Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-166 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-62/1291-490
Karar Tarihi : 30.9.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit
GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Zeynep MADAN, Didem ULUÇ
C. ŞİKAYET
EDEN : Zafer SEYREK (Kardelen Tavukçuluk)
Fazıl Ahmet Paşa Mah. Fazıl Mustafa Paşa Cad. No:1
Vezirköprü / Samsun 20
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
BİM Birleşik Mağazalar A.Ş. Vezirköprü Şubesi
Fazıl Ahmet Paşa Mah. 2. Kültür Sk. No:1
Vezirköprü / Samsun
Migros Ticaret A.Ş. Şok Mağazası Vezirköprü Şubesi
Fazıl Ahmet Paşa Mh. Fazıl Mustafa Paşa Cd. No:63 A-B
Vezirköprü / Samsun
30
E. DOSYA KONUSU: BİM Birleşik Mağazalar A.Ş. ve Migros Ticaret A.Ş Şok
Mağazası’nın, Samsun ili Vezirköprü ilçesinde tavuk ve tavuk ürünlerini toptan
fiyatının altında fiyatla satmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; aynı ilçede faaliyet gösteren BİM
Birleşik Mağazalar A.Ş. (BİM A.Ş.) ve Migros Ticaret A.Ş Şok Mağazası (Şok
Mağazası)’nın tavuk ve tavuk ürünlerini toptan fiyatının altındaki fiyatla sattığı iddiası
dile getirilmiş ve konuyla ilgili gereğinin yapılması talep edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.7.2010 tarih ve 5864 sayı ile giren 40
başvuru üzerine hazırlanan 19.8.2010 tarih, 2010-3-166/İİ-10-401.DU sayılı İlk
İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 26.8.2010 tarih ve 10-56/1109-M sayılı
toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla,
Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili
karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 21.9.2010 tarih ve 2010-3-
166/ÖA-10-364.ZM sayılı Önaraştırma Raporu 6.9.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-
110/428 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-62 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
10-62/1291-490
2
50
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; Samsun’un Vezirköprü ilçesinde
faaliyet gösteren BİM A.Ş. ve Şok Mağazası’nın tavuk ve tavuk ürünlerini toptan
fiyatın altında satmak suretiyle rekabeti kısıtladığı iddiasına yönelik önaraştırma
döneminde yapılan inceleme ve değerlendirmeler ışığında; başvuruya konu
fiyatlandırmanın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal etmediği, dolayısıyla
başvuruya yönelik olarak 4054 sayılı Kanunun 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 60
Başvuruya konu iddia, BİM Birleşik Mağazalar A.Ş. (BİM A.Ş.) ve Migros Ticaret A.Ş
Şok Mağazası (Şok Mağazası)’nın tavuk ve tavuk ürünlerini ilçedeki bazı toptancılara
söz konusu ürünlerin geliş fiyatının 0,50 kuruş-0,70 kuruş altındaki fiyatlarla
perakende olarak sattığı ve bunun da söz konusu teşebbüsleri iflasın eşiğine
getirdiğidir.
4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerinde iki farklı ana rekabet ihlali biçimi
düzenlenmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde birden fazla sayıda teşebbüsün
aralarında anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararı neticesinde rekabet 70
ihlali gerçekleştirmeleri yasaklanmıştır. Teşebbüslerin tek taraflı olarak
gerçekleştirdikleri uygulamaları 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal
olarak değerlendirmek mümkün değildir. Başvuruda düşük fiyat uygulamasının
teşebbüsler arası bir anlaşmaya dayanılarak gerçekleştirildiğine ilişkin bir iddia
olmadığından, mevcut dosya bakımından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında bir değerlendirme yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
Diğer yandan, teşebbüslerin tek taraflı olarak gerçekleştirdikleri düşük fiyatlama
uygulamaları, belirli şartları taşıması halinde kötüye kullanma olarak değerlendirilerek
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ele alınmaktadır. Ancak, bu tür bir 80
değerlendirme yapılabilmesi için öncelikle söz konusu teşebbüsün ilgili pazarda
hâkim durumda olması gerekmektedir. Hâkim durumda olmayan teşebbüslerin
gerçekleştirecekleri bu tip uygulamaları, 4054 sayılı Kanun kapsamında kötüye
kullanma olarak değerlendirmek mümkün değildir. Ayrıca, teşebbüs hâkim durumda
olsa dahi her düşük fiyatlandırmanın doğrudan kötüye kullanma olduğundan söz
edilemez. Zira düşük fiyatlandırma şeklindeki bir uygulamanın kötüye kullanma
olarak değerlendirilebilmesi için teşebbüsün uyguladığı fiyatın maliyet altı olması ve
belirlenen maliyet altı fiyatlandırmanın ilgili pazardaki diğer teşebbüsleri piyasa dışına
itecek kadar uzun sürmesi gerekmektedir.
90
Yukarıda yer verilen bilgiler kapsamında hâkim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin
yapılan bir analizde, şikâyete konu teşebbüsün hâkim durumda olup olmadığı
belirlenerek incelemeye başlanabileceği gibi, başlangıç olarak şikâyete konu eylemin
bir kötüye kullanma hali içerip içermediği de irdelenebilir.
Öncelikle şikâyete konu eylemin bir kötüye kullanma hali içerip içermediğine
bakıldığında üzerinde durulması gereken unsurlar, maliyet altında fiyatlandırmanın
mevcudiyeti ve maliyet altı fiyatlandırmanın yarattığı etkinin uzun süreli olup
olmadığıdır. Başvuruda BİM A.Ş. ve Şok Mağazası’nın tavuk ve tavuk ürünlerini, bu
10-62/1291-490
3
ürünlerin toptan geliş fiyatının 0,50 kuruş ila 0,70 kuruş altında bir fiyatla sattıkları ileri 100
sürülmektedir. Başvuru sahibi ile Raportörlerce yapılan telefon görüşmesinde ise söz
konusu teşebbüslerin kimi zaman kampanya yaparak piliç eti fiyatlarını daha aşağıya
çektikleri belirtilmiş olmakla birlikte, süregelen bir indirimin mevcut olmadığı, fiyatların
dönem dönem düştüğü bilgisi edinilmiştir. Bu noktada başvuruya konu
fiyatlandırmanın gerek maliyet altı kabul edilecek seviyede olmaması, gerekse söz
konusu fiyat indirimlerinin dönem dönem yapılması nedenleriyle dosya konusu
iddianın kötüye kullanma olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.
Öte yandan Raportörlerce şikâyetçi ile yapılan telefon görüşmesinde, Vezirköprü
ilçesinde faaliyet gösteren süpermarketlerin yanı sıra ilçede küçük çaplı market ve 110
bakkalların da tavuk ve tavuk ürünleri satışı gerçekleştirdiği ve sadece perakende
tavuk eti ticareti ile iştigal eden ayrıca 8-9 adet teşebbüsün de bulunduğu bilgisi
edinilmiştir. Bu bilgiler ışığında, çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği tavuk ve
tavuk ürünleri pazarında BİM A.Ş. ve Şok Mağazası’nın hâkim durumda ya da
rekabete ilişkin parametreleri belirleyebilecek konumda bulunmadığı kanaati
oluşmuştur.
Başvuruya konu teşebbüslerin büyük ölçekli perakende satış mağazaları olduğu
dikkate alındığında, bu teşebbüslerin tüketiciye farklı hizmetler sunmalarının yanı
sıra, sahip oldukları yüksek satın alma potansiyelleri nedeniyle arz ettikleri ürünleri 120
küçük kapasiteli işletmelere göre daha avantajlı koşullarla daha düşük fiyattan satın
alabildikleri ve bu şekilde elde ettikleri maliyet avantajını tüketiciye, söz konusu
ürünleri daha düşük fiyatla sunarak yansıttıkları görülmektedir. Teşebbüslerin alım
potansiyelleri çerçevesinde oluşan maliyet avantajlarını tüketicilere yansıtmaları,
serbest piyasa ekonomilerinde yaşanan fiyat rekabetinin doğal bir sonucu olup dosya
kapsamında uygun koşullarla mal alımı yapan BİM A.Ş. ve Şok Mağazası’nın piliç
etini geleneksel satış noktalarına göre daha ucuz fiyatla tüketiciye satabilmeleri
ekonomik olarak rasyonel olduğundan, teşebbüslerin bu davranışları ile 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal etmedikleri sonucuna varılmıştır.
130
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy