Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-236 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-78/1612-616
Karar Tarihi : 16.12.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Ali ARIÖZ, Hatice YAVUZ
C. BİLDİRİMDE : - Diaverum Diyaliz Hizmetleri A.Ş.
BULUNAN Temsilcisi: Av. Jülüde Işıl BAĞATUR
Rumeli Cad. Yapı Kredi Emekli Sandığı İş Merkezi No:71 K:7
34371 Osmanbey/İstanbul
D. TARAFLAR : - Diaverum Diyaliz Hizmetleri A.Ş. 20
Büyükdere Cad. Noramin İş Merkezi No:237 Kat:1/110 34398
Maslak / İstanbul
- Gaziosmanpaşa Sağlık Hizmetleri A.Ş.
Karayolları Mah. Cebeci Cad. No:204
Gaziosmanpaşa/İstanbul
- International Dialysis Centers BV
Fred Roeskestraat 123, 1076 EEn Amsterdam-HOLLANDA
- IDC Uluslararası Diyaliz Merkezleri Ltd. Şti
Cumhuriyet Cad. No:46/2 Pagasus Evi Harbiye / İstanbul
30
E. DOSYA KONUSU: İnfomed Diyaliz Merkezi Ltd. Şti. (İnfomed Diyaliz)
hisselerinin %0,5’inin Diaverum Diyaliz Hizmetleri A.Ş. (Diaverum) ve %99,5’inin
Gaziosmanpaşa Sağlık Hizmetleri A.Ş. (Gaziosmanpaşa Sağlık) tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 08.10.2010 tarih ve 7743 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 24.11.2010 tarih ve 8913 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 06.12.2010 tarih ve 2010-2-236/Öİ-10-321.AA
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 10.12.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/606 40
sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-78 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da,
1. Bildirim konusu devralma işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in 2. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu,
10-78/1612-616
2
2. İşlem sonucunda ilgili pazarda aynı Tebliğin 4. maddesinde belirtilen eşiklerin
aşılmadığı ve bu nedenle söz konusu işlemin izne tabi bir devralma işlemi
olmadığı 50
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu işlem; İnfomed Diyaliz hisselerinin %0,5’inin Diaverum, kalan
%99,5’inin de Gaziosmanpaşa Sağlık tarafından devralınmasına ilişkindir.
Gaziosmanpaşa Sağlık’ın %(…..) hissesine Diaverum sahip olup, söz konusu işlem
sonucunda İnfomed Diyaliz’in kontrolü Diaverum’a geçecektir. Dosya mevcudu
bilgilere göre Diaverum, devralma yoluyla klinik sayısını artırmak, bu şekilde diyaliz
hizmeti alanındaki yatırımlarının ilerletip geliştirmek ve daha çok hastaya hizmet
sunmak amaçlarıyla işlemi gerçekleştirmek istemektedir. 60
İşlem öncesinde ve sonrasında devre konu olan şirketin hissedarlık yapısı aşağıdaki
gibi olacaktır.
Tablo 1: İnfomed Diyaliz Hissedarlık Yapısı
Devir Öncesi Devir Sonrası
Hissedar Hisse Adedi Hisse
Oranı (%)
Hissedar Hisse Adedi Hisse Oranı
(≈%)
International
Dialysisi Centers BV
(…..) (…..) Gaziosmanpaşa
Sağlık
(…..) (…..)
IDC Uluslararası
Diyaliz Merkezleri
Ltd. Şti.
(…..) (…..)
Diaverum
(…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) TOPLAM (…..) (…..)
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan Taraflar
Dosya mevcudu bilgilere göre Diaverum’un ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 2: Diaverum Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Diaverum Holding S.A.R.L 99,999988
Diaverum Italia S.R.L 0,000003
Diaverum Services Renales S.L. 0,000003
Diaverum Holding Finance S.A.S 0,000003
Diaverum Investmentos Servicios LDA 0,000003
TOPLAM 100
Tablodan şirketin hakim ortağının Diaverum Holding S.A.R.L (Diaverum Holding)
olduğu görülmektedir. Dosya kapsamında elde dilen bilgilere göre Diaverum Holding, 70
renal (böbrek ile ilgili) bakımdan dünyanın ve Avrupa’nın en büyük bağımsız hizmet
sağlayıcıları arasında yer almaktadır. Diaverum Holding’in, renal bakımda yaklaşık
20 yıldır ve halihazırda 14 ülkede (…..) civarında hastaya hemodiyaliz hizmeti verdiği
belirtilmiştir.
Diaverum’un Türkiye’de hisse sahibi olduğu şirketler ve hisse oranları aşağıdaki
gibidir:
Diaverum (%…..)
10-78/1612-616
3
Şube: Etlik Diyaliz Hizmetleri A.Ş. (Etlik Diyaliz)
Orta Anadolu Diyaliz Hizmetleri A.Ş. (%…..)
Trakya Sağlık Hizmetleri A.Ş. (%…..) 80
Dikmen Diyaliz Hizmetleri Ltd. Şti. (Dikmen Diyaliz) (%…..)
Şube: GÖK Sağlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.
Şube: Nesa Sağlık Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti.
Özel Samsun Diyaliz ve Medikal San. ve Tic. A.Ş. (%…..)
Şube: Merzifon Diyaliz Hizmetleri A.Ş.
Özel Kırşehir Diyaliz Hizmetleri A.Ş. (%…..)
Özel Bafra Diyaliz Hizmetleri A.Ş. (%…..)
Diatalya Özel Diyaliz Hizmetleri A.Ş. (%…..)
Esentepe Özel Sağlık Hizm. ve Malz. Turizm San. Tic. A.Ş. (%…..)
Buca Diyaliz Hizmetleri A.Ş. 90
Urla Özel Diyaliz ve Sağlık Hizmetleri A.Ş. (%…..)
Lifos (%…..)
Rensa (%…..)
Gaziosmanpaşa Sağlık (%…..)
Ataşehir Sağlık (%…..)
Özel Keçiören Diyaliz Merkezi ve Sağlık Hizmetleri Tic. A.Ş. (Keçiören Diyaliz)
(%…..)
Diaverum’un hissedarı olduğu bu şirketlerden Ataşehir Sağlık, Gaziosmanpaşa
Sağlık ve GÖK Sağlık devredilen İnfomed Diyaliz gibi İstanbul ilinde diyaliz hizmeti
sunmaktadır 100
İnfomed Diyaliz’in %…..’lik hissesini devralacak olan Gaziosmanpaşa Sağlık’ın
ortaklık yapısı ise şu şekildedir:
Tablo 3: Gaziosmanpaşa Sağlık Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Diaverum Diyaliz Hizmetleri A.Ş. (…..)
Dikmen Diyaliz Hizmetleri A.Ş. (…..)
Esentepe Diyaliz Hizmetleri A.Ş. (…..)
Trakya Sağlık Hizmetleri A.Ş. (…..)
Hakan Yüksel (…..)
TOPLAM 100
Görüldüğü üzere, İnfomed Diyaliz’in hisselerinin büyük çoğunluğunu devralacak olan
Gaziosmanpaşa Sağlık, Diaverum tarafından kontrol edilmektedir.
H.2.2. Devreden Taraflar
Bildirim konusu işlemle hisselerini devredenler, International Dialysis Centers BV
(%…..), ve IDC Uluslararası Diyaliz Merkezleri Ltd. Şti. (%…..) olup, halihazırda
Infomed Diyaliz’in hisselerinin tamamına sahiptirler.
10-78/1612-616
4
H.2.3. Devredilen: İnfomed Diyaliz 110
Dosya mevcudu bilgilere göre 2009 yılı için toplam (…..) hastaya ve (…..) cihaza
sahip olan İnfomed Diyaliz’in aynı yıl için cirosu, (…..) TL olarak bildirilmiştir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Diyaliz özetle, böbrek yetmezliği olan hastaların kanının, tıbbi yöntemler kullanılarak
zararlı maddelerden temizlenmesi işlemidir. Söz konusu hizmet esnasında kan,
hastanın arterinden alınarak, kan seti yardımıyla filtreden temizlenerek, ven seti ile
tekrar insan vücuduna temizlenmiş olarak geri döner. Tüm bu işlem insan vücudunun
dışında hemodiyaliz cihazı aracığıyla gerçekleşir. Kanın temizlenmesi ile makine
arasında direkt bir bağlantı yoktur. Böbrekleri çalışmayan hastaların haftada en az 3 120
kere en az 4 saatlik bir işleme tabii tutulması gereklidir.
Böbrek yetmezliği olan (böbrekleri kısmen veya tamamen çalışmayan) hastalar için
(a) böbrek nakli, (b) periton diyalizi (hastanın gerekli donanımı ve eğitimi temin
ederek işlemi kendi kendine gerçekleştirmesi) ve (c) hemodiyaliz olmak üzere üç
temel tedavi yöntemi olmakla birlikte, hemodiyalizin herhangi bir başka sağlık hizmeti
ile ikame edilme olanağı bulunmamaktadır. Bu nedenle, devralma işlemine konu
teşebbüs olan İnfomed Diyaliz’in faaliyet alanı ve Rekabet Kurulu’nun önceki
kararları1 da dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “hemodiyaliz hizmetleri pazarı” olarak
tespit edilmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar 130
Hemodiyaliz hizmetleri pazarında gerçekleştirilen önceki devralma işlemlerine ilişkin
olarak Rekabet Kurulu’nca verilen kararlar2 incelendiğinde, hemodiyaliz hizmetlerine
ilişkin ilgili coğrafi pazar tanımı yapılırken genellikle il sınırlarının esas alındığı, ancak
işlemin niteliği dikkate alınarak ilden daha dar bir pazar tanımının yapılmasının
mümkün kılındığı anlaşılmıştır. Mevcut dosya özelinde ise devre konu Infomed
Diyaliz’e gelen hastaların ilçe bazında ikametgahları ve ikametgahlara göre
hastaların toplam hasta sayısına oranı, aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:
Tablo 4: Infomed Diyaliz’e 2009 Yılında Gelen Hastalarının İkametgahları ve İkametgahlara Göre
Hastaların Toplam Hasta Sayısına Oranı
Hasta İkametgahı Hasta Sayısı Oran (%)
Sultangazi (…..) (…..)
Arnavutköy (…..) (…..)
İkitelli (…..) (…..)
Bayrampaşa (…..) (…..)
Alibeyköy (…..) (…..)
Beşyüzevler (…..) (…..)
Yeşilpınar (…..) (…..)
Esenler (…..) (…..)
Gaziosmanpaşa (…..) (…..)
Etiler (…..) (…..)
Bağcılar (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..)
1 2.9.2010 tarih ve 10-57/1144-431 sayılı, 15.07.2009 tarih ve 09-33/744-180 sayılı, 14.08.2008 tarih
ve 08-50/753-307 sayılı, 28.2.2008 tarih ve 08-19/201-68 sayılı Rekabet Kurulu kararı.
2 14.8.2008 tarih ve 08-50/753-307 sayılı, 28.2.2008 tarih ve 08-19/201-68 sayılı, 24.01.2008 tarih ve
08-08/32-92 sayılı Rekabet Kurulu kararları.
10-78/1612-616
5
Tablodan İnfomed Diyaliz’e gelen hastaların, %(…..)’inin Sultangazi ilçesinden ve 140
sırasıyla %(…..) ve %(…..) oranlarında Arnavutköy ve Bayrampaşa ilçelerinden
geldiği anlaşılmaktadır. Devredilen teşebbüsün hastalarının büyük çoğunluğunun
ikamet ettiği Sultangazi ilçesi Gaziosmanpaşa’ya bağlı 14, Eyüp ve Esenler'e bağlı
birer mahallenin katılımıyla; Arnavutköy ise kendisine bağlı birtakım mahalleler ile,
Çatalca İlçesine bağlı bazı mahallelerin katılımıyla 2008 yılında kurulmuştur.
Dolayısıyla İlgili coğrafi pazara, İnfomed Diyaliz’in halihazırda hastalarının büyük
çoğunluğunun ikamet ettiği Sultangazi, Arnavutköy ve Bayrampaşa İlçeleri,
Sultangazi ilçesine bağlı yerleşim yerlerinin büyük çoğunluğunu daha önce idari
anlamda bağlı bulunduğu ve Gaziosmanpaşa ilçesi ve bu ilçelere sınır olan Esenler,
Eyüp, Başakşehir, Bağcılar, Bahçelievler ve Güngören ilçeleri dahil edilerek, en dar 150
anlamda ve rekabet hukuku analizi bakımından en riskli coğrafi pazar tanımlaması
yapılmış olacaktır3.
Yukarıdaki tüm değerlendirmeler ve önceki Rekabet Kurulu kararları çerçevesinde,
dosya konusu işlem bakımından il bazında pazar tanımına göre daha riskli durum
dikkate alınarak ilgili coğrafi pazarın en dar şekilde “Arnavutköy, Sultangazi,
Gaziosmanpaşa, Eyüp, Esenler, Başakşehir, Bahçelievler, Bağcılar, Güngören”
olduğu varsayılmış ve işleme ilişkin değerlendirmeler bu tanım üzerinden yapılmıştır.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar 160
Hakkında Tebliğ”in (Tebliğ) 2(b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul
edilmektedir.
Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, İnfomed Diyaliz hisselerinin tamamı
Diaverum ve iştiraklerine devredilecektir. Söz konusu devir işlemi ile Diaverum, %62
payına sahip olduğu Gaziosmanpaşa Sağlık aracılığıyla, İnfomed Diyaliz’in %100
oranında hissesine sahip olarak devre konu teşebbüs üzerinde kontrol hakkında sahip
olacaktır. 170
Bu bilgiler doğrultusunda başvuru konusu işlemin bir teşebbüsün ortaklık paylarının
tamamının başka teşebbüslere devredilmesi niteliğinde bir işlem olması nedeniyle,
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi
olduğu sonucuna varılmaktadır.
H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme
Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 2. maddesinde
belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aşması halinde Rekabet 180
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" demek suretiyle hangi tür birleşme ya da
devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
3 Arnavutköy ilçesine sınır olan Çatalca ve B. Çekmece ilçeleri İnfomed Diyaliz hastalarının %72’sinin
ikamet ettiği Sultangazi ilçesine olan coğrafi uzaklıkları nedeniyle coğrafi pazara dahil edilmemiştir.
10-78/1612-616
6
Devralan taraflardan Diaverum Diyaliz’in yukarıda tanımlanan ilgili pazarda sadece
%(…..) hissesini elinde bulundurduğu Gaziosmanpaşa Sağlık vasıtasıyla faaliyeti
bulunmaktadır. Gaziosmanpaşa Sağlık’ın bu faaliyetten doğan 2009 yılı cirosu (…..)
TL olarak gerçekleşmiştir. İnfomed Diyaliz’in 2009 yılı cirosu ise (…..) TL’dir.
Dolayısıyla Diaverum Diyaliz ve Gaziosmanpaşa Sağlık’ın ilgili pazardaki cirosu ile
İnfomed Diyaliz’in cirosu toplamlarının Tebliğ’de belirtilen eşikleri aşmadığı
anlaşılmaktadır.
Bildirim sahibi tarafından gönderilen bilgiler çerçevesinde işleme taraf teşebbüsler ve 190
ilgili pazarda faaliyet gösterdiği belirtilen bazı rakip teşebbüslerin 2009 pazar payları
aşağıdaki gibidir:
Tablo 5: İlgili Pazarda Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin 2009 Yılı Pazar Payı Bilgisi (%)
Diyaliz Merkezi İsmi İlçesi
İstanbul İli
Pazar Payı
İlgili Coğrafi Pazar
Payı
Özel Arnavutköy Diy. Mrk. Arnavutköy (…..) (…..)
Özel Megamar Diy. Mrk. Bağcılar (…..) (…..)
Özel Medikare Diy. Mrk. Bağcılar (…..) (…..)
Özel Bahçelievler Diy. Mrk. Bahçelievler (…..) (…..)
Özel Bahçelievler Medicana
Hosp.Diy. Mrk. Bahçelievler
(…..) (…..)
Özel Medicana İnternational
Diy. Mrk. Bahçelievler
(…..) (…..)
Özel Özgözükara Diy. Mrk. Bahçelievler (…..) (…..)
Özel T.B.V. Ahmet Ermiş Diy.Mrk. Bahçelievler (…..) (…..)
Özel Ultra Diy. Mrk. Bahçelievler (…..) (…..)
Özel Özgözükara Diy. Mrk. Bahçelievler (…..) (…..)
Özel Beşyüzevler Hayat Diy. Mrk. Beşyüzevler/G.O.P (…..) (…..)
Özel Diacare Diy. Mrk. Esenler (…..) (…..)
Özel Esenler Hayat Hst.Diy. Mrk. Esenler (…..) (…..)
Özel Merter Vatan Hst. Diy.Mrk. Merter/Bahçelievler (…..) (…..)
Özel Rentek Diy. Mrk. Şirinevler/Bahçelievler (…..) (…..)
Özel Bagcılar Şifa Diy. Mrk. Güneşli/Bağcılar (…..) (…..)
Özel Güneş Diy. Mrk. Güneşli/Bağcılar (…..) (…..)
Özel Gazi Osmanpaşa Diy. Mrk. G.O.P (…..) (…..)
Özel Gazi Osmanpaşa Yaşam
Diy. Mrk. G.O.P
(…..) (…..)
Özel Şafak Hst.. Diy. Mrk. G.O.P (…..) (…..)
Özel Umut Diy.Mrk. G.O.P (…..) (…..)
Özel Sultançiftliği Şifa Diy.Mrk. Sultançifliği/G.O.P (…..) (…..)
Özel İnfomed Diy. Mrk. Sultançifliği/G.O.P (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..)
Tablodan, devir işlemi sonucunda devralan taraf Diaverum (Gaziosmanpaşa Sağlık)
ile devrolunan İnfomed Diyaliz’in toplam pazar payının %(…..) olacağı görülmektedir.
Bu bağlamda, devralma işlemi taraflarının ilgili pazardaki pazar payları toplamının
Tebliğ’de yer alan %25 eşiğini aşmadığı anlaşılmaktadır.
10-78/1612-616
7
Bu bilgiler ışığında, Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan ciro ve pazar payı eşiklerinin
aşılmaması nedeniyle bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma işlem olmadığı
sonucuna varılmaktadır. 200
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında olduğuna; ancak tarafların toplam pazar payları ve cirolarının
aynı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy