Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-71 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-19/344-106
Karar Tarihi : 31.03.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. 10
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Ayşe Özlem UZUN, Can TANERİ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Fida Film Yapım Dağıtım ve Reklamcılık A.Ş.
Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. Selin BARLIN ARAL
Sun Plaza Bilim Sokak Kat:14 34398 Maslak/İstanbul
D. TARAFLAR : - Şengün KAPLANOĞLU 20
Etiler Mahallesi Çamlık Mevkii Çalhasan Sok. Aksoy Apt. No:6
Daire:9 Beşiktaş/İstanbul
- Kemal Şengün KAPLANOĞLU
Etiler Mahallesi Arnavutköy Yolu Maya Residence G Blok
No:3/13 Beşiktaş/İstanbul
- Mustafa KAPLANOĞLU
Ahmet Mithat Efendi Sokak No:3/6 İş Bankası
2 Blok Çankaya/Ankara
- Sofiye KAPLANOĞLU
Ahmet Mithat Efendi Sokak No:3/6 İş Bankası 30
2 Blok Çankaya/Ankara
- Fatma Güniz KAPLANOĞLU
Etiler Mahallesi Arnavutköy Yolu Maya Residence G Blok
No:3/13 Beşiktaş/İstanbul
- Özgür NEMUTLU
Etiler Mahallesi Demirkent Sokak Gülüzar No:2/6
Beşiktaş/İstanbul
- Fida Film Yapım Dağıtım ve Reklamcılık A.Ş.
Levent Mahallesi Şakayıklı Sokak No:15 34330
3.Levent/İstanbul 40
11-19/344-106
2
E. DOSYA KONUSU: Fida Film Yapım Dağıtım ve Reklamcılık A.Ş. tarafından,
Şengün KAPLANOĞLU, Kemal Şengün KAPLANOĞLU, Mustafa KAPLANOĞLU,
Sofiye KAPLANOĞLU, Fatma Güniz KAPLANOĞLU ve Özgür NEMUTLU'dan
Tiglon İletişim Sistemleri Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'deki hisselerinin
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.02.2011 tarih ve 1248 sayı ile giren ve 50
eksiklikleri en son 25.03.2011 tarih ve 2290 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 28.03.2011 tarih ve 2011-2-71/Öİ-11-345.AÖU
sayılı Ön İnceleme Raporu, 30.03.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-120.01.05/172 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 11-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” 60
kapsamında bir devralma işlemi olduğu; aynı Tebliğ’in 7. maddesinde belirtilen ciro
eşiklerinin aşılması nedeniyle söz konusu işlemin izne tabi olduğu; işlem sonucunda
“Film Prodüksiyonu ve Hak Sahipliği”, “Filmlerin Sinemalarda Gösterimi Amacıyla
Dağıtımı”, “Filmlerin Ev Videosu Eğlencesi Amacıyla Dağıtımı”, “Filmlerin Televizyona
Satışı” ve “PC ve Konsol Oyunları Dağıtımı” pazarlarında 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi anlamında herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığı, bu nedenle dosya konusu devralma işlemine izin verilmesinde bir
sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 70
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu işlem; Fida Film Yapım Dağıtım ve Reklamcılık A.Ş. (Fida Film)
tarafından, Şengün KAPLANOĞLU, Kemal Şengün KAPLANOĞLU, Mustafa
KAPLANOĞLU, Sofiye KAPLANOĞLU, Fatma Güniz KAPLANOĞLU ve Özgür
NEMUTLU’dan Tiglon İletişim Sistemleri Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Tiglon)’deki
hisselerinin %(….)’sının devralınması suretiyle tek başına kontrolün tesis edilmesine
ilişkindir.
H.2.Taraflar
H.2.1. Devralan Taraf: Fida Film
Fida Film, ilgili müşteri, reklam ajansı ve medya satın alma kuruluşlarıyla ajanslık 80
anlaşmaları akdederek, sinema mecrasında perde reklamı, sinema fuayelerinde
hareketli-hareketsiz reklam ve sinemalarda sponsorluk dahil tüm pazarlama
hedeflerine cevap verecek reklamcılık ve tanıtma faaliyetlerinde bulunmaktadır. Bu
anlamda Fida Film, sinema sektörü ile reklam ajansları, medya satın alma şirketleri ve
reklam verenler arasında köprü kuran bir firmadır. Bunun yanı sıra Fida Film, sinema
mecrasında gösterilecek olan reklam filmlerinin uygun teknik formata (35 mm)
çevrilmesi ile ilgili gerekli laboratuar hizmetini de vermektedir.
Reklam faaliyetlerinin dışında Fida Film’in, doğrudan veya diğer yapımcı şirketlerle
birlikte film ve dizi yapımcılığı, yurt dışında hazırlanmış her türlü sinema filmlerinin
ithalatı, yurtiçi haklarının lisans sözleşmesi kanalıyla satın alınması, yurt dışından 90
11-19/344-106
3
alınan ve yurt içinde yapımcılığı gerçekleştirilmiş olan yerli filmlerin sinema
salonlarında gösterime sunulması ve sinema filmlerine laboratuar hizmetlerinin
sunulması alanlarında da faaliyeti bulunmaktadır. Bu kapsamda Fida Film’in ithal ettiği
filmlere yönelik bir dağıtım faaliyetinin bulunmadığı belirtilmelidir.
Fida Film’in tek başına kontrolüne sahip bulunan ve kendisine tahsis edilmiş bulunan
fonları risk sermayesine yatırım yapmak amacıyla kullanan SU Turkish Private Equity
Opportunities I, S.C.A., SICAR (SU Fonu), Fida Film’i 2007 yılı sonunda, %(….)
kendisine ait olan Bosphorus Investments B.V. (Bosphorus Investment) isimli özel bir
şirket vasıtasıyla satın almıştır.1 Dolayısıyla Fida Film’in tek başına kontrolü,
Bosphorus Investment (%….) vasıtasıyla, SU Fonu’na ait bulunmaktadır. Şirketin diğer 100
hissedarlarından Süleyman Murat AKDİLEK ise %(….) paya sahiptir. SU Fonu’nun
yatırımları için kullandığı risk sermayesi SU Fonu’nun sözleşmeli yatırımcıları
tarafından sağlanmaktadır. Ancak, SU Fonu’nun yatırımları ve yönetimi ile ilgili her
türlü karar ve kontrol yetkisi SU General Partners S.A.’nın elindedir.
Fida Film’in LDI Lisans Dağıtım İletişim Tanıtım Hizmetleri A.Ş. (LDI Lisans), Sinemaj
Dijital Vizyon Reklamcılık A.Ş. (Sinemaj), Sinema Reklamcılık Hizmetleri A.Ş. (Sinema
Reklam) ve Fida Reklam Danışmanlık Ltd. Şti. (Fida Reklam) isimli iştirakleri
bulunmaktadır. LDI Lisans, tüketici ürünleri kategorisinde Türkiye’deki resmi lisans
hakları temsilciliğini yapmakta ve film karakterlerine ulaşma imkanı sağlamakta ve
uluslararası marka ve patentlerin yurtiçinde kiralanması, pazarlanması gibi faaliyetleri 110
bulunmaktadır. Sinemaj, vizyona girecek sinema filmleri için altyazı tesisi, filmlerin
orijinal dilinden Türkçe’ye çevrilmesi, Warner Bros Film ve Video Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (Warner Bros) ve United International Pictures Filmcilik ve Ticaret Ltd. Şti. (UIP)
filmleri için gösterim sonrası depolama, gümrük işlemleri gibi hizmetler sunmaktadır.
Sinema Reklam, sinema fuayelerinde gerçekleştirilen standlı ve standsız tanıtım
organizasyonlarının satış ve pazarlaması, sinema fuayelerindeki reklam alanlarının
satış ve pazarlaması, gişelerden biletle birlikte bilgilendirici dokümanlar dağıtılması
işleri, film sponsorlukları ve film galaları yapılması, sinemalarda yapılan özel bilet
promosyonları faaliyetlerinde bulunmaktadır. Rekabet Kurulu’nun 22.11.2007 tarih ve
07-87/1100-425 sayılı kararında; her türlü sinema, televizyon ve video reklam 120
filmlerinin hazırlanması, dağıtımı, satımı ve ihracatı, her türlü reklamcılık faaliyeti ve
ilgili kuruluşlarla ajanslık antlaşmaları yapmak, yurtdışında hazırlanmış her türlü
sinema filmlerinin ithalatını yaparak dağılımını ve pazarlanmasını gerçekleştirmek,
Türkiye’deki tüm sinema, tiyatro, radyo, televizyon ve basın yayın organlarının reklam
kuşaklarını satın almak, kiralamak ve bunları diğer gerçek ve tüzel kişilere
pazarlamak; sinema salonları almak, satmak, kiralamak, kiraya vermek ve işletmek
faaliyetleriyle iştigal edeceği belirtilen Fida Reklam atıl bir teşebbüs olarak
değerlendirilmiştir.
H.2.2. Devreden Taraflar: Gerçek Kişi Hissedarlar
Devralma işleminin satıcı tarafında ise Şengün KAPLANOĞLU, Kemal Şengün 130
KAPLANOĞLU, Mustafa KAPLANOĞLU, Sofiye KAPLANOĞLU, Fatma Güniz
KAPLANOĞLU ve Özgür NEMUTLU yer almaktadır. Satıcı konumundaki gerçek
kişilerin sahip oldukları hisse toplamı Tiglon’un %(….) oranındaki hisselerine denk
gelmektedir.
1 Söz konusu devralma işlemine Rekabet Kurulu’nun 22.11.2007 tarih ve 07-87/1100-425 sayılı kararı
uyarınca izin verilmiştir.
11-19/344-106
4
Kaplanoğlu ailesi, Tiglon’un tek başına kontrolüne sahiptir. Tiglon’un yönetim kurulu,
Şengün KAPLANOĞLU, Kemal Şengün KAPLANOĞLU ve Mustafa
KAPLANOĞLU’ndan oluşmaktadır.
H.2.3. Devredilen: Tiglon’un %(….) oranındaki hisseleri
1999 yılından beri Türkiye’de faaliyette bulunan Tiglon, yurt dışında hazırlanmış her
türlü sinema filmlerinin ithalatı, yurtiçi haklarının lisans veya dağıtım sözleşmesi 140
kanalıyla satın alınması, yurt dışından alınan ve yurt içinde yapımcılığı yapılmış olan
yerli filmlerin sinema salonlarına dağıtımı ve pazarlanması alanlarında faaliyette
bulunmaktadır. Tiglon, Fida Film’den farklı olarak ithalatını yaptığı filmlerin dağıtımı
alanında da faaliyet göstermektedir.
Tablo 1: Tiglon’un işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısı
Hissedar İşlem Öncesi Hisse Oranı (%) İşlem Sonrası Hisse Oranı (%)
Şengün KAPLANOĞLU (….) (….)
Kemal Şengün KAPLANOĞLU (….) (….)
Özgür NEMUTLU (….) (….)
Mustafa KAPLANOĞLU (….) (….)
Sofiye KAPLANOĞLU (….) (….)
Fatma Güniz KAPLANOĞLU (….) (….)
Fida Film (….)
Diğerleri (….)
TOPLAM (….) (….)
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlemde Tiglon’un gerçek kişi hissedarlarının sahipliğinde bulunan
%(….) oranındaki hisselerin devri söz konusudur. Tiglon; film prodüksiyonu ve hak
sahipliği, filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı, filmlerin ev videosu 150
eğlencesi amacıyla (DVD, VCD, Blurey vasıtasıyla) dağıtımı, PC ve konsol oyunları
dağıtımı ve filmlerin (ödemeli ve ödemesiz) televizyonlara satışı alanlarında faaliyet
göstermektedir. Tiglon’un herhangi bir iştiraki veya kontrolü altında bulunduğu bir
teşebbüs bulunmamaktadır.
İşlemin alıcı tarafında yer alan Fida Film; sinema reklamcılığı, yerli film ve televizyon
dizisi prodüksiyonu, yurtdışından film ithalatı, yabancı filmlerin yurtiçi haklarının lisans
veya dağıtım sözleşmesi kanalıyla satın alınması, sinemada gösterime girecek reklam
ve sinema filmlerinin bu mecraya uygun formata çevrilmesi için gerekli laboratuar
hizmetlerinin verilmesi, filmlerin sinema salonlarında gösterime sunulması, sinema
mecrasında perde reklamcılığı, reklamcılık ve tanıtma faaliyetleri gibi alanlarda 160
faaliyette bulunmaktadır.
Fida Film’i 2007 yılında kendine ait Bosphorus Investment aracılığıyla satın alan SU
Fonu, Fida Film’in %(….) kontrolüne sahiptir. Bosphorus Investment’ın %(….) sahip
olan Turkish Holdings I Cooperatief U.A. ve Bosphorus Investment B.V. Hollanda’da
yerleşik holding şirketleri olup herhangi bir ticari faaliyette bulunmamaktadırlar. SU
Fonu’nun faaliyet alanı ise Türk şirketlerine risk sermayesi yatırımı yapmaktır. SU
Fonu’nun Fida Film dışında bir adet iştiraki olup, bu iştirakinde kontrol hakkı sahibi
olmayan azınlık hissedar olarak pasif bir yatırımı bulunmaktadır.
11-19/344-106
5
Fida Film ve dahil olduğu grup, Tiglon’un faaliyet gösterdiği alanlardan yalnızca film 170
prodüksiyonu ve hak sahipliği ile filmlerin televizyona satışı pazarlarında faaliyet
göstermektedir. Ancak, ilgili işlem çerçevesinde sadece örtüşen pazarların değil,
Tiglon’un faaliyet gösterdiği tüm pazarların ilgili ürün pazarı olarak ele alınması
gerektiği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında ve Rekabet Kurulu’nun 08.03.2007 tarih ve 07-
19/192-63 sayılı, 22.11.2007 tarih ve 07-87/1100-425 sayılı, 17.06.2010 tarih ve 10-
44/765-248 sayılı kararlarına paralel olarak işbu dosya kapsamında “Film
Prodüksiyonu ve Hak Sahipliği Pazarı”, “Filmlerin Sinemalarda Gösterimi Amacıyla
Dağıtımı Pazarı”, “Filmlerin Ev Videosu Eğlencesi Amacıyla Dağıtımı Pazarı”,
“Filmlerin Televizyona Satışı Pazarı” ve “PC ve Konsol Oyunları Dağıtımı Pazarı”nın 180
işlemden etkilenmesi mümkün olan pazarlarlar olduğu anlaşılmıştır.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarında, ülke içinde rekabet şartlarının farklılaştıran veya bölge
ayrıştırmasını gerektiren bir unsurun bulunmaması nedeniyle işbu dosya kapsamında
ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme
H.4.1.İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme
2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in 5. maddesinin 1. fıkrasına göre “Kontrolde kalıcı değişiklik
meydana getirecek şekilde; a) İki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da b) Bir 190
veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı
olarak kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya
diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü
kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması” teşebbüsler arası
birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
Söz konusu devralma işlemi sonrasında Fida Film, Tiglon’un %(….) oranındaki
hisselerini devralmak suretiyle mevcut durumda Kaplanoğlu ailesi tarafından kontrol
edilen Tiglon’un kontrolünü elde edecektir. Dolayısıyla işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinin 1. fıkrası kapsamında bir devralma işlemidir.
H.4.2. İşlemin Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme 200
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin 1. fıkrası "Bu Tebliğ’in 5. maddesinde belirtilen
bir birleşme veya devralma işleminde;
a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından
en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya
b) İşlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi ve diğer işlem
taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL’yi,
aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin
alınması zorunludur.” demek suretiyle hangi tür birleşme ya da devralma işlemlerinin
Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.
210
11-19/344-106
6
Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, Fida Film’in 2010 yılı Türkiye cirosu
(…………) TL, 2010 yılı dünya cirosu (……..….) TL ve aynı yıl için Tiglon’un Türkiye
ve dünya cirosu (………..) TL olarak gerçekleşmiştir.2 Tarafların Türkiye ciroları
toplamı ise (………..)TL’dir.
Bu çerçevede tarafların dünya cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (b)
bendinde öngörülen ciro eşiklerini aşmadığı ancak tarafların her ikisinin ayrı ayrı
Türkiye cirolarının ve Türkiye ciroları toplamının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin
(a) bendinde öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığında, 220
bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır.
H.4.3. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinin “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü uyarınca, bir ya da birden
fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da 230
güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütününde yahut belli bir kısmında herhangi bir
mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğuracak birleşme ve devralma işlemleri hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.
Fida Film’e yönelik olarak Kuruma intikal eden geçmiş tarihli şikayetler, yapılan
incelemeler ve Rekabet Kurulu’nun vermiş olduğu kararlar3 göz önüne alındığında,
esas olarak birkaç noktanın ön plana çıktığı görülmektedir:
1- Perde reklamcılığında Fida Film’in 2009 yılı pazar payı %90 civarındadır. Bu
husus, sözleşme yapılabilir sinema sayısının oldukça fazla olduğunu, ancak
etkin reklam pazarlaması yapılabilir sinemalar çerçevesinde en önemli payın
Fida Film tarafından hâlihazırda kapatıldığını ortaya koymaktadır. 240
2- Gerek bağımsız ve gerekse zincir sinemaların finansman ve pazarlamaya
yönelik ihtiyaç ve beklentileri bir arada değerlendirildiğinde yatırım ve işletme
maliyetlerinin yüksek olması sebebiyle sinema işletmecileri kendilerini uzun
vadede garantiye alma ihtiyacını hissetmektedir. Bu noktada da reklam gelirleri
büyük önem kazanmaktadır. Zira, sektörde finansman esas olarak bilet satışı
ve reklam geliri ile sağlanmakta, ekonomik istikrarın kırılgan olduğu bir ortamda
bilet satışlarının uzun vadede tahmin edilebilmesi ve garanti bir kalem olması
2 Fida Film’in cirosu hesaplanırken, cirosu dahil edilebilecek iştirakleri bulunmakla birlikte, kendi
cirosunun, ilgili diğer taraf cirosunun ve tarafların toplam cirosunun ilgili eşikleri aşması nedeniyle bu
iştiraklere ait cirolar dahil edilmemiştir.
3 Rekabet Kurulu’nun Fida Film’e ilişkin olarak verdiği 18.6.2009 tarih ve 09-29/632-148 sayılı
kararında;” Perde reklâmcılığı pazarında Fida Film ulusal çapta faaliyet gösteren tek firma
konumundadır…perde reklamcılığı alanında Fida Film’in pazar payı yaklaşık %90’ların
üzerinde…esasen bu durum, perde reklâmcılığı pazarına yeni giriş yapmak isteyen şirketlerin sinema
salonlarını kendileriyle anlaşma yapmaya ikna etmesini ve dolayısıyla müşteri bulmalarını da
zorlaştırmaktadır… Bu çerçevede, Fida Film’in pazar payının %40’ın üzerinde bulunduğu ve şikayet
konusu ihlalin anılan pazar payı ile ilgili olduğu hususları dikkate alınarak, daha ayrıntılı hakim durum
analizine gerek duyulmamış ve Fida Film’in hakim konumda olduğu kanaatine ulaşılmıştır.” tespitine yer
verilmiştir.
11-19/344-106
7
mümkün olmamaktadır. Bu nedenle yatırımların finansmanı büyük ölçüde,
ödeme zamanı ve tüm mali detayları önceden belirli uzun vadeli reklam
anlaşmalarından elde edilecek gelire dayanmaktadır. Zincir sinemalar, yıllık 250
bazda 100 salon sayısına varan büyüme stratejileri ile ciddi büyüklükteki
yatırımları birkaç yıl önceden planlamak durumunda olup sinemaların yer aldığı
alışveriş merkezlerindeki mevcut kira kontratlarında 8-10 yıl ve yatırım
kredilerinde ise 4-5 yıl gibi uzun vadeli taahhütler bulunmaktadır. Öte yandan
bağımsız sinemalarda ise grup gücünden yoksun olmaları ve alış veriş merkezi
gibi izleyiciler açısından daha çok talep gören noktalarda genellikle yer
almamaları sebebiyle finansman ihtiyacı daha fazla ön plana çıkmaktadır. Bu
sebeplerle sinemalar için perde reklamlarından elde edilen gelir ve bu
pazardaki hakim teşebbüs olması sebebiyle Fida Film ile anlaşma yapmak
büyük önem taşımaktadır. 260
3- Bunun gibi, reklam verenler açısından da Fida Film’in sahip olduğu sinema
salonu portföyünde yer alabilmek önem taşımaktadır. Zira, Fida Film’e rakip
olan şirketin pazarın %(….)’ine sahip olduğu, bu oranın da esas olarak Fida
Film’in anlaşma yapmayı tercih etmediği sinema işletmelerini temsil ettiği
raportörlerce sektörde yapılan görüşmeler sırasında öğrenilmiştir.
4- Fida Film’in kendi ithal ettiği ya da yapımcılığını yaptığı filmler için büyük
sinema salonlarından garanti bedeli istemezken, küçük, bağımsız sinema
işletmelerinden bu bedeli talep etmesinin söz konusu işletmeleri rekabette
dezavantajlı konuma soktuğuna yönelik şikayetler de bulunmaktadır. Ancak,
Fida Film perde reklamcılığı pazarında hakim durumda olmakla birlikte, 270
sinemalara film dağıtımı pazarında büyük global şirketlerin faaliyet göstermesi
ve rekabetin bulunması sebepleriyle ilgili şikayet reddedilmiştir.
Başvuru konusu işlem taraflarından Tiglon, perde reklamcılığı pazarında faaliyet
göstermemektedir. Dolayısıyla devir işleminin, Fida Film’in hakim konumda olduğu
perde reklamcılığı pazarında yoğunlaşmayı arttırıcı bir etkisi olmayacaktır. Öte
yandan, yukarıda yer verilen tespitlerde ve Kurul kararında da belirtildiği gibi, devir
işleminin Fida Film’e gerek sinema salonları gerekse rakip film dağıtıcıları ve
ithalatçıları karşısında sağlayacağı gücün ve işlemin Fida Film’e perde reklamcılığı
pazarında sağlayacağı katkının değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Aşağıdaki
tablolarda, Fida Film ve Tiglon’un faaliyet gösterdikleri pazarlardaki ciroları ve cirosal 280
bazdaki payları sunulmaktadır.
Tablo 2: İlgili Pazarlarda 2010 Yılı Türkiye Cirosu, Fida Film ile Tiglon’un Ciroları ile Payları
İlgili Pazar Türkiye Cirosu
(TL)
Fida Film’in
Cirosu (TL)
Fida
Film’in
Pazar Payı
(%)
Tiglon’un
Cirosu (TL)
Tiglon’un
Pazar Payı
(%)
Film Prodüksiyonu ve
Hak Sahipliği
* (….) * (….) *
Filmlerin Sinemalarda
Gösterimi Amacıyla
Dağıtımı
(….) (….) (….) (….) (….)
Filmlerin Ev Videosu
Amacıyla Dağıtımı
(….) (….) (….) (….) (….)
Oyun Dağıtımı (….) (….) (….) (….) (….)
Filmlerin Televizyona
Satışı
(….) (….) (….) (….) (….)
Toplam * (….) * (….) *
11-19/344-106
8
* Bilgi elde edilememiştir.
Tablo 2’den de görüldüğü gibi Fida Film, perde reklamcılığı haricinde esas olarak film
prodüksiyonu ve hak sahipliği pazarında faaliyet göstermektedir. Bunun dışında
filmlerin televizyona satışı pazarında da faaliyeti bulunmaktadır. Fida Film ve Tiglon’un
bu pazardaki pazar payları toplamı %(….). Tiglon ile Fida Film’in faaliyetlerinin sadece
bu iki pazarda örtüştüğü görülmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre Fida Film,
bünyesinde bulundurduğu film işinde yurt dışından film ithal ederek hak sahipliği elde
etmekte ve Türk yapımcılarla ortaklaşa prodüksiyonunu üstlendiği yerli filmleri 290
üretmektedir.
Tablo 3’te, Fida Film ve Tiglon’un hasılat gelirleri esas alınarak hesaplanan pazar payı
verilerine yer verilmektedir. Hasılat rakamı, sinemalarda satılan bilet karşılığı elde
edilen geliri ifade etmektedir. Bu gelir, film hak sahipleri ile sinema işletmeleri arasında
paylaşılmakta, rüsum vergileri ödenmekte ve dağıtımcı şirketlere film hak sahibi
tarafından anlaşılan oranda komisyon ödenmektedir. Söz konusu gelir, sinema
işletmeleri ile paylaşıldıktan ve vergiler ödendikten sonra elde edilmekte, ancak
dağıtımcı komisyonları ödenmeden önce film hak sahiplerine hasılatın yaklaşık %42’si
kalmaktadır. Film hak sahiplerine düşen %42’lik pay üzerinden ortalama %5-10 arası
bir tutar dağıtımcılara komisyon olarak ödenmektedir. Film hak sahiplerine toplam 300
hasılatın %38-40’ı kalmaktadır.
2010 yılı dağıtıcı firmaların pazar payları incelendiğinde pazar payları %1’den fazla
olan şirketlerin; UIP’in %(….), WB’nin %(….), Tiglon’un %(….), Pinema’nın %(….),
Özen Film’in %(….), Medyavizyon’un %(….), Cinefilm’in %(….) şeklinde sıralandığı
anlaşılmıştır. Fida Film’in ise film dağıtımı pazarında faaliyeti bulunmamaktadır. Bu
konuya ilişkin olarak taraflardan talep edilen bilgi yazısında “İthal edilen ve
prodüksiyonu yapılan filmlerin sinema salonlarına dağıtımı ise ayrı bir iş kolunu temsil
etmektedir. Fida Film’in bu iş kolunda, yani filmlerin sinemalara dağıtımında bugüne
kadar herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Sektörün güvenilir ve tek bilgi kaynağı
olan Antarakt Sinema Gazetesi raporlarından da bilgi temin edilebileceği gibi hak 310
sahipliği anlamında Fida Film %(….) pazar payına sahipken dağıtıcı pazarında
herhangi bir pazar payı bulunmamaktadır…..Fida Film, ithal ettiği ya da ortak
prodüksiyonunu üstlendiği filmlerin vizyona çıkış tarihindeki müsaitliğini, talep edilen
dağıtım komisyonunu ve sinemalarla olan talep toplama işleri değerlendirerek dağıtım
şirketlerinden en uygununu seçmekte ve film dağıtım işini bu dağıtım firmalarına
devretmektedir. Fida Film’in hak sahibi olduğu filmler, UIP, Warner Bros, Özen Film ve
Tiglon gibi dağıtım şirketleri tarafından sinemalara dağıtılmaktadır.” bilgilerine yer
verilmiştir.
Aşağıdaki tabloda Fida Film’in film prodüksiyonu ve hak sahipliği pazarında hasılat
geliri bazında aldığı pay sunulmaktadır. 320
11-19/344-106
9
Tablo 3: 2010 Yılında Vizyona Giren Filmler İçin Film Prodüksiyonu ve Hak Sahipliği Pazar Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Fida Film (….)
Boyut (….)
Warner Bros (….)
BKM (….)
Aksoy (….)
Paramount (….)
Disney (….)
TMC (….)
Pinema (….)
Universal (….)
Sony (….)
CMYLMZ (….)
Fox (….)
Profilm (….)
Kamera (….)
İyi Seyirler (….)
Mint (….)
Filma (….)
Sinetel (….)
Anse (….)
Barakuda (….)
Bir Film (….)
R Film (….)
Tiglon (….)
Medayvziyon (….)
Detay (….)
Most (….)
Oyunbozan (….)
D Productions (….)
Sugarworks (….)
Özen Film (….)
Film F (….)
Filmpop (….)
Kalinos (….)
Dada (….)
TFT (….)
Hayalet (….)
Anka (….)
AFS (….)
Neo (….)
Mars (….)
Arzufilm (….)
Horizon (….)
Mars Prodüksiyon (….)
4000 Altı Filmler4 (….)
Film Bahçesi (….)
Chantier (….)
Film Altı (….)
Akman (….)
Filmografi (….)
Avşar (….)
Barkod (….)
Filmci (….)
4 Sayıca çok, ancak genele etkisi düşük olan ve seyirci sayısı 4000’in altında olan filmlerdir.
11-19/344-106
10
Kaplan Film (….)
Rina (….)
Akare (….)
Kat Prodüksiyon (….)
Yeni Sinemacılar (….)
Kırca (….)
Kuzey (….)
Arti (….)
Batı (….)
Bezar (….)
Atlantik (….)
Arım (….)
Nezih Ünen (….)
Çiçek (….)
Hacı Yılmaz (….)
Nöbetçi (….)
Şua (….)
Düet (….)
Logos (….)
Yapım 13 (….)
Orkinoks (….)
Kara Kırmızı (….)
Tablo 3’ten de görüldüğü gibi film prodüksiyon ve hak sahipliği pazarında Fida Film ve
Tiglon’un pazar payları toplamı %(….) olmaktadır. Tarafların devir ertesinde pazardaki 330
lider firma olacağını söylemek mümkün olsa da çok sayıda rakip firmanın bulunduğu
bu pazarda bir hakim durumdan bahsetmek mümkün olmamaktadır. Bunun gibi
filmlerin televizyona satışı pazarında da tarafların pazar payları toplamı yaklaşık
%(….) gibi düşük bir oran olup hakim durum söz konusu değildir.
Öte yandan, Fida Film’in perde reklamcılığı pazarında hakim konumda olduğu,
Tiglon’u devralarak film dağıtımı pazarında da lider konuma yükselmiş olacağı ve bu
iki pazarın birbirinden tamamen ayrı, bağımsız pazarlar olmadığı, dağıtım pazarında
böyle bir konuma erişmenin Fida Film’in perde reklamcılığı pazarındaki gücünü
arttıracağı, bunun gibi perde reklamcılığında %90’ın üstünde pazar payına ve etkin bir
sinema salonu portföyüne sahip olmanın sinema salonlarına film dağıtımı pazarında 340
da aslen %(….) olarak gözüken pazar payının vereceği güçten daha fazlasına sahip
olmayı sağlayacağı unutulmaması gereken bir husustur. Nitekim bir film yapımcısının
tercihi filminin dağıtımı için hâlihazırda geniş bir sinema salonu portföyüne sahip olan
Fida Film ile anlaşmaya çalışmak olacaktır. Bunun gibi Fida Film ile perde
reklamcılığında anlaşamayan sinema işletmelerinin istedikleri filmleri istedikleri
koşullarda Fida Film’den almak konusunda dezavantajlı konuma düşmeleri gibi bir
endişeleri de olacaktır. Bununla birlikte, devir işlemi neticesinde Fida Film’in yukarıda
sıralanan pazarlarda sahip olacağı pazar paylarının düşük olması sebebiyle hakim
duruma geleceğini söylemek mümkün olmayacaktır.
Bu veriler çerçevesinde, devralma işlemi ile film prodüksiyonu ve hak sahipliği, 350
filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı, filmlerin ev videosu eğlencesi
amacıyla dağıtımı, filmlerin televizyona satışı ve PC ve konsol oyunları dağıtımı
pazarlarında bir hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesi durumunun olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
11-19/344-106
11
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı 360
“Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy