri Popaşla bu konu üzerinde mutabakat
sağladıktan sonra, iki kez konsey toplantısı yapılmasına rağmen konsey
başkanı ve diğer üyeler tarafından bilgi paylaşımı (tarafınızdan da ifade edildiği
gibi ) gereği duyulmamasına, diğer konsey üyelerinin yok sayılmasına tüm
Türkiye bayilerine olan sorumlulukların gözardı edildiğini düşünmekle birlikte
şeffaflık, birliktelik ve güven unsurunun sarsıldığı kanısına varılmıştır. Bu 2420
konuyu da Popaş nezdinde tüm bölgelerin hak arayışından ayıklayarak, konsey
içerisinde kalmasına, fiyat birlikteliği ve beraberliğin bozulmaması adına, görüş
bildirilmiştir.”
57. 27.6.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından m.aloglu@,
olcay.degirmenci@, zeynep.kayali@,
halefgunay@.tr, vedat@,
a.ertanoglu@, mehmet.ozdemir@,
musauyararslan@, uyararslan@,
m.zabun@, ihsancelebi@, 2430
ali.bayram@, e.akalinlar@,
emin.ilicak@, salim.ilicak@ , v.sevimli@,
s.yavuz@, s.yavuz@’ye gönderilen elektronik
posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Değerli Arkadaşlarım,
Yaklaşık 2,5 senedir teşkilatımızda konsey yapılanması ve çalışması
sürdürülmektedir. Öncelikle İstanbul ilinde başlatılan bu çalışma diğer
illerimizden gelen talep üzerine genişletilmiş ve TÜRKİYE PEUGEOT BAYİLERİ 2440
KONSEY YAPILANMASI oluşturulmuştur.
İlk düşünce sadece haksız rekabet koşullarının ortadan kaldırılmasına yönelik
başlatılan bu çalışmamız akabinde vizyonunu geniş tutarak Peugeot Genel
Müdürlükle bayi teşkilatı arasında bir köprü görevini üstlenmiş ve teşkilatımızı
ilgilendiren tüm müştereklerde görüş ve projeler üreterek Sağlayıcı firmanın
teşkilatla ilgili alacağı yeni karar ve projelerde destek vermiştir.
10-53/1057-391
57
Şöyle bir geçmişe dönersek;
… 2450
*Bayi teşkilatımızın asgari müşterekteki kar kazancının kontrolü yanı sıra her
bayi arkadaşımızın kendi şirketlerinin durumunu da ölçümleyen ve sadece
kendisine aktarım yapan
*Bir özel danışmanlık firması ile çalışıldığını
…
Daha yazmak istemediğim, hatırlamadığım onlarca HEPİMİZİN müştereken
lehine olacak çalışmalarda Peugeot’a çalışma, proje sunarak öncülük yaptığını
tekrar hatırlatmak istiyorum. Ancak konseyimiz yukarıda sadece birkaçını
yazabildiğim bu çalışmaları yaparken; Karlılığımızı korumak amaçlı yaptığımız
bir çalışmada, maalesef Antalya bölgesi, İzmir bölgesi, Gaziantep bölgesi ve 2460
önceki yazılarımda da açıkladığım diğer illerde de yoğun olmak üzere bir
ayrışmalar oluşmuştu ve bizler konsey üyeleri olarak tüm iyi niyetimizle ortak
çözümler arayarak işi çözmeye çalışıyorduk. Ancak son bir aydır, çoğu bayi
arkadaşımızdan bireysel olarak, farklı isimlerle, boya koruma-benzin-ücretsiz
servis hizmeti-galeri satışları ve ardından verilen komisyonlar ve özellikle 2.el
fiyatlandırmalarındaki absürd marjlarla bu iyi niyet İlişkisi bozuluyordu dile
getirilmeye başlandı ve yaşandı. En son dün itibarıyla Ankara ilimizden bir
arkadaşımızın sistem dışı kalma düşüncesini de açıklaması ve bu ilimizin Orta
Anadolu ya yapacağı olumsuz etkinin diğer sistem içerisinde kalma iyi niyet ve
duruşunda olan arkadaşlarımızı mağdur edeceğinden ve bölge içi ve dışı 2470
arkadaşlarımızdan gelen talep üzerine KONSEYİMİZ yapmış olduğu tüm
çalışmalara devam ederken, araç satış fiyatlarındaki çalışmaların 1 TEMMUZ
2008 tarihi itibarıyla SERBEST bırakılmasına karar vermiştir. Bu arada bölge
başkanlıkları bu konu harici tüm bölgesel konularda bölge taleplerini, sorunlarını
çözme konusunda çalışmalar yapacaklardır. Müşterek proje, sorunlar ve
talepler Konseyimiz tarafından dile getirilecek ve çözüm aranacaktır.
…
Umarım emeklerimiz boşa gitmez, umarım bazı arkadaşlarımız kısa vade de
aklıselime dönerler, umarım hepimizde elbirliğinin faydasını kısa/orta vade de
görür, anlar ve düzeliriz. 2480
Sevgi ve Saygılarımla
H.Şükrü ILISAL
Peugeot Türkiye Bayileri Konsey Başkanı”
58. Halef GÜNAY tarafından Günay Otomotiv çalışanlarına gönderilen 3.7.2008
tarihli e-posta mesajında ise aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Bildiğiniz gibi fiyat birlikteliği sona ermiştir. Bölgemizdeki bayilerin aldığı karara
göre aşağıda yazılı iskontoları (Telefonda iskonto yapılmayacaktır) 2490
yapabileceksiniz. Bu iskontolar dışında satışın kaçmaması adına (zarar
etmemek şartı ile) iskonto yapmak gerekirse satış müdürünün onayı alınacaktır.
Bilgilerinize sunulur.
10-53/1057-391
58
Uygulanacak iskontolar
107 400 Ytl
206-207 250 Ytl
308 500 Ytl
407 600 Ytl 2500
Partner Tepee 200 Ytl
Partner Origin 300 Ytl
Bipper 250 Ytl
Boxer Filo yoksa uygun bir iskonto yapılacaktır.
Yukarıda yazılı iskontolar Kobi ve Filo fiyatları ile birlikte verilmeyecektir.”
59. 18.7.2008 tarihinde Vedat İNCİROĞLU tarafından
ugur.ercan@, olcay.arican@’a gönderilen ve
m.zabun@zabunoğ, Gazikent Otomotiv, 2510
halefgunay@, olcay.degirmenci@,
e.akalinlar@, emin.ilicak@,
salim.ilicak@, s.yavuz@, Merotomotiv’e bilgi verilen
elektronik posta mesajında:
“Sayın Satış Müdürü Uğur Ercan
Sayın Lojistik Müdürü Olcay Arıcan
Bölgemizde fiyat istikrarı ve bölge ihlalini önlemek adına, bölgemiz dışından
gelecek araç teslimatı istekleri hiçbir bayimiz tarafından yapılmayacaktır. Konu
ile ilgili size gelen talepleri bu doğrultuda değerlendirmeniz ve Popaş tarafından 2520
diğer bayilerin araçlarının teslimat isteklerinin bölgemize yapılmamasını
sağlamanızı rica ederim.
Vedat İnciroğlu
5. Bölge Başkanı”
denilmektedir.
60. 18.7.2008 tarihinde Vedat İNCİROĞLU tarafından
m.zabun@zabunoğ, Gazikent Otomotiv, 2530
halefgunay@, olcay.degirmenci@,
e.akalinlar@, emin.ilicak@,
salim.ilicak@, s.yavuz@, Merotomotiv’e gönderilen
elektronik posta mesajında aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:
“Değerli bayi arkadaşlarım,
Bildiğiniz üzere İstanbul bayileri bölgelerini koruma adına anadoludan gelen
araç teslimatlarını yapmama kararı almışlardır. Bu karar doğrultusunda da,
bölgemizden birkaç bayinin müşterilerinin şirketlerinin merkezi Anadolu
10-53/1057-391
59
olmasına rağmen şirket şubelerine teslimatı anlamında yaptıkları isteklerini 2540
reddetmiş bulunmaktadırlar. Bölge olarak bizde, bölgemize dışarıdan satış
tacizini önlemek ve fiyat istikrarımızı korumak adına, bölgemiz dışından gelecek
teslimat taleplerine karşılık vermeyeceğimizi belirtir, bu konu üzerinde tüm bayi
arkadaşlarımın hassasiyetle durmasını rica ederim.
Vedat İnciroğlu
5. Bölge Başkanı”
61. 30.8.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından
ihsancelebi@, ali.bayram@, 2550
e.akalinlar@, emin.ilicak@,
salim.ilicak@, v.sevimli@, s.yavuz@,
b.yavuz@’ye gönderilen mesajda aşağıda aktarılan
açıklamalarda bulunulmuştur:
“…
Değerli arkadaşlarım,
İstanbul ilinin 4 yıl önce başlattığı mevcut minimum karların sistem içerisinde
kalması için yapılan çalışmalar, daha sonra tüm teşkilatımız tarafından
benimsenmiş ve araç satış fiyatlarında kar kayıplarını önleme amaçlı çalışmalar 2560
başlatılmıştır. Belirli bir dönem devam eden bu çalışma bilinmelidir ki konsey
üyesi arkadaşlarımızın hoşgörülü tutumları nedeniyle uzun bir süreç gibi
algılanmıştır. Bizler diğer arkadaşlarımızın kontrolörlüğünü yapmak, takip
etmek, ceza kesmek ve bolca tahsilât yapmak için seçilmedik. Çünkü
suiistimale çok açık bir birliktelikti bu, yıllarca her markada denenmiş, bozulmuş,
tekrar tekrar denenmiş ve bozulmuş bir sistem, ticaretin ana kriterlerinden biri
olan rekabeti ortadan kaldıracağı düşünülen ancak kaldırmayan, paliyatif
çözümlerle sürekli yamanan bir sistem. Suiistimal edenlerin beslendiği, itibar
edenlerin ise suiistimale uğradığı bir sistem.
2570
Konsey tanımı sadece kampanyadan kalan minör karların belirli iskontolardan
sonra korunulmaya çalışıldığı bir yapı olmamalı idi. Defalarca anlattık, yazdık,
yüz yüze konuştuk. Güçlendirilmiş bölge başkanlıkları (bölge-il-bayi sorunlarını
ayrı ayrı gündeme taşıyan), satış-satış sonrası, y. Parça, finansman, pazarlama
yani bayiliklerimizin tüm alanını kapsayan alanlarda müşterek çalışmalarla her
alanda karlılıklarımızı artırma çalışmalarının yapılması, aylık toplantılarla
teşkilatın görüş ve beklentilerini sunma, marka pazar payını artıma için
müşterek projeler üretme vb. OYDER’in yapmış olduğu son panelde de
açıklandığı üzere (ki hepimize özel sayı olarak gönderildi) toplam karların %75-
85’i satış sonrasından, bu her yerde böyle. Hiç yoğunlaşılmadı, bazı 2580
arkadaşlarımızın hırs, pazar payı ve egolarına yenik düşüldü. Sizler bu
yaşananları zaten biliyorsunuz. İstanbul ilinin almış olduğu dönemsel pazarlama
desteği, bazı olumsuzlukları tetikledi, bazılarımızın da işine geldi.
10-53/1057-391
60
Tüm bunlar her halükarda yaşanacak süreçlerdi ve yaşandı. Bazı
arkadaşlarımız hiç müşterek çalışmaya uymadı, bazıları Bodrum toplantısı
sonrası olmayacağını bildirdi, bazı arkadaşlarımız yazılı ayrılma kararlarını
bildirdi. Ve bizler de bugün Peugeot üst yönetimi ile yapılan yemekli toplantıda
konsey yapılanmasının tüm verimli çalışmalara rağmen, müştereken konseyi
bırakma kararını ilettik ve teşekkür ederek ayrıldık. Bugün itibarıyla konsey 2590
üyesi arkadaşlarımız, konsey tanımının hükmiyeti kalmadığı inancı ile
görevlerimizi sonuçlandırdık.
Bilinmesini isterim ki bu tip bir yapılanma bir teşkilat için olmazsa olmazdır.
Ancak bu yapıyı ve misyonunu sadece bir il veya bölge olarak oluşturmak kısa
vadede olumsuzluklara gebedir. Sadece araç satış fiyatları ile ilgili bir çalışma
grubu olarak görmek, eksiktir, yetersizdir, aynı olumsuzlukların yaşanmasına
sebep olacaktır.
….
Değerli arkadaşlarım, 2600
Geçen sürede sistemde toplanan para ve dağıtımları Sn. Bülent İRİ tarafından
yapılmıştı ve ekte bilgilerinize sunulmuştur. Geçmiş yazışmalardan bilindiği
üzere tahsilât yağılamayan arkadaşlarımız bulunmaktadır. Son aidat
taleplerimize sadece Özöztürkler firması yatırmıştır. Cezai tahsilâtlar ise sadece
ABC, Ünallar ve Sevimli firmalarından yapmıştır. Müşterek alınan kararla
haksızlık olmaması adına bu arkadaşlarımıza ödemeleri iade edilerek
sonuçlandırılacaktır. Sn İRİ önümüzdeki hafta ödemeleri gerçekleştirecektir.
Konseyde buluna değerli evraklarda üzerlerine iptal çizimi yapılarak güvenli bir
şekilde ilgili arkadaşlara ulaştırılacaktır. Şahsım, tüm konsey üyesi arkadaşlarım
adına sistemi algılayan ve samimi destek veren meslektaşlarımıza teşekkür 2610
ediyoruz. Sistemin dışında kalmayı isteyen sistemle oynayan, aslında hepimizi
aldattığını düşünen arkadaşlarımızı da her zaman olduğu gibi dürüstlüğe ve
aklıselime davet ediyoruz.
Hakkı geçen tüm arkadaşlarımız haklarını helal etsinler.
Sevgi ve saygılarımla
H. Şükrü ILISAL”
Bahsi geçen elektronik posta mesajının ekinde ise aşağıda sunulan bilgiler yer 2620
almaktadır.
MASRAFLAR
TARİH AÇIKLAMA TUTAR
AVUKATLIK ÜCRETİ 14.000,00
CONRAD OTEL 4.186,00
RADİSSON SAS KAPARO 2.084,00
WOW OTEL 2.570,00
17.09.2007 METOD ARAŞTIRMA 5.000,00
27.09.2007 CARNOY HEDİYE ÇİÇEK 1.600,00
05.10.2007 METOD ARAŞTIRMA 5.000,00
10-53/1057-391
61
16.10.2007 ŞEHİT AİLELERİNE 10.000,00
25.10.2007 TERCÜME 150,00
15.11.2007 METOD ARAŞTIRMA 9.000,00
15.11.2007 METOD ARAŞTIRMA 3.000,00
25.11.2007 KAŞI BEYAZ YEMEK BEDELİ 1.600,00
22.04.2008 AV. ÜCRETİ 1.200,00
13.05.2008 METOD ARAŞTIRMA 10.000,00
23.06.2008 METOD ARAŞTIRMA 6.000,00
07.08.2008 METOD ARAŞTIRMA 10.000,00
28.08.2008 METOD ARAŞTIRMA 9.000,00
toplam 94.390,00
GİRİŞ 2007 ARAŞTIRMA CEZA
AİDATI AİDATLARI ŞİRKETİ
1 ABDULLAHOĞLU 1.000 TL 700 TL 560 TL
2 BAYRAM OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
3 SES OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
4 SEVİMLİ OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL 10.000 TL
5 ESAY OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
6 HAŞİM BALABAN 1.000 TL
7 İRDE OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
8 KAHYAOĞULLARI 1.000 TL 700 TL 560 TL
9 KUTLU KARDEŞLER 1.000 TL 700 TL 475 TL
10 SÖZ OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
11 ÜNALLAR OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL 10.000 TL
12 BURÇ OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
13 DÖRTLER OTO 1.000 TL 700 TL 475 TL
14 GAZİKENT OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
15 GÜNAY OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
16 ILICAK OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
17 YAVUZ OTO 1.000 TL 700 TL 475 TL
18 ZABUNOĞLU 1.000 TL 700 TL 560 TL
19 AÇI 1.000 TL 700 TL 560 TL
20 AKTİF-İRİYIL 1.000 TL 700 TL 560 TL
21 CAN OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
22 NİLKAR 1.000 TL 700 TL 560 TL
23 ÖZÖZTÜRKLER 1.000 TL 700 TL 560 TL
24 ŞANÇELİK 1.000 TL 700 TL 560 TL
25 YILDIRIM OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
26 BERKE 1.000 TL 700 TL 560 TL
27 ÇANGA OTO 1.000 TL 700 TL 560 TL
28 EFE OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
29 GÖREN OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
30 MEPA OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
31 PARLAR OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
32 BANAZ OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
33 GÖRAL OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
34 İNCİROĞLU OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
35 KARATAŞ OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
36 OFZ OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
37 TÜYLÜOĞLU OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
38 ABC OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL 10.000 TL
39 UYARARSLAN OTOMOTİV 1.000 TL 700 TL 560 TL
10-53/1057-391
62
26.600 TL
1 ÇAKMAKLI 350 TL
2 HALİL ÖZTÜRK 350 TL
3 BAŞARAN OTOMOTİV 350 TL
4 DEMAKS 350 TL
5 ERLER 350 TL
6 ARINER 350 TL
7 BOLLUK 350 TL
8 DEMİRBEK 350 TL
9 FATİH 350 TL
10 KORKMAZ OTOMOTİV 350 TL
39.000 TL 30.100 TL 21.025 TL 30.000 TL
120.685 TL 2630
FAİZ 5.400 TL
126.085 TL
MASRAF 94.390 TL
BAKİYE 31.695 TL
Son dağıtılacak meblağlar:
Öz öztürkler……….560
ABC Oto……………10.000
Ünallar…………….. 10.000
Sevimli……………..10.000 2640
TOPLAM………….. 30.560
BAKİYE…………….1.135 YTL
62. Efe Otomotiv’de yapılan yerinde inceleme sırasında elde edilen belgeye
aşağıda yer verilmiştir:
“
Bayi Tahsilat Tahsil İçin Bekleyen
26.Mar.08 Gazikent 10.000 10.000 2650
Esay 10.000 10.000
H. Balaban 10.000 10.000
Mer oto - 10.000
Çanga - 10.000
Ünallar - 10.000
Can - 10.000
Yıldırım - 10.000
Özöztürkler - 10.000
Ofz - 10.000
Uyaraslan - 10.000 2660
09.May.08 Sevimli 10.000 10.000
İrde 10.000 10.000
10-53/1057-391
63
Dörtler 10.000 10.000
Açı - 10.000
Kahyaoğulları - 10.000
Bayram - 10.000
Parlar - 10.000
Burç - 10.000
Nilkar - 10.000 2670
Şançelik - 10.000”
63. Efe Otomotiv’de yapılan yerinde inceleme sırasında Şükrü ILISAL tarafından
Konsey toplantılarında tutulan notlar edinilmiştir. Söz konusu toplantı notları şu
şekildedir:
14.4.2007 tarih ve “Peugeot Bayi Konsey Toplantısı” başlıklı notlar:
Vedat İNCİROĞLU:
1- Distribütör kanalı= alacaklarımız belirli 2680
2- Kendimiz ne yapacağız?
Bazı şeylere kendimiz karar vermemiz gerekiyor. Problemler doğru şekilde
ortaya konulmalı. Herkesin problemi aynı.
* İç rekabeti nasıl önleriz? Telefonda listeler okunsun. Fiyat aynı olsun telefon
ve showroomda. Citroen’de uygulanan sistem fiyat birlikteliği. Dışarıdan bir
firma denetliyor. Distribütörün hoşuna gitmesi gerekmez.
…
Ali BAYRAM-BAYRAM OTOMOTİV: 2690
- 2 ayda bir toplantı olmalı. Birlikteliğin sağlanması gerekiyor. Karlılıkta
sıkıntı çekiyoruz.
…
- Kararlarımızın arkasında duralım.
Çorum Bayisi= Erol KARATAŞ:
Önce kendi aramızda karlılığa karar verilmeli. Çok rekabetçi bir firma değiliz.
…
Ersin ÇANGA:
Hedeflerin yanlış tespiti ve aylık satış hedefleri ve havuza ulaşamamak genel 2700
sıkıntı. Son 3 aydır dengesiz hedeflerden dolayı primleri alamıyoruz ve zarar
ediyoruz. Fiyat birlikteliği olmalı, ama POPAŞ’ı mutlu etmez. Herkes birbirine
güvenmeli. Para kazanmak istiyorsak herkes dürüst olmalı. Fiyat birlikteliğinden
bütün bayiler rahatsız. Toplantılar sürekli olmalı.
BANAZ (Erdal Bey):
Kar etmediğimizi biliyoruz. %2 olursa Pazar payımız düşer mi?99’da 206 volüm
arabasıydı, şimdi 207 neden volüm arabası olmuyor. Pazarlamadan oluyor. 206
sedan da volüm arabası olmadı. En azından telefonda fiyat birlikteliği olmalı.
10-53/1057-391
64
… 2710
UYARARSLAN (Musa Bey):
…
Fiyat birlikteliği ile ilgili derin yaralar almaya başladık. Ocak ve Şubatta ciddi
zarar edildi. Mart, masraf ve kar birlikte gidiyor. Milliyetçilik duygularımız
kabarsın. Uyanık olup ne yapılacaksa onu yapalım. Eğer birliktelik yapılacaksa,
fiyat belirlensin ve bu kontrol edilsin. Cezalı olmalı. Örn: Çek veya biri kontrol
etsin.
…
2720
CAN OTO -Cenap YEĞİN)
- Birlikteliğin güçlendirilmesi gerekiyor.
- 2 ayda bir toplantı fazla.
- Fiyat birlikteliği değil, karlılık diyelim.
- Birbirimize daha samimi olmamız lazım. Efes’i %50 kapasiteyle
kullanıyoruz. Faydalanacağımız birçok modül var. Sigortanın üretim kanalından
modül elde edebiliriz. Başka bir marka daha alınabilir.
YILDIRIM OTOMOTİV (Yıldırım DAĞITMAÇ)
Azalanları seyretmek istemiyorsak tepki vermemiz gerekir. 99 yılından beri boya 2730
fiyatı 10 kat artmış. Renault’da fiyat birlikteliği var. Egolarımız yüzünden
çalışanların hakkını Peugeot’ya ödüyoruz. Çözüm= Y/P, tedarik, satış, servis
konusunda herkes imza atarsa para kazanırız.
PARLAR OTO- Ahmet PARLAR:
Satış sonrasının önemi büyük. Prensip kararlarında tüm bayilerin katılımı
gerekli. Kriterler 6 ayda bir revize edilecek.(Peu. alınan bilgi) Denetim
mekanizmaları olması şart. Türkiye çapında olmalı.
…
2740
ZABUNOĞLU- Murat ZABUN- Kahramanmaraş
…
(Ökkeş KIRICI)
Satış olmadan servis olmaz. Ama 3 aydır servise yöneldim. Kazancın %75’i
servisten geçiyor. Herkesin eli birbirinin cebinde. Durumumuz Osmanlı’nın son
dönemi gibi hasta adam. Böyle mücadele edersek içten yıkılırız. Karlılığı
arttırmak için her şeye imza atarım. Serviste 100 müşteriden 80’i memnun.
Fiyatın belirli bir fiyatta olması müşterinin markaya güvenini sağlıyor.
Halef GÜNAY- GÜNAY OTOMOTİV 2750
İmajımızı zedelemeye başladık. Birbirimize şeffaf olmamız gerek.
…
Nezih ALLIOĞLU
10-53/1057-391
65
Rekabetin kabul edilebilir yönü olması lazım. Bunun karşısında kesin bir ceza
olmalı.
Bülent İRİ
Anadolu çalışıyor. Bayiler içinde rüşvet verildi. Birbirimize karşı samimi
olmalıyız. Birliktelik olmak kolay, yaşatmak zor. Cezai müeyyideler bölgesel 2760
yapılmalı.
Toplantıya katıldığı tespit edilen teşebbüslerin listesi aşağıda gösterilmektedir:
İnciroğlu Otomotiv Gazikent Otomotiv
Bayram Otomotiv Özöztürkler Otomotiv
Karataş Otomotiv Can Otomotiv
Çanga Otomotiv Yavuz Otomotiv
Tüylüoğlu Otomotiv Günay Otomotiv
Banaz Otomotiv İriyıl-Aktif Otomotiv 2770
Ilıcak Otomotiv Sözoto Otomotiv
Açı Otomotiv Uyararslan Otomotiv
Kutlu Kardeşler Otomotiv Yıldırım Otomotiv
Dörtler Otomotiv Ototeknik Otomotiv
Burç Otomotiv Zabunoğlu Otomotiv
Parlar Otomotiv Mepa Otomotiv
Göral Otomotiv
7.9.2007 tarihli ve “Peugeot Bayi Konseyi Toplantısı” başlıklı notlar:
2780
Ş.ILISAL: PJ öneride bulunsak. Kampanya yaptığın her araç yetkili servise
getirilsin. Kasko oranı %50, yenileme %70-75. 307-206-BxR-J9 gibi araçlar
servis girişlerini yükseltiyordu. Servis oran 35’te. Adetsel kayıpsa karı
yükseltmek gerekiyor. %100 tutarsa araç başı 2,5 kar olur. Hep birlikte olup
sadece senden sigorta yaptıracağım. Tedarikçilikte bir meslek. Sig. ile ilgili DM
çalışması var. Sigorta ve sağlayıcılarla birlikte bir şeyler üretilebilir. Sadece
OYDER bir şey yapamaz.
GÖRAL: İlk aşama AK Sigorta’yla aynı ya da daha düşük olarak kabul ettirelim.
Sigorta şirketlerine tavır alarak eksperin keyfiyetinden kurtulabiliriz. 2790
İRDE: İst. diğer bölgeler arasında fiyat farkı oluyor. Bölgesel olarak fiyat
birlikteliği olabilir. Tedarikçilik kaldırılsın. Sigortalar üzerimize gelecek. Sadece
Korkmazla kalsaydık. Biz kendimizi vurduk. PJ bize akıl versin. Beni bu
risklerden nasıl kurtaracaksın?
107-100
206-200
307-300 Bayi ıskontosu kabul edildi.
407-400 2800
10-53/1057-391
66
PRİ-200
BxR-1000
Satış Sonrası:
YILDIRIM:
…
Kaporta-boyada fiyat birlikteliği yapılmalı, satışta olduğu gibi.
BAŞARAN: Yıldırım’a katılıyor. En az 2 yıldır boya-kaportadan para 2810
kazanamıyoruz. Boya fiyatı arttırılmalı. Çok yan sanayi var. Öncelikle boya
fiyatlarını arttıralım.
MEPA: Fiyatlar artarsa bize gelmeyecekler. Müşteri kaybı olacak. Ciddi
büyüme içinde (Karland). Çok fazla stoğu var.
ABC (Naci Bey): Tedarikçiliğe onay vermiyor. %3-5 istemi kurtaramayız. Bonus
sistemiyle yapılabilir. 2 yıl önce satış çok yüksekti.
GÜNAY OTO- Halef GÜNAY: Müşteriyi sigorta şirketiyle baş başa bırakalım. 2820
Kalanlarla devam edelim. Sigorta şirketlerini müşteriye deşifre etmemiz lazım.
KORKMAZ: Diğer bayilerle aynı fikirde.
…
BERKE: Tedarik olayına çözüm bulunmalı. Öncelikle en çok tedarik yapanların
adım atması gerekiyor.
KUTLU KARDEŞLER: Hepimiz birçok sigorta acentesi var. PJ bir sigortaya
anlaştığı zaman diğerlerine rest çekebiliriz.
2830
Vedat İNCİROĞLU: Sigorta şi. fiyat anlaşması yapılmalı. İlerde fiyat artarsa
anlaşma kayabilir. Tedarik engellenemez.
Reşat Bey: Hep sigortanın ne vereceğini düşünüyoruz.
NİLSU: Sigorta şirketlerinden çok muzdaripiz. Sist. girerken verilen kar oranları
tutmuyor. Sadece PJ özel bir problem değil. Sektörde gerileme bu kadar hızlı
olabileceğini düşünmemiştim.
…
2840
Toplantıya katıldığı tespit edilen teşebbüslerin listesi aşağıda gösterilmektedir:
Efe Otomotiv Günay Otomotiv
Göral Otomotiv Ilıcak Otomotiv
İrde Otomotiv Açı Otomotiv
Yıldırım Otomotiv Korkmaz Otomotiv
10-53/1057-391
67
Başaran Otomotiv İriyıl-Aktif Otomotiv
Abc Otomotiv Kutlu Kardeşler Otomotiv
İnciroğlu Otomotiv Bolluk Otomotiv
Mepa Otomotiv 2850
29.1.2008 tarihli ve “Peugeot Konsey Toplantısı” başlıklı notlar:
ABC OTOMOTİV: Bireysel çalışma yapılmalı mı?
AÇI OTOMOTİV: Fiyat birlikteliğine uyulmalı. %5 kar marjı kesinlikle sağlanmalı.
Satış sonrası da satış birlikteliği gibi olmalı. Diyalogun devamı için konseyin
devam etmesi gerekiyor. (Aynı kişilerle)
ABDULLAHOĞLU: Pert araç projesinin desteklenmesi gerekiyor. Ş.ILISAL’ın 2860
konsey başkanlığı devam etsin.
AKTİF-İRİYIL: Konsey yapısının süreklilik kazanması gerekiyor. Çok sayıda
araç yan sanayiye gidiyor.
ARINER: 2S’lerin incelenmesi ile ilgili problem. YP scalaya en fazla 1 veya 2
kişi ulaşabilir.
BANAZ OTOMOTİV: Fiyat birlikteliği devam etmelidir! Galerilere araç
verilmelidir. 2870
BERKE: 2008’de sert yaptırımlarla birlikteliği devam ettirmeliyiz.
BAYRAM OTOMOTİV: Konsey olmazsa olmaz.
İRDE OTOMOTİV: Bakım aralıkları çok uzun. Baskıya devam. YP hedefleri
kaldırıldı mı yaşayıp görebiliriz. POPAŞ satıcılara prim vermemeli. Verilecekse
firma yetkilisine verilmeli, dağılımı o yapmalı. Müşteri ilişkilerinde iyileştirme
yapılmalı. Show amaçlı da olsa en azından gelip baksınlar. Fiyat birlikteliği
sürmeli! 2880
Ş.ILISAL: Yedek bir konsey oluşturalım.
Toplantıya katıldığı tespit edilen teşebbüslerin listesi aşağıda gösterilmektedir:
Abc Otomotiv Bolluk Otomotiv
Açı Otomotiv Meroto Otomotiv
Abdullahoğlu Otomotiv Can Otomotiv
İriyıl-Aktif Otomotiv Çakmaklı Otomotiv
Arkas Otomotiv Çanga Otomotiv
Arıner Otomotiv Dörtler Otomotiv 2890
Banaz Otomotiv Nilkar Otomotiv
Berke Otomotiv Demaks Otomotiv
10-53/1057-391
68
Balaban Otomotiv Erler Otomotiv
Esay Otomotiv İrde Otomotiv
Efe Otomotiv İnciroğlu Otomotiv
Gören Otomotiv Parlar Otomotiv
Gazikent Otomotiv Tüylüoğlu Otomotiv
Günay Otomotiv Zabunoğlu Otomotiv
Ilıcak Otomotiv Yıldırım Otomotiv
Ofz Otomotiv Sözoto Otomotiv 2900
Karataş Otomotiv Ünallar Otomotiv
Bayram Otomotiv Mepa Otomotiv
Sevimli Otomotiv Özöztürkler Otomotiv
Ses Otomotiv Demirbek Otomotiv
64. 1.12.2008 tarihinde yerinde incelemelerde bulunulan Bayram Otomotiv
yönetim kurulu başkanı Ali Yaşar BAYRAM’a ait bilgisayardan aşağıda
ayrıntıları aktarılan toplantı tutanağı alınmıştır:
“ TOPLANTI TUTANAĞI 2910
KATILIMCILAR; PEUGEOT Türkiye Yetkili Satıcıları
KONU ; Yetkili Satıcı Konseyi Oluşturulması
TARİH ; 18.09.2006
Son yıllarda gerek genel ekonomik gelişmeler gerekse sektörel bazda yaşanan
olumsuzlukların Yetkili Satıcılar üzerinde oluşturduğu ağır finansal baskılar
sebebiyle, konunun daha organize, daha güçlendirilmiş bir oluşumla PEUGEOT
ailesi içinde, çözümlere ivme ve daha etkin katkılar sağlamak amacı ile anılan
tarihde tüm yetkili satıcı sözcülerinin katılımı ile işbu toplantı düzenlenmiştir. 2920
Genel amacı, bağlı bulunulan distribütör firma POAŞ’ın tüm ticari ve pazarlama
politikalarına, etkin katkı ve önerilerin bölgesel bazda toplanarak tek elden
paylaşımını hedeflemek; resmi daireler, ODD; OSD ve OYDER vb kamu kurum
ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları ve sektörde bulunan diğer dernekler
tarafından sektörel bazda yapılacak çalışmalar için oluşturulacak platform ve
çalışma gruplarında temsil etmek olan, bu toplantıda alınan temenni, karar ve
hususları aşağıda belirtilmiştir.
-PEUGEOT Yetkili Satıcı Konseyi oluşumu için gerekli ön hazırlıkların, POAŞ ile 2930
paylaşılarak organize edilmesi,
-Yetkili Satıcı Konseyinin kurulmasına ilişkin ortak temenninin
gerçekleştirilmesine ilişkin, 3 aylık bir dönemi kapsayacak, hazırlık, kuruluş
çalışmalarında görev alacak Toplantı Kurulu adına tam yetkili, bir Başkan bir
Başkan Yardımcısı olmak üzere 7 temsilci üye seçilmesi,
-Kuruluş çalışmaları ve POAŞ ile sağlanacak görüşme ile bir sonraki toplantı
tarih ve gündeminin belirlenmesi hususlarında, Başkan ve Yardımcılarına tam
yetki tanınması konularında tüm katılımcılar, fikir ve görüş birliğine varmışlardır.
10-53/1057-391
69
Seçilenler; Başkan, Sn. M. Cenap YEĞİN 2940
Başkan Yrd., Sn. Nezih ALLIOĞLU
Üyeler, Sn. Yıldırım DAĞITMAÇ
Sn. Halef GÜNAY
Sn. Necip İRDE
Sn. İhsan ÇELEBİ
Sn. Mustafa MEHMETOĞLU”
65. Vedat İNCİROĞLU’na ait ajandada 5.2.2008 tarihli Konsey toplantısı
sırasında alınan notlar arasında aşağıdaki ifadelere rastlanılmıştır:
2950
“….
107
207
206 200 iskonto perakende anahtar tesliminde
308 filoda hiç iskonto yok
407
Partner
Exper Perakende de düzleme var 0-50 ------0
Boxer Filoda düzleme yok 50-100 ------------50
Bipper 2960
…”
66. Merotomotiv’de yapılan yerinde incelemede elde edilen “Meroto Peugeot
Plaza Toplantı Tutanağı” başlıklı belgenin ilgili bölümleri aşağıdaki gibidir:
“Toplantı Tarihi 31.01.2008
Toplantı Yeri Genel Müdür Odası
Toplantı Saati 18.30
2970
GÜNDEM
1. Fiyat politikası
2. Satış karlılığı.
3. Kredi girişleri.
4. Meroto çalışanları olarak farklı olmak.
5. Müşteri ziyaretleri ve AKTİVİTELER
6. Telefonda müşteri iletişimi.
7. Araç düzeni ve temizliği.
GÜNDEM MADDELERİNİN GÖRÜŞÜLMESİ: 2980
1. 28 OCAK 2008 tarihinde yapılan BAYİLER TOPLANTISINDA açıklanan
kararlar gereği fiyatlandırma politikası ŞUBAT itibari ile değişecek olup yeni
fiyatlar açıklandığında bilgi verilecektir.
10-53/1057-391
70
2. Fiyat indirimi yapılan biraracın fiyatı diğer, araca örnek teşkil etmeyeceği için
satılan her aracın bir önceki satıştan, daha karlı olarak satılması gerektiği
vurgulandı.”
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün/Hizmet Pazarı 2990
Hakkında soruşturma yürütülen Peugeot bayileri, Peugeot marka otomobillerin
satışı, satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri vermektedir.
Soruşturmaya konu faaliyet esasen otomotiv pazarında yürütülmüştür. Ancak
cezanın şahsileştirilmesi açısından marka bazlı bir pazar tanımı yapılması
uygun görülmüştür. Bu çerçevede ilgili ürün/hizmet pazarları “Peugeot marka
yeni otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması ve Peugeot marka
otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri pazarı”
olarak tespit edilmiştir.
3000
I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Soruşturmaya konu anlaşmaya Türkiye’deki hemen hemen tüm bayilerin
katılmış olması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.4. Tarafların Savunmaları ve Savunmaların Değerlendirilmesi
I.4.1. Usule İlişkin Savunmalar ve Değerlendirmeler
I.4.1.1. Bazı teşebbüslerde yerinde inceleme yapılmadığı savunması 3010
4054 sayılı Kanun’un 15. maddesi, “Kurul … gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs
ve teşebbüs birliklerinde yerinde incelemelerde bulunabilir.” hükmünü
içermektedir. Bu çerçevede soruşturma açılan tüm teşebbüslerde yerinde
inceleme yapılması gibi bir zorunluluk yoktur. Önaraştırma safhasında Kanun’un
40. maddesi çerçevesinde 30 günlük süre içerisinde 14 teşebbüste, soruşturma
safhasında hakkında belge bulunmayan tüm teşebbüsler de dahil olacak
şekilde yerinde inceleme yapılmıştır.
I.4.1.2.Yetki belgelerinin gerekli niteliği haiz olmadığı iddiası 3020
Yetki belgelerinin Kanun’un 15. maddesinde belirtilen koşulları karşılamadığı,
mevcut yetki belgesinde raportörlerin herhangi bir marka ya da teşebbüs
özelinde değil tüm kurum ve kuruluşlar bakımından yetkilendirildikleri ve bu
nedenle inceleme konusunun ve amacının net bir biçimde ortaya konulamadığı
iddia edilmiştir.
Kanun’un 15. maddesi uyarınca rekabet uzmanlarının yerinde inceleme
sırasında yanlarında bulundurdukları yetki belgesinin; yapılan incelemenin
10-53/1057-391
71
konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idari para cezası 3030
uygulanacağını gösterir nitelikte olması gerekmektedir. Belirtilen hükme uygun
şekilde, yetki belgelerinde, “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 40/1. maddesi gereğince, Rekabet Kurulu’nun 8.1.2009 tarihli, 09-
01/8-M sayılı Kurul kararı uyarınca otomotiv, satış ve satış sonrası hizmetleri
pazarında, Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş. bayileri tarafından 4054 sayılı
Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına karar
verilmiştir.” ifadesi yer almaktadır. Dolayısıyla yetki belgelerinde incelemenin
konusu belirtilmiş, ayrıca uzmanların Kanun’un 14. ve 15. maddelerinden doğan
yetkileri ile yapılan incelemede eksik, yanlış ya da yanıltıcı bilgi veya belge
verilmesi durumunda Kanun’un 16. ve 17. maddeleri uyarınca teşebbüse 3040
uygulanacak idari yaptırımlara yer verilmiştir. Sayılan hususlardan hareketle,
taraflarca iddia olunanın aksine, yetki belgeleri Kanun’un ilgili hükümlerine
uygun şekilde düzenlenmiştir.
I.4.1.2. Uzman yardımcılarının yerinde inceleme yetkisinin olmadığı iddiası
Kanun’un 15. maddesinde “İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar
tarafından yapılır” ifadesi yer aldığı halde, uzman yardımcısının da yerinde
incelemede yetkilendirildiği, dolayısıyla yetkisiz bu kişiler tarafından
teşebbüslerden alınan belgelerin delil niteliğinin olmayacağı iddia edilmiştir. 3050
Kanun’un 15. maddesinde lafız itibarıyla yerinde incelemelerin uzmanlar
tarafından gerçekleştirileceği düzenlenmiş olmakla birlikte, aynı Kanun’un
Rekabet Kurumu meslek personelinin statüsünü belirleyen 34. ve 36. maddeleri
ile Rekabet Kurumu Personel Yönetmeliği’nin 4. maddesi uyarınca uzman
yardımcılarının meslek personeli niteliğini haiz olduğu belirtilmiş olup, Kurum
hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri yerine getirmekle yetkili olduğu
ifade edilmiştir. Bu itibarla 15. maddede belirtilen “uzman” ifadesinin “meslek
personeli” olarak geniş yorumlanması gerekmektedir. İşaret edilen bu husus,
Danıştay 10. Dairesi’nin 18.11.2003 tarih ve E:2001/1441, K:2003/4468 sayılı 3060
kararı ile de hüküm altına alınmış bulunmaktadır.
I.4.1.3. Önaraştırma raporunun, iddialarla ilgili somut bilgi, belge ve
delillerin gönderilmediği savunması
Teşebbüslerce; soruşturma bildirimlerinde ihlali açıklıkla ortaya koyan ve
teşebbüs özelinde değerlendirme yapıldığını gösteren herhangi bir bilgi ve
belgeye yer verilmediği, bunun yerine soruşturma konusuna ilişkin genel
açıklamalar yapılmasıyla yetinildiği belirtilmekte ve teşebbüslerin iddia edilen
ihlallere ne şekilde dâhil olduklarının açıklanmadığı ifade edilmiştir. 3070
4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul, başlattığı
soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15
gün içinde ilgili taraflara bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün
içinde göndermelerini ister. Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin
10-53/1057-391
72
başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği
hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir.” hükmünü amirdir. Bu
hüküm gereği, ilgili teşebbüslere soruşturmaya konu iddiaların türünü ve
niteliğini içeren yedi sayfalık bilgi soruşturma bildirimi ile birlikte gönderilmiş
olup, soruşturmanın güvenliğinin aksini gerektirmesi ve soruşturma raporunun 3080
hazırlandığı süreçte evrak taleplerinin delil toplanması ve dosyanın
oluşturulması sürecini olumsuz etkilemesinin muhtemel olması sebebiyle
önaraştırma raporunun taraflara gönderilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Ayrıca soruşturma bildiriminde; detaylı olarak konsey yapılanması, ceza
mekanizması ve bunun Kasım 2007’de başlamasına karar verildiği, ihlalin
süresi, fiyat birlikteliği gibi unsurlara yer verilmiştir.
I.4.2. Esasa İlişkin Savunmalar
I.4.2.1.Etkisi olmayan fiillerin ihlal niteliği taşımayacağı, sadece amacın 3090
Kanun’un 4. maddesi açısından yeterli olmadığı iddiası
Bayi Konseyi’nin temel amacının bayilerin sorunlarına çözüm bulmak ve
bayilerin Peugeot karşısındaki konumlarını güçlendirmek olduğu, araç satışında
fiyat birlikteliğinin hiçbir dönemde uygulanmadığı, satış sonrasında ise bazı
bayilerin distribütörden talebi olarak kaldığı, bu itibarla rekabeti sınırlayıcı bir
etki doğmadığı, etkisi olmayan fiillerin ihlal niteliği taşımayacağı iddia edilmiştir.
Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama 3100
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür
karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” hükmünü haizdir. Aynı maddenin
ikinci fıkrasının (a) bendinde mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının,
fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satış şartlarının
tespit edilmesi; (b) bendinde ise mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile
her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü
yasaklanan haller arasında sayılmıştır. Bu çerçevede, Konsey tarafından
gerçekleştirilen faaliyetlerin Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir yatay
anlaşmadır. Öte yandan, mezkûr hüküm kapsamında teşebbüslerin 3110
faaliyetlerinin ihlal niteliğini haiz olması için rekabeti sınırlayıcı amacın yeterli
görüldüğü, belirtilen nitelikte bir amacın tespit edilmesi halinde ise ayrıca
rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir etkinin gerçekleşmiş olmasının
aranmadığı açıktır.
Ayrıca araç satışında fiyat birlikteliğinin hiçbir dönemde uygulanmadığı, rekabeti
sınırlayıcı bir etkinin doğmadığı savunmasının, yerinde incelemeden elde edilen
belgeler incelendiğinde gerçekleri yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Her şeyden
önce teşebbüsler fiyat birlikteliğinin uygulanması için ellerinden gelen gayreti
göstermişler, buna uymayan teşebbüslere ceza uygulanması, hatta farklı fiyat 3120
veren personelin işten çıkarılmasına varacak tedbirler almışlardır. Fiyat
10-53/1057-391
73
birlikteliğine uymayan çeşitli teşebbüslere ceza kesilmiş, bunların bir kısmı tahsil
edilmiştir. Benzer şekilde, bu sebeple Berke Otomotiv’in ve Meroto’nun
personelini işten çıkarmışlardır.
Belgeler incelendiğinde teşebbüslerin fiyat birlikteliği anlaşmasını genel
anlamda uyguladıkları da görülmektedir. Örneğin, Şükrü ILISAL tarafından
8.12.2007 tarihinde gönderilen e-posta mesajında, “Method araştırma şirketi ve
diğer kayıtlardan gelen bilgilerin, konseyimiz tarafından yapılan dinleme ve
değerlendirilmelerinde teşkilatımızın genel çoğunlukla çalışma koşullarımıza 3130
destek verdiklerini görmekteyiz.” ifadesine yer verilmekte, devamında ise
sadece iki firmanın buna uymayan eylemleri olduğu, bu sebeple 10.000 TL ceza
kesildiği belirtilmektedir. Dolayısıyla fiyat birlikteliğine genel anlamda
teşebbüslerin uydukları, ancak bazı uyulmayan istisnai durumların olduğu,
bunun da cezai yaptırımı beraberinde getirdiği anlaşılmaktadır. Bunu destekler
şekilde, Şükrü ILISAL tarafından gönderilen 13.5.2008 tarihli e-posta
mesajında, fiyat birlikteliğine aykırı bazı davranışların olduğu bahsedilmekte ve
bunun, “alınan ortak kararlara sürekli uyum sağlayan diğerlerini suistimal ettiği”
belirtilmektedir.
3140
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, Konsey’in uygulamalarının Kanun’un 4.
maddesi çerçevesinde ele alınamayacağı şeklindeki savunmaların kabulü
mümkün görünmemektedir.
I.4.2.2.Yatay fiyat tespitinin per se yasak olmadığı savunması
Fiyat tespitine ilişkin yatay anlaşmaların gerek AB gerekse Türk Rekabet
Hukuku uygulamasında per se rekabet ihlali olarak değerlendirilmeyip,
muafiyete konu olduğu durumların söz konusu olduğu, bu çerçevede AB
Komisyonu’nun 4056/86 sayılı Tüzük ile düzenli hat taşımacıları birliklerinin fiyat 3150
tespiti anlaşmalarına grup muafiyeti tanıdığı, benzer şekilde Rekabet
Kurulu’nun 24.3.2005 tarih ve 05-18/201-65 sayılı kararı ile düzenli hat
taşımacılığı faaliyetinin rekabet kuralları uygulamasından muaf tutulabileceğini
belirterek ilgili teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına
karar verdiği iddiasına yer verilmiştir.
Deniz taşımacılığının bir kolunu oluşturan düzenli hat taşımacılığı, daha çok
sanayi ürünlerinden oluşan ve genel kargo olarak da nitelendirilen malların
konteynerlerini taşımak için özel olarak imal edilen gemilerle, belirli bir hat ve
program çerçevesinde düzenli seferlerle ulaştırılmasını kapsamaktadır. 3160
4056/1986 sayılı Tüzük’te muafiyet tanınan düzenli hat konferanslarından
kastedilen, deniz taşımacılığında uluslararası düzenli hat taşımacılığı
sektöründe faaliyet gösteren belirli coğrafi sınırlar içerisindeki belirli hatlarda yük
taşıma hizmeti veren iki veya daha fazla taşıyıcıdan oluşan ve üyeleri
arasındaki anlaşma gereği ortak veya sabit fiyat tarifesi ve diğer başka kurallar
çerçevesinde faaliyet gösteren birliklerdir. Dolayısıyla söz konusu sektöre özgü
olarak tanınan durum ile Peugeot bayilerinin yer aldığı sektör arasında her
10-53/1057-391
74
hangi bir ilişki veya benzerlik bulunmamaktadır. Kaldı ki AB Komisyonu, sektör
için yaptığı gözden geçirme çalışmalarından sonra hazırladığı 1419/2006 sayılı
Tüzük’te, düzenli hat konferanslarının 81(3). maddedeki dört koşulu 3170
sağlamadığı sonucuna ulaşmış ve konferanslara grup muafiyeti tanıyan
4056/1986 sayılı Tüzüğü yürürlükten kaldırmıştır. Komisyon’un 4056/1986 sayılı
Tüzük’le düzenlediği grup muafiyetinin altındaki nedenler; konferansların mal ve
hizmet sunumunda sürekliliği sağlaması, ihracatçılar için güvenilir hizmet
sunmaları, fiyatların ve sefer sayıları ile sıklığının belirgin olması ve bu
amaçların rekabeti daha az kısıtlayıcı yollardan elde edilememesidir. Ancak
Komisyon daha sonra yaptığı çalışmalarda, düzenli hat taşımacılığındaki
maliyet yapısının diğer sektörlerden farklı olmadığı ve rekabetten korunması için
hiçbir gerekçenin bulunmadığı sonucuna ulaşmış ve yeni çıkarmış olduğu
1419/2006 sayılı Tüzük’le de 18 Ekim 2008 itibarıyla 4056/1986 sayılı Tüzüğü 3180
uygulamadan kaldırmıştır. Türkiye’de ise düzenli hat taşımacılığına ilişkin
rekabet hukuku bağlamında özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Düzenli hat
konferanslarının rekabeti bozucu faaliyetleri diğer sektörlerdeki gibi 4054 sayılı
Kanun kapsamında olup, Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabidir.
Nitekim Rekabet Kurulu’nun 24.3.2005 tarih ve 05-18/201-65 sayılı kararı da
düzenli hat taşımacılığına yönelik olup, söz konusu kararda “sektörün kendine
has nitelikleri dikkate alınarak”, Komisyon’un uygulamakta olduğu 4056/86
sayılı Tüzük’e de atıfta bulunularak soruşturma açılmamasına karar verilmiştir.
Kaldı ki; söz konusu Tüzük yürürlükten kalkmıştır, ayrıca sadece düzenli hat 3190
taşımacılığına yönelik olan bu durumun bu sektörün özelliklerine sahip olmayan
diğer sektörlere uygulanması gerek AB gerekse Türk Rekabet hukuku
çerçevesinde söz konusu dahi değildir. Dolayısıyla yatay fiyat tespiti
anlaşmalarını Kurul per se ihlal olarak kabul etmektedir. Bu konuda Kurul’un
pek çok kararı olmasına karşın, örnek vermek gerekirse, 3.8.2007 tarih ve 07-
64/794-291 sayılı karada Kurul, “satış fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi açık-
per se rekabet ihlalidir” hükmünü vermiştir.
I.4.2.3. Peugeot’nun pazar payının arttığı, bunun da fiyat birlikteliğinin
olmadığının göstergesi olduğu savunması 3200
Peugeot’nun yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması
pazarındaki pazar payının %5’in altında seyrettiği, Konsey’in faaliyet gösterdiği
2007-2008 döneminde ise pazar payının %3,5’tan %4,5’a yükselmiş olmasının
bu dönemde bayiler arasında fiyat birlikteliği olmadığının göstergesi olduğu
iddia edilmiştir.
Peugeot’nun pazar payındaki değişimleri sadece bu marka araçların fiyatı değil,
başta rakiplerinin uyguladıkları fiyatlar olmak üzere, markanın imajı, servis ağı,
ikinci eldeki fiyatı vb pek çok faktör etkilemektedir. Dolayısıyla bayiler arasındaki 3210
bir fiyat birlikteliği uygulaması fiyatların düşmesine engel olsa dahi, diğer
faktörler sebebiyle bir markanın pazar payı artabilir.
10-53/1057-391
75
I.4.2.4. Konsey’de alınan kararların 3S’lere yönelik olduğu savunması
2S olarak bilinen Peugeot bayilerinin sadece satış sonrası bakım-onarım
hizmetleri ve yedek parça satışı konusunda yetkili oldukları, dolayısıyla satışla
ilgili faaliyetlerden haberdar olmadıkları, ancak Konsey toplantılarında alınan
kararların satış konusunda da yetkili olan 3S bayilerinin çıkarına yönelik olduğu,
dolayısıyla 2S bayilerinin soruşturma kapsamında çıkarılmaları gerektiği 3220
savunmasına yer verilmiştir.
Firmaların sadece 2S olarak faaliyet göstermeleri, Konsey oluşumunda yer
almadıklarının ve Konsey kararları ile bağlı olmadıklarının bir göstergesi olarak
kabul edilemez. Zira Konsey bünyesinde satış sonrası hizmetlere ilişkin olarak
da pek çok konu tartışılmış, 2S bayilerin katılımı sağlanmaya çalışılmıştır.
Dolayısıyla firmaların 2S olarak faaliyet göstermeleri sorumluluklarını ortadan
kaldıran bir husus olmayıp, ancak sorumluluğun düzeyi noktasında dikkate
alınabilecektir. Bu çerçevede aşağıda yer verilen belgeler, satış sonrası
hizmetler için Konsey’in aldığı kararları yansıtması bakımından önemlidir. 3230
Bülent İRİ tarafından 28.12.2007 tarihinde gönderilen iletide, 2S bayilerin
faaliyet alanı olan servis ve yedek parça hizmetlerine yönelik aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Son yapılan toplantıda 2008 Ocak itibarıyla yukarıda açıklanan sorunların
çözümü ile birlikte Türkiye Peugeot bayi teşkilatı max iskonto oranlarında
aşağıdaki şekilde fikir birliğine varmıştır.
A. Sigorta şirketlerine yedekparça iskontosu max %10 3240
B. Sigorta şirketlerine işçilik iskontosu max %10
C. Servis filo müşteri iskonto oranı max %10
D. Tedarik iskontoları tüm sigorta şirketlerine max %15
E. Banko satış iskontoları max %15 …”
Şükrü ILISAL tarafından 26.3.2008 tarihinde gönderilen e-postada, bayi
konseyinin satış sonrası hizmetlere yönelik aşağıdaki konularda görüş
birliğine vardıkları ifade edilmektedir:
“ SATIŞ SONRASI 3250
Banko satış – tedarikçi – sigorta şirketlerine uygulanacak iskonta oranlarını
müştereken tespiti ve POPAŞ desteğinin alınması.
Alınan karar Y.Parça İşçilik
Banko –tedarik 15 15
Sigorta şirketleri 10 10
10-53/1057-391
76
1-Bu uygulamaların tek otolar 1-2S bayilerle birlikte yürütülebilmesi için POPAŞ
ın otorite olması gerekir. 3260
2-Sigorta şirketlerine karşı POPAŞ neznin de tedbir alınması ve alternatif
iskontolar yaratılması.
3-İşçilik ücretlerinin servis girişlerindeki doğal düşüşten kaynaklanan kar
kaybını finanse edilebilmesi için acilen arttırılması. …
8.Kaporta – boya fiyatlarının efes programı içerisine POPAŞ tarafından tekrar
gözden geçirilmesi ve mevcut Pazar şartlarına uyarlanması.”
Satış Sonrası Toplantısı hakkında Bülent İri Bey’den gelen e-postada
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
3270
“Sevgili Meslektaşlarım,
Türkiye Bayi Konseyinin Görevlendirmesi Üzerine Peugeot Satış Sonrası
problemlerini görüşmek üzere 03.06.2008 tarihinde[ki…] toplantıda alınan
kararlar kısaca aşağıdaki gibidir.
[…] Efes-pro’nun boya kaporta fiyatlarının incelenip Türkiye şartlarına uyumlu
hale getirilerek sigorta şirketleri için daha gerçekçi ve tek fiyat verebilecek bir
sisteme geçebilmek.”
3280
30.8.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından gönderilen mesajın
ekinde ise aşağıda sunulan bilgiler yer almaktadır:
“Konsey tanımı sadece kampanyadan kalan minör karların belirli iskontolardan
sonra korunulmaya çalışıldığı bir yapı olmamalı idi. Güçlendirilmiş bölge
başkanlıkları (bölge-il-bayi sorunlarını ayrı ayrı gündeme taşıyan), satış-satış
sonrası, yedek parça, finansman, pazarlama yani bayiliklerimizin tüm alanını
kapsayan alanlarda müşterek çalışmalarla her alanda karlılıklarımızı artırma
çalışmalarının yapılması, aylık toplantılarla teşkilatın görüş ve beklentilerini
sunma, marka pazar payını artıma için müşterek projeler üretme vb. OYDER’in 3290
yapmış olduğu son panelde de açıklandığı üzere (ki hepimize özel sayı olarak
gönderildi) toplam karların %75-85’i satış sonrasından, bu her yerde böyle.”
Bahsi geçen elektronik posta mesajının ekinde ise, 3S ve 2S’lerin aidat
rakamları ve alınan karara uymayanlara verilecek ceza miktarları tablo halinde
sunulmaktadır. Dolayısıyla alınan kararlar 2S bayilerinin faaliyet alanını da
kapsamaktadır. Öte yandan söz konusu Konsey yapılanmasına 2S bayilerin de
dâhil olduğu, işbu raporun “İnceleme ve Tespitler” bölümünde yer verilen ve Efe
Otomotiv’den elde edilen “Peugeot Bayi Konsey Toplantısı” başlıklı belgeler ile
de sabittir. Nitekim 7.9.2007 tarihli toplantıya 2S niteliğindeki Başaran Otomotiv, 3300
Korkmaz Otomotiv ve Bolluk Otomotiv’in; 29.1.2008 tarihli toplantıya ise yine 2S
bayiler olan Arıner Otomotiv, Demaks Otomotiv, Erler Otomotiv, Demirbek
Otomotiv, Çakmaklı Otomotiv ve Bolluk Otomotiv’in katıldıkları işaret edilen
belgeler ile tespit edilmiştir.
10-53/1057-391
77
I.4.2.5. De minimis gereği ceza kesilmemesi gerektiği savunması
AB Komisyonu’nun duyurusunda, ortak pazar içerisinde ticarete etkisi az olması
nedeniyle kapsam dışında olan anlaşma ve uygulamaların tespit edildiği, buna
göre pazar payının %5’i geçmemesi ve anlaşmaya katılan teşebbüslerin yıllık 3310
cirolarının 200 milyon Euro’yu aşmaması halinde anlaşmaların yasak kapsamı
dışında olduğu iddia edilmiştir.
4054 sayılı Kanun çerçevesinde de minimis kuralının uygulanması mümkün
değildir, zira Kanun bu noktada Kurul’a her hangi bir yetki tanımamıştır. Ayrıca,
Komisyon’un bu konudaki 2001 tarihli ve OJ C368/13 sayılı Duyurusu’nın 11.
paragrafında, rakipler arasında satış fiyatının tespiti, üretim veya satış
miktarının sınırlandırılması, pazarın veya müşterilerin paylaşımını içeren
anlaşmaların eşiklerin altında kalsa dahi 101(1). madde (eski 81(1))
kapsamında rekabeti kısıtlayıcı kabul edileceği belirtilmiştir. Dolayısıyla Peugeot 3320
bayilerinin eylemleri, AB rekabet hukuku açısından dahi de minimis kapsamında
ele alınabilecek nitelikte değildir.
I.4.2.6. Konsey’in sadece tüm üyelerin fiyat indirimlerinden haberdar
olmasını sağladığı iddiası.
Konsey’in fiyat zorlamasının söz konusu olmadığı, sadece bilgi dağılımı yaptığı,
üyelerin verdiği maksimum indirimleri diğer üyelere bildirerek tüm üyelerin
fiyattan bilgi sahibi olmasını sağladığı iddia edilmiştir.
3330
Konsey’in başlıca iki amacı olup, bunlardan ilki bayilerin sağlayıcı karşısında
daha güçlü olmasını ve Peugeot ile olan iletişimi sağlamaktır. Öte yandan
Konsey, özellikle araç satışı bakımından fiyat, indirim gibi hususların
belirlenmesi ve satış sonrası hizmetler bakımından işçilik ücretlerinin ve
özellikle sigorta şirketlerine karşı yedek parça fiyatlarının ve tedarik koşullarının
tespit edilmesi hususlarında da işlev görmektedir. Ayrıca, Konsey tarafından
gerçekleştirilen fiyat birlikteliği faaliyeti, fiyat ve miktar gibi konularda mutabakat,
denetim ve cezalandırma mekanizmalarını içeren bir yapılanmadır. Konsey,
Method Research Company vasıtasıyla “gizli müşteri araştırması” adı altında
belirlenen fiyattan daha düşük fiyatların uygulanıp uygulanmadığını ses kayıtları 3340
almak suretiyle denetlemiş, gerekli durumlarda cezalandırma mekanizmasını
devreye sokmaya çalışmıştır.
I.4.2.7. Peugeot Türkiye Bayi Konseyi’nin 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesi
kapsamında bir teşebbüs birliği olduğu; soruşturma konusunun ise
anlaşma olmadığı, teşebbüs birliği kararı olduğu iddiası.
Bayi Konseyi rekabet hukuku kapsamında bir teşebbüs birliği olmakla beraber,
ihlal niteliği taşıyan eylem ve uygulamalar teşebbüs birliği kararından değil
teşebbüsler arası anlaşmadan kaynaklanmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. 3350
10-53/1057-391
78
maddesinin gerekçesinde anlaşma, tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her
türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya
sözlü olmasının önemi yoktur. Dolayısıyla teşebbüsler arasında bir anlaşmadan
söz edebilmek için teşebbüsler arasında bir tür irade uyuşması veya danışıklılık
bulunması gerekmektedir. Teşebbüs birliği kararının ise birlik yönetimi
tarafından alınmış bir karar olması ve bu kararın tüm üyeler açısından bağlayıcı
olması gerekmektedir. Teşebbüs birliği kararında, karşılıklı bir irade uyuşması
olması beklenmemektedir.
Peugeot Bayi Konseyi’nde ortak fiyat belirlenmesi ve indirim yapılmaması 3360
yönünde bir irade uyuşması olduğu yazışmalardan ve toplantı tutanaklarından
anlaşılmıştır. Ayrıca, Konsey tarafından fiyat birlikteliğine yönelik alınan kararlar
tüm bayilerin katılımı ile alınmıştır. Buna en güzel örnek, fiyat birlikteliğine
uymayanlara uygulanacak cezai müeyyidenin başlangıç tarihine ilişkin belgedir.
Söz konusu belgeden, cezaların Ekim ya da Kasım ayında başlaması için bir tür
oylama yapıldığı, sonuçta ise oyçokluğu ile Kasım ayında uygulanmasına karar
verildiği anlaşılmaktadır. İndirim yapılmaması, denetim yapılması ve fiyat
birlikteliğine uymayanların cezalandırılmasına ilişkin yapılan tüm çalışmalar
bayilerin ortak iradesi ile gerçekleşmiş, Konsey yönetiminin bu yönde aldığı bir
karar sonucu yürütülmemiştir. Nitekim yapılan savunmalarda da kararların tüm 3370
bayilerin katılımı ve oyçokluğu ile alındığı, Konsey yönetiminin tek başına karar
almasının söz konusu olmadığı birçok defa vurgulanmıştır.
I.4.2.8. Soruşturma taraflarının önaraştırma ve soruşturma sürecinde
Kurum’un tüm bilgi ve belge taleplerini anında ve eksiksiz olarak
karşıladığı, talep edilen tüm evrakı paylaştığı ve uzmanlara yardımcı
olduğu; Kurul’un para cezasına hükmetmesi halinde söz konusu bayilerin
yükümlülüklerini aşan bu yardımlarının hafifletici neden olarak göz
önünde bulundurulması talebi.
3380
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in
(Ceza Yönetmeliği) 7. maddesinin birinci fıkrasında temel para cezasının, yasal
yükümlülüklerinin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması
durumunda dörtte bir ile beşte üç arasında indirilebileceği hükmü yer
almaktadır. Önaraştırma ve soruşturma sürecinde, 4054 sayılı Kanun’un 14. ve
15. maddeleri çerçevesinde yapılan yerinde inceleme ve görüşmeler ile bilgi
isteme taleplerinde, soruşturma tarafları her türlü bilgi ve belgeyi sağlamıştır.
Ancak bu durum bahsi geçen madde hükümleri gereğince tarafların yasal
yükümlülükleridir. Bunun dışında, taraflardan talep edilenin dışında incelemeye 3390
yardımcı olacak herhangi bir bilgi veya belge verilmemiştir. Bu sebeple,
hakkında soruşturma yapılan taraflara verilecek para cezasının Ceza
Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası kapsamında hafifletilmesine gerek
olmadığı sonucuna varılmıştır.
10-53/1057-391
79
I.4.2.9. Soruşturma taraflarının ilk defa soruşturmaya maruz kalmalarının
verilecek cezada hafifletici unsur olarak değerlendirilebileceği iddiası.
Ceza Yönetmeliği’nde hafifletici unsur olarak öngörülen hususlar tahdidi
olmamakla birlikte, ilgili hükümde bu yönde bir düzenleme bulunmamaktadır. 3400
Tam tersine, ihlalin tekerrürü ağırlaştırıcı unsur sayılmış, ilk defa ihlalin
gerçekleşmesi hafifletici unsur olarak ele alınmamıştır.
I.4.2.10. Soruşturmaya konu uygulamalar kapsamında bölge paylaşımının
olmadığı, belgelerde geçen ifadelerin ise, başka bayilerce satışı yapılan
araçların diğer bayiler tarafından müşterisine teslim edilmemesi üzerine
olduğu, bunun da bölge paylaşımı olarak değerlendirilemeyeceği, bir
bayinin diğer bayinin aracını teslim etme mecburiyetinin olamayacağı
iddiası.
3410
Öncelikle belirtilmelidir ki bir bayinin kendi iradesi ile diğer bir bayinin teslimatını
yapmaması Kanun açısından ihlal niteliği taşımamaktadır. Ancak bunun bir
kararla yapılması, dahası bunu yapmanın asıl amacının fiyat birlikteliğini
bölgesel olarak koruma olması, bu durumun 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
çerçevesinde bir ihlal niteliğini taşımasını beraberinde getirmektedir.
Durumun daha netleştirilmesi için aşağıda yer verilen, bölge paylaşımına
yönelik belgeler göz önüne alınmalıdır:
“Bölgemizde fiyat istikrarı ve bölge ihlalini önlemek adına, bölgemiz 3420
dışından gelecek araç teslimatı istekleri hiçbir bayimiz tarafından
yapılmayacaktır. Konu ile ilgili size gelen talepleri bu doğrultuda
değerlendirmeniz ve Popaş tarafından diğer bayilerin araçlarının teslimat
isteklerinin bölgemize yapılmamasını sağlamanızı rica ederim.”
“Bildiğiniz üzere İstanbul bayileri bölgelerini koruma adına anadoludan
gelen araç teslimatlarını yapmama kararı almışlardır. Bu karar
doğrultusunda da, bölgemizden birkaç bayinin müşterilerinin şirketlerinin
merkezi Anadolu olmasına rağmen şirket şubelerine teslimatı anlamında
yaptıkları isteklerini reddetmiş bulunmaktadırlar. Bölge olarak bizde, 3430
bölgemize dışarıdan satış tacizini önlemek ve fiyat istikrarımızı korumak
adına, bölgemiz dışından gelecek teslimat taleplerine karşılık
vermeyeceğimizi belirtir, bu konu üzerinde tüm bayi arkadaşlarımın
hassasiyetle durmasını rica ederim.”
Belgelerden net olarak görülebileceği üzere, diğer bayilerin satışlarının
teslimatını yapmama kararının asıl nedeni fiyat istikrarını korumaktır. Bu sayede
bayilerin kendi bölgelerinde uyguladıkları fiyat istikrarının diğer bölge bayilerince
bozulması engellenebilecektir. Bu şekilde bir kararın alınması ise Kanun’un 4.
maddesinin ikinci fıkrası anlamında net bir bölge paylaşımıdır. 3440
10-53/1057-391
80
I.4.2.11. Soruşturmaya dayanak teşkil eden önaraştırma raporunda ilgili
ürün pazarı “yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması” ve
“Peugeot marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım
hizmetleri” olarak tanımlanmışken Soruşturma Raporu’nda bu tanımın
daraltılarak “Peugeot marka yeni otomobillerin dağıtımı, satışı ve
pazarlaması ve Peugeot marka otomobillerin satış sonrası yedek parça,
bakım ve onarım hizmetleri pazarı” olarak tespit edildiği ve söz konusu
tanımın hatalı olduğu iddiası.
3450
İlgili ürün pazarı tanımı, esas itibarıyla iki hususta önem taşımaktadır. İlk olarak
teşebbüslerin pazar paylarının tespit edilmesinde, yapılacak olan pazar tanımı
belirleyici olmakta, bunun sonucu olarak ise pazardaki yoğunlaşma oranı,
rekabet düzeyi ve etkilenen pazarlara ilişkin analizler söz konusu belirlemeye
dayanılarak ortaya konulmaktadır. İkinci önemli husus ise teşebbüslere
uygulanacak olan yaptırımlardır. Nitekim Ceza Yönetmeliği uyarınca “ihlal
konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük
olması”, uygulanacak olan idari para cezasının hesaplanmasında hafifletici
sebep olarak değerlendirilebilmektedir.
3460
Soruşturmaya konu eylemler, Peugeot bayilerinin “Bayi Konseyi” adı verilen bir
yapılanma bünyesinde, fiyat birlikteliğine yönelik çalışmalarda bulunarak yatay
seviyede rekabetin kısıtlanması uygulamalarıdır. Teşebbüslerin rekabete aykırı
amaçla hareket ettiklerinin sabit olduğu bir olayda pazar payı yahut yoğunlaşma
gibi değerlendirmelerin ihlalin tespiti sonucunu etkilemeyecektir. Ayrıca, her ne
kadar yeni binek araçların satışında markaların birbiriyle ikame olduğu kabul
edilmekte ise de, teşebbüslerin rekabete aykırı eylemlerinin, satış sonrası
hizmetlerle birlikte, Peugeot marka araçların dağıtımı, satışı ve pazarlamasına
ilişkin olarak gerçekleşmesi sebebiyle ilgili ürün pazarlarının Peugeot marka
araçlar ile sınırlandırılmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır. 3470
Öte yandan, ilgili ürün pazarının hafifletici unsurun uygulanmasında etkili olması
bakımından ise yapılan pazar tanımının teşebbüslerin lehine olduğu açıktır. Zira
söz konusu teşebbüsler hâlihazırda yahut potansiyel olarak Peugeot ile birlikte
diğer distribütörler tarafından dağıtımı yapılan araçların da bayiliğini
yürütebilmektedir. Aynı zamanda işbu teşebbüslerin otomotiv sektörü dışındaki
sektörlerde de faaliyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla teşebbüslerin Peugeot marka
araçlara ilişkin faaliyetlerinden elde ettikleri gelir, her durumda teşebbüslerin
gayrisafi gelirlerinin tamamını oluşturmamaktadır.
3480
I.4.2.12. Ceza miktarının Yönetmeliğe göre belirlenmesinin suç ve cezanın
kanuniliği ilkesine aykırı olduğu, ihlalin Yönetmeliğin yürürlüğe girişinden
önce gerçekleşmesi sebebiyle de Yönetmeliğin uygulanamayacağı iddiası.
4054 sayılı Kanun’un idari para cezalarını düzenleyen 16. maddesinin son
fıkrası, “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate
alınan hususlar, işbirliği halinde para cezasından bağışıklık veya indirim şartları,
10-53/1057-391
81
işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.”
hükmü uyarınca Rekabet Kurulu’na cezalara ve aktif işbirliğine ilişkin yönetmelik
çıkarma yetkisi verilmiştir. Söz konusu yetkiye dayanılarak Kurul tarafından 3490
15.2.2009 tarihinde Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile
Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Dolayısıyla Ceza
Yönetmeliği’nin yasal dayanağı, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesidir.
Mezkûr Yönetmelik ile getirilen düzenlemeler, 4054 sayılı Kanun’a uygun
şekilde, idari para cezalarının tespitinde dikkate alınacak usul ve esaslar ile
sınırlıdır. Öte yandan ilgili Yönetmelik ile yeni bir suç türü düzenlenmediği gibi,
Kanun ile tespit edilmiş olan ceza sınırını aşan bir ceza miktarı da
öngörülmemektedir. Nitekim benzer bir düzenleme Bilgi ve İletişim Teknolojileri 3500
Kurumu tarafından yürürlüğe konulmuş olup Danıştay’ın 13.12.2005 tarih,
E.2005/1716 K.2005/5892 sayılı ve 22.6.2006 tarih, E.2005/6376 K.2005/1131
sayılı kararlarında, “…düzenlemeyle; eksik ya da yanıltıcı bilgi ve belge
verilmemesi gibi usuli eksiklikler nedeniyle daha az bir ceza, ulusal dolaşım
yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ya da kesintiye uğratılması nedeniyle
daha fazla olarak ve %1'den aşağı olmamak ve Kanun'da öngörülen %3
oranındaki cezayı da aşmamak üzere işletmeciye idarî para cezası
verilebilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 17. maddesinin 406
sayılı Kanun'a aykırı bir yönü görülmediğinden, davacı şirketin bu maddeye
ilişkin iddiaları yerinde bulunmamıştır…” gerekçesine dayanılarak sözü edilen 3510
düzenlemenin hukuka uygun olduğuna karar verilmiştir.
İhlalin Ceza Yönetmeliği’nin yürürlüğe girişinden önce gerçekleşmesi sebebiyle
Yönetmeliğin somut olaya uygulanamayacağı hususunda ise mezkûr
Yönetmeliğinin Geçici 1. maddesinde açık bir düzenleme bulunmaktadır. Buna
göre “Bu Yönetmelik hükümleri, yürürlüğe girmesinden önce başlatılan ancak
Soruşturma Raporu tebliğ edilmemiş olan soruşturmalar hakkında da
uygulanır.” Söz konusu soruşturma 8.1.2009 tarihinde açılmış, Yönetmelik ise
yukarıda belirtildiği üzere 15.2.2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla
mevcut soruşturmada işbu Yönetmeliğin uygulanmasında süre bakımından 3520
herhangi bir hukuki engel bulunmamaktadır.
I.4.2.13. Rekabet ihlallerinin yoğun olduğu belirtilen 2007-2008 döneminde
ekonomik krizin söz konusu olduğu, Konsey’in krizde ayakta kalabilmek
için çareler aradığı iddiası.
ABD’deki emlak piyasası ve buna bağlı olarak finansal hizmetler sektöründe
başlayan ve küresel boyuta ulaşarak pek çok ülkeyi etkileyen ekonomik krizin
esas olarak etkili olduğu dönem, Eylül 2008 tarihinden sonrasına tekabül
etmektedir. Soruşturma konusu Konsey faaliyetlerinin ise 14.4.2007 ve 3530
1.7.2008 tarihleri arasında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu itibarla savunma
olarak ileri sürülen ekonomik kriz, esas itibarıyla Konsey yapılanmasının
üyelerin iradesi ile sona ermesinden sonra etkili olmuştur.
10-53/1057-391
82
Öte yandan, ekonomik kriz döneminde gerçekleşen rekabet ihlallerine yönelik
olarak rekabet hukuku uygulamalarında dünya genelinde hâkim olan yaklaşım,
kriz savunmasının kabul edilmemesi yönündedir. Özellikle fiyat tespiti, bölge
paylaşımı gibi ağır ihlallerin amaç itibarıyla rekabete aykırı olduğu dikkate
alındığında, sözü edilen gerekçenin kabul edilmesi mümkün değildir.
3540
I.4.2.14. Soruşturma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde ikrara
yönelik soru yöneltildiği, bu hususun Anayasa ile korunan kişinin kendini
suçlamama hakkına aykırılık teşkil ettiği ve bu sorulara karşılık olarak
alınan cevapların delil olarak kullanılamayacağı iddiası.
Soruşturmada yöneltilen soruların iddia edildiği gibi teşebbüsleri ikrara
zorlayacak mahiyette olmadığı, kaldı ki sorulan sorulara teşebbüs yetkililerince
genel olarak hukuka aykırı eylemi inkâra yönelik cevaplar verildiği görülmüştür.
Diğer taraftan sorulan sorulara cevap vermeleri konusunda teşebbüs
yetkililerine her hangi bir zorlamada kesinlikle bulunulmamıştır. Dahası 3550
soruşturmaya konu eylemlerin tespiti ve bu eylemlerin Kanun kapsamında ihlal
niteliğinde olduğu belirlenirken, öncelikle yerinde incelemelerde elde edilen
yazılı deliller esas alınmış, teşebbüs yetkilileri ile yapılan görüşmeler ise sözü
edilen delilleri destekleyici unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Diğer bir ifadeyle
söz konusu sorulara ilişkin cevaplar Soruşturma Heyeti tarafından delil olarak
da kullanılmamıştır.
I.4.2.15. Fiyat birlikteliğine uyulmadığı ve bu durumun faturalardan açıkça
anlaşıldığı, bayilerin belirli bir dönemde uyguladıkları fiyatların hem kendi
içinde hem de bayiler arasında farklılık gösterdiği iddiası. 3560
Soruşturma döneminde, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden
Peugeot 307, 308 ve Bipper markalı araçlara ilişkin 2006, 2007 ve 2008
yıllarına ait faturalar talep edilmiştir. Bayi faturaları incelendiğinde ise tavsiye
edilen fiyatın dışında Peugeot tarafından yapılan filo, nakit kampanyaları gibi
belirli dönemlerde yapılan kampanyalar çerçevesinde uygulanan iskontolar ile
alt iskonto/özel iskonto kalemlerinin bulunduğu görülmüştür. Ancak bazı
faturalara, iskonto kalemleri ayrıntılandırılmadığından indirimlerin bayi
iskontoları mı yoksa kampanya iskontoları mı olduğu ayırt edilememiştir. Bu
nedenle faturalardan yapılan indirimlerin paralel olup olmadığına ilişkin net bir 3570
sonuca ulaşılamamıştır.
Teşebbüslerce yapılan savunmalarda, Peugeot 307, 308 ve Bipper modellerine
ilişkin bayilerin çeşitli dönemlere ait faturalarından örnekler verilmiş, ayrıca, aynı
dönemlerde diğer bayilerin faturalarının hangi aralıklarda seyrettiği belirtilerek
hem bayilerin kendi satışları arasında bir fiyat birlikteliği bulunmadığı hem de
bayiler arasında fiyatların çok farklı olduğu ifade edilmiştir. Ancak savunmalarda
örnek verilen fiyatlar, teşebbüs vekillerinin de kabul ettiği şekilde, nihai satış
fiyatları olup aksesuar fiyatlarını da kapsamaktadır. Her araç için alınan
10-53/1057-391
83
aksesuarların farklı olması dolayısıyla nihai satış fiyatlarının farklılık 3580
göstermesinin doğal olması nedeniyle (örneğin 2007 Bipper modelinde baz
model ile tam donanımlı model arasında 4.160 TL’lik fark bulunmaktadır), söz
konusu savunma kabule şayan görülmemiştir. Ayrıca, bazı teşebbüsler,
Soruşturma Raporu’nda geçen indirim miktarının belirlendiği tarihler dışında
kalan dönemlere ilişkin faturalar göndermiştir. Doğal olarak söz konusu
faturalara bakılarak fiyat birlikteliğine uyulmadığı konusunda bir sonuca
ulaşılabilmesi mümkün değildir. Sonuç itibarıyla, taraflarca, faturaların
incelenmesi sonucunda fiyat birlikteliğinin uygulanmadığının açıkça
görüldüğüne ilişkin iddia ispatlanamamıştır.
3590
Soruşturma Heyeti’nce, özellikle Soruşturma Raporu’nda belirtilen belgelerde
yer alan araçların fiyatlarının ve indirim oranlarının belirlendiği dönemlere ilişkin
faturalar incelenmiştir. Yukarıda da bahsedildiği üzere aksesuar fiyatları
eklenmeden, yapılan indirimlerin bayi tarafından yapılan indirim mi yoksa
kampanya indirimi mi olduğu ayırt edilemediğinden, fiyat birlikteliğine
uyulmadığını tespit etmek mümkün olmamıştır. Ancak, Soruşturma Raporu
eklerinde yer alan görüşme tutanakları ve belgelerde yer alan ifadelerden de
fiyat birlikteliğinin uygulandığı ve sürdürülmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır.
Yıldırım Otomotiv ile yapılan görüşmede dile getirilen “Bir iki ay sürer gibi oldu
birlikteliğimiz” ve 17 numaralı belgede yer alan “Bu birlikteliğin (fiyat 3600
birlikteliğinin) devam etmesi için kendimize düşen her türlü görevi
yapacağımızdan emin olmanızı isterim.” ile 29.1.2008 tarihli toplantıya ilişkin
notlarda belirtilen “Fiyat birlikteliği sürmeli” ifadeleri bunlara örnek olarak
verilebilir. Ayrıca, 27, 47 ve 61 numaralı belgelerde yer verilen belgelerden
Konsey tarafından fiyat birlikteliğine uyulmadığı için 8 teşebbüse ceza verildiği
anlaşılmaktadır. Method Araştırma Firması’nın ülke genelindeki tüm bayilerin
fiyat birlikteliğine uyumunu denetlediği ve ayrıca 2007 ve 2008 yıllarında
Türkiye genelinde yaklaşık 20.000 adet Peugeot markalı araç satışı yapıldığı
dikkate alındığında, Konsey tarafından fiyat birlikteliğine uyulmadığına ilişkin
yapılan tespitlerin de sınırlı sayıda olması sebebiyle Konseyce tespit edilen fiyat 3610
ve iskonto oranlarının uygulandığı kanaatine varılmıştır.
Bunun yanında 56 ek numaralı belgede Konsey toplantısının görüş birliğine
ulaştığı hususlar arasında yer alan “sigorta şirketlerine uygulanacak iskonto
oranlarını müştereken tespiti” hususunun da fiyat birlikteliğine katılan
teşebbüslerce uygulamaya geçirildiği teşebbüslerden temin edilen ve sigorta
şirketlerine uygulanan iskonto bilgilerini içeren belgeden de anlaşılmaktadır.
Nitekim söz konusu belgelere göre anlaşmanın; işçilikte %87,14 ve yedek
parçada %85,25 uygulanma oranı bulunmaktadır.
3620
I.5. DEĞERLENDİRME
I.5.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme
10-53/1057-391
84
Yukarıda belirtildiği üzere 2005 yılında Peugeot İstanbul bayileri arasında
gerçekleştirilen bir oluşum, daha sonra 2006 yılında başka bayilerin de
katılımıyla Peugeot Türkiye Bayi Konseyi adı verilen bir yapılanmaya
dönüşmüştür. Bayi Konseyi’nin bu yapılanması 2006 yılı Eylül ayında teşkil
edilmiş olup, Konsey 2008 yılı Eylül ayına kadar faaliyet göstermiştir. Konsey
faaliyet gösterdiği iki yıllık süre zarfında iki farklı yapılanmaya sahip olmuştur. 3630
Konsey’in kuruluşundan 2007 yılı Şubat ayına kadar devam eden ilk
yapılanmada, Konsey yönetimi bir başkan, bir başkan yardımcısı ve beş bölge
temsilcisinden oluşmaktadır. Bölge temsilcileri kendi bölgelerinde yer alan
bayiler ile iletişimi sağlamaktadır. 2006 yılında Konsey’e üye olan 39 bayi
bulunmakta olup bayilerin tümü yeni araç satışı ile yedek parça satış ve yetkili
servislik faaliyetlerini yürüten (3S) bayilerdir. Konsey’in dağılmasına kadar
devam eden ikinci yapılanmada ise Konsey yönetimi bir başkanın altında ona
bağlı olan altı bölge temsilcisinden oluşmaktadır (ayrıca altı tane yedek bölge
temsilcisi belirlenmiştir ve bölge temsilcilerinden biri de başkan yardımcılığı
görevini yürütmektedir). İkinci yapılanmada Konsey’e yedek parça satış ve/veya 3640
yetkili servislik faaliyetlerinde bulunan (2S ve 1S) bayiler de katılmış olup,
Konsey’in üye sayısı zaman içerisinde 56’ya yükselmiştir. Sonuç olarak dönem
dönem başkanın ve bölge temsilcilerinin değiştiği görülmekle birlikte, Konsey’in
piramit şeklinde örgütlenen temel yapısının muhafaza edildiği anlaşılmaktadır.
Konsey’in amacı bir yandan Peugeot bayilerini bir çatı altında toplamak,
sağlayıcı karşısında daha güçlü olmak ve Peugeot ile olan iletişimi sağlamaktır.
Garanti uygulamaları, kampanyalar, bayilik kriterleri, prim sistemi, kar marjı,
iskonto oranları gibi konuları içeren bu amacı gerçekleştirmek adına bayiler
Konsey’e yetki belgesi vermekte ve bu belge Peugeot’a iletilmektedir. Böylece 3650
Konsey’in temsil yeteneği, sağlayıcı tarafından da tanınmış olmaktadır.
Önaraştırma ve soruşturma sürecinde elde edilen belgelerden Konsey’in bu
anlamda önemli bir işlev gördüğü söylenebilir.
Diğer taraftan Konsey’in çalışmalarının bir diğer yönü, fiyat birlikteliğine yönelik
çalışmalarda bulunarak bayiler arası rekabetin kısıtlanması ile ilgilidir. Yani
Konsey’in diğer amacı, rekabet sonucu tüketiciye giden refah kaybını
engellemek ve bunun bayilerde kalmasını sağlamaktır. Nitekim 48 numaralı
belgede yer alan;
3660
“Genel amacımızda Pazar piyasanın rekabet nedeniyle alıp götürdüğü bizlere
ait karların, yani, işimizin hakkı olan karların bizlerde kalmasını sağlamaktır.
…
Umarım almış olduğumuz bu kararlar, bizim yaşam hakkımız olan kar
marjlarımızı başkalarına aktarmamızı engeller ve kendi içimizdeki haksız ve
sessizden yapılan iç rekabeti ortadan kaldırır.”
ifadeleri bunu net olarak göstermektedir.
10-53/1057-391
85
Burada ise başlıca iki husus dikkat çekmektedir. Birincisi, özellikle yeni araç 3670
satışı bakımından fiyat, indirim gibi hususların belirlenmesidir. İkincisi ise satış
sonrası hizmetler bakımından özellikle sigorta şirketlerine karşı işçilik
ücretlerinin ve yedek parça fiyatlarının ve tedarik koşullarının tespit edilmesidir.
Soruşturma konusunu oluşturan iddialardan en önemlisinin bayilerin araç
satışına yönelik olarak fiyat tespit etmeleri olduğu anlaşılmaktadır. Yerinde
incelemelerde elde edilen elektronik posta mesajlarında “fiyat birlikteliği” (kısaca
FB olarak da geçmektedir) olarak adlandırılan ve ilk olarak İstanbul bayileri
arasında yapıldığı anlaşılan bu uygulama, zamanla genele yayılmış ve
Konsey’in kurulmasına da katkı sağlamıştır.
3680
Yerinde incelemelerde elde edilen belgelere bakıldığında bayiler arasında
yapılan yazışmaların büyük çoğunluğunun satış fiyatları üzerinde yoğunlaştığı
görülmektedir. Konsey’in bu yöndeki çalışmalarının gerek perakende satışlarda
gerekse filo satışlarında Peugeot’nun belirlediği tavsiye fiyatlar üzerinden
yapılacak ıskontoların belirlenmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim 6
sıra numaralı belgede yer alan;
“İç rekabetin hepimizde farklı boyutlarda, ekonomik zarar ve moralsizlik seklinde
yaşanması, kar odaklı, birlikte hareket etme ve sorun çözmemiz gereğini
ortaya koymaktadır.” 3690
ifadeleri, 17 numaralı belgede yer alan;
“… Bu birlikteliğin (fiyat birlikteliğinin) devam etmesi için kendimize düşen her
türlü görevi yapacağımızdan emin olmanızı isterim. …”
ifadeleri ve 14.4.2007, 7.9.2007 ve 29.1.2008 tarihli toplantı notlarında yer
alan;
“Vedat İNCİROĞLU: 3700
* İç rekabeti nasıl önleriz? Telefonda listeler okunsun. Fiyat aynı olsun telefon
ve showroomda.
İRDE: İst. diğer bölgeler arasında fiyat farkı oluyor. Bölgesel olarak fiyat
birlikteliği olabilir. Tedarikçilik kaldırılsın. Sigortalar üzerimize gelecek. Sadece
Korkmazla kalsaydık. Biz kendimizi vurduk. PJ bize akıl versin. Beni bu
risklerden nasıl kurtaracaksın?
AÇI OTOMOTİV: Fiyat birlikteliğine uyulmalı. %5 kar marjı kesinlikle sağlanmalı.
Satış sonrası da satış birlikteliği gibi olmalı. Diyalogun devamı için konseyin 3710
devam etmesi gerekiyor. (Aynı kişilerle)
BANAZ OTOMOTİV: Fiyat birlikteliği devam etmelidir! Galerilere araç
verilmelidir.
10-53/1057-391
86
BERKE: 2008’de sert yaptırımlarla birlikteliği devam ettirmeliyiz”
ifadeleri Konsey üyelerinin fiyat birlikteliği amacını taşıdıklarını göstermektedir.
Bu bağlamda 18 numaralı belgede yer alan;
3720
“Filo satış fiyatlarında yaşanan yanlışlıklar ve hatalar üzerine konuya açıklık
getirmek istiyorum. Filo satış fiyatlarında herhangi bir kesinti yapılmaması
gerekir. Bu konuya dikkatlerinizi rica ederim.
Örnek: A tablosu 21 220 ytl olan araç da 20 ytl küsürat atılamaz fiyat 21 220 ytl
dir.”
19 numaralı belgede yer alan;
“Yeni ürünümüz BİPPER için aynı 308 aracımız gibi taviz vermeden liste fiyatını 3730
uygulayarak karlılığımızı artıralım ve bölge bayilerini bilgilendirelim…”
ve 20 numaralı yer alan;
“Aralık ayı iskonto rakamlarımız kasım ayı ile aynı devam etmektedir.
Kampanya şartlarının değişmemesi bu karar için örnek teşkil edecektir. Ayrıca
yeni ürünümüz BİPPER için iskonto uygulanmaması yönünde ortak karar
açıklanmıştır.”
ifadeleri, yeni araç satışında yapılan ıskonto oranlarına yönelik varılan 3740
mutabakatların somut örneğidir. Bir başka örnek ise 33 numaralı belgede yer
alan ve Nezih ALLIOĞLU tarafından önerilen ve aynı tarihte devam eden
yazışmalarda mutabakata varılan;
“Mevcudu değiştirmeyelim,,,,,,,,,,,,,,yine aynısını devam edelim.
Sadece sisteme giren 308’e 300 ytl yapalım.
Sisteme girmeyen, reklamı dahi yapılmayan Bipper’e niye indirim yapıyoruz.
Yani;
107……..100 ytl 3750
206…… 200
207…….200
307…….Maliyet serbest
308…….300
407…….400
Partner…300
Boxer*expert……FİLO
Bipper…küsürat kaldırma” 3760
10-53/1057-391
87
indirim oranlarını belirlemeye yönelik hususlardır.
Diğer taraftan 59 numaralı belgede yer alan;
“Bölgemizde fiyat istikrarı ve bölge ihlalini önlemek adına, bölgemiz dışından
gelecek araç teslimatı istekleri hiçbir bayimiz tarafından yapılmayacaktır. Konu
ile ilgili size gelen talepleri bu doğrultuda değerlendirmeniz ve Popaş tarafından
diğer bayilerin araçlarının teslimat isteklerinin bölgemize yapılmamasını
sağlamanızı rica ederim.” 3770
ve 60 numaralı belgede yer alan
“Bildiğiniz üzere İstanbul bayileri bölgelerini koruma adına anadoludan gelen
araç teslimatlarını yapmama kararı almışlardır. Bu karar doğrultusunda da,
bölgemizden birkaç bayinin müşterilerinin şirketlerinin merkezi Anadolu
olmasına rağmen şirket şubelerine teslimatı anlamında yaptıkları isteklerini
reddetmiş bulunmaktadırlar. Bölge olarak bizde, bölgemize dışarıdan satış
tacizini önlemek ve fiyat istikrarımızı korumak adına, bölgemiz dışından gelecek
teslimat taleplerine karşılık vermeyeceğimizi belirtir, bu konu üzerinde tüm bayi 3780
arkadaşlarımın hassasiyetle durmasını rica ederim.”
ifadeleri Konsey’in fiyat birlikteliği amacına hizmet etmesinin yanında dikeyde
pasif satışların kısıtlanması yatayda ise bölge paylaşımı şeklinde
nitelendirilebilecek rekabet kısıtlamaları örnekleri olarak dikkat çekmektedir.
Konsey, perakende ve filo araç satışında fiyat birlikteliğinin sağlanmasının yanı
sıra sigorta şirketlerine yönelik olarak yedek parça satış ve işçilik ücretlerinde
uygulanan ıskonto oranları hususunda da birlikte hareket etmek amacıyla
faaliyetlerde bulunmuştur. Bunun en önemli sebebi, 61 numaralı belgede 3790
belirtildiği üzere, toplam karların %75-85’i satış sonrasından elde edilmesidir.
Konsey’in satış sonrasında da fiyat birlikteliği yapma niyeti, 7.9.2007 tarihli Bayi
Konseyi toplantı notlarında yer alan ifadelerden anlaşılmaktadır:
“Satış Sonrası:
YILDIRIM:
…
Kaporta-boyada fiyat birlikteliği yapılmalı, satışta olduğu gibi.
3800
BAŞARAN: Yıldırım’a katılıyor. En az 2 yıldır boya-kaportadan para
kazanamıyoruz. Boya fiyatı arttırılmalı. Çok yan sanayi var. Öncelikle boya
fiyatlarını arttıralım.
GÖRAL: İlk aşama AK Sigorta’yla aynı ya da daha düşük olarak kabul ettirelim.
Sigorta şirketlerine tavır alarak eksperin keyfiyetinden kurtulabiliriz.
…
10-53/1057-391
88
Vedat İNCİROĞLU: Sigorta şi. fiyat anlaşması yapılmalı. İlerde fiyat artarsa
anlaşma kayabilir. Tedarik engellenemez.”
3810
Konsey’in yukarıda bahsi geçen boya fiyatlarında anlaşma yapma niyetinin
uygulamaya konulduğu 4 numaralı belgede yer alan aşağıdaki ifadelerden de
açıkça anlaşılmaktadır:
“07.09.2007 tarihinde yapmış olduğumuz konsey toplantısında yaptığımız
çalışma sonucunda boya fiyatları ile ilgili tavsiye edeceğimiz parça başına
fiyatlar ekte mevcuttur. …
Tamir Etme Değiştirilme
Eski Yeni Eski Yeni
Tampon 130 150 120 150
Marşbiyel 120 150 180 220
Çamurluk 120 150 120 150
Kapı 130 170 180 220
Kaput 150 200 180 220
Arka Çamurluk 130 170 150 180
Tavan 200 240 200 240
Ufak Parçalar 80 100 80 100
..” 3820
“…
Son yapmış olduğumuz genel toplantıda … herkesin destek verdiği boya
fiyatlarında zarar etmeyecek bir mantıkla Taban rakamların tespiti
çalışması sonuçlanmıştır. … rakamlar ekli dosyada bilgilerinize sunulmakta.
Servislerimizin yetkililerinin 01.10.2007 tarihi itibarıyla başlayacak bu
uygulamaya azami dikkati göstermelerini rica ediyoruz….”.
Buna ek olarak, 6 numaralı belgede yer alan ifadelerde de “Yine Sn.Bülent İRİ
başkanlığında satış sonrası ile 2008 yılında başlatmayı hedeflediğimiz bir 3830
çalışma gurubu oluşturduk. Amacımız daha karlı bir satış sonrası
birlikteliği.” denilmektedir.
30 numaralı belgede yer alan ifadeler ise Konsey’in sigorta şirketlerine
uygulanacak indirim oranlarına yönelik çalışmalar yaptığı ve maksimum indirim
oranlarını belirlediğini ortaya koymaktadır:
“Son yapılan toplantıda 2008 Ocak itibarıyla …Türkiye Peugeot bayi teşkilatı
max iskonto oranlarında aşağıdaki şekilde fikir birliğine varmıştır.
A. Sigorta şirketlerine yedekparça iskontosu max %10 3840
B. Sigorta şirketlerine işçilik iskontosu max %10
C. Servis filo müşteri iskonto oranı max %10
D. Tedarik iskontoları tüm sigorta şirketlerine max %15
10-53/1057-391
89
E. Banko satış iskontoları max %15 ...”
Sözü edilen fiyat birlikteliğine uyulmasını sağlamak amacıyla Konsey tarafından
bir denetim sistemi kurulmuştur. Peugeot tarafından yaptırılan müşteri
memnuniyeti araştırmasına alternatif olması ve müşteri memnuniyetini ölçmek
amacının yanında fiyat birlikteliğinin devamını sağlamak adına, anlaşmaya
uymayan bayilerin tespit edilmesi için “Method Research Company” unvanlı bir 3850
teşebbüs ile anlaşma yapılmıştır.1 Bu anlaşma çerçevesinde adı geçen
teşebbüs, “gizli müşteri araştırması” adıyla bir çalışma yürütmektedir. Bu
çalışmada, müşteri gibi davranan araştırma şirketi çalışanları tarafından
bayilerin belirlenen fiyatlardan daha düşük fiyatlar uygulayıp uygulamadıkları
ses kayıtları alınmak suretiyle tespit edilmektedir. Yukarıda, “Yapılan inceleme
ve tespitler” bölümünde yer verilen, 6, 19, 16, 17, 23, 27, 31, 33, 38, 44, 45 ve
49 numaralı belgelerde yer alan ifadelerden görüldüğü üzere daha sonra ses
kayıtları, ilgili bayiye ve Konsey başkanına iletilmekte, başkan ve birkaç üye
tarafından kayıtlar dinlenmek suretiyle bir değerlendirme yapılmaktadır. Bu
yazışmalardan başlıca örnekler ise şunlardır: 3860
“Ayrıca Methot Araştırma kayıtları çarşamba günü ulaştıracağını söyledi.
İsterseniz aranızda konuşarak ne gün sizler için uygunsa İstanbul’da buluşup
dinleyip karar verelim. …”
“Bugün Method kanalıyla gelen Ankara ve İstanbul ili sonuçları mevcut
arkadaşlarımızla dinlenmiş, gelen 5 bayi arkadaşımızla ilgili kayıtlarda cezayı
gerektirecek bir sonuç çıkmamıştır.”
“Gazikent ile yapılan ve kayda alınan telefon görüşmesinde Gazikent’te çalışan 3870
[…] adındaki satıcının 37.100 ytl’lik araca 36500 ytl fiyat verdiği tespit edilmiştir.
Gereğinin yapılmasını arz ederim. …”
“Bugün … şükrü-levent-bülent üçlüsü gelen kayıtları dinledik. Doğal olarak önce
sadece kendileri gönderi yaparak bilgilenmelerini ve bizlerde olabilecek hataları
ortadan kaldırmak için görüşlerini istiyoruz.
Bu arada sizin firmada da hata olduğunu düşündüğümüz kaydı size iletiyoruz.
Sizin de bir dinlemenizi istedik. …”
“Yapılan inceleme ve tespitler” bölümünde ayrıntılı olarak yer verilen 3880
yazışmalardan görüldüğü üzere ses kayıtlarında yer alan tespitler Konsey
tarafından değerlendirilmekte, ihlali gerçekleştiren bayiler ihlalin nedenlerine
ilişkin açıklamalarda bulunmaktadır. Sonrasında ise ilgili bayilerin
cezalandırılması aşamasına geçilmektedir. Bundan başka, Konsey yapılanması
dâhilindeki bölgelerde de fiyat indirimi yapan bayiler bölge sorumlularına
1 Yerinde incelemeler sırasında edinilen “Ekim 2007 Peugeot Gizli Müşteri Araştırma Raporu
“nda “Araştırmanın ana amacı Peugeot Türkiye yetkili bayilerinin satın alma sürecinde,
müşterilerine yaklaşımları ve finansal konularda yapılan indirimlerin istenilen standartlarda olup
olmadığının belirlenmesidir.” ifadeleriyle yapılan çalışmanın amacı belirlenmiştir.
10-53/1057-391
90
bildirilmekte, bölge sorumluları da durumu Konsey yönetimi ile paylaşmaktadır.
Dolayısıyla bölge içerisinde de fiyat birlikteliğinin korunmasına yönelik bir
denetim sağlanmış olmaktadır. Bu durum 46 ve 48 numaralı belgelerde yer alan
yazışmalardan açıkça anlaşılmaktadır.
3890
Konsey yapılanmasında fiyat birlikteliğinin devamlılığının sağlanması için bir
ceza mekanizmasına da yer verildiği görülmektedir. Önaraştırma sürecinde
edinilen belgelerden 10.000 YTL olarak belirlenmiş olduğu anlaşılan para
cezasının, 6, 7 ve 9 numaralı belgelerde yer alan yazışmalardan görüldüğü
üzere hangi tarihten itibaren uygulanacağı Konsey üyeleri arasında tartışılmış,
sonuç olarak 2007 yılının Kasım ayından itibaren uygulanmasına karar
verilmiştir. Ayrıca ihlalin tekrarı halinde her bir ihlal için ne kadar ceza
uygulanacağına ilişkin olarak da çeşitli yazışmaların yapıldığı gözlenmiştir:
“… ABC Otomotivin 3 adet araca düşük fiyatlar vermesi neticesinde kendilerine 3900
10.000 ytl ceza uygulamamız parayı hesaba geçirmeleri sonucunda
gerçekleşmiştir. Ancak uygulamanın her bir araç için ayrı uygulanması
gerekliliği ABC Otoya belirtilmekle beraber, 1. cezai işlem uygulaması
yapıldıktan sonra tekerrürü halinde bir nevi askıda tutulan 2 cezanın da
kendilerine uygulanacağının belirtilmesini zaruri görmekteyim. Böylelikle her
bayiinin yapacağı haksız rekabetin karşılıksız kalmayacağı imajı da verilmiş
olacaktır. ..”
“… Şu anda elimde Ünallar’ın uygunsuz fiyat arz eden kaydı var. Kopyasını
gönderebilirim. Rafa kalkan diğerleri ile işleme konmasını –yani 20.000 olarak- 3910
teklif ediyorum.”
Bununla birlikte yapılan tartışmalar sonucunda daha farklı ceza miktarlarının
belirlendiği aşağıda sunulan ve Konsey Başkanı Şükrü ILISAL tarafından bölge
temsilcilerine gönderilen mesajdan anlaşılmaktadır:
“Yine 09.05.2008 tarihinde yapılan konsey toplantısında, konseyimizin müşterek
kararı olan yeni uygulama aşağıdaki gibidir.
1.tespit 5.000 3920
2.tespit 7.500
3.tespit 10.000
4.tespit 12.500 v.b şeklinde uygulanmasına karar verilmiştir.”
Fiyat ihlallerine ilişkin yapılan tespitler sonucunda cezaların tahsilatını sağlamak
amacıyla bayiler tarafından Konsey’e çeklerin gönderildiği ve belirlenen hesap
numaralarına üç bayinin (Sevimli Oto, Ünallar ve ABC Otomotiv) ödeme yaptığı
anlaşılmıştır.
Önaraştırma sürecinde yapılan tespitlerden fiyat ihlallerine uygulanan yaptırımın 3930
sadece Konsey tarafından verilen para cezasıyla sınırlı kalmadığı, buna ek
10-53/1057-391
91
olarak bayilerin ihlallere sebep olan satış personellerini işten çıkardığı
görülmektedir. Yazışmalardan alınan aşağıdaki ifadeler bu durumu açıkça
göstermektedir:
“… başımıza “haysiyetsiz personel” tarafından gelmesi olası, sizin başınıza
gelen bu tatsız duruma gösterdiğiniz hassasiyet ve daha da ötesi reaksiyondan
dolayı şahsım adına teşekkür ederim.”
“ …. Method firmasının yapmış olduğu çalışmanın sonucu beni şahsen firmam 3940
adına çok üzmüştür. … Çünkü telefon kaydındaki satıcım adı sorulduğunda da
yalan söylüyor. Bu da yakın zamanda davranışları yüzünden hakkında tutanak
tuttuğumuz bu satıcının art niyetli ve şirkete zarar verme yaklaşımını anlatıyor.
Satışa dönüşmesi sonuçta imkansız olan bu kaydın bahanesi yoktur. Bu
satıcımız […] bu kaydı dinledikten hemen sonra işten çıkartılmıştır. Bu çıkan
sonuçtan dolayı herkesten özür diliyorum. …”
“Bu konuya karışmış olan satış temsilcilerinin de cezasız kalmayacağını ve
kademeli olarak işten çıkarılacaklarını size bildiririm.”
3950
“Söz konusu olayda adı geçen şahıs olan satış danışmanımız […], bu konuda
yönetiminden onaysız bir satış gerçekleştirmesinden dolayı şirketimizden
25.03.2008 tarihi itibarıyla ilişiği kesilmiştir.”
Sonuç olarak raporun buraya kadar olan bölümünde yer verilen bilgi ve
belgelerden anlaşıldığı üzere, fiyat birlikteliğinin başlangıcını 2005 yılında
İstanbul bayileri arasındaki işbirliği oluşturmaktadır. Bu durumu, 61 numaralı
belgede yer alan,
“İstanbul ilinin 4 yıl önce başlattığı mevcut minimum karların sistem içerisinde 3960
kalması için yapılan çalışmalar, daha sonra tüm teşkilatımız tarafından
benimsenmiş ve araç satış fiyatlarında kar kayıplarını önleme amaçlı çalışmalar
başlatılmıştır.”
ifadeleri ortaya koymaktadır. Söz konusu belge İstanbul ilindeki bayilerin2 ihlale
dört sene dahil olduğunu göstermektedir. Fiyat birlikteliğinin Türkiye genelinde
yayılmasının ise, 14.4.2007 tarihinden itibaren gerçekleştiği düşünülmektedir.
Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası “Belirli bir mal
veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, 3970
bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut
doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve
teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır”
hükmünü haizdir. Aynı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar
ile her türlü alım yahut satış şartlarının tespit edilmesi; (b) bendinde ise mal
2 Bu bayilerin hangileri olduğuna yönelik her hangi bir belge veya bilgiye ulaşılamamıştır.
10-53/1057-391
92
veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya
unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü yasaklanan haller arasında sayılmıştır.
Kanun’un 4. maddesi kapsamına giren, fiyat tespiti ve pazar paylaşımı gibi
unsurlar içeren yatay seviyedeki faaliyetler per se yasak kabul edilmektedir, 3980
dolayısıyla bu tür anlaşmalar Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel
muafiyet alabilecek nitelikte değildir.
2005 yılında İstanbul’daki Peugeot bayileri arasında gerçekleştirilen bir
oluşumla başlayan ve zaman içerisinde Türkiye geneline yayılarak, 2008 yılı
Temmuz ayına kadar devam eden Peugeot bayilerinin uygulamalarının 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) ve (b) bentleri kapsamında rekabeti kısıtlama
amacını taşıyan ve bu etkiyi doğuran yatay bir anlaşma olduğu
değerlendirilmektedir. Nitekim yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden, Bayi
Konseyi’nin yeni araç satışı ve satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım 3990
hizmetlerinde bayiler arası rekabeti kısıtlamak amacıyla fiyat ve indirim
oranlarında birliktelik sağlanması için çalışmalar yaptığı anlaşılmaktadır. Bu
kapsamda ortak belirlenen fiyat ve indirim oranlarına tüm bayilerin uymasının
temin edilmesi amacıyla Konsey’in denetim ve cezalandırma mekanizmalarını
uyguladığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak Konsey’in faaliyette bulunduğu süre
zarfında her ne kadar fiyat birlikteliğine uymayan bayiler ortaya çıksa da
rekabeti bozma amacını taşıyan söz konusu anlaşmanın uygulandığı
anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda hakkında soruşturma yürütülen 56 adet Peugeot bayisinden 4000
hangilerinin rekabeti kısıtlayıcı faaliyetlere katıldığı hususunun değerlendirilmesi
gerekmektedir. “Peugeot Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı”nda adı geçen
bayilerden Fatih Otomotiv, Özdemirler Otomotiv, Aloğlu Otomotiv, Özçete
Otomotiv, Kahyaoğulları Otomotiv, Halil Öztürk Otomotiv ve Amca Otomotiv’in
söz konusu yapılanmada rol aldıklarını gösterir herhangi bir bulguya
rastlanmamıştır. Ayrıca ikinci yazılı savunma safhasında taraflarca sunulan
belgeler ve yapılan incelemeler neticesinde Demaks Otomotiv, Çakmaklı
Otomotiv, Erler Otomotiv, Arıner Otomotiv ve Demirbek Otomotiv’in de
soruşturma konusu uygulamalara dahil olmadıkları anlaşılmıştır.
4010
Sözü edilen uygulamaların piyasadaki rekabet koşullarına etkisi bakımından ise
belirtilen eylemlerin etkilediği pazar ve otomotiv sektörünün genel yapısı önem
arz etmektedir. Dosya kapsamında yer verilen bilgi ve değerlendirmeler ışığında
soruşturma konusu eylemlerin Peugeot marka araçların satış ve satış sonrası
hizmletlerine yönelik uygulamalar olduğu görülmektedir. Bununla birlikte genel
olarak otomotiv sektöründe 34 distribütör, 51 marka ile faaliyet göstermekte
olup belirtilen piyasada Peugeot markasının pazar payı %4,5 düzeyindedir.
Dolayısıyla Peugeot bayilerinin fiyat birlikteliğine yönelik uygulamaları markalar
arası rekabeti değil, marka içi rekabeti kısıtlamaktadır. Bununla birlikte markalar
arası rekabeti sınırlayan uygulamaların rekabet üzerindeki olumsuz etkisinin; 4020
markalar arası rekabetin yoğun olduğu pazarlarda pazar payı görece düşük
olan bir marka bakımından uygulanan marka içi rekabeti sınırlayıcı eylemlere
10-53/1057-391
93
kıyasla daha fazla olduğu kabul edilmektedir. Bu itibarla, soruşturma
neticesinde öngörülen idari para cezasının belirlenmesinde rekabetin hangi
pazarda kısıtlandığı hususu dikkate alınmıştır.
I.5.2. Ceza Miktarının Takdirine İlişkin Değerlendirme
15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye 4030
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik
(Yönetmelik)’in geçici 1. maddesi gereğince, söz konusu Yönetmeliğin
hükümleri, yürürlüğe girmesinden önce başlatılan ancak soruşturma raporu
tebliğ edilmemiş olan soruşturmalar hakkında da uygulanmaktadır. Konsey
üyesi olan Peugeot yetkili satıcısı ve servisi teşebbüslere, 8.1.2009 tarihli Kurul
kararı ile soruşturma açılmış olduğundan, cezanın belirlenmesi açısından söz
konusu Yönetmelik esas alınmıştır.
Konsey çatısı altında perakende ve filo araç satışlarına ilişkin fiyat birlikteliği ve
yatayda bölge paylaşımı şeklinde nitelendirilebilecek eylemlerin yanında, 4040
sigorta şirketlerine yönelik olarak hem yedek parça indirim oranları hem de
işçilik ücretlerinde birliktelik sağlamayı amaçlayan 44 teşebbüse 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesi ve Yönetmelik hükümleri uyarınca idari para cezası
uygulanması gerekmektedir. İdari para cezasının hesaplanmasında ise
Yönetmelik’in 5. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, faaliyetleri sona eren
teşebbüsler bakımından sona erme tarihi itibarıyla, ilgili teşebbüslerin gayri safi
gelirlerinin hesaplanmasının mümkün olduğu nihai karar tarihine en yakın yıl
dikkate alınmıştır. Buna göre Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd.
Şti.’nin 18.12.2008; Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise
2.2.2009 tarihinde Peugeot bayisi olarak yürüttüğü faaliyetlerinin sona ermesi 4050
sebebiyle 2008 yılı sonunda oluşan gayri safi gelirleri; Abdullahoğlu Dağıtım
Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.’nin 2008 yılının ilk çeyreğinde Peugeot bayisi olarak
yürüttüğü faaliyetin sona ermesi sebebiyle 2007 yılı sonunda oluşan gayri safi
geliri ve hakkında idari para cezası verilmesine karar verilen diğer bayilerin ise
2009 yılı sonunda oluşan gayri safi gelirleri cezanın takdirinde esas alınmıştır.
Ceza miktarının takdirinde ayrıca Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ve
Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş.’nin ihlal konusu faaliyetlerin yıllık
gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması nedeniyle Yönetmeliğin
7(1). maddesi uyarınca cezada indirime gidilmiştir. Benzer şekilde Başaran 4060
Otomotiv Tic. Ltd. Şti., Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti. ve Korkmaz Ticaret
Otomotiv San. Ltd. Şti.’ye 2 S niteliğini haiz bayi yapılanmasına sahip olmaları
ve bu nedenle ihlal konusu faaliyetlere 3 S niteliğini haiz bayilerine kıyasla
düşük düzeyde katılım sağlamaları nedeniyle Yönetmeliğin 5(2). maddesi
uyarınca cezada indirim uygulanmıştır.
J. SONUÇ
10-53/1057-391
94
8.1.2009 tarih, 09-01/8-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile
ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı 4070
savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. - ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş.
- Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.
- Açı Otomotiv Turz. İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
- Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş.
- Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti.
- Bayram Otomotiv Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti.
- Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti. 4080
- Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti.
- Burç Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.
- Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş.
- Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.
- Efe Otomotiv Paz. A.Ş.
- Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnş. Taah. Tic. Tarım San.
İth. İhr. Ltd. Şti.
- Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. 4090
- Gören Otomotiv İnş. Nakliye Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.
- Günay Otomotiv İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.
- Haşim Balaban Otomotiv ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti.
- Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
- İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
- Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti.
- Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. 4100
- Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.
- Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.
- Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
- Ofz Otomotiv Tic. San. Ltd. Şti.
- Ototeknik Otomotiv Ltd. Şti.
- Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti.
- Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti.
- Sevimli Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti. 4110
- Şançelik Otomotiv Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Uyararslan Otomotiv Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş.
- Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
- Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd.
10-53/1057-391
95
Şti.
- Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Yıldırım Otomotiv Servis San. Tic. A.Ş.
- Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
unvanlı teşebbüslerin rekabeti kısıtlamaya yönelik faaliyetlerinin 4054 sayılı 4120
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine OYBİRLİĞİ ile,
2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve “Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca,
A- 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren % 1 (yüzde bir)’i
oranında olmak üzere;
- ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş.’ye 771.477,73 TL 4130
- Açı Otomotiv Turz. İnş. San. ve Tic. A.Ş. ’ye 258.942,24 TL
- Bayram Otomotiv Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti. ’ye 210.193,60 TL
- Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti.’ye 191.019,57 TL
- Burç Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti. ’ye 129.719,44 TL
- Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş. ’ye 331.372,90 TL
- Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 107.206,46 TL
- Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti. ’ye 171.623,71 TL
- Efe Otomotiv Paz. A.Ş.’ye 245.875,20 TL
- Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnş. Taah. Tic. Tarım Sanayi İth.
İhr. Ltd. Şti.’ye 173.358,02 TL 4140
- Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 291.321,85 TL
- Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.’ye 1.031.400,78 TL
- Gören Otomotiv İnş. Nakliye Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.’ye
103.090,03 TL
- Günay Otomotiv İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 79.392,45 TL
- Haşim Balaban Otomotiv ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti. ’ye 278.648,21 TL
- Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti. ’ye 217.574,95 TL
- İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 126.401,40 TL
- İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. ’ye 126.002,19 TL
- İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 71.651,54 TL 4150
- Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ye 142.992,51 TL
- Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’ye 67.822,01 TL
- Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’ye 696.446,27 TL
- Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’ye 82.558,12 TL
- Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. ’ye 307.106,40 TL
- Ofz Otomotiv Tic. San. Ltd. Şti.’ye 79.062,32 TL
- Ototeknik Otomotiv Tic. Ltd. Şti.’ye 19.654,86 TL
- Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 92.970,99 TL
- Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti. ’ye 91.837,73 TL
- Sevimli Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 88.709,05 TL 4160
10-53/1057-391
96
- Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti.’ye 59.376,53 TL
- Şançelik Otomotiv Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 228.313,12 TL
- Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd.
Şti.’ye 50.146,82 TL
- Uyararslan Otomotiv Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş. ’ye 112.449,80 TL
- Ünallar Otomotiv Tic. San. A.Ş. ’ye 158.441,86 TL
- Yıldırım Otomotiv Servis San. Tic. A.Ş.’ye123.096,07 TL
- Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ye 156.863,55 TL
B- 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren % 1 (yüzde bir)’i
oranında olmak üzere; 4170
- Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti.’ye 40.566,04 TL
- Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 61.135,59 TL
C- 2007 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin takdiren % 1 (yüzde bir)’i
oranında olmak üzere Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti. ’ye
56.742,55 TL
D- 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren ‰ 4 (binde
dört)’ü oranında olmak üzere; 4180
- Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.’ye 893.075,28 TL
- Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş. ’ye 97.459,64TL
- Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti. ’ye 4.835,25 TL
- Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 8.928,00 TL
- Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti. ’ye 17.868,28 TL
idari para cezası verilmesine OYÇOKLUĞU ile,
3. - Aloğlu Turizm ve Tic. A.Ş., 4190
- Amca Otomotiv Madeni Yağlar Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Arıner Otom. Petrol Ürün. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.,
- Çakmaklı Otomotiv Kuyumculuk Yatçılık İnş. Tur. Paz. Tic. San. Ltd. Şti.,
- Demaks Oto Servis Hizmetleri ve Tic. A.Ş.,
- Demirbek Otomotiv Ltd. Şti.
- Erler Oto Servisi San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Fatih Motorlu Taşıtlar San. Tic. Ltd. Şti.,
- Halil Öztürk Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.,
- Kahyaoğulları Otomotiv Tur. Pet. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.,
- Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş., 4200
- Özdemirler Otomotiv İnş. İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesini ihlal etmediklerine OYBİRLİĞİ ile,
Danıştay yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
10-53/1057-391
97
KARŞI OY
(6.8.2010 Tarih ve 10-53/1057-391 Sayılı Kurul Kararı)
İhlal konusu uygulamalar, Peugeot marka yeni araç satışı ve satış sonrası
yedek parça, bakım ve onarım hizmetlerine yöneliktir. Dolayısıyla bahse konu
uygulamalar Peugeot bayileri arasında gerçekleştirilmekle birlikte markalar arası
rekabeti değil, marka içi rekabeti kısıtlamaktadır. Peugeot markasının pazar
payı, uygulamaların etkilediği pazar ve otomotiv sektörünün genel yapısı göz
önünde bulundurulduğunda muhtemel zararın oldukça düşük olduğu
anlaşılmaktadır. Bu nedenle Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasındaki
“diğer ihlaller” için yer verilen para cezasının esas alınması yönüyle karara
katılmakla birlikte, %1 yerine ‰ 5; ‰ 4 yerine ‰ 2 oranının dikkate alınarak
daha düşük idari para cezası verilmesi gerektiği görüşü ile çoğunluğa
katılmıyorum.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Başkan
Rekabet Kurulu’nun 06.08.2010 Tarih ve 10-53/1057-391 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Kurulumuz mezkur kararıyla, Kararın 1. maddesinde belirtilen 4054
sayılı Kanun’un 4.maddesine aykırı uygulamaları nedeniyle, aynı Kanun’un 16.
maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve
Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para
Cezalarına İlişkin Yönetmelik uyarınca hakkında soruşturma yapılan Peugeot
yetkili satıcısı ve servisi olan teşebbüslere değişik oran ve miktarlarda idari para
10-53/1057-391
98
cezası verilmesine karar vermiş bulunmaktadır. Anılan bu para cezası
belirlenirken 4054 sayılı yasa ile birlikte, yukarıda anılan Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerinin
uygulanarak verilen ceza miktarının hesaplanması ile ilgili bölümünü içeren
sonuç cezaya aşağıda belirteceğim gerekçelerle katılmıyorum.
4054 Sayılı ‘’Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
16.maddesinin 4.fıkrasında; “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde
yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs
birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda
oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en
yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri
safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.‘’ denilmiş, son
fıkrasında da; “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde
dikkate alınan hususlar, işbirliği halinde para cezasından bağışıklık veya indirim
şartları, işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle
belirlenir.’’ hükmü bulunmaktadır.
Bu hükümleri yorumlarsak; Yasa Koyucu, maddenin 4.fıkrası ile
verilecek cezalarda alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların
yüzde ona kadar verileceğini hükme bağlamış, son fıkrasında ise sadece
“cezanın tespitinde dikkate alınan hususlar” kavramını getirmiş ve Rekabet
Kurulu’na sadece cezanın tespitinde dikkate alınacak hususların
belirlenmesine ilişkin yönetmelik çıkarma konusunda sınırlı yetki vermiştir.
Cezanın tespitinde dikkate alınacak hususlar derken yasa koyucu neyi
kastetmektedir? Burada kastedilen hangi fiillere, ne miktarda ceza vereceğini
tespit et demek anlamında değil, 16.madde ile verilen ceza sınırları içerisinde (
% 10 ‘a kadar) ceza takdir ederken hangi unsurlara göre veya hangi şartların
varlığı halinde cezayı ağırlaştıracaksın veya hafifleteceksin, bir başka deyişle
yasada öngörülen sınırlar içerinde ceza tayin ederken, takdir yetkini kullanma
adına hangi unsurları dikkate alarak ceza tesis edeceksin anlamındadır. Yasa
koyucu Rekabet Kurulu’na, Yönetmelik yaparken hangi fiillere ne ceza
verileceğini tespit etme yolunda bir yetki verseydi o zaman yasaya; “Bu
maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespiti ve maddeye göre
verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar” kavramını
birlikte getirirdi.
‘’ Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in ; ‘’Temel Para Cezası’’ başlığı altındaki 5.maddesinde;
‘’(1)Temel para cezası hesaplanırken, Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde
yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu
birliklerin üyelerinin, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya
10-53/1057-391
99
bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl
sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin;
a) Karteller için, yüzde ikisi ile yüzde dördü,
b) Diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü,
arasında bir oran esas alınır.
(2) Birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs
birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi
muhtemel zararın ağırlığı gibi hususlar dikkate alınır.
(3) Birinci fıkraya göre belirlenen para cezası miktarı;
a) Bir yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde yarısı oranında,
b) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında,
arttırılır.’’ denilmiş, yine 6.maddesinde Ağırlaştırıcı Unsurlar ve 7.maddesinde
de Hafifletici Unsurlar ayrı ayrı sayılmıştır.
Yukarıda açıkça görüleceği üzere Yasa Koyucu 16.maddeye göre
verilecek cezalarda; alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların
yüzde ona kadar verileceğini hükme bağlamasına ve Rekabet Kurulu’na
yukarıda geniş olarak açıkladığımız gibi, yetki aşımı nedeniyle Yönetmelikle
düzenlenmesi mümkün olmayan bir konuda, Yönetmelikle düzenleme yapılarak
belli suçlar için, belirli cezalar getirilmiş, Yine Yönetmelikte, Kanunda olmayan
bir kural konularak alt sınır ve yasada öngörülmeyen bir üst sınır belirlenmiş ve
karteller için yüzde iki ile dört arası, diğer ihlaller içinse binde beş ile yüzde üçü
oranında şeklinde ceza verilmesi öngörülmüştür.
Yönetmelikler, Kamu Kuruluşlarının kendi görev alanlarına giren
konularda yasa ve tüzük uygulanmasına yönelik yönetsel anlamdaki hukuk
kurallarıdır. Anayasanın 124.maddesine göre Başbakanlık, Bakanlıklar ve
Kamu Kuruluşları görev alanları ile ilgili yasa ve tüzüklerin uygulanmasını
belirleyen yönetmelik çıkarabilir. Anayasa’mızın 11.maddesinin 2.fıkrasına göre
Kanunlar Anayasa’ya aykırı olamayacağı gibi, bu kuraldan hareketle hukukun
genel ilkelerine göre; Yönetmelikler de yasa ve tüzüklere aykırı
olamayacağı gibi üst hukuk kurallarına da aykırı olamaz. Yönetmelikler
yasanın açıkça yetki vermediği bir konuda yeni bir düzenleme yapamayacağı
gibi , Yasa ile öngörülen kuralı sınırlayamaz. Yeni bir hüküm koyamaz.
Olayımızda 4054 sayılı yasanın 16.maddesi ile konulan kural, anılan
yönetmelikle bir anlamda değiştirilmekte ve Kurulun hareket alanı
daraltılmaktadır. Yasa ile getirilmeyen ve Yönetmelik Koyucuya ceza
miktarlarını ve ceza sınırlarını saptama konusunda verilmiş bir yetki
olmamasına rağmen, belirli suçlara verilecek cezaların saptanması, para
cezasına alt sınır konulması ve yeni, bir üst sınır konulması 4054 sayılı yasanın
16.maddesine aykırıdır. Öte yandan 5/1-a bendinde; karteller için yüzde ikisi ile
yüzde dördü, (b) bendinde; karteller dışında kalan diğer ihlaller için, binde beşi
ile yüzde üçü, oranında bir ceza öngörülmesi, Yasanın 16/son maddesinde
Kurulca çıkarılması için verilen yönetmelik yetkisini aşmaktadır. Zira yönetmelik
ile temel ceza tespiti mümkün değildir. Bu nedenle yasaya aykırı bulunan
10-53/1057-391
100
Yönetmelik hükümlerine göre ceza belirlenmesinin olanaklı olmadığı, hukuken
sakat olduğu açıktır.
Bu görüşe karşı bir sav getirilebilir.’’Yönetmelik Danıştay’ca iptal
edilmediğine göre hukuken geçerlidir ve zaten verilen cezada yönetmeliğin 6.
ve 7. maddeleri uygulanarak sonuç olarak cezanın, yasanın öngördüğü alt ve
üst sınırlara ulaşmaktadır.’’ Hukukun genel ilkeleri, hafifletici ve ağırlaştırıcı
unsurların bulunmadığı olayda Rekabet Kurulu’nun anılan yönetmeliğe göre alt
ve üst sınır belirleme yönünden bağlı olması karşısında bu savın bir geçerliliği
olamaz.
Öte yandan, yukarıda belirtilenlerin dışında anılan Yönetmeliğin hukukun
genel ilkelerine ve kanuna aykırılıkları bulunmaktadır. Bunlar;
1-Ceza Hukukunun önemli konularından biriside, ceza kanunlarının
zaman bakımından uygulanmasıdır. Zaman bakımından uygulama konusunda
baz alınan husus suçun işlendiği tarihtir. Nitekim Türk Ceza Kanununun ‘’
ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA’’ başlıklı 7.maddesinin 2.fıkrasında “Suçun
işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren
kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz
olunur.’’ hükmü getirilmiştir. Bu nedenlerle, bir ceza uygulamasında, soruşturma
tarihini, kararın verildiği tarihi veya bir başka tarihi ceza uygulamasında esas
almak mümkün değildir. Ceza miktar ve oranlarını belirleyen bu yönetmeliğin
geçici birinci maddesi ile daha önce işlenen ve soruşturma aşamasında bulunan
suçlara teşmil edilmesi de yasaya ve hukukun genel ilkelerine aykırıdır. Böyle
bir uygulamanın benimsenmesi, halinde ayni tarihte suç işleyenler yönünden
soruşturma tarihinin farklı olması halinde farklı cezalar uygulanabilecektir. Bu
durum da eşitsizliğe yol açacaktır. Öte yandan, İdari Para Cezaları Kabahatler
Kanunu’na tabi olup, Kabahatler Kanun’un “Zaman Bakımından Uygulama”
başlıklı 5.maddesinin (1) numaralı fıkrasında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun
zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da
uygulanacağı belirtilmiştir.
“Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik” 15.2.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe girmiş olup, Anılan Yönetmeliğin Geçici 1.maddesinde Yönetmelik
hükümlerinin yürürlüğe girmesinden önce başlatılan ancak soruşturma raporu
tebliğ edilmemiş olan soruşturmalar hakkında da uygulanacağı hükmü yer
almaktadır
Kurulumuz kararının 93.sayfasında aynen ’’ 15.02.2009 tarih ve
27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,
Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Yönetmelik)’in geçici 1.maddesi
gereğince, söz konusu Yönetmeliğin hükümleri, yürürlüğe girmesinden önce
başlatılan ancak soruşturma raporu tebliğ edilmemiş olan soruşturmalar
hakkında da uygulanmaktadır. Konsey üyesi olan Peugeot yetkili satıcısı ve
10-53/1057-391
101
servisi teşebbüslere, 8.1.2009 tarihli Kurul kararı ile soruşturma açılmış
olduğundan, cezanın belirlenmesi açısından söz konusu Yönetmelik esas
alınmıştır.’’ denilerek Ceza Yönetmeliğinin bu nedenle olaya uygulandığı
açıklanmıştır.
Olayımızda, da önce işlenen bir fiile, bu tarihten sonra yürürlüğe konulan
bir düzenleme, yukarıda belirtilen geçici 1.madde kapsamında uygulanmakta
olup, bu düzenleme ve dolayısıyla bu uygulama da yukarıda belirtilen 5237
sayılı yeni Türk Ceza Kanunu’nun 7.maddesine aykırıdır.
2- Bir başka aykırılıkta şudur; Türk hukukunda, 5237 sayılı yeni Türk
Ceza Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile birlikte para cezası kalmamıştır. Bu yani
rekabet otoritesinin verdiği “İdari Para Cezası’’ dır. Bu nedenle yönetmelikte
geçen para cezası kavramı ceza kanununa aykırıdır.
Karara karşı olduğum bir hususta şudur; Kurulumuz kararının 2 nolu
hüküm fıkrasında aynen’’
2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve “Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca,
A- 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren % 1 (yüzde bir)’i
oranında olmak üzere; teşebbüslere değişik miktarlarda idari para cezası
verilmiştir.
Bu hüküm fıkrası açık değildir. Ceza kararlarında hüküm fıkralarının açık olması
bir başka deyişle ceza hükmünün hakkında soruşturma yapılan ve ceza verilen
tarafça açıkça anlaşılması gerekir.Hangi oranın baz alındığı , ceza
hükümlerinde arttırım ve indirimlerin neler olduğu, Yönetmeliğin hangi
maddelerinin uygulanarak sonuç cezanın verildiğinin adım adım açıkça
anlaşılabilir bir şekilde yazılması gerekir. Olayımızda Kurulumuz kararında
hüküm fıkrasını bu şekilde yazmamış sadece yukarıda belirttiğim gibi 4054
sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca, 2009
mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin %..... oranında olmak
üzere;…………TL para cezası verilmesine şeklinde belirtmiştir. Bu nedenle de
karara katılmıyorum.
İdare hukuku kurallarına göre Yönetmelik gibi düzenleyici işlemlere
karşı iptal davaları iki halde açılabilmektedir. Yönetmeliklerin yayımlanması
üzerine ilgililer tarafından iptali için dava açılabileceği gibi, bu düzenlemenin
bir idari işleme dayanak olarak alınıp uygulanması ile menfaatleri haleldar olan
kişiler tarafından da işlemle birlikte, yönetmeliğin ilgili hükümlerinin de iptali
yolunda dava açılabileceği bilinmektedir. Bu nedenlerle ve yukarıda
açıklamaya çalıştığım gerekçelerle, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek
10-53/1057-391
102
Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in; 4054 sayılı yasaya aykırı bulunan ilgili
hükümlerinin iptal davasına konu olması halinde iptal edilebileceği kanısını
taşımaktayım.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Kurulun yasaya aykırı yönetmeliğin
5.maddesini uygulamaksızın, 16.maddeye göre ve yönetmeliğin 6 ve
7.maddesinde öngörülen olaydaki ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurları da göz
önüne alıp, olayın oluş şekli, otomotiv sektörünün olay tarihindeki koşulları da
göz ardı edilmeksizin takdir yetkisini kullanarak % 10 sınırı içinde kalmak
koşuluyla hakkında idari para cezası verilen teşebbüsler için ayrı ayrı sonuç
ceza olarak 2009 mali yılında oluşan gayri safi gelirlerinin binde beşi ve binde
ikisi olarak tayin etmesi gerekirken aksi yönde, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,
Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
verilecek Para Cezalarına ilişkin Yönetmelik’in 5.maddesinin (b) fıkrasına göre
kartel dışında kalan ihlaller için öngörülen binde beşi oranını temel ceza olarak
ve aynı yönetmeliğin 7.maddesinde öngörülen hafifletici unsurlarda göz önüne
alarak; sonuçta 2009 mali yılında oluşan gayri safi gelirlerinin yüzde 1’i ve binde
4’ü oranında idari para cezası tesis edilmesi yolunda verdiği kararın
2.maddesine katılmıyorum.
Reşit Gürpınar
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy