Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-162
Karar Sayısı : 11-09/175-60
Karar Tarihi : 16.02.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, 10
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Sinan BOZKUŞ
C. BAŞVURU SAHİBİ: Vedat PARLAK
Etlik Eski Otobüs Garajı No:91 Keçiören/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Nallıhan İpek Turizm Nak. ve Petrol Tic. Ltd. Şti.
Aliağa mah. Otobüs Terminali No:2 Nallıhan/Ankara
- Han-Tur Turizm Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.
Belediye Otobüs Terminali No:1 Nallıhan/Ankara 20
E. DOSYA KONUSU: Nallıhan İpek Turizm Nak. ve Petrol Tic. Ltd. Şti.
(Nallıhan İpek Turizm) ve Han-Tur Turizm Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. (Han-
Tur)’nin başvuru sahibini pazar dışına çıkarmak için birlikte davrandıkları
iddiası üzerine alınan 10-57/1163-444 sayılı Kurul kararının gereğinin yerine
getirilip getirilmediği.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurulu’nun 02.09.2010 tarih ve 10-57/1163-444
sayılı kararında yer alan “Nallıhan İpek Turizm tarafından otobüslerinin külliyen
Han Tur’a kiralanması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında
değerlendirilebilecek bir işlem olduğu, bu sebeple bildirim formu ile Rekabet
Kurumu’na başvurulması veya kiralama işlemine son verilmesi gerektiği, aksi 30
takdirde 4054 sayılı Kanun çerçevesinde haklarında işlem yapılacağı hususunda
taraflara görüş bildirilmesi” hükmü çerçevesinde, haklarında önaraştırma yürütülen
teşebbüslere gönderilen görüş yazısı üzerine bu teşebbüslerden gelen yazılarda,
Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü (KUGM)’nün yayımladığı
bir Genelge ile Nallıhan İpek Turizm ve Han-Tur arasındaki kira ilişkisinin
31.12.2012 tarihine kadar devam edebilmesine imkân tanındığı bilgisi
verilmektedir. Bu çerçevede, Rekabet Kurulu’nun 16.12.2010 tarih ve 10-78/1606-
MB sayılı Kararı’na dayanak teşkil eden mevzuat hükümlerinde değişiklik
olduğundan, konunun yeniden Kurul gündemine getirilme ihtiyacı doğmuştur.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına Kurum kayıtlarına 09.02.2011 tarih ve 40
1078-1079 sayılar ile giren yazılar üzerine düzenlenen 11.02.2011 tarih ve 2010-4-
162/BN-11-174.MA sayılı Bilgi Notu, 14.02.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-110/48
sayılı Başkanlık önergesi ile 11-09 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
11-09/175-60
2
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; teşebbüslerin 2009 yılına ait ciroları
yukarıda yer verilen eşiklerin altında kaldığından Kuruma başvuru yapılmasına ve
02.09.2010 tarih ve 10-57/1163-444 sayılı Kurul kararı çerçevesinde herhangi bir
işlem tesis edilmesine gerek olmadığı, görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Rekabet Kurumu kayıtlarına 26.05.2010 tarih ve 4174 sayı ile intikal eden 50
başvuruda yer alan ve Ankara-Nallıhan hattında faaliyet gösteren Nallıhan İpek
Turizm ve HanTur adlı şirketlerin şikâyetçiyi piyasa dışına çıkarmak için bir araya
geldikleri iddiası üzerine düzenlenen 19.08.2010 tarih ve 2010-4-162/ÖA-10-
174.M.A. sayılı Önaraştırma Raporu, Rekabet Kurulu’nun 02.09.2010 tarih ve 10-
57 sayılı toplantısında görüşülerek, 10-57/1163-444 sayılı karar alınmıştır. Bu
çerçevede;
- 25.11.2009 tarih ve 09-57/1391-344 sayılı Kurul Kararı’nın iptali istemiyle
Danıştay 13. Dairesi nezdinde açılan ve görülmekte olan Dava’nın içeriği olan
konular hakkında karar tesis edilmesine yer olmadığına,
- Nallıhan İpek Turizm tarafından üç adet otobüsün rakibi konumundaki Han-Tur 60
Turizm’e kiralanması eylemine yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca bu aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
- Bununla birlikte Nallıhan İpek Turizm tarafından otobüslerin külliyen Han-Tur
Turizm’e kiralanması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında
değerlendirilebilecek bir işlem olduğu, bu sebeple bildirim formu ile Rekabet
Kurumu’na başvurulması veya kiralama işlemine son verilmesi gerektiği, aksi
takdirde mezkûr Kanun çerçevesinde haklarında işlem yapılacağı hususunda
taraflara görüş bildirilmesi konusunda Başkanlığın görevlendirilmesine
karar verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kurul kararı uyarınca taraflara bildirim yapılmış, bunun üzerine 70
taraflarca Kuruma cevabi yazılar gönderilmiştir.
Nallıhan İpek Turizm’e ait yazıda, Ankara Etlik Garajında kiralık yazıhanelerinin
bulunmaması ve 08.03.2010 tarihinde Y Belgesi’nin1 süresi dolması sebebiyle,
Nallıhan-Ankara hattında şirket faaliyetlerinin sona erdiği ve belgesiz araç
çalıştırmanın da mümkün olmadığı belirtilerek, ellerinde bulunan araçlardan bir
tanesini Öz-Bolu firmasına, bir tanesini Pamukkale firmasına, diğer üç aracı da
Han-Tur firmasına kiraya verdikleri ifade edilmiştir.
Hantur’a ait yazıda da, Nallıhan İpek Tur’un 08.03.2010 tarihinde Y Belgesi iptal
olduğundan faaliyetinin sona erdiği, adı geçen firmanın 11.03.2010 tarihinde boşta
kalan araçlarını kira sözleşmeleri yaparak çalıştırmaya başladığı, ancak 80
01.01.2011 tarihinden itibaren Y Belgeleri’nin D4 Belgesi2 olarak değiştirileceği ve
D4 Belgesi sahibi taşıyıcıların kiralık araç çalıştırmalarının mümkün olmadığı,
1 100 km’ye kadar olan şehirlerarası ve taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ticari yolcu
taşımacılığı yapacaklara verilen belge.
2 D4 Yetki Belgesi: Tarifeli ve tarifesiz olarak 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası ve taşıma
mesafesine bakılmaksızın iliçi ticari yolcu taşımacılığı yapacaklara verilir
11-09/175-60
3
dolayısıyla 2010 yılı sonu itibariyle bahse konu uygulamanın sona ereceği
belirtilmektedir3.
Bunun üzerine hazırlanan 03.12.2010 tarih ve 2010-4-162/BN-1 0-174.MA sayılı
Bilgi Notu, Kurulun 16.12.2010 tarih ve 10-78 sayılı toplantısında görüşülerek, 10-
78/1606-MB sayılı Karar alınmış ve “düzenlenen Bilgi Notu ve incelenen dosya
kapsamına göre; 2.9.2010 tarih ve 10-57/1163-444 sayılı Kurul kararı çerçevesinde
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığından bilgi alınmıştır.” ifadelerine yer
verilerek 02.09.2010 tarih ve 10-57/1163-444 sayılı kararın gerekleri yerine 90
getirilmiş sayılmıştır. Ancak devam eden süreçte KUGM tarafından 28.12.2010
tarihinde yayımlanan bir Genelge ile söz konusu geçiş süreci uzatılmış ve
hâlihazırda faaliyet gösteren firmaların 31.12.2012 tarihine kadar mevcut araçları
ile taşımacılık yapmaya devam edebilmelerine imkân tanınmıştır.
Takiben, haklarında önaraştırma yürütülen teşebbüslerden Kuruma birer yazı
gönderilmiştir. Nallıhan İpek Turizm, yazısında, Nallıhan-Ankara arasında yolcu
taşımacılığı yapan firmalarının Y yetki belgesinin süresinin 07.03.2010 tarihinde
bittiğini, yeni yetki belgesi alınamadığından pazardaki faaliyetlerini sona erdirdiğini,
KUGM’nin 28.12.2010 tarihli Genelgesi ile atıl duruma düşen araçlardan üç
tanesinin Hantur’a kiralık olarak verildiğini, kalan üç aracın ise diğer illerde faaliyet 100
gösteren firmalara satıldığını ifade etmektedir. Hantur ise bahse konu Genelge
uyarınca Nallıhan İpek Turizm’den kiralanan araçların 31.12.2012 tarihine kadar
kullanılabilmesine imkân tanındığını belirtmektedir.
Bu çerçevede, teşebbüslerden gelen yazılardan ve ilgili Genelge hükümlerinin
incelenmesinden, Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca son bulması gereken kira
ilişkisinin 31.12.2012 tarihine kadar sürdürülebileceği ve teşebbüslerin de bu
haktan yararlanmak istedikleri anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, -16.12.2010 tarih ve
10-78/1606-MB sayılı Kurul Kararına dayanak teşkil eden mevzuat hükümleri
değiştiğinden- Kurul kararının gereğinin yerine getirilip getirilmediğinin yeniden
değerlendirilmesi gerekmektedir. 110
02.09.2010 tarih ve 10-57/1163-444 sayılı Kurul Kararında teşebbüslere,
aralarındaki kira ilişkisine son vermeleri ya da (işlem devralma sayılacağından)
Bildirim Formu ile birlikte Rekabet Kurumuna başvuru yapmaları gerektiği şeklinde
iki seçenek sunulmuştur. Mevcut durumda kira ilişkisi halen son bulmadığından ve
teşebbüslerin 31.12.2012 tarihine kadar bu ilişkiyi devam ettirme yönünde iradeleri
bulunduğundan, Kurul kararı gereği işlemin devralma olarak nitelendirilmesi
gerekmektedir. Ancak işlem devralma olarak sayılsa dahi bildirime tabi bir işlem
olarak nitelendirilmesi mümkün görünmemektedir. Zira teşebbüslerden Nallıhan
İpek Turizm’in 2009 yılı cirosu … TL, Hantur Turizm’in cirosu ise … TL’dir.
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde hangi birleşme/devralma işlemlerinin izne 120
tabi olacağı belirlenmiştir. Buna göre “… a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları
toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının
3 Karayolu Taşıma Yönetmeliği Geçici Madde 7:
(1) 1/1/2011 tarihinden önce D4 yetki belgesi düzenlenmez.
(2) 1/1/2011 tarihine kadar, 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası ve taşıma mesafesine
bakılmaksızın iliçi ticari yolcu taşımacılığı yapanlara/yapacaklara valiliklerce verilen/verilecek yetki
belgeleriyle ilgili iş ve işlemlere bu Yönetmeliğin yayımından önceki esaslar ve usullerle aynen
devam edilir.
11-09/175-60
4
ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya b) İşlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş
yüz milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş
milyon TL’yi aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için
Kuruldan izin alınması zorunludur.”
Teşebbüslerin 2009 yılına ait ciroları yukarıda yer verilen eşiklerin altında
kaldığından Kuruma başvuru yapılmasına gerek olmadığı ve 02.09.2010 tarih ve
10-57/1163-444 sayılı Kurul kararı çerçevesinde herhangi bir işlem tesis
edilmesine gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. 130
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusuna ilişkin
olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy