Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-261 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-81/1693-644
Karar Tarihi : 29.12.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Onur Yelda YÜKSEL, Nazlı VAROL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :-Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Namık Kemal M. Tonguçbaba Cad. No:23 Kat:2
Esenyurt / İstanbul 20
D. TARAFLAR :-Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
-Kiler Holding A.Ş.
Namık Kemal M. Tonguçbaba Cad. No:23 Kat:2
Esenyurt / İstanbul
- Kadir CANER
ATB İşmerkezi G Blok No.177 06370 Yenimahalle / Ankara
30
- İsmail CANER
- Ahmet CANER
E. DOSYA KONUSU: Kadir Caner, İsmail Caner ve Ahmet Caner’in Kiler Ankara
Mağazacılık San. ve Tic. A.Ş.’de sahip oldukları hisselerin Kiler Alışveriş
Hizmetleri Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve Kiler Holding A.Ş. tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.11.2010 tarih ve 8997 sayı ile giren ve 40
en son 20.12.2010 tarih ve 9481 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 24.12.2010
tarih ve 2010-3-261/Öİ-10-261.YY sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu,
27.12.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/553 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-81
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle; Kadir Caner, İsmail Caner ve
Ahmet Caner’in Kiler Ankara Mağazacılık San. ve Tic. A.Ş.’de sahip oldukları 50
10-81/1693-644
2
hisselerin Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Kiler Holding A.Ş.
tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, bununla
birlikte bu devralma işlemi ile 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde yeni bir
hakim durumun yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek,
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin
verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1.Taraflar 60
H.1.1. Devrin Konusu: Kiler Ankara Mağazacılık San. ve Tic. A.Ş. (Kiler Ankara)
Kiler Ankara, 1992’de Canerler Gıda San. Tic. Ltd. Şti ticaret unvanıyla kurulmuş ve
hisselerinin %50’sinin 2005 yılında Kiler Grubu tarafından devralınmasından sonra
unvanı Kiler Ankara Mağazacılık San. ve Tic. A.Ş. olarak değiştirilmiştir. Kiler Ankara,
hızlı tüketim malları perakendeciliği alanında Ankara, Kayseri, Kırşehir, Kırıkkale ve
Yozgat illerinde bulunan çeşitli büyüklüklerdeki marketleri ile faaliyet göstermektedir.
Şirketin toplam cirosu ……….. TL’dir.
H.1.2. Devralan Taraf: Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Kiler 70
Alışveriş) ve Kiler Holding A.Ş. (Kiler Holding)
1994 yılında İstanbul’da kurulan Kiler Alışveriş, perakende sektöründe faaliyet
göstermektedir. 2010 yılı Eylül ayı itibarıyla Kiler Alışveriş, 0-600 m², 600-1.500 m² ve
1.500 m² üzeri olmak üzere üç ayrı konseptte, Kiler Ankara mağazaları dahil toplam
…… mağazaya sahiptir.
2007 yılında kurulan Kiler Holding perakendecilik, inşaat, turizm, enerji, sağlık ve
hizmet sektörlerinde yatırımlar yapan ve Kiler ailesi tarafından yönetilen şirketlerin
holding şirketidir.
80
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden Kiler Alışveriş’in ve Kiler Holding’in aynı
ekonomik bütünlük içinde yer aldıkları ve nihai anlamda Kiler ailesi tarafından kontrol
edildikleri anlaşılmıştır. Kiler Alışveriş’in 2009 yılı cirosu ……….. TL, Kiler Holding’in
ise ………….. TL’dir
H.1.3. Devreden Taraflar: Kadir Caner, İsmail Caner ve Ahmet Caner (Canerler)
Kadir Caner, İsmail Caner ve Ahmet Caner hali hazırda perakende, gıda,
müteahhitlik ve taahhüt hizmetleri gibi alanlarda faaliyette bulunan gerçek kişilerdir.
90
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
H.2.1.1. Hızlı Tüketim Malları (HTM) Organize Perakende Sektörü
Bu sektöre ilişkin geçmiş tarihli Kurul kararlarında HTM organize perakende sektörü
bakımından farklı pazar tanımları yapılmıştır.
Devre konu marketlerin metrekare büyüklüklerine ilişkin özet tabloya aşağıda yer
verilmektedir:
100
10-81/1693-644
3
Tablo 1 – Kiler Ankara Marketlerinin Metrekare Büyüklükleri
Şehir Market Sayısı
Ankara
0-300 m² arası
301-999 m² arası
1000 m² üstü
Kayseri
0-300 m² arası
301-999 m² arası
1000 m² üstü
Kırıkkale
301-999 m² arası
Kırşehir
301-999 m² arası
Yozgat
301-999 m² arası
Toplam
Kaynak: 9.12.2010 tarih ve 9311 sayılı Bilgi Yazısı
Tablodan da görüleceği üzere devre konu marketlerin satış alanı 300-1000 m²
arasında yoğunlaşmaktadır. 4.5.2006 tarih ve 06-32/392-102 sayılı Kiler/Canerler
Kurul kararında, 300 m² üzerindeki bir alanda satışa sunulabilecek ürün çeşitliliği
dikkate alınarak 300 m² ayrımı benimsenmiştir. Bu çerçevede mevcut dosya
kapsamında da 300 m² ayrımının esas alınabileceği kanaati oluşmuştur. Tüketiciye
sağlanan alan, ürün ve hizmet çeşitliliği bakımlarından 1000 m² ve üzeri marketler,
orta ve küçük olarak nitelendirilebilecek marketlerden ayrıştırılabilecek olmakla 110
birlikte, işlemin niteliği ve Kiler Alışveriş ile Kiler Holding’in devre konu marketlerin
faaliyet gösterdiği il ve ilçelerde devre konu marketler üzerinden sürdürdüğü
faaliyetleri dışında başkaca herhangi bir HTM perakendeciliği faaliyetinin olmaması
dikkate alınarak, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafı
çerçevesinde kesin bir pazar tanımına gidilmeksizin, bildirime konu işlemin olası
rekabetçi etkilerinin değerlendirilmesinde 300 m² kırılımının esas alınmasının yeterli
olduğu kanaatine varılmıştır.
H.2.1.2. Alım (Tedarik) Pazarları
120
Kurul, 31.10.2005 tarih ve 05-76/1030-287 sayılı Migros/Tansaş ve bu kararı takip
eden diğer kararlarında alım pazarına ilişkin olarak çeşitli ürün grupları bazında
değerlendirme yapılmasının yerinde olacağını, bu bağlamda, alım pazarının et ve et
ürünleri, beyaz et ve yumurta ürünleri, unlu ürünler, sütlü ürünler, bira, şarap ve
alkollü içkiler, alkolsüz içkiler, sıcak içecekler (kahve ve çay), şekerli ürünler (çikolata,
kek gibi), temel gıdalar (un, şeker, pirinç gibi), dondurulmuş ürünler, bebek mamaları,
ev hayvanları yiyecekleri, vücut bakım ürünleri, ev temizlik ürünleri olarak ayrı ayrı
belirlenebileceğini belirtmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazarlar 130
Devralmaya konu olan mağazalar Ankara, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir ve Yozgat
illerinde bulunmaktadır. Bu devralmanın perakende pazarında yaratacağı etkiler,
mağazaların faaliyet göstermekte olduğu yerel bölgelerde hissedilecektir. Daha dar
tanımlar yapılabilecek olsa da, değerlendirme açısından bir değişiklik
yaratmayacağından, kesin bir coğrafi pazar tanımına gidilmeksizin, işlemin etkilerinin
değerlendirilmesinde devre konu marketlerin faaliyet gösterdikleri “Ankara”, “Kayseri”,
10-81/1693-644
4
“Kırıkkale”, “Kırşehir” ve “Yozgat” illerinin, ayrı ayrı olmak üzere temel alınabileceği
kanaatine varılmıştır.
140
Alım pazarındaysa, zincir mağazaların tek elden alım yapmaları nedeniyle yerel
ayrıma gidilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu çerçevede alım pazarı bakımından
ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Bildirime konu işlemi düzenleyen “Hisse Satın Alma Sözleşmesi” “satıcılar” olarak
tanımlanan Kadir Caner, Ahmet Caner ve İsmail Caner ile “alıcılar” olarak tanımlanan
Kiler Alışveriş ve Kiler Holding arasında 9.11.2010 tarihinde akdedilmiştir. 150
Sözleşmenin 1. maddesi çerçevesinde işlemin gerçekleştirilmesinden önce Rekabet
Kurulu’nun izninin alınması koşulu getirilmiştir. Bildirime konu hisse devir işlemi
çerçevesinde Kadir Caner, Ahmet Caner ve İsmail Caner, Kiler Ankara’da sahip
oldukları toplamda %50 oranındaki hisselerinin tamamını Kiler Alışveriş’e ve Kiler
Holding’e devredeceklerdir. Kiler Ankara’nın devir öncesi ve sonrası hissedarlık
yapısına Tablo 2’de yer verilmektedir.
Tablo 2 – Kiler Ankara İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı
Pay (%)
Pay Sahibi İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Kiler Alışveriş 47,00 96,00
Kiler Holding A.Ş. - 1,00
Nahit Kiler 1,00 1,00
Ümit Kiler 1,00 1,00
Vahit Kiler 1,00 1,00
Kadir Caner 30,00 -
Ahmet Caner 10,00 -
İsmail Caner 10,00 -
Toplam 100,00 100,00
Kaynak: Bildirim Formu
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, işlem öncesinde Kiler Ankara’nın % 50 160
oranında hissesine sahip bulunan Kiler Grubu, işlemle Kiler Ankara’nın tüm
hisselerine sahip olacaktır. Dolayısıyla bildirime konu işlemle Kiler Ankara, 4.5.2006
tarih 06-32/392-102 sayılı Canerler/Kiler Kurul kararında tespit edildiği üzere
Canerler Grubu ile Kiler Grubu’nun ortak kontrolünden Kiler Grubu’nun mutlak
kontrolüne geçecektir. İşlemle Kiler Ankara’nın kontrolünde değişiklik meydana
geldiğinden işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir
devralma işlemidir.
Bir birleşme veya devralma işleminin, Rekabet Kurulu’nun iznine tâbi bir işlem olarak
değerlendirilebilmesi için, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, “...işlemi 170
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirası’nı aşması...”
gerekmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, sadece hisseleri devre konu
Kiler Ankara’nın 2009 yılında elde ettiği toplam cironun ………. TL. olduğu
anlaşılmıştır. Söz konusu ciro 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğinin üzerinde
olduğundan işlem bildirime tabidir.
10-81/1693-644
5
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bir veya birden fazla
teşebbüsün hakim durum yaratmaya ya da hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik 180
olarak piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde
birleşmeleri veya bu sonucu doğuracak şekilde bir teşebbüsün başka bir teşebbüsü
devralması hukuka aykırı ve yasaktır. Bu çerçevede, başvuru konusu işlemin
taraflarının pazardaki konumları ele alınarak, işlem sonucunda bir hakim durum
yaratılmasının ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olup
olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosya mevcudu bilgiler doğrultusunda
hızlı tüketim malları perakende pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin 2009
yılı itibarıyla Türkiye çapındaki pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 3: HTM Perakendecileri 2009 Yılı Türkiye Çapında Pazar Payları 190
Teşebbüs Adı Pazar Payları (%)
Migros
BİM
Carrefour
Tesco Kipa
Metro Grup
Makromarket
Kiler Toplam
Kiler Ankara
Kiler Alışveriş
Kaynak: Bildirim Formu
Tablodan da görüldüğü üzere, Kiler Grubu’nun, Kiler Ankara dışında Türkiye çapında
sahip olduğu pazar payı % … seviyesindedir. İşlemle Kiler Grubu, işlem öncesinde
ortak kontrolüne sahip olduğu ve Türkiye çapındaki pazar payı % … düzeyinde olan
Kiler Ankara’nın mutlak kontrolünü elde edecektir. Böylelikle Kiler Grubu’nun işlem
sonrasındaki pazar payı %.... düzeyinde olacaktır. Bu pazar payının yüksek
olmamasının yanı sıra, HTM perakende pazarında çok daha yüksek pazar paylarına
sahip teşebbüslerin bulunduğu ve teşebbüslerin alım pazarlarındaki güçlerinin HTM
perakende pazarındaki güçleriyle yakından ilişkili olduğu dikkate alındığında, işlemle
alım pazarında hakim durum yaratılması ve bu suretle rekabetin engellenmesi 200
mümkün görünmemektedir.
HTM perakende pazarı bakımından ise, teşebbüslerin yerel güçleri üzerinde de etkili
olduğu dikkate alındığında öncelikle Türkiye çapındaki pazar payları ele alınmalıdır.
Yukarıda verilen pazar payları çerçevesinde Kiler Grubu’nun işlem sonrasındaki %...
düzeyindeki pazar payının yüksek olmadığı ve Türkiye geneli değerlendirildiğinde
Migros, Carrefour BİM gibi çok daha yüksek pazar paylarına sahip rakip
teşebbüslerin bulunduğu görülmektedir.
İşlemin etkilerinin yerel düzeyde değerlendirilmesi bakımından ise Ankara ili ön plana 210
çıkmaktadır. Nitekim devre konu toplam …. marketin …’ü Ankara’dadır. Kiler
Grubu’nun Kiler Ankara dışında Ankara HTM perakende pazarında faaliyeti yoktur.
Tarafların Nielsen Araştırma Hizmetleri Ltd. Şti’nin yapmış olduğu araştırmaya dayalı
olarak verdikleri bilgiye göre, Kiler Ankara mağazalarının Ankara’da HTM organize
perakende pazarındaki pazar payı Ocak-Kasım 2010 dönemi için %...’tır. Bu pazar
payı ve Kiler Grubu’nun Ankara’da başkaca bir HTM perakendeciliği faaliyeti
olmadığı dikkate alındığında, bildirime konu işlem vasıtasıyla Ankara’da organize
HTM perakendeciliği pazarında bir hakim durum oluşması ve piyasadaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğması mümkün görünmemektedir.
220
10-81/1693-644
6
Kiler Ankara, Ankara dışında .. market ile Kayseri’de ve … market ile Kırıkkale,
Kırşehir ve Yozgat illerinde faaliyet göstermektedir. Kiler Grubu’nun bu illerde Kiler
Ankara üzerinden yürüttüğü faaliyetleri dışında başkaca bir HTM perakendeciliği
faaliyeti bulunmamakta, dolayısıyla bu pazarlarda da ortaya çıkan yoğunlaşma Kiler
Ankara’nın iki grubun ortak kontrolünden Kiler Grubu’nun mutlak kontrolüne
geçmesiyle sınırlı kalmaktadır. Diğer yandan tarafların verdiği bilgiye göre İç Anadolu
Bölgesinde aralarında Migros/Tansaş/Şok, BİM, Makromarket, Adesem, Çağdaş,
Beğendik, Carrefour, Soykan gibi perakendecilerin de bulunduğu çok sayıda firma
faaliyet göstermektedir. Kiler Ankara bu firmalar arasında İç Anadolu Bölgesinde
sahip olduğu market sayısı bakımından %.... payla 6. sırada gelmektedir. 230
Açıklamalar çerçevesinde Kiler Ankara’nın Türkiye genelindeki ve en çok sayıda
markete sahip olduğu Ankara ilindeki pazar payı ve faaliyet gösterdiği illerdeki market
sayısı gibi kriterler ve bu kriterler bakımından görece güçlü konumda bulunan
rakiplerinin varlığı dikkate alınarak, bildirime konu devralma işleminin yeni bir hakim
durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli
ölçüde sınırlandırılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.3.2. İşlemin Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirilmesi
Yapılan değerlendirmeler çerçevesinde sözleşmenin 6., 7.1. ve 7.2. maddeleri ile 240
getirilen yükümlülüklerin işlemin başarıyla hayata geçirilebilmesi bakımından makul
yükümlülükler oldukları kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı 250
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy