Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-294 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-03/40-12
Karar Tarihi : 12.01.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Ayşe Özlem UZUN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Hujuori Financieringen B.V.
Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN ve Av. Kübra ŞIVGIN 20
Büyükdere Cad. No:127 Astoria A Kule, Kat 6-26-27 34394
Esentepe-İstanbul
D. TARAFLAR : - Arkaz Sağlık İşletmeleri A.Ş.
Mustafa Kemal Paşa Mah. Kayabaşı Sok. No:1/3
Avcılar-İstanbul
- Hujuori Financieringen B.V.
Prins Bernhardplein 2001097 JB Amsterdam HOLLANDA
30
E. DOSYA KONUSU: Arkaz Sağlık Hizmetleri A.Ş. ve iştiraklerinin %51
oranındaki hissesinin TPEFII tarafından, sermaye artırımı yoluyla çıkarılacak
yeni hisselerin taahhüt edilmesi suretiyle ve Hujuori Financieringen B.V.
vasıtasıyla, devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.12.2010 tarih ve 9520 sayı ile intikal
eden bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde hazırlanan 5.1.2011 tarih ve 2010-2-294/Öİ-11-
345.AÖU sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 10.01.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-40
120/32 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-03 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Arkaz Sağlık Hizmetleri A.Ş. ve
iştiraklerinin %51 oranındaki hissesinin Hujuori Financieringen B.V. vasıtasıyla,
TPEFII tarafından, sermaye artırımı yoluyla çıkarılacak yeni hisselerin taahhüt
edilmesi suretiyle devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olmadığı ifade edilmiştir.
50
11-03/40-12
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Arkaz Sağlık Hizmetleri A.Ş. (Arkaz)
Arkaz, aslen, devir işleminin gerçekleştirilebilmesi için kurulan bir anonim şirkettir.
Arkaz hissedarları ve kontrol ettikleri şirketler (Arkaz Grubu) tarafından kurulmuştur.
Dolayısıyla Arkaz’ın faaliyet alanı, kontrol ettiği şirketlerin faaliyetleri ile sınırlıdır.
Devir işleminin kapanışından önce Anadolu Hastane ve Sağlık İşl. San. ve Tic. A.Ş.
(Avcılar Anadolu), Özel Çanakkale Arkaz Sağlık ve Eğitim Hizmetleri San. ve Tic.
Ltd. Şti. (Çanakkale Arkaz), Özel Ereğli Arkaz Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. (Ereğli 60
Arkaz) ve Özel Silivri Arkaz Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. (Silivri Arkaz) Arkaz
bünyesinde toplanacaktır. Bu şirketler, devralmanın konusunu teşkil eden Arkaz
hastanelerini yönetmekte ve kontrol etmektedir.
Arkaz’ın devir işleminden önceki ve sonraki ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda yer
almaktadır.
Tablo 1: Arkaz’ın Devir Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Devir Öncesi Hisse Oranı
(%)
Devir Sonrası Hisse Oranı (%)
HFBV (…..) (…..)
Hayati ARKAZ (…..) (…..)
Mustafa ARKAZ (…..) (…..)
Halil Burak ARKAZ (…..) (…..)
Sebati ARKAZ (…..) (…..)
Celal KARAKAŞ (…..) (…..)
Kadir YALÇINER (…..) (…..)
Mehmet Ali YEŞİLADA (…..) (…..)
Semih ÇOLAK (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..)
H.1.2. Devredilen Taraf: Arkaz Hastaneleri
70
Özel Avcılar Anadolu Hastanesi
Avcılar Anadolu tarafından işletilen ve 1989 yılında İstanbul’un Avcılar ilçesinde
kurulan hastane, 1991 yılında tam teşekküllü bir hale gelmiştir. Hastane, 38 yatak
kapasitesine sahiptir. Avcılar Anadolu’nun 2009 yılı cirosu (………..) TL’dir.
Avcılar Anadolu’nun devir öncesi ve ertesi hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir.
Tablo 2: Avcılar Anadolu’nun Devir Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Devir Öncesi Hisse
Oranı (%)
Devir Sonrası Hisse Oranı (%)
Arkaz Sağlık İşletmeleri
Anonim A.Ş.
(…..) (…..)
Hayati ARKAZ (…..) (…..)
Ayşe ARKAZ (…..) (…..)
Göknil ARKAZ (…..) (…..)
Halil Burak ARKAZ (…..) (…..)
Bilge ARKAZ (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..)
11-03/40-12
3
Özel Silivri Anadolu Hastanesi 80
Silivri Arkaz tarafından işletilen hastane Silivri’de kurulmuş olmakla birlikte İstanbul,
Çorlu ve Tekirdağ’a eşit uzaklıktadır. Bu sebeple geniş bir hasta kitlesine hitap
etmekte olup 100 yatak kapasitesine sahiptir. Silivri Arkaz’ın 2009 yılı cirosu
(………..)TL’dir.
Silivri Arkaz’ın mevcut hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir.
Tablo 3: Silivri Arkaz’ın Devir Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Devir Öncesi Hisse Oranı
(%)
Devir Sonrası Hisse Oranı (%)
Arkaz Sağlık İşletmeleri
Anonim A.Ş.
(…..) (…..)
Hayati ARKAZ (…..) (…..)
Mustafa ARKAZ (…..) (…..)
Mustafa Emin ÖĞÜÇ (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..)
Çanakkale Özel Anadolu Hastanesi
Çanakkale Arkaz tarafından işletilen hastane, 2006 yılında 49 yatak kapasitesi ile
hizmet vermeye başlamıştır. Çanakkale Arkaz’ın 2009 yılı cirosu, (…………) TL’dir. 90
Çanakkale Arkaz’ın mevcut hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir.
Tablo 4: Çanakkale Arkaz’ın Devir Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Devir Öncesi Hisse Oranı (%) Devir Sonrası Hisse Oranı (%)
Arkaz Sağlık
İşletmeleri Anonim
A.Ş.
(…..) (…..)
Hayati ARKAZ (…..) (…..)
Mustafa ARKAZ (…..) (…..)
Kadir YALÇINER (…..) (…..)
Nuriye KARAKAŞ (…..) (…..)
Cem Haydar
ERPULAT
(…..) (…..)
Engin ÖZCAN (…..) (…..)
Mustafa ÇİÇEK (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..)
Özel Ereğli Anadolu Hastanesi
Ereğli Arkaz tarafından işletilen devre konu hastane Karadeniz Ereğli’de 49 yatak
kapasitesi ile faaliyet göstermektedir. Ereğli Arkaz’ın mevcut ortaklık yapısı aşağıdaki
tabloda yer almaktadır. Ereğli Arkaz’ın 2009 yılı cirosu (………....)TL’dir.
Tablo 5: Ereğli Arkaz’ın Devir Öncesi ve Sonrası Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Devir Öncesi Hisse
Oranı (%)
Devir Sonrası Hisse Oranı (%)
Arkaz Sağlık İşletmeleri
Anonim A.Ş.
(…..) (…..)
Hayati ARKAZ (…..) (…..)
Mustafa ARKAZ (…..) (…..)
Serpil YEŞİLADA (…..) (…..)
Semih ÇOLAK (…..) (…..)
11-03/40-12
4
TOPLAM (…..) (…..)
H.1.3. Hujuori Financieringen B.V. (HFBV)
HFBV, devralma işlemini gerçekleştirmek amacıyla TPEFII tarafından kurulmuş olan 100
Hollanda menşeli bir şirkettir. HFBV hisselerinin %100’ü ATA Investments
Coöperatief U.A.’ya aittir. ATA Investments Coöperatief U.A. ise tamamıyla TPEFII
tarafından kontrol edilmektedir. TPEFII, şirket devralması işiyle iştigal eden bir girişim
sermayesi fonudur. Şirketlere sermaye koymak suretiyle ortak olarak yatırımcılar için
değer yaratmaktadır. Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, TPEFII dosya
konusu devralma işlemi ile Arkaz’ın cirosunu ve değerini arttırıp uzun vadede
hisselerini tekrar nakde dönüştürmeyi hedeflemektedir. TPEFII’nin Türkiye’de ilgili
pazarı etkileyecek herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
TPEFII’nın başlıca hissedarları Dünya Bankası yan kuruluşu olan International
Finance Corporation, Alman Yatırım bankası-DEG, Hollanda Kalkınma Bankası-FMO 110
ve Avrupa Yatırım Fonu’dur. Yatırımcılardan hiçbirinin TPEFII’de %10’un üzerinde
hissesi bulunmamaktadır. TPEFII’nin hiçbir Türk yatırımcısı bulunmadığı gibi Arkaz
ile aynı pazarda faaliyet gösteren bir şirket de portföyünde yer almamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Devre konu hastaneler özel hastane niteliğindedir. Bu sebeple, Rekabet Kurulu’nun
05.08.20010 tarih ve 10-52/1006-382 sayılı, 25.11.2009 tarih ve 09-57/1392-361
sayılı ve 07.02.2008 tarih ve 08-12/125-42 sayılı kararları doğrultusunda ilgili ürün
pazarı “özel hastane işletmeciliği pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar 120
Devre konu hastaneler Avcılar, Silivri, Çanakkale ve Zonguldak-Ereğli’de faaliyet
göstermektedir.
Türkiye’de hastaların başvuracakları özel sağlık kuruluşlarının seçiminde, diğer mal
ve hizmetlerden farklı olarak, sunulan hizmetlerin fiyatından çok güvenilirliğini dikkate
aldıkları bilinmektedir. Uzmanlık gerektiren özel sağlık sorunları söz konusu
olmadıkça sunulan hizmetlere erişim kolaylığı hastalar açısından önem arz
etmektedir. Dolayısıyla hastalar çoğunlukla ikamet ettikleri il sınırı içindeki hastaneleri
tercih etmektedirler. Bu bakımdan özel hastane işletmeciliği pazarına ilişkin coğrafi
pazar genellikle devre konu hastane(ler)nin bulunduğu il sınırı olarak
belirlenmektedir. Bununla birlikte, İstanbul gibi ulaşım imkânlarının zor olduğu 130
metropollerde hastaların genellikle ikametgâhlarına yakın yerlerdeki hastaneleri
tercih etmeleri sebebiyle ilgili coğrafi pazarın hastanelerin bulunduğu bölgeler
(İstanbul için Avrupa Yakası, Anadolu Yakası gibi) ya da ilçeler özelinde
belirlenebilmesi de mümkündür. Bu sebeple dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar,
Rekabet Kurulu’nun 07.02.2008 tarih ve 08-12/125-42 sayılı ve 21.08.2007 tarih ve
07-65/797-293 sayılı kararları da dikkate alınarak “İstanbul Avcılar ilçesi, İstanbul
Silivri ilçesi, Çanakkale ili ve Zonguldak Ereğli ilçesi” olarak kabul edilmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin 4054 Sayılı Kanun ve 2010/4 sayılı Tebliğ Kapsamında Olması
2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin alınması gereken Birleşme ve Devralmalar 140
Hakkında Tebliğ’in 5. maddesinin 1. fıkrasında, “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana
getirecek şekilde;
11-03/40-12
5
a) İki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da
b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya
dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya
diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü
kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması…” birleşme ve
devralma sayılan haller olarak nitelendirilmiştir.
Bildirim konusu devralma işlemi ile Arkaz hisselerinin %51’i HFBV vasıtasıyla TPEFII 150
tarafından iktisap edilecek ve söz konusu teşebbüsün ve devre konu iştiraklerinin
kontrolü TPEFII’ye geçecektir. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 6. maddesine göre, yeni
kurulacak şirketin (Arkaz Sağlık İşletmeleri Anonim A.Ş. / Şirket) yönetim kurulu 6
(Altı) üyeden oluşacak olup bunların dördü yatırımcı tarafından ve ikisi kurucu
hissedarlar tarafından aday gösterilecek kişiler arasından atanacaktır. Yönetim kurulu
başkanı ve başkan yardımcısının belirleyici oy hakkı bulunmamaktadır. Yönetim
kurulu, en az 4 (Dört) üyenin hazır bulunması ile toplanacak ve önemli kararlar
haricinde en az 4 (Dört) üyenin olumlu oyları ile kararlar alınacaktır. Önemli kararlar
için en az 5 (Beş) üyenin olumlu oyu gerekli görülmüştür. Önemli kararların
alınmasında1 her iki tarafın da oylarının gerekli olması sebebiyle devir ertesinde 160
şirket üzerinde ortak kontrol söz konusu olacaktır.
Devir işlemi ile şirketin kontrol yapısının ortak kontrole geçerek değişmesi sebebiyle
dosya konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin 1. fıkrası (b) bendi
kapsamında bir devralma işlemidir.
H.3.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Bildirime Tabi Olması
İlgili Tebliğ’in 7. maddesinde izne tabi birleşme ve devralmalar aşağıdaki şekilde
belirtilmiştir:
“(1) Bu Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde;
a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından
en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya 170
b) İşlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi ve diğer işlem
taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL’yi,
aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin
alınması zorunludur.
(2) Ortak girişimler hariç olmak üzere, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan eşikler
aşılsa dahi, her hangi bir etkilenen pazarın bulunmadığı işlemler için Kuruldan izin
alınması gerekmez…”
Devralan taraf HFBV’nin devralma işlemini gerçekleştirmek amacıyla TPEFII
tarafından kurulmuş bir şirket olduğu ve ciro oluşturacak herhangi bir faaliyeti 180
bulunmadığı, TPEFII’nin ise ilgili pazarda doğrudan ya da dolaylı olarak herhangi bir
faaliyetinin bulunmadığı bildirilmiştir. TPEFII’nin Türkiye’de ilgili pazarda ve bu
pazarla ilişkili pazarlarda herhangi bir faaliyetinin bulunmaması dolayısıyla işlem
1 Hissedarlar Sözleşmesi’nin 6.9’uncu maddesine göre, tasfiye, satın alma, birleşme, ortaklık, halka
arz ve benzeri işlemler hakkında Genel Kurula öneride bulunulması, 3 büyük muhasebe/denetim
şirketi olan Ernst & Young, Deloitte veya Price Water House Coopers haricindeki bir denetçi seçimi,
muhasebe politikalarının değiştirilmesi, yıllık hesapların ve finansal tabloların incelenip onaylanması,
nevi değişikliği hakkında Genel Kurula öneride bulunulması, şirket iş alanın değiştirilmesi hakkında
Genel Kurula öneride bulunulması önemli kararlar arasında yer almaktadır.
11-03/40-12
6
bakımından etkilenen pazar olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Tebliğ’in 7. maddesinin
2. fıkrası çerçevesinde, herhangi bir etkilenen pazarın bulunmaması sebebiyle dosya
konusu devralma işlemi, Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem niteliğinde değildir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun ve 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında olduğuna; ancak işlem 190
sonucunda etkilenen bir pazar bulunmaması nedeniyle izne tabi olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy