Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-187 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-62/1280-484
Karar Tarihi : 30.9.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Sezin ELÇİN CENGİZ, Hale GÜNDÜZ
C. BAŞVURAN : Şehbal ALPACAR YÜCE
Alpacar Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti.
Akdeniz Cd. No:10/404 Konak/İzmir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : Ziraat Bankası İzmir Tarımsal Bankacılık Şubesi
Gazi Mh. Akçay Cd. Zemin Kat No:190/B 35410
Gaziemir/İzmir
E. DOSYA KONUSU : Ziraat Bankası İzmir Tarımsal Bankacılık Şubesi'nin
taşıt kredilerine ilişkin sigortalama işlemlerinde, müşterilerini ilk yıl için 20
sigorta şirketi seçiminde serbest bıraktığı, bununla birlikte birinci yılın
sonunda kasko sigortasının yenilenmesi aşamasında bankanın belirlediği
sigorta şirketinden sigorta yaptırılmaması durumunda müşterinin kredi faiz
oranını artırdığı, bu durumun diğer sigorta şirketleri aleyhine haksız
rekabete yol açtığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; şikâyet edilenin, taşıt kredisi verdiği
müşterilerinden ödemelerin yapıldığı ilk yıl için bir talepte bulunmamakla birlikte,
ikinci yılda bankanın belirlediği sigorta şirketinden sigorta yaptırılmaması
durumunda müşterinin kredi faiz oranını artırdığı iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.7.2010 tarih ve 5626 sayı ile giren 30
başvuru üzerine hazırlanan 17.8.2010 tarih ve 2010-4-187/İİ-10-344.SEC sayılı İlk
İnceleme Raporu, 26.8.2010 tarih ve 10-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş
ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin
ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi
amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-
56/1118-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 20.9.2010 tarih ve 2010-4-187/ÖA-10-344.SEC
sayılı Önaraştırma Raporu 22.9.2010 tarih ve REK.0.08.00.00-110/385 sayılı
Başkanlık önergesi ile 10-62 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır. 40
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. (Ziraat Bankası)’nin bireysel
kredi hizmetleri kapsamındaki dosya konusu uygulamalarının, 4054 sayılı
10-62/1280-484
2
Kanun’a aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla hakkında soruşturma açılmasına
ihtiyaç olmadığı ve başvurunun reddedilmesi gerektiği görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Başvuru konusu banka uygulaması, bireysel bankacılık hizmetleri kapsamında
tüketicilere verilen araç kredisine ilişkindir. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı “bireysel
kredi hizmetleri” olarak belirlenmiştir. 50
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ziraat Bankası’nın bireysel kredi hizmetleri ülke içinde aynı şekilde
gerçekleştirildiğinden, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Tespitler ve Değerlendirme
Başvuru konusu uygulamada, Ziraat Sigorta A.Ş. (Ziraat Sigorta)’nin acenteliğini
yapan Ziraat Bankası İzmir Tarımsal Bankacılık Şubesi, aynı anda hem sigorta
işlemlerini gerçekleştirip hem de kredi vermek suretiyle iki ticari faaliyeti birden
yürütmektedir. Esasen, bankalar, acentelik geliri elde etmek ve sermayesine çoğu
zaman büyük oranda ortak oldukları sigorta şirketlerinin kârlarından pay alabilmek
için, kullandırdıkları kredilere karşılık aldıkları teminatların sigortalanması 60
işleminin, acenteliklerini yaptıkları sigorta şirketi tarafından yapılmasını tercih
etmektedirler. Bu durumun, acentelik ve kâr payı geliri getirmesi, çalışma kolaylığı
ve güvence sağlaması nedenleriyle rasyonel ve bankaların ticari çıkarları
gereğidir.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan
veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası
anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini;
6. maddesi ise bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir
bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut 70
başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye
kullanmasını yasaklamaktadır.
Dosya konusunun, Ziraat Sigorta ve Ziraat Bankası’nın aynı ekonomik bütünlük
içinde yer alması da göz önünde bulundurularak, 4054 sayılı Kanun’un
teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemler ile teşebbüs birliklerinin kararları
neticesinde rekabetin sınırlanmasını yasaklayan 4. maddesini ihlal edecek
nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır. Ayrıca dosya konusunun, Ziraat
Bankası’nın 2008 ve 2009 yılları için sırasıyla %... ve %... olan ilgili pazardaki
paylarının, hâkim durumun varlığını öne sürmek için yeterli bulunmaması
nedeniyle, aynı Kanun’un 6. maddesi anlamında bir ihlal teşkil etmesi mümkün 80
görülmemektedir.
Konuya ilişkin olarak daha önceki yıllarda yapılan şikâyetler üzerine, alınan bir
Kurul Kararı çerçevesinde hazırlanan Sektör Araştırma Raporu 6.7.2004 tarih ve
04-45 sayılı Rekabet Kurulu Toplantısı’nda görüşülmüş ve inceleme konusu olaya
10-62/1280-484
3
rekabet hukuku araçları kapsamında müdahale edilmesinin yerinde olmayacağına
karar verilmiştir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara ilişkin
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 90
Full & Egal Universal Law Academy