Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-286 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-08/151-49
Karar Tarihi : 9.2.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Dr. Aydın ÇELEN, Sanem ŞİMŞEK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :-Strategic Development Capital Fund SPV
Temsilcisi: Av. Ayçin SUCUOĞLU 20
Hergüner Bilgen Özeke Hukuk Bürosu Süleyman Seba Cd.
Sıraevler 55 Akaretler Beşiktaş / İstanbul
D. TARAFLAR :-Yıldız Holding A.Ş.
Kısıklı Mh. Ferah Cd. Kısıklı Çeşme Sk. No: 2-4
Üsküdar / İstanbul
-Marsan Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Küçükbakkalköy Mh. Vedat Günyol Cd. Demir Sk. No: 1-A
Ataşehir / İstanbul 30
-Strategic Development Capital Fund SPV
Level 6, Ministry od Finance Building Commenwealth
Drive bandar Seri Begawan BB3910 Brunei DARÜSSELAM
E. DOSYA KONUSU: Strategic Development Capital Fund SPV tarafından Yıldız
Holding A.Ş.’nin sahip olduğu Marsa Yağ San. ve Tic. A.Ş.’nin %20 hissesinin
devralınması suretiyle ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.12.2010 tarih ve 9729 sayı ile giren ve 40
en son 21.1.2011 tarih ve 619 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 2.2.2011 tarih
ve 2010-3-286/Öİ-11-135.AÇ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu,
2.2.2011 tarih ve REK.0.07.00.00-120/30 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-08 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle; Yıldız Holding A.Ş.’nin
Marsa Yağ San. ve Tic. A.Ş.’de sahip olduğu toplam hisselerinin %20’sine tekabül 50
11-08/151-49
2 2
eden ihraç edilmiş ve tedavüldeki B sınıfı hisselerinin Strategic Development Capital
Fund SPV tarafından devralınması suretiyle ortak girişim kurulması işleminin, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğu; ancak, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade
edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60
H.1.Taraflar
H.1.1. Devralan Taraf: Strategic Development Capital Fund SPV (SDF)
SDF, Brunei Darusselam kanunlarına göre kurulmuş ve ilgili ülkenin mevzuatında
kuruluş amacı, ekonomik büyümeye ve sektörler arası çeşitliliğe katkı sağlamak
üzere stratejik bölgesel gelişim için risk sermayesi sağlanması ve bu şekilde ülkenin
devlet gelirlerinin artırılması olarak tanımlanmış bir yatırım fonudur.
70
Bu kapsamda SDF, Brunei Darusselam’ın petrol ve gaz sektörüne dayalı olan
ekonomisini bu sektörler dışına taşımak amacını güden bir kamu ortaklığı fonu
niteliğindedir. Dosya mevcudundan, fonun yönetim kurulunun da Brunei hükümeti
tarafından atanmış kamu görevlilerinden oluştuğu anlaşılmaktadır.
SDF’nin hâlihazırda Türkiye’de herhangi bir stratejik yatırımı bulunmamaktadır.
H.1.2. Devreden Taraf: Yıldız Holding A.Ş. (Yıldız Holding)
Yıldız Holding, başta Ülker Grubu çatısı altında gıda pazarında şekerli mamuller, süt, 80
yağ, un, alkolsüz içecekler, nişasta ve glikoz gibi geniş bir portföyde üretim ve satış
faaliyetlerinde bulunmaktadır. Teşebbüs ayrıca iştirakleri vasıtasıyla kişisel bakım,
ambalaj, bilişim teknolojileri, makine ve yedek parça imalatı, finans, gayrimenkul ve
nakliyat alanlarında da faaliyet göstermektedir.
Bildirim çerçevesindeki bilgilere göre, 2009 yılındaki cirosu ….. TL olan Yıldız
Holding’in hissedarlık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir. Teşebbüsün yönetim kurulu
üyeleri; Murat Ülker, Orhan Özokur, Ahsen Özokur, Ali Ülker, Atilla Kurama, Fatma
Betül Ülker, Mehmet İman, Mehmet Köse, Ahmet Özokur ve Ömer Özokur’dan
oluşmaktadır. 90
Tablo 1: Yıldız Holding Hissedarlık Yapısı
Hissedar Pay Oranı (%)
Murat ÜLKER 53,0
Ahsen ÖZOKUR 25,0
Orhan ÖZOKUR 5,0
Ali ÜLKER 5,0
Fatma Betül ÜLKER 5,0
Ömer ÖZOKUR 3,5
Ahmet ÖZOKUR 3,5
Toplam 100,0
Kaynak: Bildirim Formu
11-08/151-49
3 3
Yıldız Holding, yağ pazarında temel olarak Ülker Grubu bünyesindeki Besler Gıda ve
Kimya San. ve Tic. A.Ş. (Besler) ile yer almaktadır. Sıvı yağ, endüstriyel margarin ve
tüketici margarini pazarlarında faaliyet gösteren Besler’in 2009 yılı toplam cirosu …..
TL olarak gerçekleşmiştir. Hissedarlık yapısına Tablo 2’de yer verilen Besler’in
yönetim kurulu üyeleri; Orhan Özokur, Murat Ülker, Metin Yurdagül, Mehmet
Tütüncü, Ahmet Edip Uğur ve Cahit Paksoy’dan oluşmaktadır.
100
Tablo 2: Besler Hissedarlık Yapısı
Hissedar Pay Oranı (%)
Yıldız Holding 46
Murat ÜLKER 14
Ahsen ÖZOKUR 11
Arı Rafine ve Yağ San. A.Ş. 10
Ülker Gıda San. ve Tic A.Ş. 7
Metin YURDAGÜL 5
Orhan ÖZOKUR 3
Ataman YILDIZ 3
Fatma Betül ÜLKER 2
Toplam 100
Kaynak: Bildirim Formu
Besler’in iştiraki konumundaki Turyağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Turyağ) ayçiçeği,
mısırözü ve kanola yağları ile endüstriyel margarin ve tüketici margarini pazarlarında
faaldir. Turyağ’ın 2009 yılı toplam cirosu ….. TL olarak gerçekleşmiştir. Hissedarlık
yapısına Tablo 3’de yer verilen Turyağ’ın yönetim kurulu üyeleri; İsmail Uğur, Orhan
Yıldıran, Mehmet Tütüncü, Ebubekir Çallı ve Mahmut Ümit Uğur’dan oluşmaktadır.
Tablo 3: Turyağ Hissedarlık Yapısı 110
Hissedar Pay Oranı (%)
Besler 33,33
Arı Rafine ve Yağ San. A.Ş. 32,83
Ebubekir ÇALLI 16,67
Harun ÇALLI 16,67
A. Edip UĞUR 0,30
İsmail UĞUR 0,10
Mahmut Ümit UĞUR 0,10
Toplam 100,00
Kaynak: Bildirim Formu
H.1.3. Devrin Konusu: Marsa Yağ San. ve Tic. A.Ş. (Marsa veya Hedef Şirket)
Marsa, Yıldız Holding tarafından 28.10.2010 tarihinde 51.275.000 TL sermaye ile
kurulmuştur. Diğer bir deyişle, hâlihazırda Marsa’nın sermayesinin tamamı Yıldız
Holding’e aittir. Şirketin yönetim kurulunda geçici olarak Murat Ülker, Zeki Ziya Sözen
ve Ahmet Özokur yer almaktadır.
Her ne kadar geçmişte Sabancı Grubu bünyesinde benzer ticari unvana sahip bir 120
teşebbüs yer almışsa da mevcut dosyadaki Hedef Şirket, Yıldız Holding tarafından
henüz 2010 yılı sonunda kurulmuş olması itibarıyla farklı bir yapıya sahiptir. Bu
yapının ve dolayısıyla bildirime konu işlemin anlaşılabilmesi amacıyla Hedef Şirket’in
kurulmasına kadar geçen sürede ilgili tarafların ekonomik yapılanmasının geçirdiği
aşamalara aşağıda yer verilmiştir.
Türkiye’nin ilk yağ üreticilerinden biri olarak 1993 yılına kadar Sabancı Grubu’nun
kontrolünde faaliyet gösteren Marsa, bu tarihte hisselerinin %50’sinin Kraft Foods
11-08/151-49
4 4
International Inc. tarafından satın alınmasıyla oluşan ortak girişim yapısı altında
Marsa KJS Gıda San. ve Tic. A.Ş. unvanını almıştır. 1999 yılında ise şirketin kontrolü 130
yeniden Sabancı Grubu’na geçmiş1, 2002 yılında GıdaSa Sabancı Gıda San. ve Tic.
A.Ş.’nin (GıdaSa) kurulmasıyla grup bünyesinde yağ pazarı da dahil olmak üzere
gıda sektöründeki tüm faaliyetler GıdaSa çatısı altında toplanmıştır.
GıdaSa, 2008 yılında Topbaş Grubu’na ait MGS Marmara Gıda San. ve Tic. A.Ş.
(MGS) tarafından devralınmış, bu işlem Kurul’un 7.2.2008 tarih, 08-12/130-46 sayılı
kararına (GıdaSa Kararı) konu olmuştur. GıdaSa Kararı’nda Topbaş Grubu ile Ülker
Grubu arasındaki ailesel ve ekonomik bağlar detaylı bir şekilde analiz edilmiş;
Topbaş Grubu’na ait teşebbüslerin çoğunda Ülker Grubu’nun hissesinin bulunması,
Topbaş Ailesi üyelerinin özellikle de MGS’yi kontrol eden Mustafa Latif Topbaş’ın 140
Ülker Grubu teşebbüslerinde yönetim kurulu üyeliklerinin bulunması ve iki grup
arasında ailesel bağların bulunması gibi nedenlerle iki grubun çıkar birliği içinde
oldukları ve Topbaş Grubu ile Ülker Grubu arasında ekonomik bütünlük bulunduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede Karar’da anılan devralma işlemiyle “endüstriyel
margarin” pazarında 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında hâkim durum
yaratılacağı, ancak işleme MGS tarafından Akyağ ve Proser markalarının üçüncü
kişilere devri taahhüdü çerçevesinde izin verileceği belirtilmiştir. Bu taahhüt, 2009
yılında anılan markaların Doyuran Gıda A.Ş.’ye devriyle yerine getirilmiştir2.
GıdaSa’nın MGS tarafından devralınmasının ardından teşebbüsün unvanı 16.6.2008 150
tarihinde Marsan Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Marsan) olarak değiştirilmiştir. Marsan’a ait
Deren markasının Yıldız Holding kontrolündeki Enfes Gıda İmalat ve Ticaret A.Ş.
tarafından devralınması, Kurul’un 6.8.2009 tarih, 09-35/888-211 sayılı kararına konu
olmuştur. Bu kararda yapılan tespitlerle Topbaş Grubu ile Ülker Grubu arasındaki
ekonomik bütünlüğün korunduğu belirtilmiş ve dolayısıyla söz konusu devralma
işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve o tarihte yürürlükte olan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Söz konusu ekonomik yapının devam edip etmediği bildirime konu işlem 160
çerçevesinde de değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmenin önemi, bildirim konusu
işlem çerçevesinde Hedef Şirket konumundaki Marsa’nın yağ pazarında faaliyet
gösterebilmesi için gerek duyduğu varlıkları Marsan’dan devralmasından
kaynaklanmaktadır. Daha önce ifade edildiği üzere Marsa, Yıldız Holding tarafından
henüz 2010 yılının sonunda kurulmuştur. Bildirim konusu devralma işleminin
gerçekleşmesinin ön şartlarından birisi, Marsa’nın margarin ve yenilenebilir yağ
pazarında üretim, dağıtım ve satış yapabilmesi için gereken tüm varlıkları (fikri
mülkiyet hakları, gayrimenkuller, lisanlar, personel, vb.) Marsan’dan iktisap etmiş
olmasıdır.
170
Mevcut dosya kapsamındaki bilgiler çerçevesinde, Marsan’ın hissedarlık yapısına
Tablo 4’te yer verilmiştir. 2009 yılı cirosu ….. TL olarak gerçekleşen teşebbüsün
yönetim kurulu üyeleri; Mahmut Muhammed Topbaş, Mustafa Latif Topbaş, Ahmet
Karabulut, Tevfik Arıkan ve Franz Leopold Schneıder’dan oluşmaktadır.
1 16.11.1999 taih, 99-52/563-353 sayılı Kurul kararı.
2 15.7.2009 tarih, 09-33/729-169 sayılı Kurul kararı.
11-08/151-49
5 5
Tablo 4: Marsan Hissedarlık Yapısı
Hissedar Pay Oranı (%)
MGS 99,67
Mehmet SAYGAN 0,31
Mahmut Muhammed TOPBAŞ 0,01
Mustafa Latif TOPBAŞ 0,01
Musa TOPBAŞ 0,00
Ahmet KARABULUT 0,00
Tevfik ARIKAN 0,00
Toplam 100,00
Kaynak: Bildirim Formu
Topbaş Grubu’nun, özellikle Mustafa Latif Topbaş’ın Ülker Grubu şirketlerindeki 180
hissedarlıkları ve Marsan’ın yönetim kurulu üyelerinin yönetim kurulunda yer aldıkları
diğer teşebbüsler incelendiğinde, en son 6.8.2009 tarih, 09-35/888-211 sayılı Kurul
kararında ulaşılan ekonomik bütünlük tespitinin mevcut durumda da korunduğu
görülmüştür. Şöyle ki; Topbaş Grubu’nun, Mustafa Latif Topbaş aracılığıyla, Ülker
Grubu şirketlerinin onbirinde3 doğrudan ya da dolaylı iştiraki bulunmaktadır. Mustafa
Latif Topbaş’ın yönetim kurulu üyesi olduğu onbeş teşebbüsün altısı4 ve yine
Marsan’ın yönetim kurulu üyelerinden Franz Leopold Schneıder’in yönetim kurulunda
yer aldığı üç teşebbüs5 Ülker Grubu kontrolündedir. Son olarak, Mahmut Muhammed
Topbaş ve Tevfik Arıkan’ın da birer Ülker Grubu şirketinde6 yönetim üyeliğinde
bulundukları tespit edilmiştir. Bu çerçevede, Topbaş Grubu ile Ülker Grubu 190
arasındaki ilişkilerde geçmiş Kurul kararlarında ulaşılan sonucu etkileyebilecek
nitelikte bir değişiklik olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
İlgili ürün pazarının tespitinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde
fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden
oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla 200
yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının
tanımında temel alınmaktadır.
Hedef Şirket’in faaliyet gösterdiği sıvı yağ ve margarin pazarları dikkate alınarak ilgili
ürün pazarlarının, yukarıda da anılan geçmiş Kurul kararları göz önünde
bulundurularak, ayrı ayrı olmak üzere “sıvı yağ”, “tüketici margarini” ve “endüstriyel
margarin” olarak belirlenmesi mümkündür. Bununla birlikte devralan SDF’nin bu
pazarlarda Türkiye’de herhangi bir faaliyeti olmadığından hareketle, “İlgili Pazarın
Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. paragrafında yer alan düzenlemeye koşut
olarak kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. 210
3 Ticari sır …..
4 Ticari sır …..
5 Ticari sır …..
6 Ticari sır …..
11-08/151-49
6 6
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Genel itibarıyla yağ pazarında pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım,
pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermemesi nedeni ile ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir. 220
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Bildirime Konu İşlemin Niteliği
Devralma işlemi taraflarınca imzalanan Hisse Satış ve Taahhüt Sözleşmesi ile
Hissedarlar Sözleşmesi kapsamında, Yıldız Holding’in Marsa’da sahip olduğu
hisselerin %20’si SDF tarafından iktisap edilecektir. Bildirimde söz konusu
devralmayla birlikte Yıldız Holding ile SDF arasında ortak girişim kurulacağı ifade
edilmiştir. 230
Bildirime konu işlemin ortak girişim niteliğini değerlendirmek için bakılması gereken
ilk unsur, Hedef Şirket üzerinde ortak kontrol tesis edilip edilmediğidir.
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin ikinci fıkrasında “kontrol” kavramı açıklanmıştır.
Tebliğ bakımından kontrol, “ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs
üzerinde belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka
araçlarla meydana getirilebilir. Bu araçlar özellikle bir teşebbüsün malvarlığının
tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkı
veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki 240
sağlayan haklar veya sözleşmelerdir.” Bu tanım bağlamında kontrol kavramı
açısından “teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama”, bir başka deyişle teşebbüsün
stratejik ticari kararlarını etkileyebilme hakkını haiz olma ve “belirleyici etki uygulama
olanağı sağlayan” enstrümanlar ön plana çıkmaktadır. Bu enstrümanlar arasında
verilen örnekler ise, teşebbüsün malvarlığı üzerinde mülkiyet, kullanma hakkı ya da
yönetim organlarında yer alma veya karar alma mekanizmasında söz sahibi olmadır.
Marsa’nın devralma öncesi ve sonrası hissedarlık yapısına Tablo 5’te yer verilmiştir.
Tablo 5: Marsa’nın İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı 250
Devralma Öncesi Devralma Sonrası
Ortağın Unvanı Pay Oranı (%) Ortağın Adı/Unvanı
Hisse Adedi/Pay Grubu Pay Oranı
(%)
Yıldız Holding 45.577.774 / A Grubu 80,00
SDF 11.394.445 / B Grubu 20,00
Zeki Ziya SÖZEN 1 / A Grubu 0,00
Ahmet ÖZOKUR 1 / A Grubu 0,00
Ahmet KARABULUT 1 / A Grubu 0,00
Yıldız Holding 99,99
Toplam 100,00
Kaynak: Bildirim Formu
Pay dağılımı ortak kontrolün varlığına işaret etmediğinden, yönetim mekanizması ve
ana teşebbüslerden herhangi birinin diğerine belirleyici etki sahibi olma konusunda
üstünlüğünün bulunup bulunmadığı açısından karar alma mekanizması da
incelenmiştir.
Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca, Marsa’nın yönetim kurulu en fazla sekiz üyeden
oluşacaktır. B Grubu hissedarlar (SDF) yönetim kurulunda iki üye aday gösterme
hakkına sahip olacak, geriye kalan en fazla altı üye A Grubu hissedarlar tarafından
11-08/151-49
7 7
aday gösterilecektir. “Önemli Kararlar” dışındaki kararlara ilişkin olarak, B Grubundan
bir üye dâhil beş üye toplantı nisabını oluşturacak; bu kararlara ilişkin karar nisabı 260
oyçokluğu olacaktır.
Önemli Kararlar ise, Hissedarlar Sözleşmesi’nin 4.13. maddesinde düzenlenmiştir.
Bu stratejik kararlar arasında, şirket esas sözleşmesinde, organizasyonunda,
yönetiminde veya faaliyet kollarında önemli değişiklikler, sermaye yapısının değişimi,
hisse devri, bütçe onayı, belirlenmiş seviyelerin üzerindeki harcama ve borçlanmalar,
üst düzey yöneticilerin atanması ve tasfiye, devralma, birleşme, halka arz gibi
operasyonlar bulunmaktadır.
Aynı sözleşme hükmüne göre, Önemli Kararlar B Grubu Hissedar tarafından aday 270
gösterilen yönetim kurulu üyelerinin onayı olmaksızın yönetim kurulunun basit
çoğunluğu ile alınamayacaktır. Dolayısıyla, Önemli Kararlar açısından karar alma
mekanizması B Grubu Hissedarın, eş deyişle SDF’nin olumlu oy kullanması koşuluna
ve Hedef Şirket üzerinde belirleyici etkiye sahip olma olanağına işaret etmektedir. Bu
itibarla işlem neticesinde Marsa üzerinde ortak kontrol tesis edileceği kanısına
ulaşılmıştır.
Ortak girişim değerlendirmesinde ikinci unsur, ortak girişimin bağımsız bir iktisadi
varlık olarak ortaya çıkmasıdır. Ortak girişimin ana teşebbüslerden bağımsız iktisadi
varlık olarak günlük faaliyetlerini sürdürebilmesi için bir yönetime; mali, personel, 280
taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını da içeren yeterli kaynaklara sahip olması
gerekmektedir. Eğer ortak girişim Ar-Ge, ortak satış, üretim gibi ana teşebbüslerinin
sadece bazı fonksiyonlarını yerine getiriyorsa bağımsız bir iktisadi varlık, bir başka
deyişle tam işlevsel olarak kabul edilmemektedir.
Bu noktada, Yıldız Holding tarafından henüz 2010 yılı sonunda kurulan Marsa’nın
yağ sektöründe faaliyet göstermesi için gerekli varlıkları Marsan’dan iktisap edecek
olması önem taşımaktadır. Öncelikle belirtilmesi gerekir ki, yukarıda yer verilen ve
Topbaş Grubu ile Ülker Grubu’nun ekonomik bütünlük içinde olduğu ve bu nedenle
iki grubun tek bir teşebbüs olarak değerlendirilmesi gerektiği yönündeki tespit 290
çerçevesinde, Marsan’ın varlıklarının Marsa’ya devri, 2010/4 sayılı Tebliğ
kapsamından çıkmaktadır.
Öte yandan söz konusu devir, Hisse Satış ve Taahhüt Sözleşmesi’nin 7.4. ve 8.2.
maddeleri uyarınca, bildirim konusu işlemin ön koşulları arasında yer almaktadır.
Bildirim Formu ve anılan Sözleşme’nin incelenmesi sonucu, varlık devrinin markalar,
lisanslar, sertifikalar, Adana’da bulunan margarin, sıvı yağ ve ham yağ tesisleri gibi
gayrimenkuller, makine, donanım ve personelin yanı sıra Marsan’ın taraf olduğu
Önemli Sözleşmeleri kapsadığı görülmüştür. Marsa’nın, kiralama, bakım-onarım,
tedarik, fason üretim, nakliye, satış, lisans alımı, hizmet ve kredi sözleşmelerini 300
içeren Önemli Sözleşmelerde Marsan’ın yerini alması öngörülmüştür. Dosya
mevcudu bilgi ve belgelerden, işlem sonucunda Marsan’ın margarin ve sıvı yağ
pazarındaki faaliyetine devam etmeyeceği anlaşılmıştır.
Dosya mevcudunda yer alan bilgiler ve Marsan’ın yağ sektöründe faaliyet için gerekli
olan varlıklarının Marsa’ya devri sonucunda, Marsa’nın kendine ait yönetime,
personele ve satış ve dağıtım için gerekli olan kaynaklara sahip olacağı
11-08/151-49
8 8
anlaşılmaktadır. Bu kapsamda Hedef Şirket’in, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek kapasitede olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
310
Ortak girişim değerlendirmesinde son unsur ise, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13.
maddesinin üçüncü bendi çerçevesinde, ana teşebbüslerin kendi aralarında ya da
ortak girişimle ana teşebbüsler arasında rekabeti sınırlayıcı amaç ya da etkinin
bulunmaması koşuludur. Dosya konusu işlem bakımından bu koşulun, ana
teşebbüslerden SDF’nin ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti olmadığından ve
Hissedarlar Sözleşmesi’nin 12. maddesinde ana teşebbüslere rekabet yasağı
getirildiğinden hareketle karşılandığı kanaatine varılmıştır.
Sonuç olarak; yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, bildirime konu işlem bir
bütün olarak ele alındığında; işlemin SDF tarafından Hedef Şirket’in %20’sinin 320
devralınması yoluyla SDF ile Yıldız Holding arasında ortak girişim kurulması niteliği
taşıdığı, dolayısıyla 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamına
girdiği anlaşılmıştır.
H.3.2. Ciro Eşiği Değerlendirmesi
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre birleşme veya
devralma işlemlerinde, işlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi
ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi
aşması halinde birleşme/devralmaların Kurul’a bildirilmesi zorunludur. Buna ek 330
olarak, ortak girişim işlemlerinde ciroları dikkate alınacak taraf teşebbüslerin
belirlenmesi açısından 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası yol
göstericidir. İlgili hüküm şu şekildedir: “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini
kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, tarafların
her biri devralan olarak kabul edilir.”
Başvuru konusu işlemin ciro eşiği bakımından değerlendirilmesinde ilk önemli husus,
yukarıdaki Tebliğ hükmü çerçevesinde Yıldız Holding’in ortak girişimin ana
teşebbüslerinden olması nedeniyle devralan olarak kabul edilmesi ve ciro eşiği 340
değerlendirmesine alınması gerektiğidir.
İkinci olarak, Marsa, yeni kurulmuş bir şirket olmasına rağmen, yukarıda açıklandığı
üzere başvuru konusu işlemin gerçekleşme şartı Marsan’ın yağ sektöründe faaliyet
göstermek için gerekli olan tüm varlıklarının Marsa’ya devridir. Bu da ortak girişimin,
eş deyişle başvuruya ve devre konu olan Hedef Şirket’in pazardaki gücü Marsan’ın
cirosuyla ölçülebileceği anlamına gelmektedir. Dolayısıyla, ciro eşiği
değerlendirmesinde devralınanın cirosu olarak Marsan’ın 2009 yılı cirosu dikkate
alınmıştır.
350
Yukarıdaki hususlar birlikte değerlendirildiğinde, SDF’nin Türkiye’de herhangi bir
faaliyeti, dolayısıyla cirosu bulunmamakla birlikte, salt Yıldız Holding’in ve Marsan’ın
2009 yılı ciroları Ticari sır …. ve tarafların ciroları toplamı 2010/4 sayılı Tebliğ’de
belirtilen ciro eşiklerini aştığından, işlem Kurul’un iznine tabidir.
11-08/151-49
9 9
H.3.3. Hukuki Değerlendirme
İşlemin devralan tarafı SDF’nin Türkiye’de dosya konusu ürün pazarlarında faaliyeti 360
mevcut değildir. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 3. maddesi uyarınca, SDF’nin yatırımı
yapma maksadı, Marsa’nın margarin ve yenilenebilir yağ alanındaki faaliyetini
büyütmek ve geliştirmektir. Bu kapsamda, şirketin faaliyet alanının Türkiye dışında
Orta Doğu ve Güney Doğu Asya ülkelerini kapsayacak şekilde genişlemesi
öngörülmektedir. Bu durum, SDF’nin kısa süreli finansal bir yatırımdan ziyade
stratejik bir yatırım yapma niyetinde olduğunu göstermektedir.
İncelenen işlemde, SDF’nin faaliyetleri bakımından Yıldız Holding ile Türkiye
pazarında herhangi bir yatay ya da dikey örtüşme ortaya çıkmamaktadır. Dolayısıyla,
devralma yoluyla SDF ile Yıldız Holding arasında ortak girişim kurulması işlemi 370
sonucu, yağ sektörüne ilişkin tanımlanabilecek alternatif hiçbir ilgili ürün pazarda
yoğunlaşma meydana gelmemektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı 380
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy