Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-345
Karar Sayısı : 11-07/134-43
Karar Tarihi : 03.02.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, 10
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Mehmet Akif KAYAR, Cemal Ökmen YÜCEL
C. BAŞVURU SAHİBİ: Mehmet AKALIN
Ada Doğukaradeniz Ltd. Şti.
Sakarya Cad. No:320/A Erenler/Sakarya
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. (FIAT)
Büyükdere Caddesi. No:145 Tofaş Han Zincirlikuyu / İstanbul 20
- Ford Otosan Otomotiv San. A.Ş. (Ford)
Akpınar Mh. Hasan Basri Cd. No:23
4885 Sancaktepe / İstanbul
- OPET Petrolcülük A.Ş.
Kısıklı Mah. Sarıgazi Cd. No:65
34696 Üsküdar / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: OPET Petrolcülük A.Ş. (OPET)'nin yürüttüğü akaryakıt
kaynaklı arızalar için garanti sistemi kapsamında olan Fiat ve Ford marka araçların
OPET'ten akaryakıt almak üzere yönlendirilerek rekabetin bozulduğu iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: İlgili başvuruda özetle, 30
- bayi olarak akaryakıt verdikleri araçlarda yakıt kaynaklı arızalarda araç deposundan
alınan numunelerin analiz edilmesi ve aracın tamiratını yapan servisin onaylaması ile
tamirat masraflarının bayi tarafından karşılanmasını taahhüt ettikleri,
- Ford ve Fiat marka araç kullanıcılarına ise akaryakıtın OPET’ten alınması gerektiği
yoksa akaryakıt kaynaklı arızaların garanti kapsamında olmayacağının söylendiği,
- bu durumun Ford ve Fiat servisleri tarafından yürütülmekte olan bir çifte standarda
neden olduğu,
- sonuç olarak bu uygulamanın rekabeti engellediği
iddia edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 06.12.2010 tarih ve 9186 sayı ile giren 40
başvuru üzerine düzenlenen 26.01.2011 tarih ve 2010-1-345/İİ-11-170.MAK sayılı İlk
İnceleme Raporu, aynı tarih ve REK.0.05.00.00-110/22 sayılı Başkanlık önergesi ile 11-
07 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
11-07/134- 43
2
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; başvuru konusu iddianın 24.07.2008 tarih ve
08-47/647-244 sayılı Rekabet Kurulu Kararı’nda incelenmiş ve sonuca bağlanmış
bulunması nedeniyle dosya konusu şikâyete ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin
Korunması hakkında Kanun çerçevesinde bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı, görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Tespitler 50
I.1.1. Başvuru Sahibi ile Yapılan Görüşme
Başvuru sahibi görevli raportörle yaptığı görüşmede, OPET’in yakıt garanti sistemi
hakkında fikir sahibi olmadığını; ancak müşterilerinin, akaryakıt kaynaklı arızalarda
araçlarının OPET’ten yakıt almadıkları için garanti kapsamı dışında tutulduğunu
söylendiklerini; kendilerinin de OPET gibi Avrupa standartlarında akaryakıt sattıklarını;
uygulamanın kendilerinin sattığı ürünlerin kalitesiz olduğu imajını uyandırdığını; esasen
aynı garantiyi kendilerinin de verdiğini; OPET’in Ford ve Fiat marka araçların
sürücülerini kendisinden yakıt almaya zorladığı söz konusu uygulama nedeniyle müşteri
kaybettiklerini ifade etmiştir.
I.1.2. Kurulun İlgili Kararları 60
Şikâyete konu uygulama olan OPET Yakıt Güvence Sistemi’nde (YGS), normal koşullar
altında otomobil üreticileri tarafından garanti kapsamına alınmayan “akaryakıt kaynaklı
arızalar” OPET tarafından karşılamaktadır. OPET bu garantiyi 0 km satılan otomobilin
garanti süresi boyunca ve sürekli kendisinden akaryakıt alındığının teyit edilmesi halinde
vermektedir. Bu sistemde,
- otomobil satıldığı zaman alıcıya bir OPET YGS Kart verilmekte,
- sürücü OPET’ten her akaryakıt aldığında bu karta kilometre ve satış bilgisi
işlenmekte,
- servis tarafından akaryakıt kaynaklı olduğuna karar verilen bir arıza meydana
geldiğinde bu kart bilgileri kontrol edilip araç sahibinin sürekli (en son 10 depoya 70
kadar) OPET’ten akaryakıt aldığı teyit edilmekte ve
- tamirat maliyetlerini OPET üstlenmektedir.
OPET YGS daha önce aşağıda yer verilen iki Rekabet Kurulu kararına konu olmuştur:
- 24.07.2008 tarih ve 08-47/647-244 sayılı Karar
Kurul’un YGS’ye ilişkin, 24.07.2008 tarih ve 08-47/647-244 sayılı Kararı’nda (OPET
YGS Kararı) Tokat Keşkekler Koll. Şti., OPET ve Koç Otomotiv Grubu Şirketleri arasında
imzalanan sözleşmelerle tesis edilen “Opet Yakıt Güvence Sistemi”nin rekabeti bozduğu
iddiası incelenmiştir. Söz konusu sistem ile Ford Otosan Otomotiv San. A.Ş. ve Tofaş
Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.’nin OPET Petrolcülük A.Ş. ile yapmış oldukları anlaşmalar
gereğince, bu marka araçların, belirtilen firma istasyonlarından akaryakıt almamaları 80
durumunda servis garantisine alınmadıkları ve bu durumun rekabet şartlarını bozduğu
iddia edilmektedir.
Yapılan önaraştırma sonrasında, YGS sisteminin, normal şartlarda otomobil üreticisi
tarafından garanti kapsamına alınmayan yakıt kaynaklı arızalara ilişkin bir garanti
sistemi olduğu anlaşılmış ve Kurul, “Opet Yakıt Güvence Sistemi”ni oluşturduğu iddia
edilen sözleşmelere yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
11-07/134- 43
3
soruşturma açılmasına gerek olmadığına ve şikâyetin reddine karar vermiş; bununla
birlikte YGS tarafları arasındaki sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme
yükümlülüklerine 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet
tanınamayacağını belirtmiş ve bu yükümlülüklerin 90 gün içinde sözleşmelerden 90
kaldırılmasını ve buna dair işlemlerin yapıldığına dair belgelerin Rekabet Kurumuna
tevsik edilmesine, takiben konunun tekrar değerlendirilmesine karar vermiştir. Sonraki
süreçte ise ilgili rekabet etmeme yükümlülüklerinin kaldırıldığına dair belgeler Rekabet
Kurulu tarafından değerlendirilmiş ve yeni bir işlem tesisine gerek olmadığına karar
verilmiştir.
- 08.04.2010 tarih ve 10-29/442-170 sayılı Karar
Kurul’un 08.04.2010 tarih ve 10-29/442-170 sayılı Kararı’nda da benzer bir şikâyet
değerlendirilmiş ve iddianın yukarıda yer verilen Rekabet Kurulu Kararı’nda incelenmiş
ve sonuca bağlanmış olması nedeniyle, dosya konusu başvuruya ilişkin olarak 4054
sayılı Kanun çerçevesinde bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına 100
gerek bulunmadığına ve şikâyetin reddine karar verilmiştir.
I.2. DEĞERLENDİRME
Söz konusu başvuru ve yapılan telefon görüşmesi tutanağı dikkate alındığında başvuru
konusu olan hususlar, Kurul’un yukarıda zikredilen 24.07.2008 tarih ve 08-47/647-244
sayılı OPET YGS Kararı’nda değerlendirilip, sonuca bağlandığından, 4054 sayılı Kanun
kapsamında bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; OPET'in yürüttüğü akaryakıt
kaynaklı arızalar için garanti sistemi kapsamında olan Fiat ve Ford marka araçların 110
OPET'ten akaryakıt almak üzere yönlendirilerek rekabetin bozulduğu iddiasının
24.07.2008 tarih ve 08-47/647-244 sayılı Rekabet Kurulu Kararı'nda incelenmiş ve
sonuca bağlanmış bulunması nedeniyle dosya konusu şikâyete ilişkin olarak 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy