Rekabet Kurumu - Karar Sayı 11-17/323-98

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-4-225 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-17/323-98
Karar Tarihi : 24.03.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hale GÜNDÜZ, Burcu CAN
C. BAŞVURAN : Muhammed ERŞEN
Açık Pazar Yeri Belediye Dükkânları No: 62 Burdur
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği
Burç Mah. 2. Tuna Sok. Sıla Apt. No:6/B Burdur
- TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği
Özgür Mah. Yeni Hamam Cad. Piripaşa Apt. No:2/1 Burdur
- TMMOB Makine Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği 20
Burç Mah. Cumhuriyet Cad. No:48/3 Burdur
- TMMOB Mimarlar Odası Burdur İl Temsilciliği
Burç Mah. Cumhuriyet Cad. No:48/3 Burdur
E. DOSYA KONUSU : Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri
Odası (EMO), İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), Makine Mühendisleri Odası (MMO) ve
Mimarlar Odası (MO) Burdur il temsilciliklerinin havuz sistemi kurarak tekel fiyatı
uyguladıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru dilekçesinde özetle; şikâyete konu il temsilciliklerinin
havuz sistemine geçmek suretiyle tekel fiyatı uygulamaya başladıkları, fiyatlarda hiçbir
suretle indirim yapılmadıkları ve mevcut durumun tüketiciye zarar verdiği ileri 30
sürülmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.08.2010 tarih ve 6671 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan 22.09.2010 tarih ve 2010-4-225/İİ-10-378.HG sayılı İlk İnceleme
Raporu, 07.10.2010 tarih ve 10-63 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-
63/1331-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 15.03.2011 tarih ve 2010-4-225/ÖA-11-378.HG sayılı
Önaraştırma Raporu 21.03.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-110.02.02/88 sayılı Başkanlık
önergesi ile 11-17 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40



11-17/323-98
2


H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; başvuruya ilişkin olarak soruşturma açılmasına
gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı 50
İncelemeye konu dosyanın içeriği ve şikâyet konusu iddiaların elektrik, inşaat ve makine
mühendisleri ile mimarların uygulamalarına ilişkin olması itibariyle ilgili ürün pazarları
“elektrik mühendisliği hizmetleri”, inşaat mühendisliği hizmetleri”, “makine mühendisliği
hizmetleri” ve “mimarlık hizmetleri” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Başvuru konusu iddiaların Burdur ilindeki hizmetlere yönelik olması sebebiyle ilgili coğrafi
pazar “Burdur” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
I.2.1. Şikayetçi ile Yapılan Görüşme
Şikâyetçi, raportörlerle yaptığı görüşmede; 60
- Burdur’da faaliyet gösteren mimarlar, inşaat mühendisleri, makine mühendisleri ve
elektrik mühendisleri odalarının bir liste fiyatı oluşturdukları ve uygulamada söz konusu
liste fiyatlarının altına inilmediği,
- Haziran 2010 tarihinde sözü edilen hizmetlere ilişkin olarak fiyat artışı gerçekleştirildiği;
ancak bahse konu fiyatların ilgili meslek odalarının asgari ücret tarifesinde öngörülen
fiyatlar olup olmadığı hakkında bilgi sahibi olunmadığı,
- Şikâyet dilekçesinde havuz uygulaması olarak ifade edilen hususun fiyatlara ilişkin bir
mesele olduğu; nitekim mühendis ve mimarlar ile fiyat konusunda pazarlık edilemediği gibi
mühendis ve mimarların elde ettikleri gelirleri bir havuzda toplayarak aralarında
paylaştıkları, 70
- Bununla birlikte mühendis/mimar seçimiyle ilgili herhangi bir sorun bulunmadığı; hizmet
alıcısı olarak istenilen mühendis veya mimar ile çalışılabildiği
hususlarını ifade etmiştir.
I.2.2. Meslek Odaları Burdur İl Temsilciliklerinden Gelen Yazılar
I.2.2.1. Elektrik Mühendisleri Odası’ndan Gelen Bilgiler
Önaraştırma sürecinde EMO tarafından sunulan bilgi ve belgelerde;
- Bahse konu Oda tarafından üyelerine yönelik öngörülmüş olan herhangi bir proje veya
bölge sınırlaması olmadığı, nitekim Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir
Mühendislik (SSM) Yönetmeliği’nin 8. maddesinin (g) bendinde Elektrik Mühendisleri
Odası’nın büroda çalışan SSM sayısına, bunların meslekteki kıdemine ve uzmanlık 80
alanlarına göre yetki sınırlarını saptayarak SSM’lerin uzmanlık alanlarını, yapabileceği
SSM hizmetlerini ve iş hacmini belirleyebileceğine yönelik düzenlemenin 08.01.2009 tarih
ve 27104 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan değişiklik ile yürürlükten kaldırıldığı, bu
11-17/323-98
3
itibarla Oda’ya bağlı SMM’lerin Türkiye çapında istedikleri miktarda proje
hazırlayabildikleri,
- Oda tarafından düzenlenen “En Az Ücret Tarifeleri” adı altında asgari ücretlerin her yıl
için tespit edildiği, üyelerin söz konusu tarifenin üzerinde hizmet sunmalarına yönelik
herhangi bir engel bulunmadığı, ancak en az ücret tanımlarının altında hizmet
sunulduğunun tespiti halinde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Disiplin Yönetmeliği
ile 09.12.2010 tarih ve 27780 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 90
“Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları
Yönetmeliği” hükümlerinin uygulandığı,
- 2009 yılı En Az Ücret Tarifesi’nin Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu’nun
15.12.2008 tarih ve 41/22 sayılı toplantısında kabul edildiği ve 01.01.2009 tarihi itibariyle
yürürlüğe girdiği,
- 2010 yılı En Az Ücret Tarifesi’nin Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu’nun
21.11.2009 tarih ve 41/51 sayılı toplantısında kabul edilerek 01.01.2010 tarihi itibariyle
yürürlüğe girdiği,
- 2011 yılı En Az Ücret Tarifesi’nin Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu’nun
27.11.2010 tarih ve 42/21 sayılı toplantısında kabul edildiği ve 01.01.2011 tarihi itibariyle 100
yürürlüğe girdiği
belirtilmektedir.
Sunulan belgeler doğrultusunda hazırlanan Tablo-1’de, ilgili Oda’ya kayıtlı mühendislerin
son üç yıla ilişkin proje dağılımları gösterilmektedir:
Tablo 1: Elektrik Mühendislerinin 2008, 2009 ve 2010 yılı proje dağılımları
2008 2009 2010
MAKİNE MÜHENDİSİNİN ADI-
SOYADI
PROJE
ADEDİ
TOPLAM
PROJE
(m2) PROJE
ADEDİ
TOPLAM
PROJE
(m2) PROJE
ADEDİ
TOPLAM
PROJE
(m2)
Mustafa ÇATAL … … … … … …
Rıfat YÜKSELİŞ … … … … … …
Erkan TARIMAN … … … … … …
Uğur ŞENSES … … … … … …
Mustafa BİLGİN … … … … … …
Avni GÜRER … … … … … …
Yüksel Muammer TÜRKAN … … … … … …
Ceyhan SALDANLI … … … … … …
Mehmet ÇIĞRI … … … … … …
Ahmet Nejdet İLGÜN … … … … … …
Şefik ERKAZANCI … … … … … …
Baki Selçuk DİKMEN … … … … … …
Arif GÜLSEREN … … … … … …
Ayhan DOLANAY … … … … … …
Faruk ŞEN … … … … … …
11-17/323-98
4
İsmail Mustafa AKOL
… … … … … …
Ali İhsan IŞIK
… … … … … …
Bedii Faik KESKİN
… … … … … …
Ferah ÖZGÜR
… … … … … …
Hamza KOÇ
… … … … … …
Mustafa HANÇER
… … … … … …
Recep BAHÇECİ
… … … … … …
Kazım ÖZGÜR
… … … … … …
Gürsel ŞENGÜL
… … … … … …
Arif KEPENEK
… … … … … …
İbrahim KORU
… … … … … …
Metin KAYA
… … … … … …
Haluk KARAMAN
… … … … … …
Mustafa YILDIRIM
… … … … … …
İsmail SAYGILI
… … … … … …
Kadri UYSAL
… … … … … …
Birgül ARGIN
… … … … … …
Uğur NALBANT
… … … … … …
Mehmet Cevad DULKADİR
… … … … … …
Cemil YILMAZ
… … … … … …
Murat KAÇAR
… … … … … …
Şakir AVCI
… … … … … …
Ahmet Nedim TERZİOĞLU
… … … … … …
Halil ÖZAY
… … … … … …
Bayram BODUR
… … … … … …
Hüseyin ARMAĞAN
… … … … … …
Serdar YAVUZ
… … … … … …
Emrah AVŞAR
… … … … … …
Recep BİROL KARACA
… … … … … …
Mahmut BALABAN
… … … … … …
Barış ELDURAN
… … … … … …
Mehmet KÜRŞAT ALP
… … … … … …
Bülent SEZER
… … … … … …
Muhammed KOCAGÖZ
… … … … … …
Gazi TÜREN
… … … … … …
Eyüp DOĞDU
… … … … … …
Engin KARAYOL
… … … … … …
Özgür TORUN
… … … … … …
11-17/323-98
5
Hüseyin AFŞAR
… … … … … …
Ahmet AYDIN
… … … … … …
Niyazi DÜDÜK
… … … … … …
Mustafa SERDAR ÖZTÜRK
… … … … … …
Kadir BİLGİN
… … … … … …
Halil İbrahim ÖNDER
… … … … … …
Hasan BALTA
… … … … … …
Göksel AKÇA
… … … … … …
Hasan YORULMAZ
… … … … … …
Coşkun GÜLEÇ
… … … … … …
Abdullah Rakım Mustafa BAŞKÖK
… … … … … …
Mehmet KARAMAN
… … … … … …
Alper OĞUZ
… … … … … …
Oral IŞLAK
… … … … … …
Hasan DOĞAN
… … … … … …
Erhan DURUŞKAN
… … … … … …
M. Kadri HACIEMİNOĞLU
… … … … … …
Ali ACIR
… … … … … …
Duran KAHVECİ
… … … … … …
Aygün ÖZEN
… … … … … …
Ersan YEŞİLKAZAK
… … … … … …
Hakkı TAÇKIN
… … … … … …
Kemal ÖZTEL
… … … … … …
Hüseyin TULA
… … … … … …
Mehmet alp ULUDAĞ
… … … … … …
Tuncay ÇAPUR
… … … … … …
Gültekin GÜLEN
… … … … … …
Veli YILDIRIM
… … … … … …
Mehmet DOĞDU
… … … … … …
Caner KARAKULAK
… … … … … …
İbrahim ÇAPUR
… … … … … …
Adil EKİNCİ
… … … … … …
Çağdaş TÜRKMEN
… … … … … …
Hasan fehmi YILMAZ
… … … … … …
Özer KUNTBİLEK
… … … … … …
I.2.2.2. İnşaat Mühendisleri Odası’ndan Gelen Bilgiler
Önaraştırma sürecinde İMO tarafından sunulan bilgi ve belgelerde;
11-17/323-98
6
- Oda tarafından üyelere yönelik herhangi bir proje ya da bölge sınırlandırması
getirilmediği,
- Oda tarafından belirlenen asgari ücret tarifesini her yıl Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 110
tarafından Resmi Gazete’de yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin
Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ’e göre belirlendiği,
- Üyelerin asgari ücret tarifesinin altında veya üstünde fiyat belirlemesinin Oda tarafından
engellenmediği, fiyatlandırma bakımından Oda’nın belirleyici etkisinin olmadığı
belirtilmektedir.
Sunulan belgeler doğrultusunda hazırlanan Tablo-2’de, Oda’ya kayıtlı mühendislerin son
üç yıla ilişkin proje dağılımları gösterilmektedir:
Tablo 2: İnşaat Mühendislerinin 2008, 2009 ve 2010 yılı proje dağılımları
2008 2009 2010
Mühendisin Adı-Soyadı
Proje
Adedi
Toplam
Proje
(m2)
Proje
Adedi
Toplam
Proje (m2) Proje
Adedi
Toplam
Proje (m2)
Abidin ENGÜRLÜ … … … … … …
Ahmet TURGUT … … … … … …
Ali SEVİNÇ … … … … … …
Arsal SARI … … … … … …
Ayhan ESER … … … … … …
Bekir ÖZKAN … … … … … …
Bekir ŞANLI … … … … … …
Celalettin CANTÜRK … … … … … …
Cihan ŞAŞMAZ … … … … … …
Ertuğrul KARABAY … … … … … …
Fettah ACAR … … … … … …
H.Hüseyin YILDIZ … … … … … …
Halil KART … … … … … …
Halil MATAR … … … … … …
Hasan GÜRSU … … … … … …
Hasan ŞAHİN … … … … … …
Hasan YAVUZER … … … … … …
Hüseyin ÇAKIR … … … … … …
İhsan KUTLU … … … … … …
İsmail KABASAKAL … … … … … …
Korhan EKİNCİ … … … … … …
M.Aşkın SAVRAN … … … … … …
Mehmet BALOĞLU … … … … … …
Metin YILDIRIM … … … … … …
Necdet BEDUR … … … … … …
11-17/323-98
7
Nihat ALTUĞ
… … … … … …
O. Bülent ASLANBOĞA
… … … … … …
Oğuzhan DOLUNAY
… … … … … …
Onur ULUIŞIK
… … … … … …
Önder KUŞBABALI
… … … … … …
Öner KUNT
… … … … … …
R. Tolga YURTSEVEN
… … … … … …
Sabri ÖLÇER
… … … … … …
Tahsin ELMACIKLI
… … … … … …
Uğur TEKİN
… … … … … …
Veli OKAY
… … … … … …
Yakup GÜLCÜ
… … … … … …
Yusuf KOYUTÜRK
… … … … … …
M. Çağlar EKİNCİ
… … … … … …
Turgay TAŞ
… … … … … …
Necati DEMİRCİOĞLU
… … … … … …
Hüseyin KURUCA
… … … … … …
I.2.2.3. Makine Mühendisleri Odası’ndan Gelen Bilgiler
MMO Burdur ili temsilciliği tarafından gönderilen yazıda; 120
- Oda tarafından, üyelerine herhangi bir proje sayısı ve bölge sınırlamasının getirilmediği,
- Genel Merkez tarafından belirlenen ve yayınlanan tarifedeki fiyata uygun fatura kesildiği
takdirde, üyelerinin bu ücretin altında ya da üstünde almasına karışmadıkları
ifade edilmektedir.
Aşağıdaki tabloda son üç yılda anılan oda tarafından onaylan proje sayısı ve
büyüklüklerine ilişkin veriler yer almaktadır:
Tablo-3 Makine Mühendislerinin 2008, 2009 ve 2010 yılı proje dağılımları
2008 2009 2010
Mühendisin Adı-Soyadı

Proje
Adedi
Toplam Proje
(m2) Proje Adedi
Toplam Proje
(m2) Proje Adedi
Toplam Proje
(m2)
1 Osman
KISAOĞLU
… … … … … …
2 Şeref DİLMAÇ … … … … … …
3 Ömer ÜRKMEZ
… … … … … …
4 Yavuz Etem
DOLUNAY
… … … … … …
5 Harun ŞENSES … … … … … …
6 Osman DENİZ
… … … … … …
11-17/323-98
8
7 Musa Kazım
SAVRAN
… … … … … …
8 Furkan ERDEMİR … … … … … …
9 Nuri AKTAN
… … … … … …
10 Nihat ÇİFTÇİ … … … … … …
11 Hüsayin DOĞAN
… … … … … …
12 Okay KOCAPINAR … … … … … …
13 Fethi KIRLI
… … … … … …
14 Hasan Ali TOLACI … … … … … …
15 Ozan KISAOĞLU
… … … … … …
16 Bayram KEPENEK … … … … … …
17 Görkem DEMER
… … … … … …
I.2.2.4. TMMOB Mimarlar Odası’ndan Gelen Bilgiler
Mimarlar Odası tarafından gönderilen yazıda,
- TMMOB Mimarlık- Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme 130
Esasları Yönetmeliği doğrultusunda ve TMMOB Disiplin Yönetmeliği’nin 8. maddesi
uyarınca Odalarca belirlenmiş asgari ücretin altında ücret almanın disiplin cezası
gerektiren eylemler arasında sayıldığı,
- Bununla birlikte belirlenen tarifenin üstünde fiyat verilmesine engel olmadığı,
- Oda tarafından üyelere yönelik proje sayısı veya bölge sınırlaması getirilmediği
ifade edilmektedir.
Oda tarafından sunulan proje sayısı ve büyüklük bilgileri aşağıdaki tabloda
gösterilmektedir.
Tablo-4 Mimarların 2008, 2009 ve 2010 yılı proje dağılımları
2008 2009 2010 Toplam Mühendisin Adı-Soyadı
Proje
Adedi
Toplam
Proje
(m2)
Proje
Adedi
Toplam
Proje
(m2)
Proje
Adedi
Toplam
Proje
(m2)
Proje
Adedi
Toplam
Proje
(m2)
1 Mehmet ÖĞÜT
… … … … … … … …
2 Abdurrahman
ERMERGEN
… … … … … … … …
3 Akın CANKIR … … … … … … … …
4 Yılmaz KİP … … … … … … … …
5 Ömer
YURTSEVEN
… … … … … … … …
11-17/323-98
9
6 G. Nihal
GÜNDÜZALP
… … … … … … … …
7 Nurhan ŞENKAL … … … … … … … …
8 Adem TEZCAN … … … … … … … …
9 Saniye İMRAK … … … … … … … …
10 Aysun BEDUR … … … … … … … …
11 M. Cumhur BATUR … … … … … … … …
12 Fatıma
KÜÇÜKKAPLAN
… … … … … … … …
13 Zehra Karabay
ŞENER
… … … … … … … …
14 T. Gökhan ÖZEŞ
… … … … … … … …
15 Damla Gürsu
DEMİR
… … … … … … … …
16 Canan BEDUR
… … … … … … … …
17 Serdar HOYUR
… … … … … … … …
18 N. Selim KUTLU
… … … … … … … …
19 Saniye ÖZEŞ
… … … … … … … …
20 Derya SARAY
… … … … … … … …
I.3. Değerlendirme 140
Başvuru konusu iddialar, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri
Odası, İnşaat Mühendisleri Odası, Makine Mühendisleri Odası ve Mimarlar Odası Burdur İl
Temsilciliklerinin havuz sistemine geçerek tekel fiyatı uyguladıklarına yöneliktir.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu
etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu
eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” yasaklanmıştır. Bu kapsamda
“Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar
ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi, ya da kontrolü” ile “mal veya
hizmetin arz ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi” 150
yasaklanan hallerdendir. Dolayısıyla iddia konusu fiyat tespiti eylemi ve pazar paylaşımına
yol açacak türden havuz uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un yer verilen hükmü
kapsamında yasaklanmış bulunmaktadır.
Bununla birlikte, herhangi bir kanuni dayanağı bulunmamakla birlikte TMMOB ve
TMMOB’a bağlı odalar asgari ücret belirlemektedirler. Kullandıkları yetki TMMOB Serbest
Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği’nin 7. maddesi kapsamında
odalar tarafından hazırlanan ve “En Az Ücret Tarifesi” olarak adlandırılan düzenlemeye
dayanmaktadır. Bu durum Rekabet Kurulu kararlarına da konu olmuştur. İlk olarak, İzmir
Ticaret Odası ve bir serbest şehir plancısının başvurusu üzerine TMMOB ve TMMOB
Şehir Plancıları Odası hakkında yürütülen soruşturma sonucunda alınan 22.1.2002 tarih 160
ve 02-04/40-21 sayılı kararında Kurul,
- TMMOB ve TMMOB’a bağlı Şehir Plancıları Odası’nın doğrudan yasal dayanağı olmadığı
halde, asgari hizmet bedeli belirlenmesini zorunlu kılan ve bunun altında ücretle hizmet
11-17/323-98
10
verilmesini yasaklayan karar ve uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı
olduğuna,
- Kanunun 9/1. maddesi uyarınca TMMOB ve Şehir Plancıları Odası’nın asgari ücretleri
belirlemeye ilişkin uygulamalarına son verilmesine
karar vermiştir.
Söz konusu karar taraflara 9.4.2003 tarihinde tebliğ edilmiş ve 60 günlük süre içerisinde
asgari ücret uygulamasına ilişkin düzenlemelere son vermeleri istenmiştir. 170
Bahsi geçen kararın ardından, TMMOB ve Şehir Plancıları Odası tarafından Kurulun
22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı kararına karşı Danıştay 10. Dairesi nezdinde
yürütmeyi durdurma talebiyle, E:2003/2564 ve E:2003/2705 sayılı iki dava açılmış olup,
anılan Daire dava konusu yönetmeliklerin hukuksal niteliklerini dikkate alarak yürütmenin
durdurulması isteminin kabulüne karar vermiştir. Sonrasında, Kurul’un TMMOB ve Şehir
Plancıları Odası’na yönelik söz konusu kararı, Danıştay 13. Dairesi tarafından
soruşturmacı üyenin karara katılımı nedeniyle usul yönünden, 14.11.2006 tarih ve
E:2005/1668 K:2006/4329 sayılı, 8.7.2005 tarih ve E:2005/916 K:2005/3436 sayılı
kararlarla iptal edilmiştir.
Rekabet Kurulu tarafından soruşturmacı üyenin karara katılımı nedeniyle usul yönünden 180
iptal edilen 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı kararın yerine yeni bir karar alınmamış;
Kurul, TMMOB tarafından kendi birliklerine bağlı meslek odalarının asgari ücret tarifelerinin
ve TMMOB üyesi olan Şehir Plancıları Odası’nca şehir plancılarının asgari ücret
tarifelerinin belirlenmesine dayanak oluşturan ve 4054 sayılı Kanun’a aykırı bulunan
yönetmeliklerin iptali için dava açılmasına ve bu konuda Başkanlığa yetki verilmesine
16.5.2007 tarih ve 07-41/453-M sayı ile karar vermiştir. Ancak, Danıştay 13. Dairesi
tarafından alınan 16.11.2007 tarih ve E:2007/10830 ve K:2007/7326 sayılı; 1.2.2008 tarih
ve E: 2007/10829 K:2008/1745 sayılı kararlarla, Kurum’un TMMOB ve TMMOB’a bağlı
odalarca yapılan düzenlemelerin rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı olduğunu ileri
sürerek iptalleri için dava açma ehliyeti olmadığı sonucuna varılarak, açılan davaların 190
ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir. Bunun sonucunda ise Rekabet Kurumu
tarafından, Danıştay 13. Dairesince verilen söz konusu kararlar 7.1.2008 ve 4.4.2008
tarihlerinde Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu nezdinde temyiz edilmiş, ancak
temyiz süreci henüz sonuçlanmamıştır.
Bu süreçte gelen şikâyetler üzerine mimar ve mühendis odalarının benzer uygulamalarına
yönelik, çok sayıda önaraştırma yapılmış, ancak ilgili Danıştay kararı çerçevesinde, asgari
ücret uygulamasına yönelik anlaşmaların, pazar paylaşımına yol açacak türden başka
eylemler içermediği sürece ihlal teşkil etmeyeceği ve ilgili teşebbüsler hakkında
soruşturma açılmasına gerek olmadığı yönünde karar verilmiştir.
Öte yandan odalara bağlı mühendislerin asgari ücret tarifesine rağmen pazardaki rekabet 200
dolayısıyla çoğu zaman asgari ücretin altında fiyat verdiği de bilinmektedir. Zira pazara
girişin önünde kayda değer engeller bulunmadığı için pazarda çok sayıda firma faaliyet
göstermekte ve bu firmalar arasında yaşanan yoğun rekabet nedeniyle proje bedelleri
çoğu zaman yayımlanan asgari ücret tarifesinin altında gerçekleşmektedir. Ancak serbest
müşavir mühendis ve mimarlar (SMM), üyesi oldukları Odalara ödemeleri gereken mesleki
denetim bedellerini ve 3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca ödemeleri gereken KDV
tutarlarını liste fiyatları üzerinden ödemek zorundadırlar. Bu koşullar altında aldıkları
ücretlerin yaklaşık yarısını vergi olarak ödeyen SMM’ler, tahsil ettikleri ücretleri asgari
ücret tarifesinde yer alan tutarlara yaklaştırmak ve piyasada denetimi sağlamak için proje
11-17/323-98
11
havuzu oluşturmak gibi değişik uygulamalara gidebilmektedirler. Söz konusu türden havuz 210
uygulamalarının sadece piyasa fiyatlarının asgari ücretin altına düşmesini engellemeye
yönelik olması halinde, yukarda açıklanan gerekçelerle 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
işlem başlatmak mümkün olamamaktadır.
Bununla birlikte pazar veya müşteri paylaşımına yol açan havuz uygulamaları halen 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirebilecek niteliktedir.
Dolayısıyla başvuru konusu havuz iddiasının pazar veya müşteri paylaşımına yol açıp
açmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Odalardan gelen bilgiler doğrultusunda hazırlanan tablolara bakıldığında Burdur’da faaliyet
gösteren mimar ve mühendislerin her birinin farklı sayıda proje için onay aldığı
görülmektedir. Bunun yanında onaylanan projelerin metrekare büyüklükleri de birbirinden 220
farklıdır. Bu bakımdan başvuru konusu havuz uygulamasının pazar veya müşteri
paylaşımına yol açmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim başvuru sahibinin ifadesi de bu yönde
olup, anılan şahıs mühendis/mimar seçimiyle ilgili herhangi bir sorunla karşılaşmadığını
ifade etmiştir.
Netice itibarıyla, başvuru konusu havuz uygulamasının asgari ücretin altına inilmesini
engellemeye yönelik olarak uygulandığı, proje ve müşteri paylaşımına yol açmadığı
dolayısıyla 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine
varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik 230
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.



Full & Egal Universal Law Academy