Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-3-11 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-10/185-61
Karar Tarihi : 23.2.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, İmren SEYRANTEPE
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Ice Cream Investment B.V.
Temsilcileri:Av. Defne Moralı KARABÜBER
Av. Saadet Aslı ALKAN 20
Pekin & Bayar Ortak Avukat Bürosu Ahular Sokak No.15
34337 Etiler / İstanbul
D. TARAFLAR :- Garanti Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:1 Büyük Çamlıca
Üsküdar / İstanbul
- MKS-Marmara Entegre Kimya Sanayi A.Ş.
Cihannüma Mah. Barbaros Bulvarı, Faruk Canıtez Sok. No: 8
Beşiktaş/İstanbul 30
- Yıldız Holding A.Ş.
Kısıklı Mahallesi, Ferah Caddesi, Kısıklı Çeşme Sokak,
No: 2–4, Büyük Çamlıca Üsküdar/İstanbul
- Ömer Hulusi TOPBAŞ
Barbaros Bulvarı No:83 Beşiktaş/İstanbul
- Orhan ÖZOKUR
Bulgurlu Mah. Alemdağ Cad. Masaldan İş Merkezi A Blok 40
Kat:3–4 D:9–10 Büyük Çamlıca-Üsküdar/İstanbul
- Zeki Ziya SÖZEN
Kısıklı Mah. Ferah Cad. No:1 Büyük Çamlıca
Üsküdar/İstanbul
- Ice Cream Investment B.V.
P.O. Box 990 1000 AZ Amsterdam, HOLLAND
11-10/185-61
2
E. DOSYA KONUSU: Garanti Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., Orhan Özokur, MKS-50
Marmara Entegre Kimya Sanayi A.Ş., Ömer Hulusi Topbaş, Yıldız Holding A.Ş.
ve Zeki Ziya’nın hissedarı olduğu Natura Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin
sermaye arttırımı yoluyla çıkaracağı hisselerin Ice Cream Investment B.V.
tarafından iktisap edilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.1.2011 tarih ve 368 sayı ile giren ve en
son 2.2.2011 tarih ve 937 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 14.2.2011 60
tarih ve 2011–3–11/Öİ–11-178.UG sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu,
18.2.2011 tarih ve REK.0.07.00.00-120/52 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-10 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle; Ice Cream Investment B.V.
tarafından, Natura Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisselerinin ….. sermaye artırımı
yoluyla elde edilmesi işleminin, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmakla
birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratan veya
mevcut bir hâkim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir
kısmında ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran 70
nitelikte olmadığı, dolayısıyla bildirime konu işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve
kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1.Taraflar
H.1.1. Devralan Ice Cream Investment B.V. (Ice Cream Investment)
Ice Cream Investment, incelemeye konu işlemi gerçekleştirmek amacıyla yeni
kurulmuş bir şirket olup halihazırda tüm hisseleri Turkish Private Equity Fund II
(TPEF II)’nin kontrolündeki Ice Cream Investment Coöperatief U.A.’ya aittir. 80
…..Ticari sır…………... …..Ticari sır…………...
…..Ticari sır…………... …..Ticari sır…………...
…..Ticari sır…………... iştirakleri1 arasında Natura ile aynı alanda faaliyet gösteren
bir şirket mevcut değildir.
H.1.2. Hisseleri Devre Konu Natura Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Natura)
Natura, 24.10.2001 tarihinde kurulmuş bir anonim şirket olup faaliyet alanı dondurma
ve sütlü buz ve benzerlerinin üretimi, satışı ve dağıtımıdır. Mevcut hissedarlık yapısı 90
Tablo 1’de sunulan şirket halihazırda, Ülker-Golf markalı dondurma ürünlerinin
üretim, satış ve dağıtımını gerçekleştirmektedir.
1 …..Ticari sır…………....
11-10/185-61
3
Tablo 1: Natura Hissedarlık Yapısı 100
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
Garanti Gıda San. Tic. A.Ş.
Yıldız Holding A.Ş.
Orhan ÖZOKUR
Ömer Hulusi TOPBAŞ
MKS-Marmara Entegre Kimya San. A.Ş.
Zeki Ziya SÖZEN
Toplam
Kaynak:Bildirim Formu
Natura hissedarlarından MKS-Marmara Entegre Kimya San. A.Ş. (MKS), Garanti
Gıda San. Tic. A.Ş. (Garanti Gıda) ve Yıldız Holding A.Ş.(Yıldız Holding)’nin
hissedarlık yapıları ise aşağıdaki tablolarda yer almaktadır:
Tablo 2: MKS Hissedarlık Yapısı
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
Toplam 100,00
Kaynak:Bildirim Formu
Tablo 3:Garanti Gıda Hissedarlık Yapısı 110
Hissedar Adı Hisse Oranı ( %)
Toplam 100,00
Kaynak:Bildirim Formu
Tablo 4: Yıldız Holding Hissedarlık Yapısı
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
Toplam 100,00
Kaynak:Bildirim Formu
Yukarıdaki tablolardan Natura’nın Topbaş Grubu ve Yıldız Holding aracılığıyla Ülker
Grubu tarafından kontrol edildiği anlaşılmaktadır. 7.2.2008 tarih ve 08-12/130-46
sayılı Kurul kararıyla Topbaş Grubu’nun Ülker Grubu ile ekonomik bütünlük içinde
olduğu sonucuna ulaşılmış olması nedeniyle söz konusu iki grup tek teşebbüs
sayılmaktadır. 120
11-10/185-61
4
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden Natura’nın halihazırda üç adet iştirakinin
bulunduğu ve taraflarca işlem neticesinde söz konusu iştiraklerin hissedarlık ve
yönetim yapısında herhangi bir değişikliğin olmayacağının belirtildiği anlaşılmıştır.
Söz konusu iştirakler aşağıda sıralanmaktadır:
1. Golf Gıda Pazarlama ve Dağıtım Ltd. Şti. (Golf Pazarlama): Natura tarafından
üretimi yapılan Ülker-Golf markalı ürünlerin bazı bölgelerde dağıtımı ile iştigal
etmektedir.
2. Gencerler Otektik Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (Gencerler): Natura tarafından üretilen
dondurma ürünleri için soğutucu kasa, kutu üretimi ile iştigal etmektedir. 130
3. Golf Müller Ltd. Şti (Golf Müller): Suriye’de dondurma üretimi ve dağıtımı
faaliyetini gerçekleştirmektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
İncelemeye konu işlemde alıcı Ice Crem Investment’ın hedef şirket Natura ile yatay
ya da dikey ilişki içerisinde olan pazarlarda herhangi bir faaliyetinin olmaması, işleme
ilişkin etkilenen pazar bulunmaması sonucunu doğurmaktadır. Öte yandan, ilgili ürün 140
pazarının, Natura’nın faaliyetlerinden yola çıkarak “endüstriyel dondurma pazarı”
olarak tanımlanması mümkündür. Bununla birlikte İlgili Pazarın Tanımlanmasına
İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında “…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de
coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından
endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki
söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” denilerek, alternatif pazar tanımları
çerçevesinde işlem rekabetçi endişe yaratmıyorsa ilgili pazar tanımlanmayabileceği
ifade edilmektedir. İncelemeye konu işlemin devralan tarafı Ice Crem Investment’ın,
Natura ile yatay ya da dikey olarak örtüşen herhangi bir faaliyeti bulunmamasından
hareketle işlemin alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabetçi bir endişe 150
yaratmayacağı değerlendirildiğinden dosya kapsamında kesin pazar tanımları
yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Hisseleri devre konu Natura’nın faaliyet gösterdiği pazar bakımından rekabet
koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar bulunmamaktadır. Söz konusu
pazarda bölgeler arası giriş engellerinin bulunmadığı ve arz kaynaklarına ulaşma,
üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel farklılıklar göstermediği
dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. 160
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Bildirime Konu İşlemin Niteliği
Başvuruya konu işlem Ice Cream Investment’ın Natura’ya, sermaye artırımına iştirak
yoluyla ….. hissedar olmasını içermektedir. Taraflar arasında …….. imzalanan
“İştirak Sözleşmesi” uyarınca, Natura’nın ….. TL nominal değerindeki sermayesinin
halihazırda tamamına sahip olan mevcut hissedarlarının rüçhan haklarının
kısıtlandığı bir sermaye artırımı gerçekleştirilecektir. Ice Crem Investment söz konusu 170
11-10/185-61
5
artırım sonucunda ulaşılacak toplam … TL’lik sermayenin … temsil eden ….
hisselerin, mevcut hissedarlar ise … tekabül eden …… hisselerin sahibi olacaktır.
H.3.2. 2010/4 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin (3) bendine göre; “Bağımsız bir iktisadi varlığın
tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması” birleşme
veya devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım çerçevesinde bir ortak
girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için
ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi 180
varlık olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi
gerekmektedir.
H.3.2.1. Ortak Kontrol
İşlem öncesi Ülker Grubu - Topbaş Grubu ekonomik bütünlüğü tarafından kontrol
edilen Natura’nın işlem sonrası hissedarlık yapısı aşağıdaki tabloda sunulmaktadır:
Tablo 5: Natura’nın İşlem Sonrası Hissedarlık Yapısı
Hissedar Adı Hisse Grubu Hisse Oranı (%)
Garanti Gıda San. ve Tic. A.Ş.
Yıldız Holding A.Ş.
Orhan ÖZOKUR
Ömer Hulusi TOPBAŞ
MKS-Marmara Entegre Kimya San. A.Ş.
Zeki Ziya SÖZEN
Ice Cream Investment B.V.
Toplam 100,00
Kaynak:Bildirim Formu
190
Hissedarlar Sözleşmesi’nin …..Ticari sır………….... …..Ticari sır…………... Yönetim
kurulunun karar alma süreci değerlendirildiğinde, taraflardan herhangi birinin
Natura’nın yönetimine ve kritik kararlara ilişkin karar alma sürecine tek başına etki
edemeyeceği, bu nedenle de Natura üzerinde, Ülker Grubu-Topbaş Grubu ekonomik
bütünlüğü ve Ice Cream Investment’ın ortak kontrole sahip olduğu görülmektedir.
H.3.2.2. Bağımsız İktisadi Varlık Olma
Ortak girişimin iktisadi bağımsızlığının ölçütü, faaliyet gösterdiği pazarda bağımsız bir
aktör olarak davranıp davranmadığıdır. Eğer ortak girişim ar-ge, satış, üretim gibi ana
teşebbüslerinin sadece bazı fonksiyonlarını yerine getiriyorsa bağımsız bir iktisadi 200
varlık, bir başka deyişle tam işlevsel olarak kabul edilmemektedir. Ortak girişimin
anlaşmada yer alan ticari faaliyetlerini sürekli bir biçimde yürütebilmesi için, günlük
faaliyetlerini sürdüren bir yönetime; mali, personel, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını
da içeren yeterli kaynaklara sahip olması gereklidir. Bildirime konu işlemle tek
kontrolden ortak kontrole geçecek olan Natura halihazırda Ülker-Golf markalı
dondurma ürünlerinin üretim, satış ve dağıtımını gerçekleştirmektedir. Natura’nın
anılan ticari faaliyetleri yürütebilmesini sağlayan günlük faaliyetlerini sürdüren bir
yönetime; mali, personel, taşınır ve taşınmaz malvarlıkları da içeren yeterli
kaynaklara sahip olduğu anlaşılmaktadır. Taraflarca işlem sonrası Natura’nın
işleyişinde bu bağlamda herhangi bir değişiklik gerçekleşmeyeceği beyan edilmiştir. 210
Dosya mevcudundan, Ülker Grubu-Topbaş Grubu ekonomik bütünlüğünde yer alan
bazı şirketlerin Natura ürünlerinin bazı bölgelerde dağıtımını gerçekleştirmesinin ya
da Natura’ya birtakım hammaddeler sağlamasının mümkün olduğu anlaşılmakla
11-10/185-61
6
birlikte bu durumun Natura’nın tam işlevsel ortak girişim niteliğini ortadan kaldıracak
boyutta olmadığı kanaati oluşmuştur. İşlem sonrası Ülker Grubu- Topbaş Grubu
ekonomik bütünlüğü ve Ice Cream Investment’ın ortak kontrolüne geçecek Natura’nın
bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstereceği kanaatine varılmıştır.
Dolayısıyla bildirime konu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca bir ortak girişimdir.
220
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. Maddesinin (1) bendine göre bir birleşme veya devralmanın
Rekabet Kurulu iznine tabi olabilmesi için “işlemin taraflarının Türkiye ciroları
toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının
ayrı ayrı otuz milyon TL’yi “ veya “işlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz
milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon
TL’yi” aşması gerekmektedir.
Aynı Tebliğ’in 5. maddesinin (3) bendine göre ortak girişim işlemlerinde, işlem
taraflarının her biri devralan olarak kabul edilmektedir. Dosya mecudu bilgi ve
belgelerden, halihazırda Natura’nın kontrolüne sahip olan Topbaş Grubu’nun 2009 230
yılı Türkiye cirosunun …. TL (…… TL), Ülker Grubu’nun holding şirketi olan Yıldız
Holding’in 2009 yılı Türkiye cirosunun … TL (…. TL) olduğu anlaşılmıştır. Devralan
Ice Cream Investment’ın kontrolüne sahip TPEF II ve ….. Türkiye ciroları toplamı ise
….. TL (….. . …)’dir. Bu çerçevede, işlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz
milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz
milyon TL’yi aşması nedeniyle işlem izne tabidir.
H.3.3. İşlemin Rekabet Üzerine Etkilerine İlişkin Değerlendirme
Ortak girişimlerin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti 240
sınırlayıcı amacı veya etkisinin bulunması bir başka deyişle rekabetçi davranışların
koordinasyonuna yol açabilmesi ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında değerlendirilmesi mümkündür. Tarafların ortak girişimin faaliyet
gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif olmamaları, ana teşebbüslerden sadece birinin
ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam etmesi ya da ana teşebbüslerin ortak
girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime
devretmeleri hallerinde bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların
koordinasyonu riski bulunmadığı kabul edilmektedir.
Ice Cream Investment’ın ya da Ülker Grubu -Topbaş Grubu ekonomik bütünlüğünün 250
Natura ile aynı pazarda ya da tamamlayıcı ürün pazarlarında herhangi başka bir
faaliyeti bulunmamaktadır. Bu bağlamda ana teşebbüsler arasında ya da ana
teşebbüsler ile ortak girişim arasında koordinasyon riskinin ve 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesi çerçevesinde bir rekabetçi endişenin söz konusu olmadığı kanaatine
varılmıştır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, “hakim durum yaratmaya veya hakim
durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir kısmında
herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuracak” birleşme ve devralmalar hukuka aykırı kabul edilerek 260
yasaklanmıştır.
11-10/185-61
7
Taraflarca sunulan Nielsen Retail Panel tarafından temin edilen bilgilere göre
endüstriyel dondurma pazarında üç ana oyuncu ile birlikte diğer olarak adlandırılan
yerli veya yabancı daha küçük markalar ve market ürünleri (private label)
bulunmaktadır. Dondurma pazarındaki teşebbüsler ve bu teşebbüslerin pazar
paylarına ilişkin bilgi aşağıda sunulmaktadır:
Tablo 6: Endüstriyel Dondurma Pazarı Pazar Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Algida
Ülker Golf
Panda
Diğer
Toplam 100,00
Kaynak:Bildirim Formu 270
Devralan Ice Cream Investment ve onun hissedarlarının Türkiye’de doğrudan ya da
hissedarı bulundukları iştirakler vasıtasıyla dolaylı olarak, ilgili ürün pazarında
faaliyetinin olmaması nedeniyle herhangi bir pazar payı bulunmamaktadır. Bildirim
konusu işlemde, taraflar arasında yatay ya da dikey örtüşme ortaya çıkmadığı
anlaşıldığından inceleme konusu işlem sonucu bir yoğunlaşma meydana
gelmeyecektir.
I. SONUÇ
280
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy