Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-120 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-57/1162-443
Karar Tarihi : 2.9.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Zeynep ŞENGÖREN
C. BAŞVURAN : …
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : Latek Lojistik Tic. A.Ş.
Ahi Evran Cd. No:1 Ata Center K:4 34396 Maslak/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : CIF yöntemi ile gerçekleştirilen ithalat işlemlerinde Latek
Lojistik Tic. A.Ş. (Latek Lojistik) tarafından teslimatların önceden belirtilen limanlara
yapılmadığı ve ithalatçı firmadan talep edilen liman masraflarının fahiş olduğu
iddiası. 20
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru dilekçesinde, yurtdışından CIF yöntemi ile gerçekleştirilen
ithalat işlemlerinde, malların ihracatçı firma tarafından belirtilen limanlara ulaştırılmadığı ve
sektör ortalaması ile kıyaslandığında liman masraflarına karşılık uygulanan fiyatların fahiş
düzeylerde olduğu iddia edilmiş, bahse konu şikâyetin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
incelenmesi talep edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.5.2010 ve 13.5.2010 tarihlerinde, 3795 ve
3866 sayılar ile giren başvuru üzerine hazırlanan, 15.6.2010 tarih ve 2010-4-120/İİ-326.RG
sayılı İlk İnceleme Raporu, 24.6.2010 tarih ve 10-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş
ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline
ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 30
40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-45/820-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 20.8.2010 tarih ve 2010-4-120/ÖA-10-258.KT sayılı
Önaraştırma Raporu 24.8.2010 tarih ve REK.0.08.00.00-110/340 sayılı Başkanlık önergesi
ile 10-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;
- İthalatı yapılan emtianın önceden belirlenen limana teslim edilmemesinin; taraflar
arasındaki sözleşme hükümleri çerçevesinde ve özel hukuk kaideleri içinde çözümlenmesi
gereken bir husus olduğu, dolayısıyla söz konusu uygulamaya ilişkin olarak 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı
- Latek Lojistik‘in ilgili pazarda hâkim durumda olmadığı, bu nedenle, aşırı fiyata ilişkin 40
iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı
hususlarına yer verilmiştir.
10-57/1162-443
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Taşıma işleri organizatörleri, belli bir araç veya taşıma yöntemine bağlı kalmaksızın tüm
taşıma alternatiflerini esnek bir biçimde kullanabilmekte, böylelikle taşıma işlemi
gerçekleştiren diğer firmalardan ayrılmaktadırlar. Öte yandan, taşıma işleri organizatörleri 50
malın taşınması olduğu kadar depolanması ve gümrük formaliteleri gibi diğer işlemleri de
gerçekleştirmektedirler.
Dosya kapsamında şikâyete konu Latek firması, R2 ve L1 tipi yetki belgeleri ile faaliyet
göstermektedir. Yine şikâyet edilen eylem, ithal edilen malların Türkiye’ye ulaştırılması ile
ilgili olduğundan şikâyetin esasen R2 yetki belgesi ile yapılan uluslararası ve yurtiçi taşıma
işleri organizatörlüğü pazarına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu hususlar, yukarıda verilen
açıklamalar ile birlikte değerlendirildiğinde, dosya kapsamında ilgili ürün pazarının “taşıma
işleri organizatörlüğü pazarı” olarak pazarı olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Söz konusu eylem Türkiye’de faaliyet gösteren ithalatçı firmaları etkilediğinden, ilgili coğrafi 60
pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Tespit ve Değerlendirme
Şikâyet konusu uygulamalar esasen iki başlık altında toplanabilir. Bunlardan ilki
yurtdışından CIF yöntemi ile gerçekleştirilen mal ithalatında malların ihracatçı firma
tarafından belirtilen limanlara ulaştırılmaması ve ikincisi ise sektör ortalaması ile
kıyaslandığında liman masrafları için talep edilen fiyatların fahiş düzeylerde olmasıdır.
İthalatı yapılan emtianın önceden belirlenen limana teslim edilmemesi; taraflar arasındaki
sözleşme hükümleri çerçevesinde ve özel hukuk kaideleri içinde çözümlenmesi gereken bir
husustur. Bu nedenle söz konusu duruma ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek bulunmamaktadır. 70
Dosya konusu bir diğer iddia olan Latek’in fahiş düzeylerde liman masrafı talep etmesi,
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilebilir. Anılan Kanun maddesi, bir
veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet
piyasasındaki hâkim durumunu tek basına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da
birlikte davranışlar ile kötüye kullanmasını yasaklamaktadır. Bu hükümden de anlaşıldığı
üzere, herhangi bir teşebbüsün eylemlerinin mezkûr Kanunun maddesi kapsamında ihlal
olarak değerlendirilebilmesi için, birinci aşamada söz konusu teşebbüsün hâkim durumda
olduğunun, ardından da hâkim durumdaki bu teşebbüsün şikâyete konu eylemlerinin bir
kötüye kullanma eylemi olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Hâkim durum ve kötüye
kullanma koşullarından herhangi birisinin bulunmaması halinde ise, 6. madde kapsamında 80
bir ihlalden söz edilemeyecektir.
Hâkim durum analizinde pazara giriş ve genişleme engelleri ve alıcı gücü gibi başkaca
faktörler de göz önüne alınmakla birlikte, en önemli gösterge pazar payıdır. Fakat taşıma
işleri organizatörlüğü ilgili ürün pazarında pazar paylarını tam olarak ortaya koyacak sağlıklı
veri mevcut değildir. Bununla birlikte, Latek’ten elde edilen bilgilere göre, şirketin 2009
yılında gerçekleştirdiği taşımaların kara, hava ve denizyolu dağılımı ve bu pazarlarda
gerçekleşen toplam taşıma miktarları aşağıdaki şekildedir:
10-57/1162-443
3
Tablo 1: Latek’in Taşımacılık Sektöründeki Tahmini Pazar Payı (2009 Yılı)
İş Tipi Adı Latek Toplam Pazar Birim
Pazar Payı
(%)
Karayolu Taşıması … 212.369.000.000 Ton …
Denizyolu Taşıması … 3.478.532 TEU …
Havayolu Taşıması … 2.500.000 Ton …
Demiryolu Taşıması … 125.000 Vagon/Konteyner …
Bu veriler, sektörde yaklaşık 3000 teşebbüsün varlık gösterdiği, ciddi bir giriş engelinin 90
olmadığı, pazar paylarının yapılan acentelik sözleşmelerine bağlı olduğu için değişken bir
yapı sergilemesi gibi faktörlerle birlikte değerlendirildiğinde, Latek’in taşıma organizatörlüğü
pazarında hâkim durumda olmadığı kanaatine varılmıştır. Nitekim Kurulumuzun 5.3.2009
tarih ve 09-09/185-55 sayılı kararında da ilgili pazarda hâkim durumun varlığından
bahsetmenin güçlüğüne dikkat çekilmiştir. Bu nedenle, dosya konusu aşırı fiyat iddiaları
nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlemin yapılmasına gerek
bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054
sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin 100
reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy