Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-148 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-59/1204-454
Karar Tarihi : 16.9.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit
GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Tarkan ERDOĞAN, Neyzar MENTEŞOĞLU
C. ŞİKAYET
EDEN : Anadolumed Ecza Deposu Tic. A.Ş.
Temsilcisi. Av. Figen ERTEKİN
Tercüman Sitesi A 6 Blok Kat:3 Daire:13 Cevizlibağ 20
Zeytinburnu/İstanbul
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
Solgar Vitamin ve Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Altzeren Sok. No:18 Levent /İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Solgar Vitamin ve Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin
Anadolumed Ecza Deposu Tic. A.Ş.’ye ürün vermeyi reddettiği, bu şekilde
ayrımcılık yaparak hakim durumunu kötüye kullandığı ve 4054 sayılı Kanun’un
4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası. 30
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; Solgar Vitamin ve Sağlık Ürünleri
San. ve Tic. Ltd. Şti. (Solgar)’nin Anadolumed Ecza Deposu Tic. A.Ş.
(Anadolumed)’ye ürün satışı yapmayı reddettiği, bu şekilde ayrımcılık yaparak hakim
durumunu kötüye kullandığı ve 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği
ifade edilmiş ve konu hakkında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.6.2010 tarih ve 5075 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 21.7.2010 tarih, 2010-3-148/İİ-10-391.NM sayılı İlk
İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 5.8.2010 tarih ve 10-52/960-M sayılı 40
toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla,
Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili
karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2.9.2010 tarih ve 2010-3-
148/ÖA-10-137.TE sayılı Önaraştırma Raporu 6.9.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-
110/395 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
10-59/1204-454
2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; dosya konusu iddialara ilişkin olarak
4054 sayılı Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin 50
reddinin gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Başvuruda Yer Alan İddialar
Başvuru sahibi tarafından, Anadolumed’in ürün alımı için Solgar’a pek çok kez sipariş
verdiği ve diğer ecza depolarına uygulanan satış ve teslim koşullarının Anadolumed’e
de uygulanmasını talep ettiği ancak, Solgar’ın sipariş taleplerini cevapsız bıraktığı ve
kendilerine satış yapmadığı belirtilmiştir. 60
Bunun üzerine başvuru sahibinin, Noter kanalıyla Solgar’dan satın almak istediği
ürünleri içeren sipariş mektubu ile birlikte sipariş bedelini aşan bir banka teminat
mektubunu Solgar’a gönderdiği dosya mevcudundan anlaşılmıştır. Anadolumed Ecza
deposunun sipariş mektubunda, talep edilen ürünlerin satışının reddedilmesi halinde
Solgar’ın rekabet hukukuna aykırı davranmış olacağı ve konu ile ilgili Rekabet
Kurumuna şikayette bulunulacağı vurgulanmıştır. Solgar’ın cevap yazısında, Solgar’a
borcu olan Emek Ecza Deposu İlaç ve Kimya Mad. İtr. İth. İh. Ve Tic. A.Ş.’nin (Emek
Ecza Deposu) hisselerinin Anadolumed tarafından satın alındığı, bu nedenle
Anadolumed’e ürün satmayı reddettiği, Solgar’ın ithal ettiği ürünlerin reçete ile 70
satılmayan besin takviyesi niteliğinde ürünler olduğu ve muadillerinin piyasadaki
muhtelif ithalatçı firmalardan temin edilebileceği, Solgar’ın pazar payı itibarıyla hakim
durumda olmadığı ve Anadolumed ile çalışmak istememesinin 4054 sayılı Kanun’u
ihlal eden bir davranış olmadığı belirtilmiştir.
Başvuru sahibi ise Emek Ecza Deposu ile Anadolumed arasında hiçbir ilişki
olmadığını, farklı tüzel kişilikler olduğunu ve bu durumun Solgar’ın Anadolumed’e
ürün satmaması için geçerli bir hukuki gerekçe olamayacağını savunmaktadır. Sonuç
olarak, Solgar’ın diğer ecza depolarına ürün satarken Anadolumed’e satmayarak
ayrımcılık yaptığı, Anadolumed’in diğer ecza depoları ile eşit şartlarda rekabet 80
etmesine engel olduğu, hakim durumunu kötüye kullandığı ve 4054 sayılı Kanun’un
4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddia edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile “Belirli bir mal ve hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya
bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemle” yasaklanmaktadır.
Başvuru sahibi tarafından Solgar’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği 90
iddia edilmiş olmasına rağmen, söz konusu davranışların teşebbüsler arasında
rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaları yasaklayan 4. madde kapsamında
değerlendirilebilecek nitelikte olmadığı kanaati oluşmuştur. Başvuruda iddia edilen
davranışlar teşebbüsün tek taraflı davranışları olup, 4. madde kapsamında değil 6.
madde kapsamında incelenmiştir.
Solgar’ın Anadolumed’e mal vermeyi reddetmesinin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilmesi için davranışı gerçekleştiren
10-59/1204-454
3
teşebbüsün hakim durumda olması ve söz konusu davranışın bir kötüye kullanma
sonucunu doğurduğunun ortaya konması gerekmektedir. Teşebbüs hakim durumda 100
olsa dahi, teşebbüsün bazı teşebbüslerle çalışmak istememesi söz konusu
olabilmektedir. Bu durum Anayasa’nın 48. maddesinde yer alan sözleşme hürriyetine
ilişkin hükümle de korunmaktadır. Dolayısıyla mal vermeyi reddetmenin her durumda
bir ihlal olarak değerlendirilemeyeceği açıktır.
Mal vermeyi reddetmenin hakim durumun kötüye kullanılması olarak
değerlendirilmesi için sağlanması gereken kriterlerden biri hakim durumdaki
teşebbüsün mal vermeyi reddetmesinin ekonomik olarak rasyonel objektif
gerekçelere dayanmamasıdır.
110
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Anadolumed’in şikayet başvurusunun ekinde yer
alan Solgar’ın vekili Av. Metin Söker imzalı yazının 5. maddesinde Solgar’ın
Anadolumed’e satış yapmak istememesinin nedeninin, Solgar’a ……… TL borcu olan
ve iflas nedeniyle faaliyetini durduran Emek Ecza Deposu ile Anadolumed’in iflas
öncesi ortaklıklarının bulunması ve iflas eden firmanın eski ortaklarının
Anadolumed’de yönetici sıfatıyla görev alması olarak açıklandığı anlaşılmıştır. Konu
ile ilgili olarak Solgar’ın vekili tarafından gönderilen ve Kurumumuz kayıtlarına
1.9.2010 tarih ve 6846 sayı ile giren yazıda; Emek Ecza Deposu’nun Solgar’a olan
borcuna ilişkin icra takip talebi, Emek Ecza Deposu ile Anadolumed arasındaki ilişkiyi
gösteren ticaret sicil kayıt örneklerine ve Emek Ecza Deposunun eski ortaklarından 120
olan kişilerin Anadolumed’de yönetici olarak görev aldığına dair çeşitli belgelere yer
verilmiştir.
Solgar’ın kendisine borçlu olan bir firma ile ilişki içinde olan Anadolumed ile ticari ilişki
içine girmek istememesinin makul bir gerekçe olduğu; diğer yandan, Anadolumed
Solgar’ın rakibi değil, Solgar ürünlerinin eczanelere dağıtımını yapan ecza
depolarından biri olması nedeniyle Solgar’ın Anadolumed’i pazardan dışlamasının alt
pazardaki rekabeti azaltacağı ve bu durumun Solgar’ın aleyhine sonuçlara yol
açabileceği dosya mevcudundan anlaşılmıştır. Bu nedenle, Solgar’ın davranışının
Anadolumed’i pazardan dışlayıcı bir amacının olmadığı kanatine varılmıştır. 130
Dolayısıyla, Solgar’ın hakim durumda olup olmadığından bağımsız olarak, şikayet
konusu davranış 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal edecek nitelikte değildir.
140
10-59/1204-454
4
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 150
Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy