Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-170 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-56/1092-414
Karar Tarihi : 26.8.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Nur Seda KÖKTÜRK
C. BİLDİRİMDE : - Rutherford Acquisitions Limited
BULUNAN Temsilcisi: Av. Hakan YAZICI
Levent Mah. Sümbül Sok. No:1 Beşiktaş 34340 İstanbul
20
D. TARAFLAR : - Rutherford Acquisitions Limited
2nd Flor Accurist House 44 Baker Street London W1U 7 AL
BİRLEŞİK KRALLIK
- Chloride Group Plc. Hissedarları
Ebury Gate, 23 Lower Belgrave Street, London SW1W ONR
BİRLEŞİK KRALLIK
E. DOSYA KONUSU: Halka açık Chloride Group Plc.(Chloride)’nin çıkarılmış
sermayesinin %100’üne tekabül eden hissesinin Rutherford Acquisitions
Limited (Rutherford) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.7.2010 tarih, 5685 sayı ile intikal eden
ve eksiklikleri en son 9.8.2010 tarih ve 6310 sayıyla tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 17.8.2010 tarih ve 2010-2-170/Öİ-10-196.HSÖ
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 20.8.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/389
sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; anılan devralma işleminin 4054 sayılı
Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve 40
Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu,
işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi anlamında
hâkim durum yaratan veya mevcut bir hâkim durumu daha da güçlendiren ve bunun
sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem
olmadığı, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
10-56/1092-414
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı 50
Hisseleri Londra Borsası’nda işlem gören Chloride’in sermayesinin tamamına tekabül
eden orandaki hisselerinin Rutherford tarafından devralınması işleminin, İngiliz
hukukunda geçerli olan bir talep toplama yöntemi ile gerçekleştirilmesi
planlanmaktadır. Bu sebeple tek bir kişi veya kuruluş tarafından kontrol edilmeyen
Chloride’in devralınması kapsamında alıcı ve satıcı arasında imzalanmış bir hisse
devir sözleşmesi söz konusu değildir.
İngiliz şirketler hukukunda, halka açık bir şirketin çıkarılmış veya çıkarılacak
sermayesini karşılayan hisselerinin, mevcut hissedarlarına yapılan ve Yüksek
Mahkeme tarafından onaylanmış bir teklif üzerinden, tek parça mülkiyet şeklinde
külliyen el değiştirmesi mümkün olmaktadır. Bu bağlamda Rutherford, Chloride’in 60
mevcut hissedarlarına nakit teklifi yapmış ve bu teklifin ardından Chloride ile alıcı
şirket arasında Scheme of Arrangements adı verilen ve Yüksek Mahkeme’nin
onayına tabi bir anlaşma yapılmıştır. Söz konusu anlaşmayı takiben devralınan şirket
Chloride’in genel kurul toplantısında, toplantıya katılan hissedarların %50’sinin onayı
ile Scheme of Arrangements’ın onaylanması ve ardından Yüksek Mahkeme’ye
başvurulması planlanmaktadır. Yüksek Mahkeme onayının ardından Chloride’in
çıkarılmış sermayesinin tamamına tekabül eden hisselerin iptal edilmesi, oluşan
rezerv kadar alıcı Rutherford’a ait yeni Chloride hisselerinin çıkartılması ve yeni hisse
senetlerinin bedelinin ise alıcı tarafından Chloride’in önceki hissedarlarına ödenmesi
öngörülmektedir. Bu şekilde halka açık bir şirket olan Chloride, halka kapalı ve 70
Rutherford (ve Rutherford’un kontrolünü elinde bulunduran teşebbüs) tarafından
kontrol edilen bir şirket haline dönüşecektir.
Taraflarca, işlemin yurtdışında gerçekleşeceği ve söz konusu işlemin Türkiye’deki
etkisinin, Chloride’in iştiraklerinden Masterguard Güç Kaynakları Ltd. Şti.
(Masterguard)’nin kontrolünde dolaylı kontrol değişikliği şeklinde olacağı ifade
edilmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan: Rutherford
Emerson Electric Co. (Emerson) tarafından kontrol edilen, yeni kurulmuş bir yatırım
şirketidir. Rutherford’un cirosu bulunmamaktadır. 80
Emerson ise Rutherford hisselerinin tamamına sahip olan bir Amerikan şirketidir.
Şirket, Türkiye’de kesintisiz güç kaynağı, güç üniteleri, enerji üniteleri ve proses
kontrol olmak üzere “enerji motorları” başlığı altında toplanabilecek ürünlerle ilgili
faaliyette bulunmaktadır. Emerson’un Türkiye’de irtibat büroları, şubeler ve hissedarı
olduğu şirketler aracılığıyla faaliyette bulunduğu belirtilmiştir.
Emerson’un dünya çapındaki cirosunun (…..) ABD Doları, Türkiye’deki cirosunun ise
(…..) ABD Doları olduğu ifade edilmiştir. Türkiye cirosunun (…..) ABD Doları,
kesintisiz güç kaynağı satışlarından elde edilmektedir.
H.2.2. Devredilen: Chloride
Ağırlıklı olarak Avrupa’da ve Asya ile Orta Doğu’da, endüstriyel kesintisiz güç 90
kaynakları sektöründe faaliyet gösteren ve hisselerinin tamamı halka açık olan bir
İngiliz şirketidir. Chloride’in 2009 yılında dünya çapında elde ettiği cironun (…..)
Sterlin olduğu bildirilmiştir.
10-56/1092-414
3
Chloride, Türkiye’de kesintisiz güç kaynağı pazarında Türk iştiraki Masterguard
aracılığıyla faaliyet göstermekte olup pazarda Masterguard ve Chloride markaları ile
yer almaktadır.
Masterguard, İstanbul ticaret siciline kayıtlı, kesintisiz güç üretimi kaynakları
sektöründe faal olan bir şirkettir. Masterguard’ın devir işlemi öncesi ortaklık yapısı
aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: Masterguard Ortaklık Yapısı 100
Hissedar Hisse Oranı (%)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
Toplam 100
Dosya konusu devralma işlemi sonrasında ise, Masterguard’ın hisselerinin yaklaşık
%99,99’una tekabül eden Chloride’e ait hisseler Emerson tarafından devralınmış
olacak ve bu şekilde kontrol el değiştirmiş olacaktır.
Masterguard’ın (ve dolayısıyla Chloride’in) 2009 yılında Türkiye pazarında elde ettiği
cironun (…..) TL olduğu belirtilmiştir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Devir işleminin taraflarını oluşturan Chloride ve Emerson’un faaliyetleri kesintisiz güç
kaynaklarının (KGK) üretimi ve dağıtımı ile servisi pazarında kesişmektedir.
KGK, genel olarak bir elektrik kesintisi olması sebebiyle yaşanacak acil durumlarda 110
yedek enerji sağlayan cihazlar olarak bilinmekte olup bunlar aynı zamanda, bağlı
oldukları cihaza elektrik akımını da düzenlemektedir. KGK sistemi, birçok elektronik
cihaza kesintisiz olarak enerji sağlamak için tasarlanmakta ve kesintisiz gücün süresi
beş dakika ile birkaç saat arasında değişebilmektedir. Söz konusu sistemlerin kişisel
bilgisayarlardan küçük boyutlu iş yerlerine, telekomünikasyon endüstrisinden
hastanelere, havalimanlarından internet servis sağlayıcılara, bankalara ve güvenlik
sistemlerine kadar çok çeşitli kullanım alanları bulunmaktadır.
Rekabet Kurulu, 8.2.2007 tarih ve 07-13/110-32 sayılı American Power Conversion
Corporation’ın halka açık %63 oranında hissesinin Schneider Electric S.A. tarafından
devralınmasına ilişkin kararında ilgili ürün pazarını “kesintisiz güç kaynakları pazarı” 120
olarak belirlemiştir. Ayrıca 8.7.2010 tarih ve 10-49/898-312 sayılı İnform Elektronik
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin hisselerinin tamamının Legrand France SA tarafından
devralınmasına ilişkin Kurul kararında da ilgili ürün pazarlarından bir tanesinin
“kesintisiz güç kaynakları pazarı” olduğu görülmektedir.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında ve geçmiş Kurul kararları da göz önünde
bulundurularak ilgili ürün pazarı “kesintisiz güç kaynakları pazarı” olarak
belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
İşlem açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet
koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet 130
koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle, ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
10-56/1092-414
4
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ Açısından Yapılan Değerlendirme
Yukarıda da belirtildiği gibi dosya konusu devralma işlemi esas olarak, Chloride’in,
çıkarılmış sermayesinin tamamının Rutherford’a ait olacak yeni hisselere
dönüştürülmesi şeklinde devralınmasıyla kontrolün tamamen Emerson’a geçmesine
ilişkindir. Söz konusu işlemin Türkiye pazarına etkisi, Chloride’in Türkiye’deki iştiraki 140
Masterguard’ın kontrolünün dolaylı olarak (Masterguard’ı kontrol eden Chloride’in
kontrolünün Emerson’a geçmesi ile) el değiştirmesi şeklinde gerçekleşecektir.
Dolayısıyla, işbu başvuruda kontrol değişikliği söz konusu olduğundan, ilgili işlem
1997/1 sayılı Tebliğ'in 2(b) maddesi anlamında bir devir işlemi niteliği arz etmektedir.
Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar
başlıklı 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya
devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmi beş milyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin 150
almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini
aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Bildirim Formu’ndan alınan bilgilere göre, Emerson Türkiye’de iştirakleri, şubeleri,
distribütörleri ve irtibat bürosu ile faaliyet göstermektedir ve 2009 yılında kesintisiz
güç pazarında toplam (…..) ABD Doları (….. TL) ciro elde etmiştir. Öte yandan,
Türkiye’deki cirosunu yalnızca iştiraki Masterguard aracılığıyla elde eden Chloride,
2009 yılında aynı pazarda toplam (…..) TL gelir elde etmiştir.
İşbu başvuru kapsamında tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam cirosunun (…..) TL
olması dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi
bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır. 160
H.4.2. 4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesi Açısından Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” demek suretiyle hakim durum
doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin
önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır. 170
Rekabetin önemli öçlüde azalmasına yol açacak bir işlemin yatay veya dikey bir
birleşme veya devralma olması da değerlendirme açısından önemlidir. Ekonomide
aynı kademede faaliyet gösteren teşebbüslerin taraf olduğu devralma yatay bir
işlemdir ve pazardaki rekabet üzerindeki etkilerinin, aynı pazarda faaliyet gösteren
oyuncu sayısında azalma yaratması ve işlem sonucu ortaya çıkan yapının pazardaki
payında yükselmeye yol açması sebepleriyle, dikey devralmalara göre daha iyi bir
şekilde incelenmesi gerektiği kabul edilmektedir.
İşbu dosya kapsamında, devralan şirket Rutherford’un kontrolünü elinde bulunduran
Emerson ile devralınan Chloride’in Türkiye iştiraki Masterguard’ın faaliyetlerinin
10-56/1092-414
5
kesintisiz güç kaynağı pazarında kesişmesinden dolayı ilgili devralmanın yatay bir 180
işlem olduğu görülmektedir.
Türkiye’de kesintisiz güç kaynağı pazarı tahmini pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Kesintisiz Güç Kaynağı Pazarı Tahmini Pazar Payları
Şirket Pazar Payı (%)
Chloride (Masterguard) (…..)
Inform (Socomec ortağı) (…..)
Tunçmatik (Eaton ortağı) (…..)
Tümel (…..)
Scheneider (…..)
Enel (…..)
AEG (…..)
BORRI (…..)
Remivac (…..)
Emerson (…..)
Görüldüğü üzere devralınan Chloride, Inform ile birlikte pazarda en yüksek iki paydan
birine sahip olan şirkettir. Ancak pazarda faaliyet gösteren çok sayıda firmanın
bulunduğu görülmektedir. Bunun yanında devralan Emerson’un Türkiye pazarında
%(…..) altında kalan bir payı bulunmaktadır. Dolayısıyla devralma işlemi sonrasında
yeni yapının Türkiye kesintisiz güç kaynağı pazarındaki payı %(…..) çıkacaktır.
Ayrıca kesintisiz güç kaynağı pazarında, pazara girişi engelleyici herhangi bir hukuki
veya teknik engel bulunmamaktadır. 190
Frost&Sullivan tarafından hazırlanan rapora göre ise, 2008 yılı Türkiye kesintisiz güç
kaynağı pazarında pazar payları aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir:
Tablo 3: Kesintisiz Güç Kaynağı Pazarı Tahmini Pazar Payları (2008)
Şirket Pazar Payı (%)
Inform 29,6
Chloride 16
Tunçmatik (Eaton ortağı) 6,7
Tümel 9,3
Scheneider 5,4
Enel 5,3
Mekelsan 5,9
Diğer 21,8
Toplam 100
Frost&Sullivan raporunda ayrıca;
- Inform’un pazar lideri olduğu ve oldukça köklü ve rağbet gören bir marka olduğu,
- Chloride’in Masterguard markasıyla pazarda güçlü bir yer edinmiş tek uluslararası
şirket olduğu ve pazarda güçlü bir katılımcı olarak görüldüğü,
- Emerson’un distribütörlerinin iflas ettiği 2-3 yıl öncesine kadar pazarda daha iyi bir
mevcudiyete sahip olduğu ve bu konumunu tekrar kazanmaya çalıştığı,
- Ürünlerini Asyalı üreticilerden alıp Türkiye’de satışını yapan pek çok küçük ve yerel 200
bilinmeyen şirketin bulunduğu,
- Pazarda güçlü konumda olan Tümel Elektronik, Tunçmatik, Makelsan ve Enel gibi
yerli üreticilerin var olduğu,
10-56/1092-414
6
- Toplamda Türkiye pazarında yaklaşık 54 marka ile 30-35 adet KGK şirketinin
bulunduğu
ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan hususların tamamı göz önüne alındığında, Emerson tarafından
kontrol edilen Rutherford’un Chloride’e ait hisselerin tamamına sahip olması suretiyle
Türkiye iştiraki Masterguard’ın kontrolünün el değiştirmesi işleminin hâkim durum
yaratacak veya hâkim durumu güçlendirecek ve bu şekilde kesintisiz güç kaynağı 210
pazarında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak bir devralma
işlemi olmadığı sonucuna varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 220
Full & Egal Universal Law Academy