Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-216 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-04/56-21
Karar Tarihi : 19.01.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Bekir KOCABAŞ, Gülçin DERE
C. BAŞVURAN : - Mehmet KİRAZGÜLLER
Gülük Mah. Boyluca Sk. No:28 K:1 Melikgazi/Kayseri
- Rahmi DURAN
Battalgazi Mah. Yavuz Cad. Hikmet Sk. Salih Apt. No:13/3
Melikgazi/Kayseri
- Fehmi YAMAN
Köşk Mah. Kışla Cad. Çamlık Apt. No:29/8 Melikgazi/Kayseri
- Mustafa HASKAVUK 20
Çorakçılar Mah. Sokullu Cad. No:58 Melikgazi/Kayseri
- Derya ATAY
Adresi tespit edilememiştir.
- Hayrettin PATAT
Seyitgazi Mah. Nuhnaci Yazgan Cad. Melikgazi Belediyesi İmar
Plan Proje Müdürlüğü Melikgazi/Kayseri
- Caner KAYALI
Adresi tespit edilememiştir.
- Mahmut KART
Adresi tespit edilememiştir. 30
- Mahmut ÖZDEVECİOĞLU
Erciyes Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü Kayseri
- Hasçınar İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
Yeni Sanayi Sitesi Zuhal Cad. 6. Sk. No:8 38080
Kocasinan/Kayseri
- Fedora Mobilya
Sanayi Böl. 5. Cad. 32. Sk. No:31 Kayseri
- Gizlilik talepleri bulunan 2 başvuru
- İsimleri belirlenemeyen 3 başvuru 40
11-04/56-21
2
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası
Serçeönü Mah. İstasyon Cad. No:8 Fazlıoğlu İş Merkezi 6/606
Kayseri
- Kayseri ilinde faaliyet gösteren okul servisleri
E. DOSYA KONUSU: Kayseri ilinde faaliyet gösteren okul servislerinin aralarında
anlaşarak pazar paylaşımı ve fiyat tespiti yaptıkları ve bu suretle 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettikleri iddiası. 50
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda; Kayseri ilinde faaliyet gösteren okul servislerinin
Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası (Oda) tarafından okul
paylaşımı adı altında bir oluşum içerisine girerek mevcut okulları paylaştıkları, hangi
teşebbüslerin hangi okullara hizmet vereceğinin “” adlı internet
adresinde yayımlandığı, tüm servislerce tek fiyat uygulamasına geçilerek geçen yıl
uygulanan ücretlere kıyasla önemli oranlarda zam yapıldığı ve kardeş indirimi gibi
birtakım indirimlerin de kaldırıldığı ifade edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.08.2010 tarih ve 01.11.2010 tarihleri
arasında intikal eden muhtelif başvurular üzerine hazırlanan 30.09.2010 tarih ve 2010-4-
216/İİ-10-360.EA sayılı İlk İnceleme Raporu, 07.10.2010 tarih ve 10-63 sayılı Kurul 60
toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi
amacıyla, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca
önaraştırma yapılmasına 10-63/1330-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 17.01.2011 tarih ve 2010-4-216/ÖA-11-365.BK sayılı
Önaraştırma Raporu 18.01.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-110/15 sayılı Başkanlık
önergesi ile 11-04 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;
1) a) Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası’nın öncülüğünde
hazırlanarak hayata geçirilen Okul Paylaşım Modeli’nin, 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında rekabeti bozucu nitelikte bir teşebbüs birliği kararı olduğu, 70
b) Ayrıca Kayseri ilinde aynı okullarda servis hizmeti sunan teşebbüsler arasında
yapılan anlaşmaların, aynı Kanun maddesi kapsamında rekabeti bozucu nitelikte
anlaşmalar olduğu,
2) Okul Paylaşım Modeli olarak adlandırılan teşebbüs birliği kararının ve teşebbüsler
arasındaki anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyetten
faydalanmasının mümkün olmadığı,
3) Bu çerçevede, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca, Kayseri Minibüsçüler ve
Servis İşletmecileri Esnaf Odası’na ve rekabeti bozucu anlaşmalara taraf olduğu tespit
edilen teşebbüslere (Afacan Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş., Akcan İnşaat Gıda Sanayi
Ltd. Şti., Altur Ltd. Şti., Sevim Aydın Aydın Tur Öğrenci Servis ve Taksi-Minibüs 80
İşletmeciliği, Bülent Gültekin (Benan Tur Personel ve Öğrenci Taşımacılığı), Harun
Kozalak (Burcu Tur Öğrenci Servisi İşletmeciliği), Coşkun Tur Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.,
Uğur Şevgün, Sedat Şevgün (Deniz Tur Taşımacılık), Eser Gözge, Murat Gözge, Şükrü
Gözge, Kadir Şahin, Levent Özçilingir, Cüneyt Üçük, Mehmet Güven, Göktürk Arık
(Dünya Tur), Ekça Nakliye Tur İnşaat Petrol Ürünleri Maden Gıda Hayvan Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti., Gökkuşağı Turizm Tic. San. Ltd. Şti., Gülpak Turizm Taş. İnş. San. Ltd.
Şti., Işık Tur Turizm San. Tic. Ltd. Şti., Mustafa Karakaya, Pınar Tur Turizm Tic. ve San.
11-04/56-21
3
Ltd. Şti., Tuzlar Nakliye İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Petrol Ürünleri Kömür ve Odun
Otomotiv Gıda Maddeleri Hayvansal Sanayi Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
(Prens Tur), Seçkin Öğrenci Servis Hizmetleri Gıda Otomotiv Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti., 90
Kayseri Sevgi Taşımacılık Turizm Otomotiv İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Simge Tur
Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Süper Tur Turizm Ticaret San. A.Ş., Şirin Tur Turizm
Ticaret Sanayi Taşımacılık A.Ş.) soruşturma açılmasının mümkün olduğu,
4) Bununla birlikte, soruşturma sürecinin maliyeti ile ilgili pazarın kendine özgü nitelikleri
dikkate alınarak, soruşturma açılması seçeneği yerine, 4054 sayılı Kanun’un 9.
maddesinin üçüncü bendi çerçevesinde, ihlallere son verilmesini teminen, Kayseri
Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası ile rekabeti bozucu anlaşmalara taraf
olduğu tespit edilen teşebbüslere görüş yazıları gönderilmesinin de benimsenebileceği,
5) Okul Paylaşım Modeli’ne yönelik olarak Oda’ya 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin
üçüncü bendi çerçevesinde bir görüş yazısı gönderilmesinin benimsenmesi halinde, ilgili 100
pazardaki rekabet ortamının tesisi ve korunması açısından, Oda’nın Rekabet
Kurumunun görüş yazısını internet sitesinden yayımlamasının ve gerek bu aşamada
gerekse önümüzdeki eğitim öğretim yılı kayıtlarının başladığı 2011 yılının Ağustos
ayında, Oda Başkanı’nın basın açıklaması yaparak, Okul Paylaşım Modeli’ne Rekabet
Kurumunun müdahalesi sonucunda son verildiğini, tüm servis esnafının her okulda
faaliyet göstermekte serbest olduğunu beyan etmesinin bir yükümlülük olarak
getirilmesinin uygun olacağı
görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar 110
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Başvuruların içeriği ve dosya konusu dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “okul servisi
hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Mevcut dosya bakımından, ilgili coğrafi pazar “Kayseri ili” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler
I.2.1. Okul Paylaşım Modeli Uygulamasının Hazırlık Aşaması İle İlgili Olarak Elde
Edilen Bilgi ve Belgeler
Önaraştırma kapsamında, raportörlerce yapılan inceleme ve görüşmelerden, Okul
Paylaşım Modeli uygulamasına hazırlık aşamasına yönelik olarak Oda Başkanlığı’nca 120
Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde faaliyet gösteren ve Oda’ya kayıtlı
bulunan teşebbüslerden Okul Paylaşım Modeli ve esnafın yaşadığı çeşitli sorunlar ile
ilgili olarak görüşlerini bildirmelerinin istendiği ve bunun üzerine teşebbüslerin belirtilen
konu hakkındaki görüşlerini Oda’ya yazdıkları yazılar ile dile getirdikleri anlaşılmıştır.
I.2.2. Okul Paylaşım Modeli Uygulamasına Yönelik Belgeler
I.2.2.1. Aşağıda Okul Paylaşım Modeli uygulamasına yönelik olarak Oda adına Oda
Başkanı Yavuz AY ve Genel Sekreter Burcu BAŞKURT tarafından gönderilen Bilgi Notu
ve ekindeki belgeler ile konu ile ilgili olarak yapılan çeşitli görüşmelere yer verilmiştir:
1) Oda tarafından gönderilen Bilgi Notu ve ekindeki belgeler arasında yer alan Oda
Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa ÇABUCAK, Başkan Vekili Yavuz AY, Yönetim Kurulu 130
11-04/56-21
4
üyeleri İbrahim BAŞOL, Ercan ÜNLÜ, Zafer AKYOL, Esat AKDENİZ, Ümit KARAHAN ve
divan başkan ve başkan vekili ile kâtiplerce imza altına alınan “Kayseri Minibüsçüler ve
Servis İşletmecileri Esnaf Odası 2010-2011-2012-2013 Yılları Çalışma Programı”
başlıklı belgenin önemli görülen maddelerine aşağıda yer verilmiştir:
“Bundan önce de olduğu gibi önümüzdeki dönemlerde Odamızla ilgili kamu kurum ve
kuruluşları ile diyalogumuzu sürdürerek sizlerin haklarını korumaya devam edeceğiz.
1- Tüm servisçi esnafımızla okul paylaşımını başaracağız.
2- Okulların önündeki masa atma olayını kaldıracağız.
3- Tek fiyatla tüm esnafımızın çalışmasını sağlayacağız.
4- … 140
5- …
6- Günün şartlarına uygun fiyat ayarlamaları yapacağız.
…
16- Korsan servislerle mücadelemizi sürdürerek sadece S plaka ile taşımacılık
yaptıracağız.
…
Genel Kurulumuzun hayırlı uğurlu olmasını dileriz.”
2) 16.12.2010 tarihinde Oda Başkanlığı’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen ve
Oda Yönetim Kurulu’nca alınan 03.06.2010 tarih ve 16 sayılı Yönetim Kurulu kararının
önemli görülen maddelerine aşağıda yer verilmiştir: 150
“…
3- Servisçi esnafımız arasında yaşanan haksız rekabet kıyasıya fiyat kırımı, inatlaşma
ve benzer sebeplerle hem esnafımızın mağdur etmekte hem de sunulan hizmetin
kalitesini düşürmektedir. Ayrıca, taraflar arasında yaşanan bu rekabet kapasite
dağılımını olumsuz etkilemekte ve aynı mesafeye farklı ücret uygulanmasının da süreç
içerisinde veli ve servis işletmecisi arasında soruna dönüştüğü tespit edilmiştir. Öğrenci
taşımacılığı gibi hassas ve özen isteyen bir konuda sıkıntıların izale edilmesi ve servis
işletmecileri arasında bir dayanışma, barışın tesisi ile birlikte sunulan hizmetin
maksimum seviyede her bölgede standart kalitede sunulabilmesi için Kayseri’deki
servisçi esnafının tamamıyla bir sözleşme imzalanmasına, sözleşme ile her firma kendi 160
içerisinde havuz sistemi çalışmasına, Komisyonların Oda tarafından belirlenmesine,
4- Sözleşmede yer alan yaptırımlar bölümünde yer alan
- Taşımacı sözleşme süresi içerisinde belirlenen okulların dışında başka okullardan
öğrenci taşıyamaz. Ayrıca taahhüt ettiği kuralların dışına çıkanlar … TL ceza öder,
- Taşımacı Öğrenci Servis Araçları Hizmet Yönetmeliğinde belirtilen kurallara uyacaktır.
Bu konuya aykırı tespitlerin yapılması halinde Odamız tarafından bir defaya mahsus
…..TL para cezası, tekrarı halinde bu ceza ikiye katlanacak ve sürücü işten men
edilecek, Trafik cezaları taşımacıya aittir.
- Öğrenci taşımasındaki şartname ve sözleşme gereği belirtilen hususlarda aksaklık
olması halinde Oda sözleşmeyi tek taraflı fesih etmeye yetkilidir. 170
11-04/56-21
5
- Denetim: Kayseri Büyükşehir Belediyesi Zabıta Müdürlüğü, Kayseri Emniyet
Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ve Kayseri Minibüsçüler ve Servis
İşletmecileri Esnaf Odası’na aittir.
Yukarıdaki maddelerde yer alan cezai müeyyideler bir sonraki toplantıda esnafla
görüşüldükten sonra belirlenmesine,
5- Odamız üyelerinden meslek onuru, düzeni ve geleneklerine uymayan davranış ve
hareketlerde bulunan, müşterisine karşı mesleki görevlerini yapmayan veya görevinin
gerektirdiği dürüstlüğe uygun şekilde davranmayanlar hakkında verilecek disiplin
cezalarının usul ve esaslarını düzenlemek için Odamız bünyesinde bir disiplin kurulu
oluşturulmasına, 180
… karar verilmiştir.”
3) Yerinde incelemeler sırasında elde edilen Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri
Esnaf Odası adına Oda Başkanı Yavuz AY tarafından bir servis şirketine hitaben yazılan
04.08.2010 tarihli yazıda aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
“Servisçiler Odası olarak yeni eğitim öğretim sezonunda uygulayacağımız okul paylaşım
modelimiz ve Esnafımızla imzalamış olduğumuz sözleşme gereği ve Milli Eğitim
Müdürlüğümüzün de onayı ile okul önlerinde masa atma olayı kaldırılmıştır. Kayıt
işlemleri okul müdürlüklerinin tahsis edeceği sınıflarda görevli kişilerce yapılacaktır. …”
Bu yazının ekinde Kayseri Valiliği İl Milli Eğitim Müdür Yardımcısı Osman ELMALI
tarafından Müdürlük makamına hitaben yazılan 30.07.2010 tarihli ve 22382 sayılı yazıya 190
yer verilmiş olup, aynı yazı Oda tarafından gönderilen Bilgi Notu ve ekindeki belgeler
arasında da yer almaktadır. Söz konusu belgede aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
“Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası tarafından, yeni eğitim-öğretim
yılında “Okul Paylaşımı Uygulaması”na geçileceğinden, paylaşım modelinin ana
maddelerinden olan ve okul önlerinde görüntü kirliliğine neden olan masa atma olayının
kaldırılması için Büyükşehir Belediyesi Encümeninden de konu ile ilgili karar
alınacağından, kayıt işlemi gerçekleştirilecek okullarda bir sınıf tahsis edilmesi isteğine
dair adı geçen Oda Başkanlığı’nın 30.7.2010 tarihli ve 107 sayılı yazıları ilişikte
sunulmuştur.
Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası tarafından, 2010-2011 eğitim-200
öğretim yılında “Okul Paylaşımı Uygulaması”na geçileceğinden, okul önlerinde görüntü
kirliliğine neden olan okul bahçelerine masa konularak çalışma yapılması işinin
kaldırılması amacıyla, okulda müsait olan bir yerin okul müdürlüğünün sorumluluğunda
ve koordinesinde, okul servis araç sahiplerine tahsis edilmesi uygun görülmektedir.
Makamınızca da uygun görüldüğü takdirde, olurlarınız arz ederim.”
4) 17.12.2010 tarihinde raportörlerce bir servis şirketinden 2 adet belge teslim alınmıştır.
Anılan belgelerden birincisi, Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası
adına Oda Başkanı Yavuz AY ve Oda Genel Sekreteri Burcu BAŞKURT tarafından bir
servis şirketine hitaben yazılan yazı olup, yazıda aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
“Yeni eğitim öğretim döneminde uygulayacağımız okul paylaşım modeli gereği okul 210
önlerinde masa atma olayı kaldırılmıştır. Büyükşehir Belediyesi Zabıta Müdürlüğü’nün
16.8.2010 tarihli yazısına istinaden aksi uygulamalarda Zabıta ekiplerince cezai işlem
uygulanacağından mağdur duruma düşmememiz için gereğinin yapılmasını ve konuya
hassasiyet gösterilmesini rica ederiz. …”
11-04/56-21
6
İkinci belge ise, Kayseri Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi
Başkanlığında Başkan adına görevli Genel Sekreter Yrd. Hayri NAZİKSOY tarafından
bir servis şirketine hitaben yazılan yazı olup, yazıda aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
“İlgi dilekçenizde talep etmiş olduğunuz öğrenci servis araçları için okul paylaşımı
hususunda UKOME Kurulunca alınmış bir karar bulunmamaktadır.”
5) Raportörlerin görüştüğü Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası 220
Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz AY, Odalarının, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek
Kuruluşları Kanunu uyarınca kurulduğunu, Oda’nın üst birliğinin Esnaflar Birliği,
federasyonun ise Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu olduğunu, Oda’nın
yönetiminin yedi yönetim kurulu ve üç denetim kurulu üyesinden oluştuğunu ve bunların
Oda üyeleri (526 adet Oda üyesi) tarafından seçildiğini ifade etmiştir. “S” plakanın,
öğrenci ve personel taşımacılığı hizmeti sunmak isteyenler tarafından alınan tahditli bir
plaka olduğunu ve Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi’nin denetiminden sorumlu
olduğunu, Kayseri ili genelinde toplamda 787 adet “S” plakalı aracın bulunduğunu,
Odaları bünyesinde kayıtlı olan “S” plaka sahibi üye sayısının ise 320 adet olduğunu
belirtmiştir. Anılan yetkili ayrıca, Odalarına sadece gerçek kişi esnafların üye olabildiğini, 230
şirket olarak faaliyet gösterenlerin ise, Odaları ile herhangi bir bağının bulunmadığını,
ancak bazı üyelerin, herhangi bir tur şirketi ile sözleşme imzalayarak söz konusu tur
şirketi bünyesinde faaliyet gösterebildiğini, bununla birlikte Oda’ya üye olmayanların,
Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığı’nın denetiminde Kayseri Ticaret Odası’na
kayıtlı olarak faaliyet gösterdiğini ifade etmiştir.
Görüşmede Yavuz AY, okul servis ücretlerinin belirlenmesi konusu ile ilgili olarak 5362
sayılı Kanun ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre UKOME Kurulu’nun
okul servis araçlarının uyması gereken üst fiyat limitini belirlediğini, Oda olarak
kendilerinin her yıl UKOME’ye ilan edilecek fiyat tarifesi konusunda teklif sunduklarını ve
UKOME tarafından belirlenen fiyatların, üye olsun olmasın Kayseri ilinde okul servis 240
hizmeti sunan tüm gerçek kişileri ve şirketleri bağlamakta olduğunu belirtmiştir. Okullara
servis aracı tahsis edilmesi konusunda ise, özel okulların belirli bir servis şirketi ile
anlaşma yaparak bu şirketle çalışabildiğini Devlet okullarında ise, velinin herhangi bir
servis şirketi ile anlaşma yapabileceğini, söz konusu şirket için ilgili okul uygunsa ve o
okulda söz konusu şirketin faaliyeti varsa anlaşma yapılarak faaliyete başlanabileceğini
ifade etmiştir.
Görüşmede raportörlerce, yetkiliye Kayseri’deki okul paylaşım modeline yönelik
uygulama ile bu uygulamada Odalarının bir rolü olup olmadığı sorulmuştur. Ayrıca Oda
Yönetim Kurulu’nun 03.06.2010 tarihli kararında yer verilen, “Kayseri’deki servisçi
esnafının tamamı ile Odanın bir sözleşme imzalaması ve havuz sisteminin kurulmasının 250
kararlaştırılmasına” yönelik ifadeler konusunda bilgi talep edilmiştir. Yetkili, yeni yönetim
kurulunun 28.02.2010 tarihinde göreve gelmesiyle yazılı olarak firmalardan istek ve
görüşlerini talep ettiklerini, alınan bilgiler doğrultusunda yönetim kurullarının esnafın
isteği ile okulların okul servislerine paylaştırılmasına ilişkin bir karar aldığını, bu kararı
alırken, öncelikle bu tür bir uygulamanın 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğunu
bilmediklerini, amaçlarının hizmet kalitesinin arttırılması ve esnafın mağduriyetinin
giderilmesi olduğunu, ancak Kayseri’de faaliyet gösteren 787 servis aracından sadece
320’sinin odalarına kayıtlı olması ve Oda’nın geriye kalan servis araçları üzerinde
herhangi bir yaptırımının bulunmaması nedeniyle firma yetkilileri ile yapılan sonraki
toplantıda, alınan karardan vazgeçildiğini, dolayısıyla 2010-2011 eğitim dönemi 260
başladığında bu uygulamanın yapılmadığını ileri sürmüştür. Şu anda Kayseri’deki her
11-04/56-21
7
okulda birden fazla firma ya da gerçek kişiye ait servisin bulunduğunu ve her servisin
ücret politikasının tamamen veli ile arasındaki anlaşmaya göre serbestçe belirlendiğini,
bu çerçevede, Oda’larının sorumluluğu altında bulunan 320 adet kayıtlı servis aracının
her birinin Kayseri genelinde farklı okullarda faaliyet gösterdiğini ifade etmiştir. Ayrıca,
Yönetim Kurulu kararında yer alan havuz anlaşmasının da bu uygulamanın bir parçası
olarak aynı süreçte aynı nedenle uygulamaya konulmadığını belirtmiştir. Son olarak, her
servisin velilerden talep ettiği fiyatların farklılık arz ettiğini, hatta bunların da UKOME
tarafından belirlenen tarifenin altında olduğunu, Kayseri’de okul servisi hizmeti sunan
tüm araçların, bundan sonra da kendi tasarrufları doğrultusunda hizmet sunmaya devam 270
edeceklerini ifade etmiştir.
6) Oda adına Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz AY ve Genel Sekreter Burcu BAŞKURT
gönderdikleri Bilgi Notu’nda özetle; Oda olarak uygulamaya çalıştıkları okul paylaşım
modelinin 4054 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata aykırı olduğunu yapılan yerinde
incelemeye kadar bilmediklerini, amaçlarının servisçi esnafın mağduriyetinin önlenmesi
ve sunulan hizmetin kalitesinin arttırılarak veli ve servis işletmecisi arasında yaşanan
sorunların giderilmesi olduğunu, yazıları ekinde yer verilen 28.02.2010 tarihli Genel
Kurul toplantı tutanağından da anlaşıldığı üzere, Genel Kurullarınca da okul paylaşım
modelinin kabul edildiğini ifade etmişlerdir. Ayrıca İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve
Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığından da gerekli izinlerin alınmış olduğunu 280
ve çalışma programlarına yazılarla destek verilmiş olduğunu, sistemin hayata geçmesi
ile şehrin trafik sorununun bir nebze de olsa da çözümlendiği ve servislerin okul
bahçelerine alınarak yol ortasında yığılmaların önlendiğini, okul önlerine masa atılması
vb. sorunların giderilmiş olduğunu belirtmişlerdir. Son olarak, Kayseri’de havuz
sisteminin bulunmadığını, bir okulda birden fazla firmanın çalışmakta olduğunu, fiyat
tarifelerinin 5216 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Kanunu’nun 7. ve 9. maddeleri
gereğince ve UKOME’nin 11.08.2010 tarih ve 2010/8-22 no’lu kararı gereğince
belirlenmiş olduğunu, dosya mevcudu belgelerden de anlaşılacağı üzere tek fiyat
uygulamasının söz konusu olmadığını ve esnaf üzerinde fiyat ve çalışma düzeni
konusunda herhangi bir yaptırım ve zorlamanın da bulunmadığını ifade etmişlerdir. 290
7) Oda tarafından gönderilen Bilgi Notu ve ekindeki belgeler arasında yer alan Kayseri
Valiliği İl Milli Eğitim Müdürü Erdoğan AYATA tarafından Kayseri Minibüsçüler ve Servis
İşletmecileri Esnaf Odası Başkanlığı’na hitaben yazılan 02.08.2010 tarihli ve 22483
sayılı yazıda aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
“Odanız tarafından, 2010-2011 eğitim-öğretim yılında “Okul Paylaşımı Uygulaması”na
geçileceğinden, okul önlerinde görüntü kirliliğine neden olan okul bahçelerine masa
konularak çalışma yapılması işinin kaldırılması amacıyla, okulda müsait olan bir yerin
okul müdürlüğünün sorumluluğunda ve koordinesinde, okul servis araç sahiplerine
tahsis edilmesinin uygun görüldüğüne dair Valilik makamının 30.7.2010 tarihli ve 22382
sayılı onay örneği ilişikte gönderilmiştir.” 300
8) Oda tarafından gönderilen belgeler arasında yer alan Kayseri Büyükşehir Belediyesi
Zabıta Daire Başkanlığı’nda Başkan adına görevli Genel Sekreter Yrd. Hüseyin
BEYHAN tarafından Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası
Başkanlığı’na hitaben yazılan 16.08.2010 tarihli ve 2412 sayılı yazıda aşağıdaki
hususlara yer verilmiştir.
“Okul önlerine servis işletmeleri tarafından masa konulması sureti ile kayıt yapılmasına;
ekiplerimizce müdahale edilerek haksız rekabet ve görüntü kirliliği engellenecektir.”
11-04/56-21
8
9) Oda tarafından gönderilen belgeler arasında yer alan ve Oda Yönetim Kurulu’nca
alınan 02.09.2010 tarih ve 19 sayılı Yönetim Kurulu kararında aşağıdaki hususlara yer
verilmiştir: 310
“…
3- UKOME’nin 11.8.2010 ve 2010/8-22 nolu kararı gereği servis ücretleri 0-5 km arası
82,50 TL, 5-10 km arası 87,50 TL, 10-20 km arası 92,50 TL olmasına, yarıyıl tatilinde
ücret alınmasına ve öğrenci servis araçları için taşıma mesafesinin 20 km’yi geçtiği
durumlarda, 20 km üstü her km’nin 1 TL ile ücretlendirilmesine, Servis Ücretleri için tarife
bastırılmasına, fatura bedelinin ödenmesine, basılan tarifelerin 20 TL’ye satılmasına
karar verilmiştir.
4- Yeni Eğitim-Öğretim Döneminde Okulların önüne masa atma olayının kaldırılmasıyla
ve denetimlerin daha sık yapılması ile ilgili Emniyet Müdürlüğü’ne, Büyükşehir
Belediyesi’ne, İl Milli Eğitim Müdürlüğüne yazı gönderilmesine, 320
5- Okul bahçelerine servis araçlarının alınması ile ilgili İl Milli Eğitim Müdürlüğüne yazı
gönderilmesine,
6- Korsan Servisçilik Yapan (T) Plakalı Ticari Taksiciler hakkında Büyükşehir
Belediyesi’ne yazı gönderilmesine,
…”
10) Oda tarafından gönderilen belgeler arasında yer alan ve Kayseri Büyükşehir
Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Daire Başkanlığında Başkan
adına görevli Genel Sekreter Yrd. Hayri NAZİKSOY tarafından Kayseri Minibüsçüler ve
Servis İşletmecileri Esnaf Odası Başkanlığı’na hitaben yazılan 26.10.2009 tarihli ve
1053 sayılı yazıda aşağıdaki hususlara yer verilmiştir: 330
“16.9.2009 tarih ve 2009/9 no’lu oturumunda alınan 16 no’lu kararda; 2009-2010 eğitim-
öğretim yılı için öğrenci servis ücretlerinin, 0-5 km arası 75,00 TL, 5-10 km arası 80,00
TL ve 10-20 km 85,00 TL olmasına, yarıyıl tatilinde ücret alınması ve öğrenci servis
araçları için taşıma mesafesinin 20 km’yi geçtiği durumlarda, 20 km üstü her km’nin 1 TL
ile ücretlendirilmesi uygun görülmüş olup, karar yazımız ekinde gönderilmiştir.”
UKOME’nin yukarıda sözü geçen 16.09.2009 tarih ve 2009/9-16 sayılı kararı Oda’nın
okul servis ücretlerine zam yapılmasına ilişkin teklifi üzerine 5216 sayılı Kanun’un 7 ve
9. maddeleri uyarınca alınmıştır. Kayseri Büyükşehir Belediyesi Okul Servisleri Ücret
Tarifesi’nde UKOME’nin 16.09.2009 tarih ve 2009/9-16 sayılı kararı gereğince okul
servis ücretlerinin; 0-5 km arası 75,00 TL, 5-10 km arası 80,00 TL, 10-20 km arası ise 340
85,00 TL olarak belirlenmesi ve 20 km üzeri her km için ise +1 TL ücret ödenmesi
kararlaştırılmıştır. Tarifedeki ücretlerin 9 ay üzerinden geçerli olduğu, gidiş-dönüş için
aylık olarak tespit edilen ve azami hadleri gösteren ücretler olduğu belirtilmiştir. Bir
sonraki dönem için ise UKOME’nin 11.08.2010 tarih ve 2010/8-22 sayılı kararı gereğince
Okul Servisleri Ücret Tarifesi’nde servis ücretleri; 0-5 km arası 82,50 TL, 5-10 km arası
87,50 TL, 10-20 km arası 92,50 TL olarak belirlenmiş olup, 20 km üzeri her km için ise
+1 TL ücret ödenmesinin kararlaştırıldığı belirtilmiştir. Bununla birlikte, Servis Tur,
Seçkin Tur, Şirin Tur, Süper Tur ve ismi belirtilmeyen bazı firmalara ait makbuzların
incelenmesinden okul servislerinin uyguladığı fiyatların UKOME’nin belirlediği azami
fiyatların oldukça altında olduğu ve birbirinden farklılık arz ettiği anlaşılmaktadır. 350
11-04/56-21
9
11) Raportörlerce yapılan yerinde inceleme sırasında elde edilen “Araç sahibi sıfatıyla”
Gülpak Tur adına “Ömer TUNCER” ve Oda adına “Yavuz AY” tarafından imzalanan 3
adet sözleşmenin önemli görülen maddelerine aşağıda yer verilmiştir:
“TARAFLAR
Madde 1- İşbu sözleşmenin tarafları Kayseri Büyükşehir Belediyesi UKOME Kurulu
tarafından belirlenen şartlar muvacehesinde tahditli “S” plakalı aracı ile servis
taşımacılığı yapan şahıslar ile Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası
arasında imzalanmıştır.
…
KONU 360
Madde 3- İşbu sözleşme; servis işletmecisinin hizmet sunacağı Okulun tespiti ile birlikte
servis hizmeti sunumunda uyulması gereken kuralları içermektedir. 38 S 0035 plakalı
Servis işletmecisi işbu sözleşmeye dayalı olarak 2010-2011 öğretim yılında ... grupta yer
alan Okulların eğitime devam eden öğrenci ve okul personelinin servis ihtiyacını
karşılayacaktır.
AMAÇ
Madde 4- Servisçiler arasında yaşanan haksız rekabet, kıyasıya fiyat kırımı, inatlaşma
ve benzer sebeplerle hem esnafın mağdur olduğu hem de sunulan hizmetin kalitesinin
düştüğü tartışmasızdır. Ayrıca, taraflar arasında yaşanan bu rekabet kapasite dağılımını
olumsuz etkilemekte ve aynı mesafeye farklı ücret uygulanmasının da süreç içerisinde 370
veli ve servis işletmecisi arasında soruna dönüştüğü tespit edilmiştir. Öğrenci
taşımacılığı gibi hassas ve özen isteyen bir konuda yukarıda anılan sıkıntıların izale
edilmesi ve servis işletmecileri arasında bir dayanışma, barışın tesisi ile birlikte sunulan
hizmetin maksimum seviyede her bölgede standart kalitede sunulabilmesi için taraflar bir
araya gelerek işbu sözleşmeyi imzalamışlardır.
SÜRE
Madde 5- İşbu sözleşme 2010-2011 eğitim ve öğretim yılı içerisinde geçerli olacaktır.
Beklenen fayda elde edilirse taraflar bir araya gelerek gelecek yıllar için de geçerli
olması için yeniden sözleşme imzalama hak ve yetkisine sahiptirler.
ÜCRET 380
Madde 6- Sunulan servis hizmetinin tarifesini belirleme yetkisi UKOME’ye aittir. Tespit
edilen tarifenin üzerinde taşımacılık yapılamaz. Taşımacı UKOME tarafından tespit
edilen tarife üzerinden %10 indirim uygulayarak hizmetini sunacaktır.
GENEL HÜKÜMLER
Madde 7-…
7.3- İşletmeci UKOME tarafından belirlenen ücret tarifesinin üzerine çıkamaz. Ayrıca
işbu sözleşmede taahhüt ettiği indirimi uygulayacaktır….
7.5- Araç sahibi sözleşme süresi içinde taşıma güzergahının belirlenmesi, ihtiyaca göre
güzergahın değiştirilmesi ve odanın vereceği bütün görevleri itirazsız kabul eder. Bu
anlaşmayı imzalayan diğer servisçilerle arasında oluşacak yakıt ve kilometre farkına 390
itiraz edemez. …
7.9- Servisçiler odasının vermiş olduğu ücret tarifesinin servis aracının görünür bir
yerine asılması mecburidir. …
11-04/56-21
10
7.19- Her firma kendi içerisinde havuz sistemi çalışacaktır. Komisyonlar oda tarafından
belirlenecektir.
YAPTIRIMLAR
Madde 8-
8.1- Taşımacı sözleşme süresi içerisinde belirlenen okulların dışında başka okullardan
öğrenci taşıyamaz. Ayrıca, taahhüt ettiği kuralların dışına çıkanlar ….. TL ceza öder.
8.2- Taşımacı öğrenci servis araçları hizmet yönetmeliğinde belirtilen kurallara uyacaktır. 400
Bu konuya aykırı tespitlerin yapılması halinde odamız tarafından bir defaya mahsus
……TL para cezası, tekrarı halinde bu ceza ikiye katlanacak ve sürücü işten men
edilecek, trafik cezaları taşımacıya aittir.
8.3- Öğrenci taşımasındaki şartname ve sözleşme gereği belirtilen hususlarda aksaklık
olması halinde Oda sözleşmeyi tek taraflı fesih etmeye yetkilidir.
8.4- Denetim: Kayseri Büyükşehir Belediyesi Zabıta Müdürlüğü, Kayseri Emniyet
Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ve Kayseri Minibüsçüler ve Servis
İşletmecileri Esnaf Odası’na aittir.
Araç sahibi yukarıdaki maddelerden ibaret işbu sözleşme hükümlerini okuyarak aynen
kabul ettiğini ve iki yıl içerisinde alt yapı çalışmasının tamamlanmasıyla Kayseri’deki 787 410
S plaka ile havuz sisteminde çalışmayı, ayrıca sözleşmedeki yaptırımlar başlıklı
bölümde yer alan cezalara dair itiraz ve defi haklarından peşinen feragat ettiğini kabul ve
beyan eder.”
Sözleşmenin ekinde “Behice Yazgan Kız Lisesi (Ziya Gökalp, Yeni Şehir) ve Fen Lisesi
(Kocasinan, Melikgazi)” okul isimlerine yer verilerek altı her iki tarafça imzalanmıştır.
Tarafları aynı olan ve aynı hükümleri içeren bununla birlikte, 3. maddede yer verilen
plakaları farklı olan (38 S 0223 ve 38 S 0666 plakalı araçların servis işletmecileri için) iki
sözleşme daha taraflar arasında akdedilmiştir. Söz konusu sözleşmelerin ekinde de
sırasıyla Sümer Kampus (Ziya Gökalp, sabah öğle) ve Nuh Mehmet Küçükçalık An.
Lisesi (Yeni Mh., Yeni Şehir, Ziya Gök.) ve Sümer Kampus (Yeni Şehir, Ziya Gökalp) ve 420
Sami Yangın An. Lisesi (Yeni Şehir, Ziya Gökalp, Yeni Mh.) okul isimlerine yer verilerek
altı her iki tarafça imzalanmıştır.
16.12.2010 tarihinde Gülpak Tur’da yapılan görüşmede Yönetim Kurulu Başkanı Ömer
TUNCER özetle, okul paylaşım modeli nedeniyle mağdur olduğunu beyan etmiş ve Oda
ile imzaladığı yukarıda sözü edilen sözleşmelerden birinin Sami Yangın A.L.’ye ilişkin
olmasına rağmen kendisinin bu okula katılmadığını (başkan tarafından), bundan dolayı
mağdur olduğunu; Küçükçalık A.L.’ye de girdiğini; karşı firma tarafından korsan firma
denilerek velilerin arandığını ve servisin boşaltıldığını ifade etmiştir. Ömer TUNCER bu
sözleşmelerin söz konusu okullara girebileceği söylenerek kendisine imzalatıldığını
belirtmiştir. 430
Öte yandan yukarıda belirtilen Sözleşme ile aynı hükümleri içeren sözleşme örneği
yapılan yerinde inceleme sırasında Seçkin Tur’dan da elde edilmiştir. Bununla birlikte,
Sözleşme’de Seçkin Tur’un imzası bulunmadığı gibi herhangi bir okul ismine de yer
verilmemiş olup, sözleşmenin 3. maddesindeki plaka numarası bölümü de boş
bırakılmıştır.
11-04/56-21
11
I.2.2.2. Okul Paylaşım Modeli
Önaraştırma kapsamında raportörler çeşitli servis şirketlerinin yetkilileri ve araç sahipleri
ile görüşmüşlerdir. Yapılan görüşmede taraflar; esnaf olarak kendilerinin Kayseri ilinde
yıllardır okul servis hizmeti sunmakta olduklarını, Oda’nın geçtiğimiz yıl okul paylaşım 440
modeli adı altında Kayseri’deki okulları servisler arasında paylaştırmış olduğunu, bu
paylaştırmaya göre herhangi bir okulda faaliyet göstermesi kararlaştırılan firmaların
kendi aralarında da anlaşma yapmaya zorlanarak havuz oluşturmalarının ve böylece
eşit bir paylaşım yapmalarının öngörülmüş olduğunu, ancak yapılan bu uygulamada
Oda Başkanlığı seçimlerinde Başkan’a destek olan büyük firmalara genellikle potansiyeli
yüksek olan okullar tahsis edilmişken kendileri gibi firmaların bugüne kadar çalışmış
olduğu okullardan bile dışlandıklarını ve mağdur edildiklerini belirtmişlerdir. Taraflar
ayrıca, bu anlaşma yapılırken 2010 Temmuz ayı ile okul başlangıcı arasındaki dönemde
servisçilerin büyük çoğunluğuna (yaklaşık 500 servisçi) Oda Başkanlığınca, okul
paylaşım modeli anlaşmasına uyulacağına dair sözleşmelerin imzalatılmış olduğunu, 450
servisçilerin büyük çoğunluğunun bu sözleşmeye taraf olmasının ardından Oda
Başkanı’nın diğer servisçilere bu işin tamamlandığını, kendilerinin de bu anlaşmaya
uymak zorunda olduğunu aksi takdirde sıkıntı yaşayacaklarını dile getirdiğini, bu
anlaşmanın halen devam etmekte olduğunu, Oda’nın her okulda uygulanan havuz
sisteminin etkin bir şekilde yürüyebilmesini temin etmek amacıyla Kayseri’deki tüm
servislere km. takibi yapılabilecek “araç takip sistemi” kurduğunu ve bunu yaparken
Kayseri Büyükşehir Belediyesi ve Emniyet Müdürlüğünün kendilerini desteklediği
yönünde propaganda yapmış olduğunu, ancak sonradan bunun gerçek olmadığının
anlaşıldığını ifade etmişlerdir.
Teşebbüs yetkililerinden birisi, geçtiğimiz yıllarda kendisiyle çalışan velilerin bu 460
uygulama sonrasında okula görevlendirilen yeni servisleri istemedikleri yönünde imza
topladıklarını ve bu imzaları Belediye ve Oda Başkanlığına sunduklarını; ancak bunun
kabul görmediğini belirtmiş ve bunun sonucunda şu anda pek çok velinin öğrencisini
kendi imkânlarıyla okula taşıdığını veya yürüyerek gittiğini, kendisinin şu anda taşıdığı
öğrenci sayısının ise sadece 26 adet olduğunu ifade etmiştir.
Görüşmede taraflar, Kayseri’de yapılan bu anlaşmalarla bir yandan velilerin bir yandan
da servislerin mağdur edildiğini, önceki yıllardaki çalışma sistemi dikkate alınarak pek
çok kişinin yeni servis aldığını ancak bu uygulama sonucunda modeli yeni bir araçla eski
bir aracın herhangi bir farkının kalmadığını, üstelik almış oldukları aracın borcunu
ödeyen servisçilerin paylaşım nedeniyle bazı okullardan çıkmak zorunda kaldığını ve 470
borçlarını ödeyemez duruma düştüklerini belirtmişlerdir. Gerçek kişi olarak servisçilik
yapan bir başka kişi ise kendisinin paylaşıma taraf olmadığını bu anlaşma sonrasında
servis hizmeti sunmak için Oda Başkanına gittiğinde kendisine bu sistemde yeri
olmadığının belirtildiğini ve dolayısıyla şu anda kendisinin hizmet sunamadığını ifade
etmiştir. Taraflar Kayseri’de yıllık yaklaşık olarak 25 bin öğrencinin okul servis
hizmetinden yararlandığını, geçtiğimiz yıl fiyatların ortalama 65 TL ile 70 TL arasında
değiştiğini ancak rekabet nedeniyle fiyatların 45-50 TL düzeyine düşebildiğini, bununla
birlikte bu yıl, hem fiyatların yükseltildiğini ve indirim yapılmadığını hem de hizmet
kalitesinin düştüğünü, ayrıca servis yetkililerinin velilerle iletişiminin dahi bozulduğunu
ifade etmişlerdir. 480
Önaraştırma kapsamında yapılan yerinde incelemeler sırasında elde edilen ve okul
paylaşım modeli çerçevesinde oluşturulduğu anlaşılan paylaşıma ilişkin belgeden;
Kayseri ilinde faaliyet gösteren okulların aşağıda belirtilen turlar arasında paylaştırılarak
11-04/56-21
12
bir liste oluşturulduğu ve anılan listenin önceki tarihlerde “” adlı
web sayfasında da duyurulduğu bilgisi edinilmiştir. Listeden okulların belirli sayıdaki
gruplara ayrılarak her okul grubunun bir veya birden fazla tura tahsis edildiği
anlaşılmaktadır. Buna göre, okulların, birden fazla tura grup olarak tahsis edildiği
firmalar; “Süper Tur+Simge Tur grubu, Yıldız Tur+Ecem Tur+Şemdil Tur grubu, Coşkun
Tur+Seçkin Tur grubu, Prens Tur+Şirin Tur+Aydın Tur grubu, Işık Tur+Deniz Tur+Sevgi
Tur grubu, Pınar Tur+Kardelen Tur+Bizim Tur grubu, Benan Tur+Burcu Tur grubu” 490
olarak belirtilmiştir. Belirli sayıdaki okulun tek bir tura tahsis edildiği turlar ise; “Kılıçaslan
Eğitim Kurumları, Servis Amca, Ekça Tur, Kaan Tur, Klas Tur, Mini Tur, Nazar Tur,
Beyazşehir Tur, Elit Tur, Gökkuşağı Tur, Can Tur, Afacan Tur, Mortaş Tur, İldem Tur,
Talas Tur” olarak belirtilmiştir.
I.2.3. Okullardaki Havuz Anlaşmalarına Yönelik Belgeler
Önaraştırma sürecinde yapılan yerinde incelemelerde; Pınar Tur, Kardelen Tur ve Bizim
Tur arasında; Coşkun Tur ve Seçkin Tur arasında; Pınar Tur, Ekça Tur ve Seçkin Tur
arasında; Benan Tur ve Burcu Tur arasında; Sevgi Tur, Afacan Tur, Aydın Tur, Şirin Tur,
Prens Tur, Gülpak Tur, Gökkuşağı Tur, Akcan Tur ile “Araç Sahibi” Sıfatıyla Mustafa
KARAKAYA arasında; Prens Tur, Afacan Tur, Şirin Tur ve Aydın Tur arasında; Prens 500
Tur, Afacan Tur, Şirin Tur, Sevgi Tur, Simge Tur, Süper Tur ve Aydın Tur arasında ve
Işık Tur ile Deniz Tur arasındaki anlaşmalara ilişkin çeşitli belgeler tespit edilmiştir. Söz
konusu belgelerin bir kısmında ilgili teşebbüslerin unvanları ve teşebbüs yetkililerinin
imzaları bulunmakta, bir kısmında ise sadece teşebbüslerin unvanları yer almaktadır.
2.4. Okul Paylaşım Modeli’nin Uygulanıp Uygulanmadığını Gösteren Belgeler
1) Yukarıda da yer verildiği üzere, raportörlerce Refika Küçükçalık İlköğretim Okulu ile
Şükrü Malaz İlköğretim Okulu’nda yapılan görüşmelerde yetkililer, okullarında sırasıyla
Bizim Tur, Pınar Tur ve Kardelen Tur ile Süper Tur ve Simge Tur’un hizmet sunduğunu
ifade etmişlerdir. Bu çerçevede farklı tarihlerde Kayseri’de faaliyet gösteren okulların
yetkilileri ile sözlü görüşmeler yapılarak okullarına hizmet sunan servis araçları ile ilgili 510
bilgi alınmıştır. Bununla birlikte yetkililerin çoğunlukla bu servisler konusunda bilgilerinin
olmadığını ya da hatırlayamadıklarını ifade etmeleri sebebiyle elde edilen bilgilere çok
itibar edilememiştir. Aşağıda söz konusu görüşme tutanaklarına kısaca yer verilmiştir:
a) Besime Özderici İlköğretim Okulu’nda görevli Okul Müdür Yardımcısı, hatırladığı
kadarıyla okullarında Aydın Tur, Afacan Tur ve Prens Tur’un hizmet sunduğunu ifade
etmiştir.
b) Behice Yazgan Kız Lisesi’nde görevli Okul Müdür Yardımcısı, hatırladığı kadarıyla
okullarında 7-8 adet tur şirketinin hizmet sunduğunu, bununla birlikte hatırladıklarının
yalnızca Deniz Tur, Sevgi Tur, Afacan Tur ve Kılıçaslan olduğunu ifade etmiştir.
c) Osman Hilmi Kalpaklıoğlu İlköğretim Okulu’nda görevli Okul Müdürü, okullarında e-520
okul sistemine geçildiğini bu nedenle hemen hemen tüm öğrencilerin yakın çevreden
yürüyerek geldiğini dolayısıyla çok az öğrencinin servis aracı kullandığını ve bu servis
araçlarının da hangi firmalara ait olduğunu hatırlayamadığını ifade etmiştir.
d) Sami Yangın Anadolu Lisesi’nde görevli Okul Müdürü, hatırladığı kadarıyla
okullarında Deniz Tur ve Işık Tur’un hizmet sunduğunu ifade etmiştir.
e) Arif Eminoğlu İlköğretim Okulu’nda görevli Okul Müdür Yardımcısı Zübeyir Ulusoy,
hatırladığı kadarıyla okullarında Prens Tur’un hizmet sunduğunu ifade etmiştir.
11-04/56-21
13
f) Hayriye Dabanoğlu İlköğretim Okulu yetkilisi, bildiği kadarıyla Kayseri’de okul
servislerinin aralarında çanak oluşturduğunu ve okulları aralarında eşit olarak
dağıttıklarını, bu sebeple artık okula hizmet sunan servis aracının hangi tura ait 530
olduğunun yani isminin bir öneminin kalmadığını düşündüğünü ifade etmiştir.
2) Dosya mevcudu CD’de özetle; Oda başkanı esnafla gerçekleştirdiği toplantıda esnafı
okulları kendi aralarında paylaşmalarını önermektedir. Okul paylaşımında öğrencilerin
esnaf arasında eşit dağıtılacağını taahhüt etmektedir. Ayrıca, Oda başkanı esnaf
tarafından kendisine sunulan okul paylaşımını gösteren liste üzerine karşılıklı görüş
alışverişinde bulunmakta ve araç takip sistemi ile ilgili soruları cevaplandırmaktadır.
Dolayısıyla CD’deki ifadelerin incelenmesinden okul paylaşım modelinin Oda başkanının
önerisi ve önderliğinde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
3) Yerinde inceleme sırasında bir şirket yetkilisi tarafından “Kayseri Büyükşehir
Belediyesi UKOME Başkanlığı”na hitaben yazıldığı anlaşılan belgenin önemli görülen 540
bölümüne aşağıda yer verilmiştir:
“İlimizde uygulamaya sunulan okul paylaşımı modeli odamız tarafından yapılarak biz
servisçi esnafına değişik yollarla sözleşmelere imza attırılıp uygulatılmaya çalışılmıştır.
Ancak çalışmalardaki başarısız ve tehlikeli sorunlar bizlere ve Kayseri halkına ileride
büyük zarar vereceğinden, velilerimizin de zor durumda kalmamaları için okullarımıza
rahatlıkla girip eski öğrencilerimizi almak ve hizmet vermek, bu uygulamanın iptal olması
ve kamuoyuna duyurulması için gereğinin yapılarak bizlere yardımcı olmanızı önemle
arz ederiz.”
Aynı yerinde inceleme sırasında bir servis şirketinde elde edilen ve söz konusu şirketin
yetkilisi tarafından “Rekabet Kurulu Başkanlığı”na hitaben yazıldığı anlaşılan 2 adet 550
belge elde edilmiştir. Birinci belge 09.08.2010 tarihli olup belgenin önemli görülen
bölümüne aşağıda yer verilmiştir:
“Kayseri Minibüsçüler ve Servisçiler Odası bünyesinde şirketler ve şahıslar olmak üzere
okul paylaşımı yapılmaktadır. Bu okul paylaşımı hakkaniyetli olmadığından, rekabeti
ortadan kaldırıp tekelleşip rant elde edileceğinden, kaliteyi düşüreceğinden ve
velilerimizin seçme hakkı elinden alınacağından dolayı bu uygulamanın durdurulmasını
bilgilerinize arz ederim.”
İkinci belgenin önemli görülen bölümlerine ise aşağıda yer verilmiştir:
“Kayseri ilimizde okul paylaşımı uygulaması başlatılmış olup Oda Başkanının kendisine
yakın şirketler ve kişilere kendi çıkarları doğrultusunda potansiyeli büyük okullar verilip 560
rant sağlanmıştır. Bu oluşumu yapıp öğrenci servisçiliği yapmayan (S) plakaları bulunup
personel taşımacılığı yapan araç sahiplerine bu oluşum adı altında (S) plakalarını
yüksek fiyattan sattırıp kendisine ve yandaşlarına rant elde ettirmiştir. Bu oluşuma karşı
çıkmak isteyen esnafımız bunun için zorlanmaktadır, istemeyen esnafımıza tehditvari
kelimeler kullanılıp Milli eğitim müdürünün odamıza yardımcı olacağı, okul müdürleri ile
okul aile birliklerince toplantı düzenlenip belirlenen firmalar ile anlaşma yapılıp kabul
etmeyen kişi ve şirket araçlarının okul içerisine alınamayacağı, emniyetin bu oluşuma
sıcak baktığı ve arkalarında olduğunu, belediye zabıta müdürlüğünün arkalarında
olduğunu ve itiraz edenlerin bu resmi kurumlarla birlikte servisçilik yaptırılmayacağını,
odanın önüne kimsenin çıkamayacağını gerekirse karşı çıkanları silindir gibi ezeceğini, 570
bu oluşum için ne gerekiryosa yapacaklarını deklare edip esnafımız korkutulup bu
oluşuma sürüklenme ve imza attırılmaktadır.
11-04/56-21
14
Rekabeti engelleyecek,kaliteyi düşürecek ve kendilerine büyük rant elde ettirecek bu
paylaşımın bozulması iptali için gereğinin yapılmasını önemle arz ederim.
SERVİSÇİ
İsmimin açığa çıkabilecek olmasından, aracım ve can güvenliğimden korkmam
nedeniyle açıklayamıyorum.
Kayseri Servisçiler odası sayfasından okul paylaşımını ve firmaları görmek mevcuttur.”
Raportörlerle yaptığı görüşmede söz konusu şirket yetkilisi, raportörlerce alınmış olan
belgelere ilişkin şirketlerinin imzası bulunan belgenin yaz döneminde hazırlanmış olup 580
kesinlikle uygulamaya konulmadığını; kaldı ki şirketlerinin bu oluşuma karşı olduğunu ve
Şirket olarak faaliyetlerinin arzu ettiği okullarda hizmet vermek olduğunu ifade etmiştir.
4) Ser-Viss Tour Professional School Service (Servis Tur) bünyesindeki iki şirketten biri
olan Ecem Organizasyon Tekstil Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nde
yapılan görüşmede, şirket ortağı Mehmet Bağlam, Servis Tur oluşumunun, daha önce
bağımsız şekilde servis taşımacılığı hizmeti sunan Ecem Organizasyon Tekstil Turizm
Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve Yıldız Turizm Seyahat Tekstil Gıda Dayanıklı
Tüketim Malları Otomotiv Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Şirketi’nin bir
araya gelmesi ile 20.09.2010 tarihinde kurulduğunu; Servis Tur’un şu anda tüzel
kişiliğinin bulunmadığını, ancak bu ay içerisinde resmi olarak limited şirket kuracaklarını; 590
hâlihazırda Servis Tur’un yaklaşık 50 aracından 29 adedinin öğrenci servisi hizmeti
sunmakta olduğunu, bu araçlardan 7 tanesinin Yıldız Tur adına kayıtlı olduğunu, Ecem
Tur adına araç bulunmadığını, ancak Ecem Tur’un ortağı olan oğlu Emre Bağlam adına
bir adet araçlarının bulunduğunu, Servis Turla çalışan tüm araç sahipleri ve sürücüleri ile
sözleşmelerinin bulunduğunu ve yapılan sözleşmelere Servis Tur adına Ecem Tur ve
Yıldız Tur yetkililerinin ortak olarak imza attıklarını, okul paylaşım modelinin halen
uygulanmakta olan, her servisçiden belirli fedakârlıklar isteyen bir model olduğunu, bu
modelde fiyatların yükseldiğini söylemenin mümkün olmadığını, okul paylaşım modelinin
esasında sektörde hizmet kalitesinin artmasını sağladığını, zira önceden servislerin
taşıma kapasitelerini aşarak düşük fiyatla da olsa çok sayıda öğrenci taşıdıklarını ve 600
velilerin tepkisine yol açtığını, oysa şimdi her servisin istiap haddi sınırında taşıma
yaptığını ve velilerle tur firmalarının diyalogunun daha sağlıklı yürüdüğünü, ayrıca
fiyatlar kısmen artmış olsa bile şu anda tüm firmaların UKOME tarafından belirlenen
fiyatların altında taşıma yaptıklarını belirtmiştir.
I.3. Değerlendirme
I.3.1. Önaraştırma Kapsamında Yapılan Tespitlerin 4054 Sayılı Kanun Kapsamında
Değerlendirilmesi
Kayseri ilinde faaliyet gösteren okul servislerinin rekabeti bozucu nitelikte anlaşma
yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla yapılan
mevcut önaraştırmada, Kanun kapsamında değerlendirilebilecek iki farklı uygulama 610
tespit edilmiştir. Bunlardan ilki; Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf
Odası’nın (Oda) öncülüğünde, Kayseri’de faaliyet gösteren servis şirketlerinin ve araç
sahiplerinin de katılımıyla hayata geçirilen “Okul Paylaşım Modeli”dir. İkincisi ise,
Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde aynı okula öğrenci taşıyan servis
şirketleri/araç sahipleri arasında yapılan havuz anlaşmalarıdır.
11-04/56-21
15
I.3.1.1. Okul Paylaşım Modeli’nin 4054 Sayılı Kanun’un 4. ve 5. Maddeleri
Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Önaraştırma kapsamında tespit edilen uygulamalardan ilki olan “Okul Paylaşım Modeli”,
Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki okulların, bağımsız okul servisleri ve 620
servis şirketleri arasında paylaştırılmasına ilişkin bir uygulamadır. Uygulamanın
planlama çalışmaları, Oda’nın önceki yönetimi döneminde başlamış olup, 28.02.2010
tarihinde seçilen yeni oda yönetiminin de konuyu benimsemesiyle, yeni eğitim öğretim
yılında hayata geçirilmek üzere, 2010 yılının ilk aylarında çalışmalara başlanmıştır. Bu
kapsamda, öncelikle Oda Yönetimi tarafından Kayseri’de faaliyet gösteren servis
şirketlerine yazılar yazılarak, planlanan modele ilişkin şirketlerin görüşü alınmıştır.
Ayrıca, Oda yönetimi tarafından Büyükşehir Belediyesi ve ilgili birimleri, Melikgazi ve
Kocasinan Belediyeleri, İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüğü ziyaret edilmiş
ve planlanan projeler hakkında görüş alışverişinde bulunulmuştur.
Yapılan bu ön çalışmanın ardından, Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki 630
okullar, servis şirketleri ve bağımsız araç sahipleri arasında paylaştırılmıştır. “Okul
Paylaşım Modeli” olarak adlandırılan bu paylaşımı gösteren liste ise, Oda’nın internet
sitesinde yayımlanmıştır. Buna paralel olarak Oda Yönetimi, 03.06.2010 tarihinde, Okul
Paylaşım Modeli’nin uygulamaya geçirilmesine yönelik olarak, Oda’nın Kayseri’deki
servisçi esnafının tamamıyla sözleşme imzalaması yönünde bir karar almıştır. Ardından
da bu doğrultuda, Kayseri’deki okul servisi sahipleri ile Oda arasında sözleşmeler
imzalanmıştır. 2009-2010 eğitim öğretim yılının başlamasıyla, Kayseri’deki okul
servisleri, Okul Paylaşım Modeli’nde kendileri için belirlenen okullarda faaliyet
göstermeye başlamıştır. Ancak zaman içerisinde paylaşımla ilgili servisçi esnafından
çeşitli şikâyetlerin gelmesiyle, internette yayımlanan paylaşım modeli birebir uygulanmak 640
yerine, üzerinde bazı değişiklikler yapılarak uygulanmak zorunda kalınmıştır. Kayseri
ilindeki bazı okul yöneticileri ve teşebbüs yetkilileri ile yapılan görüşmelerden, Okul
Paylaşım Modeli’nin halen uygulanmakta olduğu anlaşılmıştır.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında; “Belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler
arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri
hukuka aykırı ve yasaktır…” hükmüne yer verilmiş; aynı maddenin ikinci fıkrasında ise,
ihlal olarak değerlendirilebilecek bazı anlaşma türleri örnek niteliğinde sayılmıştır.
Okul Paylaşım Modeli’nin Oda yönetiminin çabalarıyla hazırlandığı ve yürürlüğe girdiği, 650
paylaşım metninin, Oda’nın internet sitesinde yayımlandığı, uygulamadaki değişikliklerin
Oda yönetiminin bilgisi dâhilinde yapıldığı ve nihayet Oda Yönetimi tarafından, Model’in
uygulanmasına yönelik olarak üyeler ile sözleşme imzalanması yönünde karar alındığı
hususları dikkate alındığında, Okul Paylaşım Modeli’nin bir teşebbüs birliği kararı olarak
değerlendirilmesinin uygun olacağı anlaşılmaktadır. Yukarıda da belirtildiği üzere, Oda
Yönetimi, Okul Paylaşım Modeli’ni uygulamaya koyarken, Kayseri’deki okul servisi
şirketlerinin büyük çoğunluğunun olumlu görüşünü almıştır. Ancak bu durum, Okul
Paylaşım Modeli’nin bir teşebbüs birliği kararı olması niteliğini değiştirmemektedir.
Önaraştırma kapsamında yapılan görüşmelerden ve elde edilen belgelerden; Kayseri
ilinde “Okul Paylaşımı Modeli”ne gidilmesinde şu gerekçelerin etkili olduğu 660
anlaşılmaktadır:
11-04/56-21
16
a) Maliyet tasarrufu: Paylaşım öncesinde, servislerin öğrenci almak için birbirinden çok
uzak bölgeleri dolaşmak zorunda kaldığı; diğer taraftan, aynı okula giden çok sayıda
servisin aynı apartmandan öğrenci aldığı, bunun da servislerin yakıt maliyetlerini
artırdığı, bunun önüne geçmek için Okul Paylaşım Modeli’ne gidildiği ifade edilmiştir.
b) Servislerin daha etkin denetlenmesi ve tüketici şikâyetlerine daha hızlı çözüm
bulunması: Okul Paylaşım Modeli ile hangi okulda hangi servisin çalıştığının belli
olduğu, böylece servislerden kaynaklanan sorunların daha hızlı tespit edilerek etkin bir
şekilde çözüme kavuşturulduğu ifade edilmiştir.
c) Okul önlerindeki trafik yoğunluğunun ve görüntü kirliliğinin önlenmesi: Paylaşım 670
öncesinde, çok sayıda servisin aynı okula taşıma yapması nedeniyle, okul önlerinde
kargaşa yaşandığı; paylaşımla birlikte okul önü trafiğinin düzene girdiği ifade edilmiştir.
Bu husus, özellikle okul yöneticileri tarafından da teyit edilmiştir. Ayrıca paylaşım
öncesinde, servis sahiplerinin şirketlerin, okul önlerine attıkları masalarda müşteri
çekmeye çalıştıkları, bunun görüntü kirliliğine neden olduğu, paylaşımla birlikte bunun
da önüne geçildiği ifade edilmiştir. Okul Paylaşım Modeli’nin Valilik ve Büyükşehir
Belediyesi tarafından olumlu karşılanmasında özellikle, bu hususun önem arz ettiği
anlaşılmaktadır.
d) Haksız fiyat indirimlerinin önüne geçilerek, Oda üyeleri arasındaki barışın tesisi ve
farklı fiyat uygulamalarından doğan mağduriyetlerin giderilmesi 680
e) Hizmet kalitesinde belirli bir standardın korunması
f) Üyelerin servis plakalarının değer kazanması
Yukarıdaki gerekçelerden bir kısmının, ilgili pazardaki hizmet kalitesinin ve yürütülen
faaliyetlerdeki etkinliğin artırılmasına yönelik olduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, Okul Paylaşım Modeli’nin asıl etkisi, servis hizmeti sunan teşebbüsler
arasındaki rekabetin kısıtlanarak tüketicilerin ve bir kısım teşebbüslerin mağdur edilmesi
şeklinde olmuştur. Kurumumuza gelen çok sayıda başvurudan da anlaşıldığı üzere,
yıllardır güvendikleri servislerle çocuklarını taşıtan veliler, Okul Paylaşım Modeli ile
birlikte, bu servisler ile öğrencilerini taşıtamaz duruma gelmişlerdir. Ayrıca, velilerin
seçim imkânının kısıtlanmasıyla birlikte, teşebbüsler karşısında velilerin pazarlık gücü 690
de zayıflamıştır. Böylece veliler, servislerden önceki yıllarda aldıkları örneğin kardeş
indirimi v.b. indirimleri alamaz duruma gelmişlerdir. Öte yandan, paylaşım sonucunda
istediği okulda faaliyet gösteremez duruma düşen bazı servis şirketleri ve araç sahipleri
de bu uygulamadan zarar görmüşlerdir.
Bu değerlendirmeler ışığında, Oda öncülüğünde hayata geçirilmiş olan Okul Paylaşım
Modeli’nin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti bozucu nitelikte bir
teşebbüs birliği kararı niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, inceleme konusu
uygulama, hizmet piyasalarının bölüşülmesi ve piyasa kaynaklarının ve unsurlarının
paylaşılmasına yönelik bir davranış olduğu için, rekabet hukukunda “per se” yasak kabul
edilmektedir. Her ne kadar Okul Paylaşım Modelinin yukarıda yer verilen etkinlikleri 700
sağlayacağı belirtilmiş olsa da, aynı etkinliklerin okul ve okul aile birlikleri ile servis
şirketleri ve araç sahipleri arasında gerçekleştirilecek münhasır anlaşmalar yoluyla da
sağlanabileceği düşünülmektedir. Dolayısıyla anılan uygulamanın, 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesi kapsamında muafiyetten yararlanmasının mümkün olmadığı
değerlendirilmektedir.
11-04/56-21
17
I.3.1.2. Okul Servisi Hizmeti Sunan Teşebbüsler Arasındaki Havuz Anlaşmalarının
4054 sayılı Kanun’un 4. ve 5. Maddeleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Önaraştırma sürecinde yapılan incelemelerde, Okul Paylaşım Modeli’nin yanında,
Kayseri ilinde aynı okullarda faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin, aralarında çeşitli
anlaşmalar yaptıkları tespit edilmiştir. Bu bağlamda tespit edilen anlaşmalar şunlardır: 710
1) Pınar Tur, Kardelen Tur ve Bizim Tur Arasındaki Anlaşma
2) Coşkun Tur ve Seçkin Tur Arasındaki Anlaşma
3) Pınar Tur, Ekça Tur ve Seçkin Tur Arasındaki Anlaşma
4) Benan Tur ve Burcu Tur Arasındaki Anlaşma
5) Sevgi Tur, Afacan Tur, Aydın Tur, Şirin Tur, Prens Tur, Gülpak Tur, Gökkuşağı
Tur, Akcan Tur ile “Araç Sahibi” Sıfatıyla Mustafa Karakaya Arasındaki Anlaşma
6) Prens Tur, Afacan Tur, Şirin Tur ve Aydın Tur Arasındaki Anlaşmalar
7) Prens Tur, Afacan Tur, Şirin Tur, Aydın Tur, Altur ve Dünya Tur Arasındaki
Anlaşma
8)Şirin Tur, Afacan Tur ve Aydın Tur Arasındaki Anlaşma 720
9) Sevgi Tur, Afacan Tur, Aydın Tur, Şirin Tur, Prens Tur, Simge Tur, Süper Tur,
Arasındaki Anlaşma
10) Işık Tur ve Deniz Tur Arasındaki Anlaşma
Söz konusu anlaşmaların incelenmesinden, aynı okulda faaliyet gösteren teşebbüslerin,
bu anlaşmalarla eşit sayıda öğrenci taşımayı ve ortak bir havuz oluşturarak geliri ve
maliyeti paylaşmayı amaçladıkları tespit edilmiştir. Ancak, söz konusu anlaşmaların
uygulanıp uygulanmadığı tespit edilememiştir.
Rakip teşebbüslerin aralarında gelir ve maliyet paylaşımına yönelik havuz oluşturmaları
ve müşterileri paylaşmaları, pazardaki rekabeti bütünüyle ortadan kaldırabilecek
uygulamalardandır. Zira gelirin ve maliyetin paylaşıldığı bir sistemde, teşebbüsler 730
bakımından, bir öğrencinin kendileri tarafından taşınması ile rakipleri tarafından
taşınması arasında bir fark bulunmayacaktır. Bu durumun doğal sonucu ise, teşebbüsler
arasındaki rekabetin ortadan kalkmasıdır. Böylece, Okul Paylaşım Modeli ile zaten tercih
seçenekleri kısıtlanmış olan tüketicilerin aynı okulda faaliyet gösteren teşebbüslerin de
aralarında anlaşması halinde, tercih seçenekleri bütünüyle ortadan kalkabilecektir.
Dolayısıyla, Kayseri ilinde okul servisi hizmeti sunan teşebbüslerin aralarında yapmış
oldukları anlaşmalar, pazarda etki doğurmamış olsalar bile, amaç itibariyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlali niteliğindedir. Ayrıca bu anlaşmaların, teşebbüsler
arasında gelir ve müşteri paylaşımına yönelik anlaşmalar olması nedeniyle, 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyetten faydalanamayacağı 740
değerlendirilmektedir.
I.3.1.3. Tespit Edilen İhlallere İlişkin Genel Değerlendirme
Okul Paylaşım Modeli olarak adlandırılan teşebbüs birliği kararının ve Kayseri ili okul
servisi taşımacılığı hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aralarında
yapmış oldukları anlaşmaların, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan
ihlallerden olduğu ve bu uygulamaların Kanun’un 5. maddesi çerçevesi kapsamında
muafiyetten faydalanamayacağı hususları yukarıda değerlendirilmiştir. Bu çerçevede,
4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği tespit edilen Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri
Esnaf Odası’na ve teşebbüslere (Afacan Turizm Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi,
Akcan İnşaat Gıda Sanayi Limited Şirketi, Altur Limited Şirketi, Sevim Aydın Aydın Tur 750
Öğrenci Servis ve Taksi-Minibüs İşletmeciliği, Bülent Gültekin (Benan Tur Personel ve
11-04/56-21
18
Öğrenci Taşımacılığı), Harun Kozalak (Burcu Tur Öğrenci Servisi İşletmeciliği), Coşkun
Tur Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, Uğur Şevgün, Sedat Şevgün (Deniz Tur
Taşımacılık), Eser Gözge, Murat Gözge, Şükrü Gözge, Kadir Şahin, Levent Özçilingir,
Cüneyt Üçük, Mehmet Güven, Göktürk Arık (Dünya Tur), Ekça Nakliye Tur İnşaat Petrol
Ürünleri Maden Gıda Hayvan Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Gökkuşağı Turizm Tic.
San. Ltd. Şti., Gülpak Turizm Taş. İnş. San. Ltd. Şti., Işık Tur Turizm San. Tic. Limited
Şirketi, Mustafa Karakaya, Pınar Tur Turizm Tic. ve San. Limited Şirketi, Tuzlar Nakliye
İnşaat Dayanıklı Tüketim Malları Petrol Ürünleri Kömür ve Odun Otomotiv Gıda
Maddeleri Hayvansal Sanayi Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Prens 760
Tur), Seçkin Öğrenci Servis Hizmetleri Gıda Otomotiv Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi,
Kayseri Sevgi Taşımacılık Turizm Otomotiv İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Simge Tur
Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Süper Tur Turizm Ticaret San. A.Ş., Şirin Tur
Turizm Ticaret Sanayi Taşımacılık A.Ş.) aynı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
çerçevesinde görüş gönderilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1- a) Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası’nın öncülüğünde
hazırlanarak uygulamaya konulan Okul Paylaşım Modeli'nin, 4054 sayılı Kanun'un 4.
maddesi kapsamında rekabeti bozucu nitelikte bir teşebbüs birliği kararı olduğuna, 770
b) Ayrıca Kayseri ilinde aynı okullarda servis hizmeti sunan teşebbüsler arasında
yapılan anlaşmaların, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında rekabeti bozucu
nitelikte anlaşmalar olduğuna,
2) Okul Paylaşım Modeli olarak adlandırılan teşebbüs birliği kararına ve teşebbüsler
arasındaki anlaşmalara 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında muafiyet
tanınamayacağına,
3) Bu çerçevede, ihlallere son verilmesini teminen, 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca;
a) İlgili pazarda rekabeti bozucu anlaşmalara taraf olduğu tespit edilen teşebbüslere,
b) Kayseri Minibüsçüler ve Servis İşletmecileri Esnaf Odası’na 780
görüş bildirilmesine
4) Söz konusu Oda’ya bildirilecek görüşte
- Rekabet Kurumu'nun görüşünün Oda’nın internet sitesinde yayımlanması,
- Okul Paylaşım Modeli'ne Rekabet Kurulu görüşü doğrultusunda son verildiğine ve
böylece her servis aracının Kayseri’deki tüm okullarda faaliyet gösterebileceğine ilişkin
yazıların tüm Oda üyelerine gönderilmesi, ayrıca Oda tarafından bir basın açıklaması ile
bu hususların kamuoyuna duyurulması,
- Bu hususların yapıldığının gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Rekabet
Kurumu’na tevsik edilmesi,
- Ayrıca 2011-2012 öğretim yılı öncesinde 2011 yılı Ağustos ayı içerisinde Oda 790
tarafından yeni bir basın açıklaması yapılarak Kayseri’deki tüm okul servislerinin tüm
okullarda faaliyet gösterebileceğinin kamu oyuna duyurulması, bu hususun da 2011 yılı
Eylül ayı sonuna kadar Rekabet Kurumuna tevsik edilmesi,
- Aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı
11-04/56-21
19
hususlarına yer verilmesine,
5) İlgili pazarda sürdürülebilir bir rekabet ortamının tesisine yönelik olarak Kayseri il Milli
Eğitim Müdürlüğüne görüş bildirilmesine,
6) Tüm bu hususlara ilişkin olarak Başkanlığın görevlendirilmesine,
7) Okul servisi hizmetlerine yönelik olarak sektör araştırması yapılmasına; sektör
araştırması sırasında, 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin uygulanması 800
konusunda Başkanlığın görevlendirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy