Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-189 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-59/1246-466
Karar Tarihi : 16.09.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Harun GÜNDÜZ
C. ŞİKAYET EDEN : İnceler Petrol Ürünleri İnş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti.
Yavuz Selim Mah. Sanayi Cad. Bozova/Şanlıurfa
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : Petline Petrol Ürünleri Ticaret A.Ş.
Ünalan Mah. Ünalan Cad. No:9 K:4-5 Üsküdar/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: İnceler Petrol Ürünleri İnş. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ile 20
Petline Petrol Ürünleri Ticaret A.Ş. arasındaki dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'ne aykırı olduğu iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.06.2010 tarih ve 4984 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 18.08.2010 tarih ve 2010-1-189/İİ-10-264.HU sayılı İlk
İnceleme Raporu, 26.08.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına
gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine düzenlenen 15.09.2010
tarih ve 2010-1-189/ÖA-10-264.HU sayılı Önaraştırma Raporu 15.09.2010 tarih ve 30
REK.0.05.00.00-110/366 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-59 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; Petline Petrol Ürünleri Ticaret
A.Ş. (Petline) ile 22.04.2001 tarihinde akaryakıt bayiliği tesis edildiği ve bu bayiliğe
istinaden 27.12.2001 tarihinde istasyonun bulunduğu gayrimenkul üzerinde dağıtıcı
lehine 15 yıllık intifa hakkı tesis edildiği ifade edilerek, söz konusu intifa hakkının
2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanmadığına ve bu hakkın
terkinine karar verilmesi talep edilmektedir.
40
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Şikayet konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik sözleşmesi
ile intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senetten oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey
ilişkinin, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlanma olanağının bulunduğu,
- Rekabet Kurumunun intifa hakkını terkin etme yetkisinin bulunmadığı, bu hususun
hukuk mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu,
10-59/1246-466
2
Bu nedenlerle, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin
reddedilmesinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir. 50
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 2. maddesinde
üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla
teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı
amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Yine aynı
Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise Tebliğ ile tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya
getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne
uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun ve
Danıştay’ın konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar ile de sabit olduğu 60
üzere, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme
yükümlülüğü süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı
tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5
yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi, söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti
kapsamı dışına çıkarmaktadır.
Başvuruda yer alan bilgilere göre, başvuru sahibi ile Petline arasındaki dikey ilişkinin
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte
rekabet etmeme yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, 27.12.2001 tarihinde
başvuru sahibi tarafından Petline lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmiştir. Öte 70
yandan başvuru kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesinden, şikâyetçi ile
Petline arasındaki bayilik sözleşmelerinin 2002 yılından itibaren çeşitli defalar
yenilendiği anlaşılmaktadır.
Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu
kararlar çerçevesinde, 18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla
kalan süreleri beş yılı aşan anlaşmaların, “azami hadde indirme” ilkesi gereğince,
18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır. Bu bağlamda, başvuru konusu
akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak yapılan bayilik sözleşmesi ile intifa 80
sözleşmesinden oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin, 18.09.2010 tarihine
kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanma olanağı
bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen gerekçelerle şikâyet konusuna ilişkin olarak Petline hakkında
4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve
şikâyetin reddedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Diğer taraftan intifa
hakkının terkinine karar verme yetkisi hukuk mahkemelerindedir.
J. SONUÇ 90
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1- Şikayet konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik sözleşmesi ile
intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senetten oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey
ilişkinin, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
10-59/1246-466
3
2- Bununla birlikte intifa hakkının tapudan terkinine karar verme yetkisinin hukuk
mahkemelerinde olduğu hususunda başvuru sahibinin bilgilendirilmesine,
3- Bu nedenlerle, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine 100
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy