Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-243 (Özelleştirme)
Karar Sayısı : 10-71/1480-568
Karar Tarihi : 10.11.2010
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Bayram Ali GEÇGİL, NUR Seda KÖKTÜRK, Esma
GÜNDOĞDU
C. BİLDİRİMDE 20
BULUNAN - :- Knauf Insulation İzolasyon Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Çağrı GÖKTAŞ
Pekin&Bayar Ortak Avukat Bürosu Ahular Sok. No:15 34337
Etiler/İstanbul
D. TARAFLAR : - T.C. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Büyükdere Cad. No:143 34394 Esentepe/İstanbul
- Knauf Insulation İzolasyon Sanayi ve Ticaret A.Ş.
7. Cadde Alçıpan Fabrikası 06530 Bilkent Çankaya/Ankara
E. BAŞVURUDA 30
BULUNAN : - Halis TOPRAK
Temsilcisi: Bülent AKAR
İstinye Cad. Aslanlı Köşk Sarıyer/İSTANBUL
F. DOSYA KONUSU: 1- Toprak İzolasyon Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün TMSF
tarafından satışı ihalesinde Knauf Insulation İzolasyon Sanayi ve Ticaret A.Ş.
tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi.
2- Toprak İzolasyon Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün TMSF tarafından satışı
işlemine izin verilmemesi talebi.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.9.2009 tarih ve 6303 sayı ile intikal eden 40
başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” ile 1998/4 sayılı "Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik
Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in ilgili hükümleri
uyarınca hazırlanan Mesleki Daire görüşü 4.1.2010 tarih ve 7 sayıyla TMSF’ye
gönderilmiştir. Kurum kayıtlarına 18.10.2010 tarih ve 7950 sayı ile giren TMSF'nin
nihai bildirimi üzerine 4054 sayılı Kanun ve anılan tebliğler çerçevesinde düzenlenen
1.11.2010 tarih ve 2009-2-243/ÖN-10-325.BAG sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim
10-71/1480-568
2
Raporu, 5.11.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/532 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-50
71 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
Kurum kayıtlarına 8.11.2010 tarih ve 8490 sayı ile giren ve Halis TOPRAK tarafından
gönderilen dilekçe üzerine hazırlanan 10.11.2010 tarih 2009-2-243/BN-10-325.BAG
sayılı Bilgi Notu Kurul’un anılan toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; anılan işlemin, 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi ve 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik
Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” kapsamında
olduğu, ancak aynı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen pazar payı ve ciro eşiklerinin
aşılmaması nedeniyle izne tabi olmadığı ve 8.11.2010 tarih ve 8490 sayılı 60
başvurunun 4054 sayılı Kanun kapsamında bulunmaması nedeniyle reddine karar
verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İşlemin Kapsamı
TMSF’nin açmış olduğu ihale sonucunda, ihaleyi kazanan Knauf Insulation İzolasyon
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Knauf Insulation) “Devir ve Teslim Anlaşması”’nı TMSF ile
akdedecek ve satışa konu olan ticari ve iktisadi bütünlüğü haciz, rehin ve benzeri
takyidatlardan ari olarak mülkiyeti ile birlikte devralacaktır.
I.2. Taraflar
I.2.1. Devralınan:Toprak İzolasyon 70
Toprak İzolasyon’un oluşturulduğu Toprak İzolasyon Müessesesi, İzotoprak
Camyünü Fabrikası ile inorganik lifli yalıtım malzemeleri arasında yer alan camyünü
üretimini gerçekleştirmektedir. Söz konusu fabrika, 1996’da Eskişehir’de kurulmuş
olup Toprak Kağıt San. A.Ş. mülkiyeti altındadır. Üretim kapasitesi 11.000 ton/yıl
olup, “ İzotoprak”, “Termopan”, “Toprakcam”, “İzotop”, “İzostar” adında beş tane
patentli markası ve TSE markası kullanma hakkı bulunmaktadır.
I.2.2. Devralan: Knauf Insulation
Knauf Insulation 14.9.2010 tarihinde, her türlü izolasyon malzemesinin ticareti,
ithalatı, ihracatı, dağıtımı, pazarlaması, alım ve satımı ve bu amaçla fabrikaların
kurulması, izolasyon pazarında faaliyette bulunan veya bu amaçla kurulacak olan 80
şirketlere iştirak edilmesi amacıyla kurulmuş bir anonim şirkettir. Bildirim formunda
Knauf Insulation’ın yeni kurulan bir şirket olduğu için henüz cirosunun oluşmadığı ve
Knauf Insulation’un çoğunluk hissedarı (%99.9) ve tüzel kişi yabancı ortağı Knauf
Insulation Holding GmbH’nin Türkiye’de doğrudan herhangi bir faaliyeti bulunmadığı
belirtilmektedir.
Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, Knauf şirketleri, 1932 yılında Almanya’da
faaliyete başlamış olup günümüzde dünya çapında yapı malzemeleri ve inşaat
sistemleri tedariki ile iştigal etmektedir. Knauf şirketleri dünya çapındaki iştirakleri
vasıtasıyla 64 ülkede faaliyet göstermektedir. Knauf şirketleri içindeki en önemli
holding şirketi Gebrüder Knauf Verwaltungsgesellschaft KG’dir. Gebrüder Knauf 90
Verwaltungsgesellschaft, Knauf International GmbH’ın %99,9 hissesine sahiptir.
Knauf International GmbH’de, Knauf Insulation Holding GmbH’ın %99,9 hissesine
sahiptir.
10-71/1480-568
3
Bunun dışında Knauf şirketlerinin Knauf Insulation dışında Türkiye’de bulunan
iştirakleri Knauf İnşaat ve Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret A.Ş., PFT Sıva
Sistemleri Sanayi ve Ticari A.Ş., Mina Alçı ve Harç Madencilik Sanayi Ticaret A.Ş.
Knauf Artfix Yapı Malz. S Tic.A.Ş. olarak gösterilmekte ve hiçbirinin cam yünü
pazarında faaliyeti bulunmadığı belirtilmektedir.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı 100
Bildirim formunda ilgili ürün pazarının, “inşaat sektörü için yalıtım mamullerinin
üretilmesi ve tedarik edilmesi” olarak belirlenmesi gerektiği, belirtilen yalıtım
mamullerinin EPS, XPS, PUR, taş yünü ve cam yünü ürün kategorilerini kapsadığı
ifade edilmektedir.
Rekabet Kurulu’nun 8.2.2010 tarih ve 10-14/175-66 sayılı kararında ise, aşağıdaki
değerlendirmeler yapılmış ve dosya kapsamında ilgili ürün pazarları “taşyününden
yapılan yalıtım malzemeleri pazarı” ve “camyününden yapılan yalıtım malzemeleri
pazarı” olarak belirlenmiştir:
“….camyünü, taşyünü ve petrol bazlı yalıtım malzemelerinin ayrı pazarlar
olarak değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır. Özellikle XPS, hem üretim 110
biçiminin hem de kullanım amacının farklı olması nedeniyle mineral yünlerden
ayrılmaktadır. Mineral yünler arasında ise düşük bir ikame edilebilirlik
bulunmaktadır. Taşyünü ve camyünü ise her ne kadar üretim biçimleri benzer
olsa da fırınlarının, kullanım yerlerinin ve sağladığı yalıtım kalitelerinin farklı
olması nedeniyle birbirinden ayrışmaktadır. Bu noktada göze çarpan en önemli
farklılık, yangın yalıtımının yalnızca taşyünüyle sağlanabilmesidir. Ancak,
hiçbir yalıtım ürünü arasındaki ikame seviyesinin bu ürünleri aynı pazarda
değerlendirmeyi gerektirecek kadar yüksek olmadığı görülmektedir. Ayrıca,
Rekabet Kurulu’nun vermiş olduğu önceki kararlarda1 da; camyünü, taşyünü
ve XPS ayrı ilgili ürün pazarları olarak değerlendirilmiştir…” 120
Bu çerçevede, işbu nihai izin başvurusuna konu devralma işlemine ilişkin olarak da
ilgili ürün pazarı en dar şekilde değerlendirilerek “camyününden yapılan yalıtım
malzemeleri pazarı (camyünü pazarı)” olarak belirlenmiştir.
I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Camyününden yapılan yalıtım malzemelerinin satışının tüm Türkiye genelinde
gerçekleşmesi ve pazar farklılaşması yaratacak faktörlerin bulunmaması nedeniyle
ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.
I.4. Değerlendirme
I.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, izin talebinde bulunulan işlem neticesinde 130
Toprak İzolasyon’un hukuki ve fiili kontrolünün Knauf Insulation’a geçeceği ifade
edilmektedir. Bu nedenle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin
“herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut
ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi
kapsamına giren bir devralma işlemidir.
1 23.11.2006 tarih ve 06–85/1088–316 sayı ile 20.6.2007 tarih ve 07–53/582–193 sayılı Rekabet
Kurulu kararları.
10-71/1480-568
4
I.4.2. Bildirimin 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. Maddesi Kapsamında
Değerlendirilmesi
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca “Bu
Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda 140
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
Lirası’nı (yirmi beş milyon Yeni Türk Lirası) aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur”.
Camyünü pazarında esas olarak İzocam, Toprak İzolasyon, Ode Yalıtım, Ursa,
Özpor adlı teşebbüsler faaliyet göstermektedir. Öte yandan bildirim formunda Toprak
İzolasyon’un Mart 2009 tarihi itibarıyla üretimini durdurduğu bildirilmektedir.
Aşağıda tabloda Toprak İzolasyon’un son beş yıl içerisinde gerçekleştirdiği üretim,
satış miktarı, elde ettiği satış geliri ile kapasite ve kapasite kullanım oranlarına ilişkin 150
bilgiler gösterilmektedir.
Tablo 1: Toprak İzolasyon’un Camyünü Ürününe İlişkin Son Beş Yıldaki Üretim, Yurtiçi Satış,
Kapasite Bilgileri ve Kapasite Kullanım Oranları
2005 2006 2007
2008
(Ocak-Eylül)
2008 Ekim-
2009 Eylül
Üretim Miktarı (ton)
(….) (….) (….) (….) (….)
Yurtiçi Satış Miktarı (ton) (….) (….) (….) (….) (….)
Yurt İçi Net Satış Geliri
(TL)
(….) (….) (….) (….) (….)
Yıllık Üretim Kapasitesi
(ton/yıl)
(….) (….) (….) (….) (….)
Kapasite Kullanım Oranı
(%)
(….) (….) (….) (….) (….)
Ayrıca dosya mevcudu belgelerden Toprak İzolasyon’un net satışlarının 2008 yılında
(….) ABD Doları; 2009 yılında ise (….) ABD Doları olduğu görülmektedir.
Bu bağlamda 2009 yılı açısından bakıldığında Toprak İzolasyon’un, aynı yılın Mart
ayı itibarıyla üretimini durdurmuş olduğu, yeni kurulan bir şirket olduğu için Knauf
Insulation’ın ise henüz cirosu bulunmadığı dikkate alındığında, tarafların toplam
cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen 25.000.000 TL eşiğini aşmadığı tespit 160
edilmiştir.
TMSF’den ve ilgili pazarda yer alan teşebbüslerden edinilen bilgiler doğrultusunda
hazırlanan aşağıdaki tabloda ise, ilgili pazarda son bir yılda (2008 Ekim ayı ve 2009
Ekim/Kasım) gerçekleşen üretim ve yurtiçi satış miktarları ile kapasite bilgileri yer
almaktadır:
170
10-71/1480-568
5
Tablo 2: 2009 Yılında Pazarda Yer Alan Teşebbüslerin Son Bir Yıldaki Üretim ve Yurtiçi Satış
Miktarları, Yurt içi Net Satış Gelirleri ve Üretim Kapasiteleri ile Kapasite Kullanım Oranları
İzocam Ursa Ode Toprak Özpor Toplam
Üretim Miktarı
(ton)
(….) (….) (….) (….) (….) (….)
Yurtiçi Satış Miktarı
(ton)
(….) (….) (….) (….) (….) (….)
Yurt İçi Net Satış Geliri
(TL)
(….) (….) (….) (….) (….) (….)
Yıllık Üretim Kapasitesi
(ton/yıl)
(….) (….) (….) (….) (….) (….)
Kapasite Kullanım
Oranı(%)
(….) (….) (….) (….) (….) (….)
(……TİCARİ SIR…..)
Camyünü üreticisi firmaların son dört yıldaki camyünü ürününe ilişkin yurtiçi net satış
gelirleri ve satış miktarları esas alınarak hesaplanan pazar paylarına ise aşağıdaki
tabloda yer verilmektedir.
Tablo 3: 2006-2009 Yılları Arası Pazarda Yer Alan Teşebbüslerin Ciro ve Satış Miktarı Esaslı Pazar
Payları 180
2006 2007 2008/9 2008/9-2009/9
Ciro (%)
S. Miktarı
(%) Ciro (%)
S. Miktarı
(%) Ciro (%)
S. Miktarı
(%)
Ciro
(%)
S. Miktarı
(%)
İzocam (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Toprak (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Özpor (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Ode (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Ursa (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….) (….)
Toplam 100 100 100 100 100 100 100 100
Yukarıdaki tablo 2009’un üçüncü çeyreği itibarıyla camyünü pazarındaki
teşebbüslerin pazar paylarını göstermektedir. Bu bağlamda tabloda yer alan bilgiler
her ne kadar 2009 yılının tamamına ve pazardaki tüm teşebbüslere ilişkin net bir
değerlendirme yapmaya imkan vermiyor olsa da 2009 Mart’ta üretimini durdurduğu
belirtilen Toprak İzolasyon’un 2009’daki pazar payının % 25 eşiğini aşamayacağı
açık bir biçimde görülmüştür. Daha önce de belirtildiği üzere ihalede alıcı olan Knauf
Insulation’ın ise yeni kurulan bir şirket olması nedeniyle camyünü pazarında herhangi
bir pazar payı bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, devre konu teşebbüs olan Toprak
İzolasyon ve onu devralmak isteyen Knauf Insulation’ın toplam cirolarının ve pazar 190
paylarının Tebliğ’de belirtilen eşikleri aşmadığı anlaşıldığından Toprak İzolasyon’un,
TMSF tarafından açılan ihalede Knauf Insulation tarafından devralınması işleminin
1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
I.4.3. Halis TOPRAK tarafından yapılan başvuru
Kurum kayıtlarına 8.11.2010 tarih ve 8490 sayı ile giren ve Halis TOPRAK tarafından
gönderilen 4.11.2010 tarihli dilekçede; TMSF tarafından yapılan ihalede Toprak
İzolasyon Fabrikasının Knauf Insulation’a gerçek değerinin altında satılmış olduğu
iddia edilmiş ve bu nedenle söz konusu devralma işlemine izin verilmemesi talep
10-71/1480-568
6
edilmiştir. Söz konusu başvurunun 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı 200
sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- Toprak İzolasyon Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün TMSF tarafından yapılan ihalede
Knauf Insulation İzolasyon Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınması işleminin,
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1998/4 sayılı “Özelleştirme Yoluyla
Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna
Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve
Esaslar Hakkında Tebliğ” kapsamında olduğuna,
- Ancak aynı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen pazar payı ve ciro eşiklerinin 210
aşılmaması nedeniyle izne tabi olmadığına
2- Halis TOPRAK tarafından yapılan 4.11.2010 tarihli başvurunun 4054 sayılı Kanun
kapsamında olmaması nedeniyle reddine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy