Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-197 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-06/90-32
Karar Tarihi : 27.01.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat 10
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : İbrahim AYDEMİR, Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Nur Seda
KÖKTÜRK, Özgür Can ÖZBEK, Nimet KAVAK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Yıldızevler Mahallesi 738. Sokak No: 2/B Çankaya-Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. 20
Meşrutiyet Cad. No:71 34430Tepebaşı/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (Turkcell)’nin dağıtım
sistemindeki uygulamalarının yanı sıra ses iletimi piyasasında rekabeti
kısıtlayıcı ve dışlayıcı davranışlarıyla Türk Telekomünikasyon A.Ş. (Türk
Telekom)’nin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: 05.04.2010 tarih ve 2833 sayılı başvuru dilekçesinde
özetle;
Telekomünikasyon piyasasındaki evrilme sonucu sabit hat hizmetleriyle
mobil hizmetlerin birbiriyle ikame hale gelmeleri ve bu iki piyasada faaliyet 30
gösteren teşebbüslerin ürettikleri pazarlama stratejilerinin ilgili ürün
pazarının ayrı ayrı değil de her iki piyasayı da içine alan tek bir pazar
olması sonucunu doğurduğu,
Sahip olduğu maliyet avantajı, abone başına gelir yüksekliği, fiyata karşı
duyarlılığı düşük müşteri profiline sahip olması sebepleriyle rakipleri ve
müşterilerinden bağımsız bir biçimde fiyat, arz vb. ekonomik parametreleri
belirleme gücüne sahip olan Turkcell’in mobil ve sabit operatörlerin
oluşturduğu ses iletimi piyasasında hâkim durumda olduğu,
Teşebbüslerin piyasada sabit hatları da içine alan kampanyalar
düzenlemelerinin de bu iki hizmetin birbiriyle ikame olduğunu gösterdiği, bu 40
kampanyalardan, kullanıcıların evden diğer sabit hatları aradıkları
EvTurkcell tarifesinde sabit hat kullanımının önüne geçilmek istendiği, mobil
şebeke kullanımının teşvik edildiği, sabit ve mobil şebekenin birbirine rakip
olduğu,
11-06/90-32
2
Turkcell’in, tüketicilerin birden fazla hat kullanma alışkanlığını bir risk olarak
gördüğü ve global olarak piyasada bulunan Samsung markalı çoklu sim
kartlı ürünlerin Türkiye piyasasına sunulmasını, firma ile yoğun ticari
ilişkisini kullanarak engellediği,
Turkcell’in baz istasyonlarını kurduğu taşınmaz sahipleriyle yaptığı
münhasır sözleşmelerinin piyasanın geneli için risk oluşturmasa da örneğin 50
Bozcaada’da Avea İletişim Hizmetleri A.Ş. (Avea)’nin baz istasyonu
kurmasını engellediği,
Turkcell’in alıcılara yaptığı İşTcell, gnctrkcll, EvTurkcell tarifeleriyle sırasıyla
kurumsal abone pazarını, genç ve öğrenci yoğun segmenti ve sabit
telekomünikasyon pazarını hâkimiyeti altına aldığı, bu tarifelerin bir fayda
paketi haline geldiği,
Örneğin, İşTcell paketinin, bu paketten yararlanan kullanıcılar için bu tarifeyi
kullanan diğer kullanıcılarla anlaşarak ticari fayda elde edilen bir zemin
oluşturduğu, bu şekilde Turkcell’in şebeke dışsallığından faydalanarak
rekabeti ortadan kaldırdığı, Turkcell’in İşTcell tarifesi ile talebin fiyat 60
esnekliği yüksek olan müşteri gruplarına hitap ettiği ve bu pakette kâr
marjının düşük olduğu, mahrum kaldığı kârları ise fiyat duyarlılığı düşük
müşterilerine sunduğu hizmetlerden sübvanse ettiği,
Hâkim operatör olan Turkcell’in şebeke etkisi sebebiyle arabağlantı
ücretlerini istismar aracı olarak kullandığı; Turkcell’in şebekesinde sonlanan
çağrılar için belirlenen arabağlantı ücretinin sabit şebekelerde sonlanan
çağrılar için belirlenen arabağlantı ücretinden yüksek olmasını kullanarak
fiyat sıkıştırması politikası uygulamakta olduğu,
Turkcell’in şebeke içi (on-net) görüşme ücretlerini düşük ve şebeke dışı (off-
net) görüşme ücretlerini yüksek tutarak iki yönden rakip faaliyetleri 70
kısıtladığı, birinci etkinin yeni abonelerin şebeke etkisinden dolayı en çok
abonesi olan operatöre yönelmesi, ikinci etkinin ise mevcut abonelerin
görüşmelerini şebeke içinde yoğunlaştırması olduğu,
Turkcell’in fiziksel olmayan ve herhangi bir ticari risk taşımayan sanal kontör
satışını dağıtım ağı içinde sıkı bir şekilde kontrol etmesinin, dağıtım
kanalının kontrol altında tutulmasından başka bir amaç taşıyamayacağı
belirtilerek, şikâyet dilekçesinde yer verilen ihlallerin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde değerlendirilerek Turkcell’in şikâyete
konu eylemlerine son vermesinin sağlanması talep edilmektedir.
Türk Telekom tarafından 07.01.2011 tarih ve 191 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal 80
eden ek dilekçede ise özetle şu hususlara yer verilmektedir:
05.04.2010 tarih ve 2833 sayılı ilk dilekçenin Avea ile birlikte hazırlandığı,
başvurunun Avea ile ilgili kısmının Rekabet Kurulu’nun 11.11.2009 tarih ve
09-54/1289-M sayılı kararıyla Turkcell hakkında yürütülen soruşturma
kapsamında değerlendirildiği,
Turkcell’in ihlallerinin pazar tanımından bağımsız olarak
değerlendirilebileceği, ancak ses iletimi pazar tanımının Turkcell’in ihlalleri
sonucu oluştuğu, sabit hat abonelerini hedef alan kampanyalar, fiyat
11-06/90-32
3
sıkıştırması ve GSM Gateway cihazı1 ile gerçekleştirdiği uygulamaların
pazarın yakınsamasına yol açtığı, Turkcell’in GSM hizmetleri pazarındaki 90
hâkim konumunu sabit hatlar pazarında kötüye kullandığı,
Turkcell gibi operatörlerin Türk Telekom’dan farklı regülasyona tabi
tutulmaları nedeniyle Türk Telekom’a göre rekabet avantajına sahip olduğu,
Türk Telekom’un sabit pazarda tabi kılındığı ağır düzenlemeler nedeniyle
GSM operatörleri lehine trafik ve abone kaybettiği,
Turkcell’in (tarifelerinin çeşitli senaryolar çerçevesinde gerçekleştirilmiş
analizlerine yer verilerek) maliyetlerinin altında fiyatlama yaptığı,
Turkcell’in GSM gateway cihazları ile abonelerin sabit hatlardan mobil
hatlara yapılan görüşmelerin mobil hatlardan mobil hatlara yapılan
aramalar gibi algılanmasın sağlandığı, bu yolla müvekkil şirket gelirinin 100
hukuka ve rekabete aykırı uygulama ile iktisap edildiği, GSM operatörlerinin
FCT cihazlarını “trafik çalmak” amacıyla şebeke dışında hukuka aykırı
kullanmalarının yasaklanmış olduğu,
Turkcell’in GSM gateway cihazlarını iletişim ağının yoğun olduğu büyük
şirketler, hastaneler, oteller gibi alanlarda kullanarak sabit hat işletmecisinin
pazardan silinmesine yol açtığı, sunulan uygun fiyatlardan dolayı
tüketicilerin tercihlerini Turkcell’den yana kullanmasının kendileri için
mevcut ve potansiyel abone kaybına neden olduğu,
Bu durumun sadece Türk Telekom için değil pazara yeni giren sabit telefon
hizmeti işletmecileri için de rekabeti zorlaştırıcı olduğu, 110
Bu cihazların PSTN (sabit hat)’in yok edilme riski, haksız rekabet, teknik
sebepler nedeniyle Avrupa’nın bazı ülkelerinde yasaklandığı ve bazı
ülkelerinde de kullanılmaması yönünde görüşe varıldığı,
Türk Telekom’un tarifelerinin onaya tabi olduğu ancak GSM operatörlerinin
azami tarifelere göre serbestçe tarife belirleyebildikleri, fiyat sıkıştırması
testinde Türk Telekom maliyetleri hesaplanırken çağrı başlatma, çağrı
sonlandırma, operasyonel giderler ve makul kâr toplanarak tarifelerle
karşılaştırıldığı ancak GSM operatörleri için sadece çağrı sonlandırma
ücretinin dikkate alındığı.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.04.2010 tarih ve 2833 sayı ile giren 120
başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 10.06.2010 tarih, 2009-
2-197/BN-10-151.İA sayılı Bilgi Notu, 17.06.2010 tarih ve 10-44 sayılı Kurul
toplantısında görüşülmüş ve 10-44/764-M sayılı karar ile Turkcell İletişim Hizmetleri
A.Ş. hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. 5809 sayılı Elektronik
1 isimli web sitesinde yer alan bilgiye göre; FCT (Fixed-to-Cellular
Terminal) cihazları, işletmelerin telefon santralinden başlatılan GSM aramalarını, sabit hatlar yerine,
GSM SİM kartları üzerinden yapılmasını sağlamaktadır. FCT, mevcut telefon santralinin harici hat
girişlerine bağlanmakta, santralin harici hat bağlantı tipine (analog/dijital/IP) göre ve işletmedeki
azami eşzamanlı GSM çağrı sayısına göre birden fazla SİM kartı kullanımına imkan verecek şekilde
ayarlanabilmektedir. FCT cihazları, Sabit Cep Terminali (SCT) , GSM Terminali, GSM Gateway,
Sabit GSM Terminali veya Sabit Hücre Terminali olarak da anılmaktadır. İşletme telefon
santralinden FCT kullanmadan başlatılan GSM aramalarında sabit hat işletmecisi (Türk Telekom) bu
çağrı için GSM operatörüne arabağlantı ücreti ödemekte ve ödediği bu bedeli abonesine
yansıtmakta olduğundan işletmeler bu cihazı kullanarak telefon giderlerinden tasarruf etmektedir.
11-06/90-32
4
Haberleşme Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumu’ndan 08.06.2010 tarih ve 2745 sayılı yazı ile görüş talep edilmiş, akabinde
BTK tarafından gönderilen 10.12.2010 tarih ve 9349 sayılı görüş Kurum kayıtlarına
intikal etmiştir. Türk Telekom tarafından gönderilen ek dilekçe 07.01.2011 tarih ve
191 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan
18.01.2011 tarih ve 2009-2-197/ÖA-11-151.İA sayılı Önaraştırma Raporu, 130
21.01.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-110/41 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-06
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.
hakkında, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Görüşü
Kurumumuza 10.12.2010 tarih ve 9349 sayı ile giren BTK görüşü, “Bilindiği üzere
şirketler tarafından yapılan şikâyetlerin somut olaylar bazında, ekonomik ve hukuki
gerekçelerini de içeren gerekli açıklamalar ile birlikte sunulmasının Kurumlar 140
tarafından yapılacak incelemelerin etkinliği açısından büyük önem arz ettiği
değerlendirilmektedir. Türk Telekom’un başvuru dilekçesinin bu çerçevede
yapılmadığı düşünülmekle birlikte tarafınızca yapılacak değerlendirme açısından
söz konusu başvuru dilekçesinde yer alan iddialara ilişkin görüşlerimiz aşağıda alt
başlıklar halinde sunulmaktadır.” ifadesi ile başlamaktadır. Söz konusu görüşün
ilgili bölümlerine iddiaların değerlendirildiği bölümlerde ayrıntılı bir biçimde yer
verilmiştir.
I.2. İlgili Pazar
Başvuru konusu dilekçede sabit hatların ve mobil hatların birbirine ikame olduğu,
telefon hizmetleri piyasasının toplamda büyüdüğü bununla birlikte telefon 150
kullanımının sabit hattan mobil hatlara doğru kaydığı ve pazarın mobil ve sabit
operatörleri içine alan ses iletimi pazarı olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade
edilmiştir. Ancak aşağıda iddiaların değerlendirildiği bölümde de görüleceği üzere
mevcut iddiaların değerlendirilmesi açısından herhangi bir pazar tanımı
yapılmasına gerek görülmemiştir. Nitekim Türk Telekom tarafından gönderilen ek
dilekçede de “Turkcell’in ihlallerinin pazar tanımından bağımsız olarak
değerlendirilebileceği” ifade edilmektedir. Bu bakımdan, mevcut dosya özelinde
ilgili pazar tanımlanmasına gidilmeden farazi bir pazarda Turkcell’in hâkim durumda
bulunduğu varsayımı altında iddialar değerlendirilmiştir.
I.3. İddiaların Değerlendirilmesi 160
Önaraştırma açılmasına temel teşkil eden şikâyet kapsamında Kurumumuza intikal
eden dilekçelerde iddia edilen hususlar aşağıdaki başlıklar altında
değerlendirilmiştir:
Turkcell’in cihaz tedarikçilerine baskıcı uygulamalar gerçekleştirdiği iddiası,
Turkcell’in taşınmaz sahipleriyle münhasır kira sözleşmeleri imzaladığı
iddiası,
Alıcılara yönelik uygulamalarla rekabet ihlali yaratıldığı iddiası,
Turkcell’in şebeke içi ve şebeke dışı ücretler arasındaki farkı kullanarak
rekabeti kısıtladığı iddiası,
11-06/90-32
5
Dağıtım kanalının rakiplere kapatıldığı iddiası, 170
GSM Gateway cihazlarının kullanımı yoluyla hâkim durumun kötüye
kullanıldığı iddiası.
I.3.1. Turkcell’in Cihaz Tedarikçilerine Baskıcı Uygulamalar Gerçekleştirdiği
İddiası
Önaraştırma konusu başvuruda, Turkcell’in, tüketicilerin birden fazla hat kullanma
alışkanlığını bir risk olarak gördüğü ve global olarak piyasada bulunan Samsung
markalı çoklu sim kartlı ürünlerin Türkiye piyasasına sunulmasını, firma ile yoğun
ticari ilişkisini kullanarak engellediği iddia edilmiştir.
BTK görüşünde iddiaya ilişkin olarak;
Çift sim kartı kullanımına destek veren Samsung başta olmak üzere birçok 180
marka cep telefonu modelinin piyasaya arz edilmiş olduğu,
2008 yılında kayıt altına alınan toplam 15.881.096 adet elektronik cihazın
2.125.526 tanesinin çift sim kartı desteklediği,
2009 yılı itibariyle ise kayıt altına alınan 14.277.867 elektronik cihazdan
4.164.318’inin çift sim kartı desteklediği ve bunun %96 civarında bir artışa
tekabül ettiği,
Ayrıca tüketicilerin çift sim kartı kullanma ihtiyacına ilişkin olarak; 2010
yılında BTK tarafından yapılan arabağlantı ücretlerinin ortalamada %53
oranında düşürüldüğü, sabitten sabite ve sabitten mobile azami tarifelerin 40
kr/dk‘a düşürüldüğü ve 25.03.2009 tarihli 2009/DK-07/149 sayılı Bilgi 190
Teknolojileri ve İletişim Kurulu kararı ile Turkcell için şebeke içi perakende
ücretlerinin çağrı sonlandırma ücretlerinin altında olmamasının sağlanarak
şebeke içi ve şebekeler arası ücretler arasındaki farkın azaltılmaya
çalışıldığı düzenlemeler sıralanarak, bu düzenlemeler sonucu çift sim kartı
kullanma ihtiyacının önceki senelere göre azaldığı
ifade edilmiştir.
BTK görüş yazısından yalnızca 2008 ve 2009 yıllarında toplam 6.289.844 adet çift
sim kartı destekleyen cihazın piyasaya sürüldüğü anlaşılmaktadır. Buna göre, 2008
yılında piyasaya sürülen cihazların %13,38’i, 2009 yılında piyasaya sürülen
cihazların ise %29,17’si çift sim kartı desteklemektedir. Bu veriler ve çift sim kartlı 200
telefon talebinin BTK düzenlemeleri sonucu azalışı dikkate alınarak, cihaz
tedarikçilerine baskıcı uygulamalar gerçekleştirerek çift sim kartlı cihazların
piyasaya sürülmesini engellediği iddiasının gerçekçi olmadığı değerlendirilmiştir.
I.3.2. Turkcell’in Taşınmaz Sahipleriyle Münhasır Kira Sözleşmeleri İmzaladığı
İddiası
Başvuruda yer verilen bir diğer iddia ise Turkcell’in baz istasyonlarını kurduğu
taşınmaz sahipleriyle yaptığı münhasır sözleşmelerinin piyasanın geneli için risk
oluşturmasa da Bozcaada gibi bazı yerlerde Avea’nın baz istasyonu kurmasını
engellediğidir.
Benzer bir iddianın değerlendirildiği 22.04.2009 tarih ve 09-17/381-90 sayılı 210
Rekabet Kurulu kararında ilgili BTK düzenlemelerine yer verilerek, Turkcell ve
hisselerinin tamamına sahip olduğu Kule A.Ş.’nin şikâyete konu uygulamalarının
halihazırda yürürlükte bulunan BTK’nın Ortak Yerleşim ve Tesis Paylaşımına İlişkin
11-06/90-32
6
Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’i hükümleri nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 4. ve
6. maddeleri bakımından bu aşamada bir sakınca içermediği; dolayısıyla söz
konusu şikâyete ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında bir işlem tesis
edilmesine gerek bulunmadığına hükmedilmiştir.
Mevcut şikâyet ile ilgili BTK görüşünde Avea’nın Bozcaada’da baz istasyonu
kuramadığı iddiasına ilişkin olarak, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Tabiat
Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu’nun 19.06.2007 tarih ve 278 sayılı İlke Kararı’na 220
göre adanın sit alanı olmasının baz istasyonu kurulmasına engel olmadığı, mevcut
durum itibariyle doğal sit alanı ilan edilmiş olan Bozcaada’da iki adet Avea 2G
sistemi, bir adet Turkcell 3G Sistemi ve 3 adet Turkcell 2G sistemi ve 4 adet
Vodafone 2G sisteminin çalışır durumda bulunduğu ifade edilmiştir. Buna ek olarak
BTK tarafından yayımlanan Anten ve Ortak Anten Sistem ve Tesislerinin
Kurulmasına ve Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 5.
maddesinde “Hücresel sistemlere2 ait yayınlar, işletmeciler tarafından etüt ve
inceleme yapılarak Kurumun onayına sunulmuş ve onaylanmış emisyon
noktalarından yapılır. Hücresel bir sistem kuracak olan işletmeci, hedeflenen
kapsama alanını karşılayacak şekilde bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce 230
kurulmuş anten sistem ve tesisi olması durumunda ve teknik kapasite olarak imkan
dahilinde olmak kaydıyla, yeni kurulacak anten sistemini, mevcut anten sistem ve
tesisine kurmakla, mevcut işletmeci de sistemini yeni işletmeciye açmakla
yükümlüdür.” hükümleri uyarınca Avea’nın Turkcell’den Bozcaada’da bulunan tesisi
paylaşma talep edebilme hakkına sahip olduğu ve tesis paylaşımına ilişkin olarak
bir uzlaşmazlık yaşandığında operatörlerin BTK nezdinde uzlaştırma süreci
başlatma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.
Türk Telekom tarafından Rekabet Kurulu’nun daha önce aldığı karardan farklı bir
iddianın öne sürülmediği ve konuya ilişkin BTK görüşü dikkate alındığında iddianın
reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 240
I.3.3. Alıcılara Yönelik Uygulamalarla Rekabet İhlali Yaratıldığı İddiası
Bu başlık altında Turkcell tarafından uygulanan bazı tarifelere örnek olarak yer
verilmiştir. Başvuru konusu dilekçede yoğunlukla sabit hatların hedeflendiği
görüldüğünden EvTurkcell tarifesine ilişkin iddialar ilerleyen bölümlerde ayrıca
incelenmiştir.
Bu noktada, örnek olarak verilen İşTcell tarifesine ilişkin değerlendirme yapmanın
uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Bu tarifeye yönelik olarak, İşTcell paketinin, bu
paketten yararlanan kullanıcılar için bu tarifeyi kullanan diğer kullanıcılarla
anlaşarak ticari fayda elde ettiği bir zemin oluşturduğu, bu şekilde Turkcell’in
şebeke dışsallığından faydalanarak rekabeti ortadan kaldırdığı, Turkcell’in İşTcell 250
tarifesi ile talebin fiyat esnekliği yüksek olan müşteri gruplarına hitap ettiği ve bu
pakette kâr marjının düşük olduğu, mahrum kaldığı kârları ise fiyat duyarlılığı düşük
müşterilerine sunduğu hizmetlerden sübvanse ettiği iddia edilmiştir.
Rekabet Kurulu’nun 04.11.2010 tarih ve 10-69/1450-550 sayılı kararında Turkcell’in
İşTcell paketini ve bu pakette yer alan İşteKazan Programı kapsamındaki
uygulamaları 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilmiş ve
2 Hücresel sistem Yönetmeliğin 4(g) maddesinde “Belirli bir coğrafi hizmet alanını kapsayan
hücrelerden oluşan, kamu haberleşmesine yönelik telekomünikasyon hizmeti sunmak üzere
kurulmuş olan telsiz şebekeleri” olarak tanımlanmıştır.
11-06/90-32
7
münhasırlık yaratabilecek nitelikte düzenleme ve uygulamalardan kaçınılması
gerektiği hususunda aynı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Turkcell
İletişim Hizmetleri A.Ş.’ye görüş bildirilmesine hükmedilmiştir.
Bu iddiada da şikâyetçi tarafından Rekabet Kurulu’nun yakın zamanda aldığı söz 260
konusu kararın içeriğinden farklı bir durumun ortaya konmadığı anlaşıldığından
iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
I.3.4. Turkcell’in Şebeke İçi ve Şebeke Dışı Ücretler Arasındaki Farkı
Kullanarak Rekabeti Kısıtladığı Hususu
Turkcell’in şebeke içi (on-net) görüşme ücretlerini düşük ve şebeke dışı (off-net)
görüşme ücretlerini yüksek tutarak iki yönden rakip faaliyetleri kısıtladığı, birinci
etkinin yeni abonelerin şebeke etkisinden dolayı en çok abonesi olan operatöre
yönelmesi, ikinci etkinin ise mevcut abonelerin görüşmelerini şebeke içinde
yoğunlaştırması olduğu iddia edilmektedir. Ayrıca hâkim operatör olan Turkcell’in
şebeke etkisi sebebiyle arabağlantı ücretlerini istismar aracı olarak kullandığı ifade 270
edilmektedir.
BTK tarafından verilen görüşte Türk Telekom iddiaları kapsamında GSM sektörüne
ilişkin BTK düzenlemeleri hakkında da değerlendirmelere yer verilmiştir. Buna göre,
arabağlantı ücretlerinin ilk olarak 2004 yılında BTK tarafından düzenlendiği, mobil
pazarda yaklaşık %60’lık pazar payına sahip olan ve çağrı sonlandırma
piyasasından etkin piyasa gücüne (EPG) sahip işletmeci olan Turkcell için 2004’te
15,6 kr/dk olan arabağlantı ücretinin 1 Nisan 2010’dan itibaren 3,13 kr/dk olarak
belirlendiği, bu şekilde Kurumun erişim yükümlüsü işletmeciler için tarifeleri maliyet
esaslı belirleme yükümlülüğü getirebilmesi hükmü kapsamında söz konusu
ücretlerin maliyetlere yaklaştırıldığı ifade edilmiştir. Arabağlantı ücretlerindeki bu 280
düşüş ile bir operatöre ait abonelerin diğer operatör abonelerini daha uygun
tarifelerden aramalarına olanak sağlandığı bunun da diğer mobil operatörlere giden
trafik miktarının 2005-2009 yılları arasında altı kattan fazla artması şeklinde kendini
gösterdiği ifade edilmiştir.
Anılan şikâyete ilişkin olarak BTK görüşünde ele alınan bir diğer husus ise şebeke
içi ve şebeke dışı azami ücret tarifelerindeki değişimdir. Mart 2006’da 1,079 TL/dk
olarak BTK tarafından belirlenen azami tarife Nisan 2010’da 40 kr/dk’ya
düşürülmüştür. Azami tarife çizelgesinin, 6 ayda bir yeniden değerlendirilerek
onaylandığı belirtilmektedir. Bu uygulamanın amacının, işletmecilerin şebeke içi
ücretler ile şebekeler arası ücretler arasında aşırı fark oluşturmasının önüne 290
geçilmesi olduğu vurgulanmaktadır.
Buna ek olarak, 25.03.2009 tarihli 2009/DK-07/149 sayılı Bilgi Teknolojileri ve
İletişim Kurulu kararında Turkcell’in diğer işletmecilere uyguladığı dakika başına
ağırlıklı ortalama çağrı sonlandırma ücretinin (toptan ücretin), her bir abonelik
paketi bazında kullanıma bağlı olarak ortaya çıkan dakika başına ortalama şebeke
içi tarifeleri (perakende ücreti) geçmemesinin sağlanmasına yönelik tedbirlerin
Turkcell tarafından alınmasının gerekli olduğu hükmüne varıldığına yer verilmiş, bu
şekilde Turkcell’in şebeke içi ve şebekeler arası ücretler arasında yüksek bir marj
oluşturma ihtimalinin ortadan kaldırılmaya çalışıldığından bahsedilmiştir.
Ayrıca, sabit ve mobil şebekelerin birbiri ile etkin bir şekilde rekabet edebilmesinin 300
anılan 25.3.2009 tarihli 2009/DK-07/149 sayılı karara ilişkin revize çalışmaları
kapsamında sağlanmaya çalışıldığı belirtilmiştir.
11-06/90-32
8
Bu noktada Turkcell gibi operatörlerin Türk Telekom’dan farklı regülasyona tabi
tutulmaları nedeniyle Türk Telekom’a göre rekabet avantajına sahip olduğu, Türk
Telekom’un sabit pazarda tabi kılındığı ağır regülasyonlar nedeniyle GSM
operatörleri lehine trafik ve abone kaybettiği, Turkcell’in tarifelerinin analizlerine yer
verilerek maliyetlerinin altında fiyatlama yaptığı iddialarının da değerlendirilmesi
gerekmektedir.
Ancak, sabit ve mobil telekomünikasyon otoritelerinin farklı regülasyona tabi
tutulmalarının kanun koyucu tarafından telekomünikasyon sektörünü düzenlemekle 310
görevlendirilmiş olan BTK’nın tasarrufunda olduğunu belirtmek gerekmektedir.
I.3.4.1. Ev Turkcell Kampanyası
Öte yandan, şikâyetçinin 21.07.2010 tarih ve 5698 sayı ile giren dilekçesinde
hakkında ihlal oluşturduğuna ilişkin iddialara yer verilen Kamu Her Yöne 1200
tarifesi, Rekabet Kurulu’nun 04.03.2010 tarih ve 10-21/271-100 sayılı kararına da
konu olmuştur. Kurul, ayrıntılı bir inceleme sonucunda Turkcell’in BizBize Kamu
1200 tarife alt seçeneği kapsamındaki uygulamalarının fiyat sıkıştırması ya da
yıkıcı fiyat yoluyla bir rekabet ihlali oluşturmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Turkcell’in sabit hatlara yönelik tarifelerinin maliyetlerinin altında kaldığına ilişkin
iddia ise kapsamlı bir biçimde ele alınmıştır. Bu bağlamda, iddia edilen ihlalin 320
türünden bağımsız olarak Turkcell’in hâkim durumda olduğu varsayılan farazi
pazardaki eylemlerinin rakiplerini dışlamaya yönelik olup olmadığı incelenmiştir.
Yapılan incelemede, hem şikâyet dilekçesinde açıkça zikrediliyor olması hem de
doğrudan sabit hatları hedeflemesi nedeniyle EvTurkcell kampanyası baz
alınmıştır.
I.3.4.1.1. Ev Turkcell Kampanyasına İlişkin Bilgiler
Turkcell’den gelen bilgiye göre; tüm bireysel ön ödemeli ve faturalı hat sahibi
Turkcell abonelerinin katılabileceği EvTurkcell kampanyası, 20 Mart 2008 tarihinde
uygulanmaya başlanmıştır. Kampanya kapsamında, Turkcell abonelerine, 8008
sesli yanıt sistemini aramak suretiyle tanımlatacakları alandan (lokasyondan) sabit 330
hatlara doğru yapacakları aramalarda bir takım faydalar sunulmaktadır.
Kampanyanın başlangıç tarihi itibariyle,
- Faturalı hat sahibi abonelere, aylık KDV dahil 7,5 YTL ödemeleri karşılığında,
tanımlanan alandan yapacakları aramalarda yurt içi sabit hatlarla bir ay boyunca
dakikası KDV dahil 5 Ykr’a konuşma hakkı,
- Ön ödemeli hat sahibi abonelere ise, 20 Mayıs 2008 tarihine kadar kontör
yükleme şartı aranmaksızın, bu tarihten sonra ise her ay 250 kontör yüklemek
suretiyle tanımlanan alandan yapacakları aramalarda yurt içi sabit hatlarla dakikası
1 kontöre konuşma imkânı sağlanmaktaydı. Ancak, 250 kontör yükleme şartı daha
sonra kaldırılmış ve kampanya kapsamında sunulan faydadan yararlanmak için ön 340
ödemeli aboneler hiçbir zaman 250 kontör yüklemek zorunda kalmamışlardır.
Kampanyaya katılım 2 milyon kişi ile sınırlandırılmıştır. Kampanya, yukarıda yer
verilen koşullarla 10 Haziran 2009 tarihine kadar uygulanmıştır. Kampanya
koşulları, 11 Haziran 2009 tarihinden itibaren 31 Aralık 2009 tarihine kadar geçerli
olmak üzere aşağıdaki gibi değiştirilmiştir;
- Faturalı hat sahibi abonelere, aylık KDV ve ÖİV dahil 6 TL ödemeleri karşılığında,
tanımlanan alandan yapacakları aramalarda kullanabilecekleri aylık 400 dakika
11-06/90-32
9
konuşma süresi (faturalı EvTurkcell paketi) tanınmış, 400 dakikanın bitmesi halinde
yapacakları görüşmelerin ücreti (paket aşım ücreti), dakikası KDV ve ÖİV dahil 6 kr
olarak belirlenmiştir. 350
- Önödemeli hat sahibi abonelere sağlanan, tanımlanan alandan yapacakları
aramalarda yurt içi sabit hatlarla dakikası 1 kontöre konuşma imkanı devam
ettirilmiş; bunun yanında dileyen abonelere 35 kontör karşılığında tanımlanan
alandan yapacakları aramalarda yurt içi sabit hatlarla yapılacak aramalar için 30
gün geçerli olacak 400 dakika konuşma süresi (ön ödemeli EvTurkcell paketi) elde
etme imkanı tanınmıştır. Bu 400 dakikanın bitmesi halinde yapacakları
görüşmelerin ücreti (paket aşım ücreti) ise, dakikası 1 kontör olarak belirlenmiştir.
Kampanyaya katılım, faturalı hat sahibi aboneler için 300.000, ön ödemeli hat
sahibi aboneler için 750.000 kişi ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca, 30 Temmuz 2009
tarihinden geçerli olacak şekilde, 3G şebekesini kullanan abonelerin de anılan 360
kampanyadan faydalanabilmesi sağlanmıştır.
13 Ekim 2009 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde, ön ödemeli hat sahibi
abonelere tanınan, tanımlanan alandan yapacakları aramalarda yurt içi sabit
hatlarla dakikası 1 kontöre konuşma imkanı, 5 dakikası 2 kontör olarak değiştirilmiş;
ayrıca, ön ödemeli EvTurkcell paketinin paket aşım ücreti, de 5 dakikası 2 kontör
olarak değiştirilmiştir.
Bahse konu kampanya 31 Mart 2010 tarihine kadar uzatılmıştır.
28.01.2010 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde 400 dakika görüşme imkânı
sağlayan ön ödemeli EvTurkcell paket ücreti 39 kontör olarak değiştirilmiş ve
paketler 30 günde bir otomatik yenilenir hale getirilmiştir. 370
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu’nun TL’ye dayalı tarife sistemine geçişe yönelik
kararı doğrultusunda, 01.04.2010 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde,
- Önödemeli ve faturalı EvTurkcell paket ücreti 7,5 TL olarak,
- Önödemeli EvTurkcell paketinin paket aşım ücreti 5 dakikası 50 kr olarak
değiştirilmiş,
- Paketsiz ön ödemeli abonelerin kampanya kapsamında tanımlanan alandan
yapacakları aramalarda yurt içi sabit hatlarla görüşme süresi 5 dakikası 50 kr olarak
değiştirilmiş ve kampanya aynı şartlarla 31 Ağustos 2010 tarihine kadar
uzatılmıştır.
1 Eylül 2010 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde, paketsiz ön ödemeli 380
EvTurkcell kampanyasının ücretlendirme periyodu ile ön ödemeli EvTurkcell
paketinin paket aşım ücretlendirme periyodunda değişiklik yapılmış, ilk 60 saniye
40 kr, 61 saniyeden 300 saniyeye kadar 10 kr olacak şekilde değiştirilmiş ve
kampanya 30 Kasım 2010 tarihine kadar uzatılmıştır.
16 Kasım 2010 tarihi ile 30 Ocak 2011 tarihleri arasında geçerli olacak ön ödemeli
hat sahibi abonelere yönelik olarak, aylık KDV ve ÖİV dahil 5 TL’ye, tanımlanan
alandan yurt içi sabit hatlarla 250 dakika konuşma imkanı sağlanan “Küçük
EvTurkcell Paketi” sunulmaya başlanmıştır. Paket aşım ücreti 5 dakikası 25 kr’tur.
EvTurkcell kampanyasının bitiş tarihi 31 Ocak 2011’dir.
390
11-06/90-32
10
I.3.4.1.2. Fiyat Sıkıştırması İddialarının Değerlendirilmesi
Önaraştırmaya konu iddialardan biri de Turkcell’in ara bağlantı ücretlerinden daha
düşük perakende tarifeler uygulayarak fiyat sıkıştırması yaptığı yönündedir. Hâkim
durumdaki teşebbüslerin fiyatlamaya ilişkin eylemlerinin değerlendirilmesinde fiyat-
maliyet analizleri kullanılmaktadır. Rekabet literatürüne göre analizde kullanılan
maliyet ölçütleri artan maliyet ölçütleri olmakta ve artan maliyet, firmanın maliyeti
hesaplanan ürün dışındaki üretimi sabitken, üretim miktarındaki herhangi bir
değişikliğin maliyetlerde yarattığı etki olarak tanımlanmaktadır.
Nitekim Rekabet Kurulu, 04.03.2010 tarih ve 10-21/271-100 sayılı kararında 400
“Turkcell’in tarifelerini diğer GSM şebekelerine girdi olarak temin ettiği ara bağlantı
ücretinin altında belirlediği ve bu bağlamda fiyat sıkıştırması yoluyla hâkim
durumunu kötüye kullandığı iddiası”nı değerlendirirken yalnızca, bir artan maliyet
kalemi olan, ara bağlantı ücretlerini dikkate almıştır. Bu bağlamda mevcut dosya
bakımından Turkcell’in maliyet-altı fiyatlandırma yapıp yapmadığına ilişkin
yapılacak analizde de Turkcell’in abone başı geliriyle ara bağlantı gideri
karşılaştırılacaktır. Aşağıdaki tabloda değerlendirmeye esas alınacak arabağlantı
ücretlerine yer verilmektedir:
Tablo 1: Turkcell’in Türk Telekom’a Ödediği Ara Bağlantı Ücretleri (Kr)
Ücretler Mart 2008-19 Ağu 2008 20 Ağu 2008- 31 Mart
2010
Nisan 2010‘dan
bugüne
Alan içi 1,89 1,70 1,70
Alan dışı 3,00 2,70 2,24
Tablodan da görüldüğü üzere alan içi ve alan dışı olmak üzere iki farklı ara bağlantı 410
ücreti uygulanmaktadır3.
Temmuz 2009 – Aralık 2010 dönemine4 ilişkin fiyat-maliyet analizleri aşağıdaki
tablolarda özetlenmektedir.
Tablo 2: Temmuz 09- Kasım 2009 dönemi Ev Turkcell Tarifesi Kapsamında Toplam Abone Sayısı,
Süre, Abone başına Trafik, Dakika Başına Gelir, Arabağlantı Maliyeti, Net Gelir/Gider-Faturalı
Aktif
Abone
Sayısı
Kullanım
(dk)
Abone
başına
Trafik-dk
Abone
Başına
Gelir
(TL)5
Dakika
Başına
Gelir
(dk/kr)
Dakika
Başına
Maliyetler
(kr)
Net
Gelir
/Gider
Temmuz 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70
(…..)
Ağustos 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70
(…..)
Eylül 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70
(…..)
3 Turkcell tarafından görüşmelerin alan içi ve alan dışı dağılımı hakkında bilgi gönderilmediğinden,
değerlendirmenin ihtiyatla yapılabilmesini teminen Turkcell’in arabağlantı ücretlerinin tamamının
alan dışı olduğu varsayılacaktır.
4 Bu dönemin analiz edilmesinin sebebi Turkcell tarafından EvTurkcell kampanyasına ilişkin olarak
yalnızca bu döneme ilişkin verilerin sunulabiliyor olmasıdır. Temmuz 2009–Aralık 2010 dönemi
arasında yer alan Aralık 2009 verileri de Turkcell tarafından sunulamadığından analiz
yapılamamıştır.
5 Bu rakam ilgili döneme ait abonelik bedelinin (6 TL) KDV ve ÖİV’den arındırılması ile bulunmuştur.
11-06/90-32
11
Ekim 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70
(…..)
Kasım 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70
(…..)
Tablo 3: Temmuz 09- Kasım 2009 dönemi Ev Turkcell Tarifesi Kapsamında Toplam Abone Sayısı,
Süre, Abone başına Trafik, Dakika Başına Gelir, Arabağlantı Maliyeti, Net Gelir/Gider- Önödemeli
Aktif
Abone
Sayısı
Kullanım
(dk)
Abone
başına
Trafik-
dk
Abone
Başına
Gelir
(TL)6
Dakika
Başına
Gelir
(dk/kr)
Dakika
Başına
Maliyetler
(kr)
Net
Gelir/Gider
Temmuz 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70 (…..)
Ağustos 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70 (…..)
Eylül 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70 (…..)
Ekim 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70 (…..)
Kasım 09 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70 (…..)
Yukarıdaki tabloda Ekim ve Kasım aylarında dakika başına giderin dakika başına 420
geliri aştığı görülmektedir. Yukarıda, dakika başına maliyetler hesaplanırken ihtiyatlı
bir yaklaşım ile tüm aramaların, tarifesi yüksek olan alan dışı arama olarak dikkate
alındığı belirtilmişti. Bu ihtiyatlı varsayım bir ölçüde değiştirilerek, örneğin Ekim
ayında %80 alan dışı, %20 alan içi görüşme yapıldığı, Kasım ayında ise %95 alan
dışı, %5 alan içi görüşme yapıldığı düşünülürse, yine gelirin gideri karşıladığı
görülmektedir. Bu nedenle Temmuz-Kasım 2009 dönemi incelendiğinde maliyet altı
fiyatlama yapıldığını söylemek mümkün görünmemektedir.
Tablo 4: Ev Turkcell Küçük Paket-250 dk Tarifesi Kapsamında Toplam Abone Sayısı, Süre, Elde
Edilen Gelir, Dakika Başına Gelir, Arabağlantı Maliyeti, Net Gelir/Gider
Aylar Abone Sayısı
Konuşma
Süresi (dk) Gelir (TL)
Dakika
Başına
Gelir (kr)
Dakika
Başına
Maliyetler
(kr)
Net
Gelir/Gider
(kr)
Kasım 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Aralık 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
430
Tablo 5: Ev Turkcell-400 dk Tarifesi Kapsamında Toplam Abone Sayısı, Süre, Elde Edilen Gelir,
Dakika Başına Gelir, Arabağlantı Maliyeti, Net Gelir/Gider
Aylar Abone Sayısı
Konuşma
Süresi (dk) Gelir (TL)
Dakika
Başına
Gelir (kr)
Dakika
Başına
Maliyetler
(kr)
Net
Gelir/Gider
(kr)
Şubat 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70 (…..)
Mart 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70 (…..)
Nisan 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Mayıs 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Haziran 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Temmuz 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Ağustos 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
6Önödemeli abonelerin faydalandığı kampanyaya ilişkin olması nedeniyle abone başına gelir
hesaplanırken ilgili döneme ilişkin birim kontör ücretleri kampanya bedeli olan 35 kontör ile
çarpıldıktan sonra KDV ve ÖİV‘den arındırılmıştır.
11-06/90-32
12
Eylül 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Ekim 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Kasım 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Aralık 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Tablo 6: Ev Turkcell Tarifesi Kapsamında Toplam Abone Sayısı, Süre, Elde Edilen Gelir, Dakika
Başına Gelir, Arabağlantı Maliyeti, Net Gelir/Gider
Aylar Abone Sayısı
Konuşma Süresi
(dk)
Gelir
(TL)
Dakika
Başına
Gelir
(kr)
Dakika
Başına
Maliyetler
(kr)
Net
Gelir/Gider
(kr)
Şubat 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70 (…..)
Mart 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,70 (…..)
Nisan 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Mayıs 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Haziran 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Temmuz 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Ağustos 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Eylül 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Ekim 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Kasım 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Aralık 2010 (…..) (…..) (…..) (…..) 2,24 (…..)
Tablolardan da görüleceği üzere Temmuz 2009’dan bu yana hiçbir dönemde
Turkcell’in EvTurkcell kampanyası kapsamında katlandığı maliyetler gelirinin
altında kalmamıştır. Dolayısıyla, Turkcell’in sabit hatlara yönelik tarifelerinin
maliyetlerinin altında kaldığına ve böylece fiyat sıkıştırması yapıldığına ilişkin
iddianın da gerçeği yansıtmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 440
I.3.5. Dağıtım Kanalının Rakiplere Kapatılması Hususu
Turkcell’in fiziksel olmayan ve herhangi bir ticari risk taşımayan sanal kontör
satışını dağıtım ağı içinde sıkı bir şekilde kontrol etmesinin, dağıtım kanalının
kontrol altında tutulmasından başka bir amaç taşıyamayacağı iddia edilmiştir.
Söz konusu iddia hâlihazırda Rekabet Kurulu’nun 11.11.2009 tarih ve 09-54/1289-
M sayılı kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca Turkcell hakkında
yürütülen soruşturma kapsamında incelenmektedir. Dolayısıyla, söz konusu iddiaya
ilişkin olarak ayrıca bir işlem yapılmasına gerek görülmemiştir.
I.3.6. GSM Gateway Cihazlarının Kullanımı Yoluyla Hâkim Durumun Kötüye
Kullanıldığı İddiası 450
Rekabet Kurumu kayıtlarına, 07.01.2011 tarih ve 191 sayı ile giren dilekçede ise
GSM operatörlerinin sabit cep terminali (FCT) ile abonelerin sabit hatlardan mobil
hatlara yapacakları görüşmelerin mobil işletmecilerin şebeke içi ücretlendirilmesini
sağladıkları iddia edilmektedir. Söz konusu iddiaya göre, FCT cihazlarının hukuka
aykırı kullanılması sebebiyle PSTN abonesinin GSM operatörü abonesini araması
halinde, çağrı bu cihazlar sebebiyle GSM çağrısına dönüşmekte ve bu arama
sistemde mobilden mobile bir arama gibi işlem görmektedir. Böylelikle, Türk
Telekom’un abonesi adına düzenleyeceği faturayı düzenlemeyerek gelirinden
mahrum kaldığı ve trafik kaybına uğradığı öne sürülmektedir. Dilekçede “trafik
çalmak” olarak nitelendirilen bu uygulamanın Türk Ticaret Kanunu’nun haksız 460
rekabete ilişkin hükümleri çerçevesinde de değerlendirilebileceği ifade edilmektedir.
11-06/90-32
13
Dilekçe özetinde de yer verildiği gibi bu cihaz, sabit hatlardan (PSTN) GSM
operatörü arandığında PSTN aramasını GSM operatörüne aktararak görüşmenin
mobilden mobile yapılmasını sağlar. Yani sabitten mobile yapılan aramalarda FCT
cihazı kullanıldığında GSM operatörünün hattı kullanılmakta ve görüşme şebeke içi
gerçekleşmektedir. Bu nedenle arabağlantı ücreti ödemeye gerek olmadığından
sabitten yapılan aramalara göre daha ucuz olmaktadır. Dilekçede bu cihazların
PSTN’nin yok edilme riski, haksız rekabet, teknik sebepler nedeniyle Avrupa’nın
bazı ülkelerinde yasaklandığı ve bazı ülkelerinde de kullanılmaması yönünde 470
görüşe varıldığı belirtilmiş olmakla birlikte, Türkiye’de böyle bir düzenleme henüz
yapılmamıştır.
Mevcut dosya kapsamında böyle bir uygulamanın varlığının incelemesine gerek
duyulmamıştır. Zira şikâyet konusu eylemin varlığının ortaya konulması halinde bile
4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
I.4. Genel Değerlendirme
Mevcut dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde,
Turkcell’in cihaz tedarikçilerine baskıcı uygulamalar gerçekleştirdiği
iddiasının BTK tarafından sağlanan verilerin ortaya koyduğu durum gereği
reddedilmesi gerektiği, 480
Turkcell’in taşınmaz sahipleriyle münhasır kira sözleşmeleri imzaladığı
iddiasının Rekabet Kurulu’nun konuya ilişkin olarak daha önce aldığı
karardan farklı bir iddia içermediği ve konuya ilişkin BTK görüşü de dikkate
alındığında iddianın reddedilmesi gerektiği,
Alıcılara yönelik uygulamalarla rekabet ihlali yaratıldığı iddiasının Rekabet
Kurulu’nun yakın zamanda aldığı kararın içeriğinden farklı bir durumu ortaya
koymadığının anlaşılması sebebiyle reddedilmesi gerektiği,
Turkcell’in şebeke içi ve şebeke dışı ücretler arasındaki farkı kullanarak
rekabeti kısıtladığı iddiasının BTK görüşü çerçevesinde; EvTurkcell
kampanyası ile somutlaştırılan Turkcell’in sabit hatlara yapılan aramalarda 490
maliyet altı fiyatlama yaptığı iddiasının ise elde edilen veriler çerçevesinde
reddedilmesi gerektiği,
Dağıtım kanalının rakiplere kapatıldığı iddiasının hâlihazırda Rekabet
Kurulu’nun 11.11.2009 tarih ve 09-54/1289-M sayılı kararıyla 4054 sayılı
Kanun’un 41. maddesi uyarınca Turkcell hakkında yürütülen soruşturma
kapsamında incelenmesi nedeniyle mevcut dosya kapsamında
incelenmesine gerek olmadığı,
GSM Gateway cihazlarının kullanımı yoluyla hâkim durumun kötüye
kullanıldığı iddiasına konu olan eylemin 4054 sayılı Kanun kapsamında
olmadığı 500
sonucuna ulaşılmıştır.
11-06/90-32
14
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
510
Full & Egal Universal Law Academy