Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-162 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-67/1417-534
Karar Tarihi : 27.10.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖR : Mehmet Akif KAYAR, Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Dorf Ketal Chemicals AG
Temsilcisi: Av. Ceyda TABAK
Alt Zeren Sk. No:7-1 34330 Levent/İstanbul
D. TARAFLAR : - Dorf Ketal Chemicals AG
Schutzengraben 20, 8200 Scahhhausen, İsviçre
- Johnson Matthey Plc.
40-42 Hatton Garden Londra EC1N 8EE İNGİLTERE
E. DOSYA KONUSU: Johnson Matthey Plc. (Johnson Matthey)’nin (Vertec ve/veya 20
Snapcure olarak bilinen) organic titanat ve zirkonat işlerine ilişkin varlıklarının,
Dorf Ketal Chemicals AG (Dorf Ketal) tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 8.10.2010 tarih, 7740 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 21.10.2010 tarih ve 2010-1-
162/Öİ-10-170.MAK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 26.10.2010 tarih ve
REK.0.05.00.00-120/406 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-67 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır. 30
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma işleminin
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu; devir
sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun
güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı;
bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
Dosyada yer alan bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “titanat ürünleri”; ilgili coğrafi
pazar ise “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.2. Bildirim Konusu İşlem 40
Dosya konusu işlem; Johnson Matthey'in organik titanat ve zirkonat işine ait varlıklarının,
Türkiye'ye titanat tedarik eden Dorf Ketal tarafından devralınmasıdır. Anılan devralma
işlemine ilişkin 16 Ağustos 2010 tarihinde Johnson Matthey ve Dorf Ketal AG arasında
10-67/1417-534
2
imzalanan "Johnson Matthew Plc.'nin Vertec ve Snapcure işlerine ait belirli işletme ve
varlıkların alım satımına ilişkin Sözleşme" (Sözleşme)'ye göre devralma, Johnson
Matthey'in Vertec İşi'ne ilişkin; peştemallık (goodwill) ve müşteri veri tabanı, münhasır
know-how, müşterilerle hâlihazırda var olan sözleşmelere ilişkin haklar, fikri mülkiyet
hakları, ticari kayıtlar ve Johnson Matthey'in bağlı şirketi ACMA Ltd’ye ait bütün ihraç
edilmiş hisseleri kapsayacaktır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 50
H.3.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu işlem, Johnson Matthey’e ait Vertec İşi’nin kontrolünün Dorf Ketal’e
geçmesine neden olacağından, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi
anlamında bir devralmadır. Diğer taraftan, devralınan şirketin, 2009 yılı için, ilgili
pazardaki payı %...’dir. Dolayısıyla 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in
4. maddesinde belirtilen pazar payı eşiği aşılmış olduğundan, söz konusu devralma
işlemi izne tabidir.
H.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme
4054 Sayılı Kanun’un 7.maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın
yasaklanabilmesi için işlemin, ya hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu 60
güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Bu
bağlamda, başvuru konusu işlem taraflarının pazardaki konumlarının değerlendirilmesi
gerekmektedir.
Bildirime konu işlemin tarafları Türkiye'de faaliyetlerini ithalat (doğrudan satış) şeklinde
gerçekleştirmektedirler. Yukarıda yer verilen tablodaki bilgilerden görüldüğü üzere Dorf
Ketal’in Vertec İşi’ni devralması sonrası titanat pazarında 2009 yılı verilerine göre % …
oranında pazar payına sahip olacağı anlaşılmaktadır.
Bu noktada titanat pazarının yapısına ilişkin bildirim formundaki bazı açıklamalara yer
verilecektir. Form’da, titanat üretiminin 1960'lı yıllarda başladığı, ilgili pazarın giriş
engelleri düşük ve olgun olduğu, titanat ürünlerinin birçoğunun fikri mülkiyet korumalı 70
olmadığı, herhangi bir rakibin 400 ton kapasiteli bir fabrikayı maksimum 6 aylık bir
sürede tahmini yaklaşık (arazi hariç) 500 bin ABD Doları karşılığında kurabildiği,
hâlihazırdaki üreticilerin kapasite artırımı veya yeni kapasite oluşturmalarının görece
kolay olduğu, titanat üretimi için gerekli olan kimyasal teçhizat basitliği ile fikri mülkiyet
veya herhangi bir know how veya kapasite artışlarını geciktiren veya aksatan gelişmiş
teknik gereklilikler bulunmadığı, titanat fiyatlarının hammadde maliyetindeki
değişikliklerle paralel olarak değişiklik gösterdiği ve devralma taraflarının önünde
fiyatlama konusunda en önemli baskının rakiplerinden ve özellikle Çin ve Hindistan'da
yerleşik yeni oyunculardan geldiği, pazara yeni giriş yapanların baskısı sonucunda,
fiyatların son beş yılda genel olarak düştüğü hususları, anılan bildirimde ifade 80
edilmektedir.
Ayrıca bildirim formundaki bilgilerden; 1) titanat pazarında nakliye süresi ile maliyetin
ürün fiyatı üzerinde etkisinin azlığı (uzun mesafelere taşınabilme, ürünün bozulmaması
gibi nedenlerle), fiyatların bölge ve ülkelere göre çok fazla değişmemesi ve pazara girme
açısından engel bulunmaması özellikleri nedeniyle titanat pazarının küresel arz niteliğine
sahip olduğu, 2) titanat pazarında alıcıların genellikle gelişmiş satın alma ekipleri olan
büyük kurumsal işletmeler olduğu örneğin, Türkiye'deki Sun Chemical Grubu'nun bir
parçası olan Coates Lorilleux şirketi gibi ve bu müşterilerin fiyat artışları olduğunda
kolaylıkla başka bir tedarikçiye geçebildikleri, 3) titanatların bir dizi son uygulamada
10-67/1417-534
3
kullanıldığı ve her bir durum için çeşitli alternatif ürünler bulunduğu ve bu durumun 90
alıcılar için gerçek bir ikame oluşturduğu ve bu ikame ürünlerin varlığının, özellikle imalat
sürecinde değişiklik gerektirmediği durumlarda, titanat üreticileri üzerinde sürekli bir fiyat
baskısı yarattığı anlaşılmaktadır.
Keza, Johnson Matthey’in titanat ürünleri pazarında 2007’den 2009 yılına kadar iki yıl
içerisinde % … gibi yüksek bir oranda pazar payı kaybetmesi ilgili ürün pazarındaki
rekabeti göstermesi açısından önemlidir.
Yukarıdaki bilgilerin ışığında, ilgili ürün pazarında tamamıyla ithalat yoluyla faaliyet
gösterildiği, titanat pazarında nakliye süresi ile maliyetin ürün fiyatı üzerinde etkisinin
azlığı (uzun mesafelere taşınabilme, ürünün bozulmaması gibi nedenlerle), fiyatların
bölge ve ülkelere göre çok fazla değişmemesi ve pazara girme açısından engel 100
bulunmaması özellikleri nedeniyle titanat pazarının küresel arz niteliğine sahip olduğu,
devralan teşebbüs Dorf’un rakiplerinin yine rekabet gücüne sahip uluslararası şirketler
olduğu, titanat ürünlerine alternatif ürünlerin ve bunların tedarik kanallarının mevcudiyeti,
alıcı gücünün varlığı, arzın küresel niteliği, pazar paylarındaki hızlı değişimlerin
mevcudiyeti, pazara giriş engellerinin olmadığı, ithalatın önünde herhangi bir engel
bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru konusu devralma işlemi sonucunda, ilgili ürün
pazarında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde hâkim durum yaratılması veya
mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunun doğmayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ 110
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy